Phân tích mối quan hệ giữa hình ảnh quốc gia xuất xứ và việc trải nghiệm thương hiệu tác động đến ý định mua lại sản phẩmmột nghiên cứu các thương hiệu smartphone tại thành phố Hồ Chí Minh
Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng
PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ GIỮA HÌNH ẢNH QUỐC GIA XUẤT XỨ VÀ VIỆC
TRẢI NGHIỆM THƯƠNG HIỆU TÁC ĐỘNG ĐẾN Ý ĐỊNH MUA LẠI SẢN PHẨM-
MỘT NGHIÊN CỨU CÁC THƯƠNG HIỆU SMARTPHONE TẠI TP.HCM
UNDERSTANDING THE RELATIONSHIP BETWEEN COUNTRY OF ORIGIN, BRAND EXPERIENCE
TO REPURCHASING INTENTION-CASE OF SMARTPHONE BRANDS IN HO CHI MINH CITY- CASE
OF SMARTPHONE BRANDS IN HCMC
Võ Vương Bách
GVHD: TS. Bùi Quang Thông
Trường Đại học Quốc Tế, Đại Học Quốc Gia TP HCM
TÓM TẮT
Một thương hiệu mạnh không những nâng cao trải nghiệm chất lượng sản phẩm/dịch vụ mà còn phải có nguồn gốc thông
tin xuất xứ rõ ràng. Vì thế, bài nghiên cứu này đã đề nghị một mô hình mới về ý định mua sắm sản phẩm với sự nhấn mạnh
vào các khía cạnh tâm lý và hành vi khách hàng. Với mẫu là 291 sinh viên đang sử dụng smartphone, bài nghiên cứu cho
thấy rõ sự ảnh hưởng của hình ảnh quốc gia xuất xứ và trải nghiệm thương hiệu tác động lên ý định tiếp tục mua lại sản
phẩm thông qua niềm tin thương hiệu là nhân tố trung gian. Một số ứng dụng thực tiễn cũng được đề xuất và thảo luận.
Từ khóa: Quốc gia xuất xứ, trải nghiệm thương hiệu, niềm tin thương hiệu, ý định tiếp tục mua lại sản phẩm.
ABSTRACT
A strong brand not only offers to keep its customers through the experiences improvement of product/service quality but also
needs to have an obviously origin information. Consequently, this study proposed a new conceptual framework of
consumers’ repurchasing intention which mainly focused on psychological and behavioral aspects of consumers. With the
sample of 291 respondents, this cross-sectional study indicated the influence between country of origin and brand
experience on repurchasing intention with brand trust regret as a mediating factor. Managerial implications were also
discussed.
Keywords: Country of origin, brand experience, brand trust, repurchasing intention.
1. Giới thiệu
Các đặc điểm văn hóa- xã hội cùng với hoạt động kinh tế đều được phản ánh sâu sắc thông qua quá trình
hình thành và phát triển của mỗi dân tộc. Mỗi giai đoạn là một sự chuyển biến rõ nét. Quá trình xây dựng và
phát triển đất nước đã tạo ra hình ảnh đặc sắc cho từng quốc gia riêng biệt. Những quốc gia phát triển xây dựng
cho mình một hình ảnh kinh tế năng động và hiện đại trong sản xuất. Những quốc gia khác tùy theo lợi thế cạnh
tranh mà tạo cho mình một hình ảnh ấn tượng nhất định trên trường quốc tế. Đây là một trong những lợi thế
quan trọng cho những công ty, tập đoàn tận dụng để xây dựng nên giá trị sản phẩm và gặt hái giá trị khách hàng.
Ngoài ra, việc kiểm tra mức độ ảnh hưởng của hình ảnh quốc gia có những thương hiệu smartphone phổ biến
tác động đến những đánh giá của khách hàng cũng hết sức quan trọng.
