Những vấn đề đặt ra về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực logistics Việt Nam
KINH TẾ VÀ XÃ HỘI
NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VỀ ĐÀO TẠO VÀ PHÁT TRIỂN
NGUỒN NHÂN LỰC LOGISTICS VIỆT NAM
GS.TS. Đặng Đình Đào*
Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
* Tác giả liên hệ: [email protected]
Ngày nhận: 10/8/2021
Ngày nhận bản sửa: 27/8/2021
Ngày duyệt đăng: 08/9/2021
Tóm tắt
Nguồn nhân lꢁc logistics là một yếu tố quan trọng của hệ thống logistics quốc gia, có vai trò
đối với sꢁ phát triển ngành logistics trong môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt hiện nay. Thꢁc tế,
nguồn nhân lꢁc logistics ở nước ta đang thiếu hꢃt cả về số lượng và chất lượng, công tác đào tạo và bồi
dưỡng nguồn nhân lꢁc logistics còn rất hạn chế ở tất cả các cấp. Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi
xin bàn thêm một số vấn đề về đào tạo và phát triển nguồn nhân lꢁc logistics Việt Nam.
Từ khóa: Logistics, hệ thống logistics, nhân sꢁ logistics, nguồn nhân lꢁc logistics, đào tạo
nguồn nhân lꢁc logistics
The issues raised by training and developing human resources for logistics in Vietnam
Abstract
Human resources are an important element in logistics system and supply chains, which is noted
as a key role to motivate the logistics industry and improve sypply chains in an increasingly fierce com-
petitive environment. In Vietnam situation, logistics human resources are still lacking in both quantity
and quality. The education and training the human resources in logistics and supply chains is still very
limited not only in background, but in skills, especially at expert level. This paper presents the needs
and problems with labor shortage, required logistics competencies and skills, as well as problems and
solutions related to employment and retention of the labor are discussed.
Keywords: Logistics, logistics system, logistics personnel, human resources, education and training
1. Khái quát nguồn nhân lực logistics
Logistics vừa là một khoa học vừa là
cuộc Cách mạng (CM) 4.0, sự cạnh tranh về
nhân lực chất lượng cao đã và đang diễn ra
mạnh mẽ trên bình diện thế giới, khu vực và
quốc gia. Đặc biệt khi mà ASEAN đã có thỏa
thuận công nhận kỹ năng lẫn nhau trong 8
lĩnh vực ngành nghề (dịch vụ kỹ thuật, điều
dưỡng, kiến trúc, khảo sát, y khoa, nha khoa,
kế toán và du lịch) và sẽ được di chuyển tự
do trong khu vực. Việc mở ra khả năng di
chuyển lao động giữa các nước đòi hỏi người
lao động phải có kỹ năng nghề cao, có năng
lực làm việc trong môi trường quốc tế với
những tiêu chuẩn, tiêu chí do thị trường lao
động xác định. Nghị quyết Đại hội lần thứ
XIII của Đảng cũng đã xác định một trong
các mục tiêu, nhiệm vụ tổng quát phát triển
lꢀnh vꢁc dꢂch vꢃ được nhiều đꢂa phương xác
đꢂnh là ngành mũi nhọn tạo động lꢁc cho tăng
trưởng kinh tế nhanh và bền vững. Hoạt động
logistics gắn liền với hoạt động của một chuỗi
các dꢂch vꢃ liên quan đến phân phối và lưu
thông hàng hóa trên thꢂ trường. Giá trꢂ mà
logistics mang lại là làm gia tăng giá trꢂ của
hàng hóa dꢂch vꢃ cho cả giới sản xuất lẫn giới
tiêu dùng, tối ưu hóa chi phí logistics, tăng tốc
độ lưu chuyển hàng hóa và thúc đẩy phát triển
các ngành, nâng cao khả năng cạnh tranh cho
doanh nghiệp và nền kinh tế quốc dân.