Công nghệ đang thay đổi cách thức con người giao tiếp và tiếp cận với thế giới xung quanh. Con người
ngày từng ngày đang phát triển công nghệ hiện đại hơn để đáp ứng nhu cầu bản thân. Smartphone là sản phẩm
của xu thế đó. Ngày nay, smartphone đã là sản phẩm phổ biến vì sự hữu ích và tiện lợi của nó. Cùng với việc
nâng cao tính hữu dụng của sản phẩm, các nhà sản xuất smartphone đang tập trung tăng cường độ trải nghiệm
cuả sản phẩm trong suốt vòng đời của nó. Đây được xem là một trong những yếu tố quyết định đến sự thành
công của smartphone. Việc tạo ra một trải nghiệm tốt có đảm bảo cho sự trung thành của khách hàng hay không
cần được kiểm tra và làm rõ.
Phần này giới thiệu sơ bộ tổng quan lĩnh vực chung mà nghiên cứu này là một bộ phận; tính cấp thiết và
cấp bách của chủ đề nghiên cứu; các vấn đề mà nghiên cứu sẽ giải quyết.
310
Kỷ yếu Hội nghị sinh viên NCKH toàn quốc lần thứ IV các Trường ĐH khối ngành Kinh tế & QTKD
2. Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
2.1. Cơ sở lý thuyết
2.1.1. Quốc gia xuất xứ (Country of origin)
Quốc gia xuất xứ là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng sâu sắc đến quyết định mua sắm của khách hàng.
Nó được cho là những nhận thức chủ quan của con người nói chung, và khách hàng nói riêng về một sản phẩm
bất kì thông qua niềm tin, ý niệm hay biểu hiện trước và trong xuyên suốt quá trình quyết định mua sản phẩm.
Một trong những nghiên cứu đầu tiên về “hiện tượng” “quốc gia xuất xứ “ thuộc về Dichter(1965), tạo những ý
tưởng hấp dẫn mới cho các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực marketing quốc tế [1]. Đến tận năm 1970, Nagashima
mới đưa ra một khái niệm cụ thể hơn tất cả mọi khái niệm trước đó về “quốc gia xuất xứ” . Ông cho rằng :
những hình ảnh, tiếng tăm, khuôn mẫu mà những nhà kinh doanh hay khách hàng gán cho một sản phẩm của
một quốc gia tiêu biểu. Những hình ảnh này có được là nhờ các yếu tố có ảnh hưởng đến hình ảnh của quốc gia
đó như đặc thù quốc gia, đặc điểm về kinh tế chính trị, lịch sử và truyền thống”[2]
Theo Yaprak (1978), cả hai đặc tính sản phẩm và đặc điểm của quốc gia xuất xứ được chứng minh theo
thông kê là có tác động đến ý định mua sắm của khách hàng [3]. Han (1989) đã chứng minh được rằng hình ảnh
quốc gia được khách hàng sử dụng trong quá trình đánh giá sản phẩm và họ xem đó như là tiếng vang hay một
cách tóm lượt thông tin sản phẩm [4].
2.1.2. Trải nghiệm thương hiệu(Brand experience)
Theo Brakus, Schmitt và Zarantonello 2009, Trải nghiệm thương hiệu là những phản ứng có tính nội hàm
và chủ quan của khách hàng có liên quan đến cảm giác, cảm nhận và nhận thức [5]. Ngoài ra, Trải nghiệm
thương hiệu còn là những hành vi phản ứng được gợi lên bởi những kích thích liên quan đến thương hiệu và sự
kích thích này được xem như một phần của việc nhận diện thương hiệu, cách đóng gói sản phẩm của thương
hiệu đó cũng như thiết kế và môi trường tác động. Có ba dạng trải nghiệm thương hiệu: trải nghiệm sản phẩm,
trải nghiệm mua sắm và dịch vu, trải nghiệm tiêu dùng (Brakus, Schmitt & Zhang, 2008) [6].
Trải nghiệm sản phẩm là khi tương tác và tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm hoặc không trực tiếp thông qua
thông qua quảng cáo hoặc trình bày trực tiếp. Trải nghiệm mua sắm và dich vụ xuất hiện khi khách hàng tương
tác với không gian hoặc môi trường vật chất của cửa hàng dịch vụ, tận hưởng những chính sách ưu đãi thông
qua quá trình trải nghiệm. Trải nghiệm tiêu dùng là khi khác hàng mua sắm và sử dụng sản phẩm (Hoch & Ha,
1986)[7].