Trong xu hướng toàn cầu hóa và ứng
dụng ngày càng sâu rộng các thành tựu của
26 Tạp chí KH&CN Trường Đại học Hòa Bình - Số 01 - Tháng 9.2021
KINH TẾ VÀ XÃ HỘI
đất nước giai đoạn 2021-2030 là: “Tạo đột
phá trong đổi mới căn bản, toàn diện giáo
dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực
chất lượng cao, thu hút và trọng dụng nhân
tài ”. Quyết định số 200/QĐ-TTg ban hành
ngày 14/02/2017 và Quyết định số 221/QĐ-
TTg ban hành ngày 22/2/2021 của Thủ tướng
Chính phủ bổ sung “Phê duyệt kế hoạch hành
động nâng cao năng lực cạnh tranh và phát
triển dịch vụ logistics Việt Nam đến năm
2025” cũng đã xác định: “Đào tạo, nâng cao
nhận thức và chất lượng nguồn nhân lực” và
“đến năm 2023, các trường đại học nghiên
cứu xây dựng chương trình, giáo trình đào
tạo về logistics, thành lập khoa logistics.
Công nhận chuyên ngành đào tạo logistics”
là những nhiệm vụ trọng tâm để nâng cao
năng lực cạnh tranh và phát triển dịch vụ lo-
gistics Việt Nam đến năm 2025. Điều này cho
thấy việc phát triển ngành logistics, trong đó
đẩy mạnh công tác đào tạo và nâng cao chất
lượng nguồn nhân lực logistics có một vai trò
rất quan trọng và có tính cấp bách. Hiện nay,
theo số liệu thống kê vào đầu năm 2020, số
lao động trong các doanh nghiệp đang hoạt
động thuộc lĩnh vực logistics là 2,8 triệu
người, còn số lao động thuộc lĩnh vực logis-
tics từ 15 tuổi trở lên hiện đã gần 9,5 triệu
người. Theo dự báo của nhóm nghiên cứu
logistics của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
(chỉ tính cho các doanh nghiệp), đến năm 2030,
số lao động liên quan logistics lên tới 11,6
triệu người, trong đó, lĩnh vực Bán buôn,
bán lẻ… là 8,8 triệu người; Vận tải, kho bãi:
2,3 triệu người và Thông tin truyền thông
gần 0,5 triệu người; đến năm 2045, số lao
động liên quan logistics: 14,4 triệu người,
trong đó, lĩnh vực Bán buôn, bán lẻ…: 10,7
triệu người; Vận tải, kho bãi: 3,1 triệu người;
còn ngành Thông tin truyền thông: trên 0,6
triệu người, chưa tính số lao động logistics
cho thương mại điện tử (TMĐT) và thương
mại di động (TMDĐ). Theo Hiệp hội Doanh
nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA),
hiện nguồn nhân lực logistics mới chỉ đáp
ứng được khoảng 40% nhu cầu của ngành và
với tốc độ tăng trưởng trung bình 30% mỗi
năm của ngành logistics, nhân sự hiện nay
vẫn là bài toán đau đầu của các doanh nghiệp
trong ngành. Điều này cho thấy nhiệm vụ đào
tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực
logistics trong thời gian tới là rất lớn.
Đến nay, cả nước mới có gần 50 cơ sở
đào tạo ngành logistics và chuỗi cung ứng,
tuy nhiên, theo Quyết định của Bộ Giáo
dục và Đào tạo (tháng 10/2020) với mã số
7510605, logistics lại nằm trong nhóm ngành
đào tạo quản lý công nghiệp. Còn theo Quyết
định số 27/QĐ-TTg ngày 6/7/2018 của Thủ
tướng Chính phủ về ban hành hệ thống ngành
kinh tế Việt Nam, logistics được xác định
với mã số 52292 nhưng chỉ bao gồm “hoạt
động lập kế hoạch, tổ chức và hỗ trợ vận tải,
kho bãi và phân phối hàng hóa”!. Và chỉ coi
logistics là phần cung ứng “thuần túy” hay
lưu thông, phân phối “thuần túy”? Điều này,
đòi hỏi các quy định về logistics trong Luật
Thương mại và Nghị định 163/2017/NĐ-CP
ngày 30/12/2017 quy định về kinh doanh
dịch vụ logistics cần phải nghiên cứu sửa đổi
và bổ sung cho phù hợp.
Đây cũng là điều làm cho chúng ta dễ
hiểu hơn khi mà rất nhiều người vẫn chưa
nhận thức đầy đủ về logistics, thậm chí còn
cho rằng logistics chỉ đơn thuần là các công
việc về dịch vụ giao nhận, vận tải nên không
quan tâm đúng mức nghiên cứu và đào tạo
nguồn nhân lực. Ngay cả trong giới làm nghề
logistics cũng chưa nhìn nhận đúng về công việc
của mình đang làm, phần lớn chưa thấy được vai
trò, vị trí của logistics trong xã hội. Một phần
khác bắt nguồn từ sự yếu kém trong việc chủ
động của các doanh nghiệp logistics khi tham
gia vào thị trường lao động và thường chỉ
giải quyết yêu cầu trước mắt hơn là kế hoạch
phát triển lâu dài… Hơn nữa, hiện nay Việt
Nam vẫn chưa có một nguồn số liệu thống kê
chính thống về số lao động logistics trong các
doanh nghiệp cũng như nhu cầu lao động liên
quan đến lĩnh vực logistics trong nền kinh tế
quốc dân… và vẫn chưa xác định rõ ràng hoạt
động kinh tế thuộc lĩnh vực logistics bao gồm
những hoạt động nào (hay là chỉ hoạt động
kinh tế nằm ngoài “5229: Hoạt động dịch vụ
hỗ trợ khác liên quan đến vận tải”?) nếu theo
Quyết định số 27/QĐ-TTg ngày 6/7/2018 về
Ban hành hệ thống ngành kinh tế Việt Nam?
(Đặng Đình Đào, 2020).
2. Tình hình đào tạo nguồn nhân lực logistics
Thực tế nguồn nhân lực logistics Việt
Số 01 - Tháng 9.2021 - Tạp chí KH&CN Trường Đại học Hòa Bình 27
KINH TẾ VÀ XÃ HỘI
Nam đang phải đối mặt với nhiều hạn chế
do chưa nhận thức thống nhất về logistics và
chưa có sự quan tâm đúng mức từ chính sách
đến quá trình đào tạo. Là một lĩnh vực mang
tính liên ngành, chuyên nghiệp cao, có tính
quốc tế, nguồn nhân lực làm việc trong lĩnh
vực logistics cần được đào tạo một cách có
hệ thống và phải được trang bị đầy đủ các
kiến thức chuyên môn và các kỹ năng cần
thiết. Nhưng thực tế, nguồn nhân lực logistics
thiếu và yếu là một trong những “nút thắt cổ
chai” cản trở sự phát triển và ảnh hưởng đến
năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp và
các địa phương. Số lao động trong lĩnh vực
logistics hiện nay chủ yếu được đào tạo tại
các trường đại học Kinh tế và Ngoại thương,
lại được đào tạo theo diện quá rộng, các môn
học về logistics mới được phát triển nên còn
chung chung, chưa có lý thuyết nền tảng và
nghiệp vụ chuyên sâu… Ngoài ra, nhân sự
làm việc trong lĩnh vực logistics vẫn còn
thiếu cả kiến thức về ngoại ngữ, tin học và
thiếu hiểu biết đầy đủ về luật pháp quốc tế…
trong khi logistics lại là lĩnh vực kinh tế - kỹ
thuật tổng hợp có tính quốc tế nên đã ảnh
hưởng không nhỏ đến sự phát triển của hệ
thống logistics quốc gia và vùng lãnh thổ.
Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của
tài liệu tham khảo ngành logistics hiện nay
vẫn còn nhiều hạn chế so với các ngành học
khác. Mặc dù hiện tại, trên thị trường, đã có
một số tài liệu tham khảo tiêu biểu như “Phát
triển dꢂch vꢃ logistics ở nước ta trong tiến
trình hội nhập quốc tế” (NXB Chính trị quốc
gia, 2012), “Logistics - Những vấn đề lý luận
và thꢁc tiễn ở Việt Nam” (NXB Đại học Kinh tế
Quốc dân, 2011), “Một số vấn đề về phát triển
bền vững hệ thống logistics ở nước ta trong
hội nhập và phát triển” (NXB Lao động - Xã
hội, 2013) hay Giáo trình “Quản trꢂ logistics”
(NXB Lao động - Xã hội, 2018) do GS.TS
Đặng Đình Đào và Cộng sự làm chủ biên…
Nhiều trường đại học cũng đã nghiên cứu và
xuất bản giáo trình phù hợp với khung chương
trình đào tạo của mỗi trường như: “Quản trꢂ
hậu cần” (NXB Đại học Kinh tế Quốc dân);
“Quản trꢂ logistics kinh doanh” (Đại học
Thương mại); “Logistics và vận tải quốc tế”;
“Vận tải và giao nhận trong ngoại thương”
(Đại học Ngoại thương)... Tuy nhiên, so với
yêu cầu nghiên cứu, đào tạo logistics, các giáo
trình, tài liệu tham khảo về logistics vẫn còn
hạn chế, học viên phải tham khảo thêm nhiều
tài liệu nước ngoài trong khi còn khó khăn
về tài liệu, ngôn ngữ, gây ảnh hưởng tới chất
lượng tự học và tự nghiên cứu.
khoa học và công nghệ cũng như những
thách thức mà ngành logistics đang gặp phải
về nguồn nhân lực logistics ở cả khía cạnh số
lượng và chất lượng mà trong thời gian qua,
Chính phủ, các Bộ ngành và địa phương, các
hiệp hội, doanh nghiệp cũng đã có nhiều giải
pháp tích cực để cải thiện và nâng cao chất
lượng nguồn nhân lực logistics và giải pháp
đẩy mạnh đào tạo và bồi dưỡng được coi là
một trong những giải pháp quan trọng để giải
quyết khó khăn này. Các cơ sở đào tạo, các
hiệp hội đã và đang mở nhiều khóa học ngắn
hạn, dài hạn với nhiều hình thức đào tạo đa
dạng như chính quy, tại chức, bồi dưỡng,
đào tạo tại doanh nghiệp... để góp phần bổ
sung nguồn nhân lực cho ngành, nâng cao
chất lượng đội ngũ nhân lực nhằm đáp ứng
sự phát triển logistics. Tuy vậy, công tác đào
tạo và phát triển nguồn nhân lực logistics vẫn
còn bộc lộ nhiều hạn chế:
- Chất lượng đào tạo và chương trình
đào tạo nguồn nhân lꢁc logistics chưa thꢁc sꢁ
gắn với thꢁc tiễn hoạt động logistics: Chương
trình đào tạo nguồn nhân lực logistics của các
cơ sở đào tạo bậc đại học/sau đại học còn nặng
hàn lâm, diện quá rộng mà thiếu sự chuyên
sâu vào các kỹ năng, nghiệp vụ cụ thể. Hơn
nữa, môi trường đào tạo tại các trường đại
học Việt Nam vẫn chưa thật sự sẵn sàng cho
việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện
đại một cách đại trà như hiện nay! Điều này
làm cho chất lượng đào tạo vẫn chưa đáp ứng
tốt yêu cầu sử dụng lao động của các doanh
nghiệp, rất nhiều đơn vị sau khi tuyển dụng
đều phải đào tạo lại, tốn rất nhiều thời gian
và chi phí. Ngoài ra, với một lĩnh vực đặc thù
mang tính liên ngành và quốc tế rất cần tới khả
năng ngoại ngữ, môi trường thực tiễn nhưng
trong các chương trình đào tạo, hầu như vẫn
chưa được nhiều trường chú trọng. Vì vậy, tỷ
lệ sinh viên Việt Nam tốt nghiệp được tuyển
dụng vào làm việc trong các cơ quan, doanh
- Thiếu các chương trình đào tạo, giáo
trình logistics bài bản, cập nhật: Giáo trình,
28 Tạp chí KH&CN Trường Đại học Hòa Bình - Số 01 - Tháng 9.2021
KINH TẾ VÀ XÃ HỘI
nghiệp logistics có uy tín và chi nhánh các tập
đoàn logistics đa quốc gia... vẫn còn thấp, gặp
nhiều khó khăn (Đặng Đình Đào 2016, 2020).