2.1.3. Niềm tin thương hiệu (Brand trust)
Niềm tin thương hiệu có thể được xác định như được xem như là sự sẵn lòng của khách hàng trong việc
tin tưởng vào khả năng của một thương hiệu và tính hiệu quả mà đem tới.( Chaudhuri & Holbrook, 2001)[8].
Niềm tin về một thương hiệu còn được định nghĩa như là sự tự tin của khách hàng tạo từ độ tin cậy và tính liêm
chính của thương hiệu đó (Chatterjee & Chaudhuri,2005)[9]. Niềm tin thương hiệu còn được xem như là một
nhân tố trung gian quan trong trong hành vi khách hàng trong suốt quá trình bắt đầu mua sắm cho đến sau khi
mua sắm cũng như là yếu tố chính dẫn tới sự trung thành dài hạn cho một thương hiệu của khách hàng (Lau &
Lee, 1999)[10].
2.1.4. Ý định mua lại sản phẩm (Repurchasing intention)
Ý định mua sắm là hành động cá nhân có xu hướng liên quan đến một sản phẩm nhất định (Bagozzi
1999)[11]. Ý định hoàn toàn khác với thái độ ở chổ thái độ là sự tổng hợp của các đánh giá. Ý định là sự thúc
đẩy trong ý thức đem lại hành vi (Eagly và Chaiken 1993)[12]. Về cơ bản, Ý định mua lại sản phẩm vẫn là Ý
định mua hàng khi một cá nhân đang cố gắng một lại sản phẩm của thương hiệu đó một lần nữa. Theo Park
(2002), Ý định mua hàng là “ cái chúng ta nghĩ chúng ta sẽ mua”. Ý định mua lại sản phẩm cũng được xem như
ý định mua sản phẩm, chỉ khác ở yếu tố kinh nghiệm [13].
311
Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng
2.1.5. Phát triển giả thuyết và mô hình nghiên cứu và thang đo
H1: Quốc gia xuất xứ tác động dương lên niềm tin thương hiệu
H2: Trải nghiệm thương hiệu có tác dộng dương lên niềm tin thương hiệu
H3: Niềm tin thương hiệu tác động dương lên ý định mua lại sản phẩm
H4: Trải nghiệm thương hiệu tác động dương lên ý định mua lại sản phẩm.
Chi tiết thang đo:
Tên
Mã hóa
COO1
Nội dung
Nguồn
Trình độ phát triển kinh tế của đất nước này cao
Trinh độ công nghiệp hóa của đất nước này cao
Các tiêu chuẩn sống của đất nước này là cao
Shirin K, Kambiz
H.H (2011)
COO2
COO3
COO4
Mức độ phát triển công nghệ, khoa học của đất nước này
cao
COO5
Chất lượng sản phẩm của đất nước này luôn ở mức
Quốc gia xuất xứ
cao
COO6
COO7
Thật tuyệt khi sở hữu sản phẩm của đất nước này
Sản phẩm của nước này rất đáng tin cậy
BE1
Tôi ấn tượng mạnh khi nghe người khác nói đến thương
hiệu này
Brakus, J.J.,
Schmitt, B. H. and
Zarantonello, L.,
(2009)
BE2
BE3
Thương hiệu này gây được cảm xúc và tình cảm với tôi
Tôi tham gia vào nhiều hành vi và hoạt động thể chất khi
sử dụng thương hiệu này
BE4
Tôi suy nghĩ nhiều khi tiếp xúc với thương hiệu này
BE5
Thương hiệu này kích thích sự tò mò và giải quyết vấn đề
Trải nghiệm
thương hiệu
Niềm tin thương