- Đội ngũ giảng viên logistics thiếu và chưa
được đào tạo đúng chuyên ngành: Logistics là
ngành mới với khá nhiều cơ sở đào tạo hiện
nay. Như đã trình bày ở trên, mặc dù số lượng
các cơ sở tham gia đào tạo bậc đại học về logistics
tăng lên trong thời gian gần đây, thậm chí có cả
Hiệp hội các trường đại học có đào tạo logistics
nhưng đào tạo sau đại học, đặc biệt là nghiên
cứu sinh về logistics vẫn còn rất hạn chế ở Việt
Nam. Đây là nguyên nhân làm cho lực lượng
nghiên cứu, giảng dạy logistics vẫn đang
thiếu và mỏng. Một số giảng viên trẻ, kinh
nghiệm thực tế chưa nhiều, lại chưa được đào
tạo bài bản về logistics. Còn các chuyên gia
đầu ngành nghiên cứu chuyên sâu về logistics
vẫn còn rất ít, các giảng viên chủ yếu là các
chuyên gia từ ngành khác chuyển sang giảng
dạy, ít có sự nghiên cứu thâm niên chuyên
sâu logistics.
- Thiếu bộ tiêu chuẩn nghề nghiệp và
kiến thức chuyên môn cho nguồn nhân lꢁc
logistics: theo Khoản 3, Điều 3 của Luật Việc
làm số 38/2013/QH13 được Quốc hội thông
qua ngày 16/11/2013, tiêu chuẩn kỹ năng
nghề quốc gia được định nghĩa là những “quy
định về kiến thức chuyên môn, năng lực thực
hành và khả năng ứng dụng kiến thức, năng
lực đó vào công việc mà người lao động cần
phải có để thực hiện công việc theo từng bậc
trình độ kỹ năng của từng nghề”. Như vậy,
tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia là các tiêu
chí về khả năng, năng lực của người lao động
cần phải có để thực hiện các công việc theo
quy định của từng ngành nghề cụ thể. Tuy
nhiên, liên hệ đối với ngành logistics đến nay,
vẫn chưa có bộ tiêu chuẩn kỹ năng nghề nghiệp,
bộ chứng chỉ nghề…
(1). Hoàn thiện hệ thống chính sách
phát triển nguồn nhân lꢁc logistics
Hiện nay, cơ chế, chính sách phát triển
nguồn nhân lực logistics đang là một khoảng
trống từ chính sách nhà nước, ngành, địa phương
và đến doanh nghiệp, có thể nói chưa tương
xứng với vai trò và sứ mệnh của logistics trong
nền kinh tế thị trường. Các chính sách của
ngành và các địa phương mới chỉ tập trung
vào các biện pháp phát triển logistics chuyên
ngành nhưng lại thiếu kết nối, liên thông và
còn mang tính hành chính, chưa có các chính
sách cụ thể về phát triển nhân lực logistics bao
gồm cả chính sách tài chính và phi tài chính
đối với quá trình đào tạo và phát triển nguồn
nhân lực này… Quản lý nhà nước về phát triển
nhân lực logistics còn nhiều bất cập so với yêu
cầu phát triển, đặc biệt là logistics cho TMĐT
và TMDĐ. Chủ trương, chính sách phát triển
nguồn nhân lực logistics chưa được thể chế
hoá bằng các văn bản quy phạm pháp luật, cơ
chế, chính sách và các kế hoạch phát triển một
cách kịp thời và đồng bộ; việc triển khai thực
hiện một số chủ trương, chính sách có liên
quan chưa kịp thời, độ trễ quá lớn! Vì vậy, cần
rà soát các văn bản hiện hành về logistics liên
quan đến phát triển nguồn nhân lực để hoàn
thiện, bổ sung như từ việc công nhận chuyên
ngành, mã ngành đào tạo logistics, xác định
lại các hoạt động kinh tế của logistics trong
Quyết định ban hành hệ thống ngành kinh tế
Việt Nam 2018 đến việc nghiên cứu bổ sung
các quy định về chức danh nhân sự logistics,
tiêu chuẩn nghề, chứng chỉ nghề và các yêu
cầu kiến thức đối với nhân sự logistics… và
cả các chính sách có tính đặc thù để làm cơ
sở cho việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình
độ, phát triển nguồn nhân lực logistics trong
bối cảnh mới.
(2). Phát triển toàn diện hệ thống kiến
3. Giải pháp đào tạo và phát triển nguồn
nhân lực logistics Việt Nam
thức và kỹ năng chuyên sâu về logistics
Trên thực tế, số lượng và nội dung
Để tận dụng và bắt kịp xu hướng phát triển
logistics trong bối cảnh CM 4.0, cần đẩy mạnh
tạo và phát triển nguồn nhân lực logistics nhằm
đáp ứng các yêu cầu phát triển và chuẩn mực
quốc tế vừa phù hợp với đặc thù hoạt động
mang tính liên ngành, chuyên nghiệp cao cả
về kinh tế - kỹ thuật... Các giải pháp cần tập
trung là:
công việc trong ngành logistics rất đa dạng
và liên quan mật thiết đến các ngành kinh tế
khác. Vì logistics là cả một chuỗi các dịch
vụ cung ứng. Mỗi lĩnh vực công việc cần
có những yêu cầu kỹ thuật, chất lượng nhân
sự khác nhau để thực thi các công việc đặc
thù nhưng lại rất liên kết với nhau theo một
chuỗi các dịch vụ. Do đó, cần có nhận thức
Số 01 - Tháng 9.2021 - Tạp chí KH&CN Trường Đại học Hòa Bình 29
KINH TẾ VÀ XÃ HỘI
đầy đủ về yêu cầu, đặc điểm nguồn nhân lực
logistics trong hệ thống các ngành kinh tế.
Và để bảo đảm nguồn nhân lực phù hợp với
yêu cầu của doanh nghiệp logistics cũng như
các hoạt động logistics, các cơ sở đào tạo cần
phải nắm rõ đặc điểm, yêu cầu nhân sự ngành
logistics, từ đó, xây dựng khung chương trình
đào tạo phù hợp. Tránh tình trạng thiết kế
chương trình đào tạo ở một số trường đại học
thường dựa vào thế mạnh các môn học hiện
có, làm cho sinh viên khi ra trường khó tìm
được việc làm phù hợp do không đáp ứng tốt
các yêu cầu về kiến thức, kỹ năng logistics vì
đào tạo thường chạy theo diện quá rộng lại
không gắn với các cơ sở thực hành.
nhất là, tại những nước có hệ thống logistics
phát triển, qua đó, bồi dưỡng và cập nhật kiến
thức, từng bước hình thành đội ngũ các nhà
giáo, các nhà khoa học logistics đầu ngành ở
Việt Nam. Việc tăng cường liên kết đào tạo,
một mặt sẽ giúp nâng cao chất lượng đào
tạo, mặt khác sẽ giúp cho các cơ sở đào tạo
của Việt Nam tiếp cận được với các chương
trình đào tạo đang được quốc tế công nhận
để từ đó, học hỏi điều chỉnh, hoàn thiện các
chương trình đào tạo vẫn đang còn nhiều bất
cập như hiện nay.
(5). Tăng cường hợp tác giữa các doanh
nghiệp logistics với các trường đại học trong
đào tạo nguồn nhân lꢁc
(3). Xây dꢁng bộ chương trình và giáo
trình logistics phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế
nhưng phải phù hợp với thꢁc tiễn logistics ở
nước ta
Hiện nay, các doanh nhiệp logistics
Việt Nam hầu như có quy mô vừa và nhỏ,
siêu nhỏ và lại ít có sự liên kết, hợp tác trong
hoạt động kinh doanh và cả với các cơ sở đào
tạo. Trên thực tế, các doanh nghiệp cùng ngành
còn cạnh tranh gay gắt với nhau, nhiều khi làm
lợi cho doanh nghiệp nước ngoài. Do vậy, liên
kết giữa các doanh nghiệp logistics có ý nghĩa
vô cùng quan trọng hiện nay, nhất là, cả trong
đào tạo và phát triển nguồn nhân lực logistics.