hiệu
BT1
BT2
BT3
RP1
RP2
Thương hiệu này rất thành thật(chất lượng, dịch vụ…)
Thương hiệu này an toàn
Han &
Hsieh(2011)
Tôi tin tưởng thương hiệu này
Ý định mua lại
sản phẩm
Tôi sẵn sàng mua lại thương hiệu này một lần nữa
Han
Hsieh(2011)
&
Nếu được yêu cầu chọn lại một lần nữa, tôi vẫn sẽ chọn
mua thương hiệu này
RP3
Tôi không quan tâm nhiều đến thương hiệu khác
312
Kỷ yếu Hội nghị sinh viên NCKH toàn quốc lần thứ IV các Trường ĐH khối ngành Kinh tế & QTKD
2.2. Phương pháp nghiên cứu
2.2.1. Bảng câu hỏi khảo sát
Bảng câu hỏi khảo sát được sử dụng nhằm thu thập dữ liệu cho bài nghiên cứu này. Thang đo trong bảng
khảo sát được áp dụng từ các tác giải trước đó. Bảng câu hỏi đến tay đối tượng nghiên cứu thông qua hai hình
thức trực tuyến (online) và bảng giấy. Khảo sát trực tuyến sử dụng các công cụ như Facebook, Gmail. Đối
tượng nghiên cứu là các sinh viên của trường Đại Học Quốc Tế, ĐH Quốc Gia TPHCM và họ đang sử dụng
smartphone. Tất cả được phát và đánh giá trên tinh thần hợp tác và tự nguyện.
Có Tất cả 350 bảng khảo sát được phát cho các đối tượng nghiên cứu. Tuy nghiên chỉ có 291 phản hồi có
giá trị. Việc loại bỏ 59 đối tượng nghiên cứu vì thái độ và hành vi đánh không hợp tác, nghiêm túc cũng như
nhằm đảm bảo tính khách quan xác thực của bài nghiên cứu.
2.2.2. Phân Tích dữ liệu
Để đáp ứng các yêu cầu của bài nghiên cứu này, dữ liệu được thu thập sẽ được phân tích trên phần mềm
SPSS và AMOS bảng 20. Quá trình phân tích dữ liệu bao gồm: mã hóa dữ liệu, thống kê mô tả, kiểm tra độ tin
cậy, phân tích nhân tố, xác định nhân tố và mô hình cấu trúc tuyến tính.
3. Kết quả và đánh giá
3.1. Mô tả đối tượng khảo sát
Về giới tính, 63.3% đối tượng khảo sát là nữ và nam là 35.7%. Hầu hết đối tượng khảo sát là sinh viên
95.5% và có thu nhập dưới 5 triệu VND (71.8%)
Bảng thống kê đối tượng khảo sát
Số lượng
%
Giới tính
Nam
104
187
41%
59%
Nữ
Nghề Nghiệp
Sinh viên
278
95.5%
Nhân viên
khác
11
2
3.8%
0.7%
Thu nhập hằng tháng
Dưới 5 triệu
5-10 triệu
209
75
6
71.8%
25.8%
2.1%
11-20 triệu
Trên 20 triệu
1
0.3%
3.2. Kiểm tra độ tin cậy của thang đo
Kiểm tra độ tin cậy được sử dụng cho kiểm tra sự nhất quán trong thang đo [14]. Trong bài nghiên cứu
này, mức độ nhất quán của thang đo được kiểm tra qua chỉ số Cronbach Alpha. Một quy tắc thông thường cho
việc kiểm cho thang đo đó tốt hay không trong nghiên cứu khoa học xã hội là giá trị Alpha phải lớn hơn 0.7
[15]. Tuy nhiên, một số trường hợp ta có thể chấp nhận giá trị Alpha lớn hơn 0.6 theo như tác giả khác. Chỉ số
Alpha trong bài nghiên cứu này lớn hơn hoặc bằng 0.64 (đối với biến niềm tin thương hiệu) và còn lại đều lớn
hơn 0.7.