Bên cạnh đó, các cơ sở đào tạo cũng cần liên kết
với các doanh nghiệp logistics, các cơ sở thực
nghiệm, mô phỏng, mời các chuyên gia giỏi
từ doanh nghiệp tham gia giảng dạy các học
phần trong chương trình đào tạo, hướng dẫn
kỹ thuật - nghiệp vụ, phối hợp nghiên cứu các
đề tài liên quan đến logistics, tạo điều kiện
cho sinh viên tới tham quan, tìm hiểu, học
hỏi trong môi trường làm việc thực. Việc liên
kết đào tạo giữa doanh nghiệp với nhà trường
giúp định hướng xây dựng chương trình đào
tạo ứng dụng phù hợp với yêu cầu của doanh
nghiệp, nâng cao chất lượng đào tạo nguồn
nhân lực logistics.
Hiện nay, các chương trình và giáo
trình bài bản, hiện đại phù hợp với quốc tế
và thực tiễn logistics Việt Nam còn hạn chế.
Việc tham khảo giáo trình, tài liệu nước ngoài
là cần thiết nhưng lại bị rào cản ngôn ngữ cho
người học, khó tiếp thu được nhiều kiến thức.
Hơn nữa, do “cơ chế tự chủ tài chính các
trường”, hình thức đào tạo “theo tín chỉ”…
nhưng môi trường đào tạo Việt Nam chưa sẵn
sàng, nhất là, cho việc áp dụng đại trà các
phương pháp giàng dạy hiện đại và cách thức
quản lý đại học như các nước đã kinh qua nền
kinh tế thị trường hơn 200 năm nay. Vì vậy,
để áp dụng hiệu quả các chương trình đào
tạo nước ngoài, cần phải kiến tạo môi trường
đào tạo phù hợp, không giáo điều, cứng nhắc
và có những thay đổi cho phù hợp với môi
trường đào tạo và thực tiễn logistics quốc gia
và địa phương.
(4). Đẩy mạnh liên kết đào tạo giữa các
trường đại học trong nước với tổ chức đào
tạo quốc tế về logistics
(6). Ứng dꢃng hiệu quả công nghệ
thông tin, CM công nghệ 4.0 trong đào tạo
nguồn nhân lꢁc logistics
Một trong những giải pháp nâng cao
chất lượng đào tạo là liên kết với các cơ sở
đào tạo nước ngoài. Liên kết đào tạo với nước
ngoài là một hình thức đào tạo tiên tiến đang
được nhiều trường áp dụng. Hình thức liên
kết đào tạo này không chỉ dành cho hệ giáo
dục đại học, mà còn dành cho hệ giáo dục sau
đại học. Ngoài ra, cần tăng cường giao lưu
học hỏi kinh nghiệm cho đội ngũ nhà giáo,
Cuộc cách mạng công nghệ 4.0 với
những bứt phá trong lĩnh vực trí tuệ nhân
tạo, tích hợp trí tuệ nhân tạo với mạng lưới
kết nối vạn vật (IoT) và các công cụ hiện đại
hóa đang bắt đầu thay đổi toàn bộ viễn cảnh
của hệ thống logistics và chuỗi cung ứng
trên toàn thế giới đặt ra nhiều yêu cầu mới
đối với đào tạo nguồn nhân lực logistics mà
30 Tạp chí KH&CN Trường Đại học Hòa Bình - Số 01 - Tháng 9.2021
KINH TẾ VÀ XÃ HỘI
các trường cần phải tính đến. Dự báo trong
những năm tới, các trang thiết bị, công cụ tự
động, hiện đại có ứng dụng IoT sẽ trở nên
phổ biến trong lĩnh vực logistics. Sự phát
triển của công nghệ thông tin, công nghệ
điện toán đám mây đã tác động mạnh đến các
hoạt động của ngành logistics. Các hoạt động
như quản lý kho hàng, giao nhận hàng hóa, điều
vận, tổng hợp và phân tích số liệu đã và đang
được thay thế dần bằng hệ thống phần mềm tự
động hóa. Sự tham gia nhanh và sâu của công
nghệ vào chuỗi hoạt động của ngành logistics
đã tác động giảm quy mô lao động của các
doanh nghiệp… Do đó, trong bối cảnh gia tăng
các nhà máy thông minh ngày càng trở nên hiện
hữu, năng lực (chứ không phải là nguồn vốn)
sẽ trở thành nhân tố cốt lõi của nền sản xuất xã
hội. Điều này có nghĩa là nhu cầu về nguồn nhân
lực chất lượng cao sẽ càng ngày gia tăng, đòi hỏi
ngày càng cao đối với công tác đào tạo nguồn
nhân lực logistics. Bởi vậy, nhân lực trong ngành
logistics cũng cần phải có kiến thức về khoa
học công nghệ logistics, các kỹ năng nghiệp
vụ, biết vận dụng trong công việc để làm chủ
các phương tiện và vận hành có hiệu quả.
Không chỉ giúp quản lý và nhập dữ liệu một
cách nhanh chóng, khoa học, việc áp dụng
công nghệ thông tin còn là điều kiện thuận lợi
cho việc trao đổi thông tin, mua bán, thanh
toán, quảng bá dễ dàng hơn qua email, các
trang mạng xã hội... ở mọi lúc mọi nơi mà
không bị phụ phuộc vào không gian, thời
gian. Như vậy, hoạt động đào tạo và phát triển
nguồn nhân lực logistics đòi hỏi có sự định
hướng và đầu tư mạnh mẽ từ Chính phủ, các
ngành và chính quyền các địa phương thông
qua các cơ chế, chính sách: đầu tư phát triển
mạng lưới các cơ sở đào tạo, dạy nghề, nghiên
cứu; phát triển các cơ sở thực nghiệm và huấn
luyện kỹ năng nghề; quan tâm, hỗ trợ người
lao động trong ngành logistics theo tính chất
đặc thù công việc; đón đầu và ứng dụng hiệu
quả các thành tựu của cuộc CM 4.0 vào lĩnh
vực đào tạo nguồn nhân lực logistics …
Tài liệu tham khảo
[1]. Đặng Đình Đào (2013), “Một số vấn đề về phát triển bền vững hệ thống Logistics ở
nước ta trong hội nhập quốc tế”, NXB Lao động - Xã hội.
[2]. Đặng Đình Đào, Phạm Nguyên Minh (2016), “Một số vấn đề về phát triển thương
mại và logistics thời kỳ 1986-2016”, NXB Lao động - Xã hội.
[3]. Đặng Thị Thúy Hồng (2012), “Phát triển hệ thống logisitics ở nước ta theo hướng
bền vững”, Tạp chí Kinh tế - Dự báo số 17.
[4]. Kỷ yếu Hội thảo Quốc tế logistics (Huế 2020): “Phát triển nguồn nhân lꢁc logistics
ở Việt Nam”, NXB Lao động - Xã hội.
[5]. Quyết định số 200/QĐ-TTg ngày 14/02/2017 và Quyết định số 221/QĐ-TTg ngày
22/02/2021 bổ sung “Phê duyệt kế hoạch hành động nâng cao năng lꢁc cạnh tranh và phát
triển dꢂch vꢃ Logistics Việt Nam đến năm 2025”.
Số 01 - Tháng 9.2021 - Tạp chí KH&CN Trường Đại học Hòa Bình 31
6 trang
14800
Free
Bạn đang xem tài liệu "Những vấn đề đặt ra về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực logistics Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- nhung_van_de_dat_ra_ve_dao_tao_va_phat_trien_nguon_nhan_luc.pdf