313
Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng
Bảng hệ số Alpha
Thang đo
Số lượng câu
Hệ số Alpha
Quốc gia xuất xứ
7
5
3
3
0.811
0.737
0.643
0.761
Trải nghiệm thương hiệu
Niềm tin thương hiệu
Ý định tiếp tục mua lại sản phẩm
3.3. Phân tích nhân tố
Phân tích nhân tố cần được áp dụng trong bài nghiên cứu này để đo lường các khía canh của thang đo và
làm giảm tính phức tạp trong cấu trúc của các thang đo này. Dữ liệu hiện tại phù hợp cho việc phân tích nhân tố
khi hệ số Kaiser- Meyer-Olkin (KMO) là 0.75 và phép kiểm tra Bartlett Sphericity có ý nghĩa (p<0.05). Trong
phép phân tích này, các hệ số tải nhân tố đều lớn hơn 0.5 để cho thấy ý nghĩa thực tiễn của thang đo. Sau khi
kiểm tra độ tin cậy cảu từng thang đo và phân tích nhân tố, số lượng câu trong từng biến còn là:
Quốc gia xuất xứ: COO1, COO2, COO3, COO4
Trải nghiệm thương hiệu: BE3, BE4, BE5
Niềm tin thương hiệu: BT1, BT2
Ý định mua lại sản phẩm: RP1, RP2
3.4. Kiểm định thang đo bằng phân tích CFA
Phân tích CFA cho phép chúng ta kiểm định cấu trúc lý thuyết của các thang đo lường như mối quan hệ
giữa một khái niệm nghiên cứu với các khái niệm khác mà không bị chệch do sai số đo lường [16]. Kết quả
CFA được chạy và thống kê bảng bên dưới:
Bảng tiêu chuẩn CFA
Chỉ số
Tiêu chuẩn
Kết quả
CMIN/df
CFI
<5
1.903
0.954
0.935
>0.9
>0.9
TLI
RMSEA
GFI
<0.06: good fit
>0.8
0.056
0.948
3.5. Mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM)
Sử dụng phân tích CFA không đủ giúp bài nghiên cứu này kiểm tra các mối quan hệ sâu hơn mà chúng ta
cần phải làm rõ các mối quan hệ tìm ẩn trong mô hình nghiên cứu[17]. Vì thế, sử dụng mô hình cấu trúc tuyến
tính được sử dụng để kiểm tra và đo lường các mối quan hệ cũng như những giả thuyết ban đầu chúng ta đặt ra.
Kết quả được thống kê bên dưới:
GT
1
Mối quan hệ
Chỉ số ước lượng
P
Kí hiệu
+
+
+
+
COOBT
BEBT
BTRP
0.29
0.38
0.23
0.43
***
***
***
***
Có tác động
Có tác động
Có tác động
Có tác động
2
3
4
BE RP
314
Kỷ yếu Hội nghị sinh viên NCKH toàn quốc lần thứ IV các Trường ĐH khối ngành Kinh tế & QTKD
Bảng kiểm tra mức độ phù hợp của mô hình
Chỉ số
Chi-square/df (χ²/df)
TLI
GFI
CFI
RMSEA
Tiêu chuẩn
≤ 2**; ≤ 3*
≥ 0.9*
≥ 0.8*
≥ 0.9*
Kết quả
1.5
0.969
0.962
0.977
0.042
≤ 0.08**;
Dựa trên phép chạy mô hình cấu trúc tuyến tính, kết quả nhận được đều phù hợp với yêu cầu cơ bản của
phương pháp phân tích số liệu. Ngoài ra, tất cả các giả thuyết được chứng minh là có mối quan hệ với nhau.
4. Đánh giá và kết luận
Sau khi phân tích dữ liệu của 291 đối tượng khảo sát bằng các phương pháp nghiên cứu thông kê, bài
nghiên cứu này một lần nữa đã kiểm tra lại các những yếu tố tác động đến ý định và đánh giá của khách hàng về
sản phẩm họ đang sử dụng. Đặc biệt hơn khi hai yếu quốc gia xuất xứ và trải nghiệm thương hiệu lại có tác
động dương theo như giả thuyết cũng như sự tồn tại của biến trung gian niềm tin thương hiệu.
Dựa trên những nghiên cứu cảu các tác giả trước đây và bài nghiên cứu này cho thấy niềm tin thương
hiệu được tao nên bởi nhiều yếu tố, nhưng trong đó xuất xứ cảu sản phẩm và khả năng trải nghiệm đem lại cho
khách hàng là vô cùng quan trọng. Đây sẽ là tiền đề cho các công ty/ hang sản xuất smartphone có được thêm cơ
sở để phát triển chiến lược riêng cho mình nhằm nâng cao vị thế cạnh tranh.
Tuy nghiên, vì có sự giới hạn về thời gian và tài chính, bài nghiên cứu chỉ tập trung cho hai yếu tố quốc
gia xuất xứ và trải nghiệm thương hiệu. Những bài nghiên cứu sắp tới có thể sẽ mở rộng và tìm hiểu thêm các
nhân tố mới hoặc hình thức tác động giữa chúng cũng như tăng tính thực tiễn và ứng dụng.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Schooler, R.D. (1965), “Product bias in the CentralAmerican common market”, Journal of Marketing
Research, Vol 2, No 4, pp 394-397
[2] Nagashima, A. (1970), “A comparison of Japanese andUS attitudes towards foreign products”, Journal of
Marketing, Vol 34, No 1, pp 68-74
[3] Yaprak, A. (1978), “Formulating a multinational marketing strategy: a deductive cross-national
consumer behaviour model”, PhD Dissertation, Georgia State University
[4] Han, C.M. (1990), “Testing the role of country image in consumer choice behaviour”, European Journal of
Marketing, Vol 24, No 6, pp 24-39
[5] Brakus J.J., B.H. Schmitt & L. Zarantonello (2009). Brand experience : What is it? How is it measured?
Does it affect loyalty?. Journal of Marketing, 73, 52-68
[6] Brakus J., B. Schmitt & S. Zhang (2008). Experiential attributes and consumer judgments. in Handbook
on Brand and Experience Management, Bernd H. Schmitt and David Rogers, eds. Northampton, MA:
315
Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng
Edward Elgar
[7] Hoch and Young-Won Ha (1986), “Consumer Learning: Advertising and the Ambiguity of Product
Experience,” Journal of Consumer Research, 13 (September), 221–33
[8] Chaudhuri, A., & Holbrook, M. B. (2001). “The chain of effects from brand trust and brand affect
to brand performance: The role of brand loyalty”. Journal of Marketing, 65(2), 81-93.
[9] Chatterjee, S., & Chaudhuri, A. (2005). Are trusted brands important? Marketing Management Journal,
15(1), 1–16
[10] Lau, G., & Lee, S. (1999). Consumers’ trust in a brand and the link to brand loyalty. Journal of Market
Focused Management, 4(4), 341–370
[11] Bagozzi, Richard and Utpal Dholakis (1999), “Goal Setting and Goal Striving in Consumer Behavior,”
Journal of Marketing, 63 (Special Issue), 19-32.
[12] Eagly, A.A. and Chaiken, S. (1993), The Psychology of Attitudes, Harcourt Brace Jovanovich, Fort Worth,
TX.
[13] Park, C. (2002). A Model on the Online Buying Intention with Consumer Characteristics and Product
Type. Department of Management Information Systems/ Korea University, Jochiwon, Chungnam, South
Korea
[14] Bhattacherjee, A. “Social science research: principles, methods, and practices”, 201.
[15] Fornell, C., &Larcker, D. F. “Evaluating structural equation models with unobservable variables and
measurement error”. Journal of marketing research, pp. 39-50, 1981.
[16] Phung, L.P. Confirmation factor analysis, Retrieved from http://letanphung.blogspot.com/2013/10/so-luoc-
[17] Duy, N. K. “Thực hành mô hình cấu trúc tuyến tính SEM với phần mềm AMOS”. Trường Đại học Kinh tế
TPHCM, 2009
316
7 trang
14560
Free
Bạn đang xem tài liệu "Phân tích mối quan hệ giữa hình ảnh quốc gia xuất xứ và việc trải nghiệm thương hiệu tác động đến ý định mua lại sản phẩmmột nghiên cứu các thương hiệu smartphone tại thành phố Hồ Chí Minh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- phan_tich_moi_quan_he_giua_hinh_anh_quoc_gia_xuat_xu_va_viec.pdf
