Nghiên cứu giá trị thương hiệu cafe Trung Nguyên tại thành phố Cần Thơ
Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô
Số 12 - 2021
NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ THƯƠNG HIỆU CAFE TRUNG NGUYÊN
TẠI THÀNH PHỐ CẦN THƠ
Trịnh Bửu Nam1*, Đinh Vũ Long1, Nguyễn Lê Thế Vũ2 và Lê Thị Kiều Diễm1
1Khoa Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Tây Đô
2Phòng Khảo thí và Đảm bảo chất lượng giáo dục, Trường Đại học Nam Cần Thơ
Ngày nhận: 11/3/2021
Ngày phản biện: 04/5/2021
Ngày duyệt đăng: 30/6/2021
TÓM TẮT
Giꢀ trị thương hiệu là yếu tố vô hình có vai trò quan trọng tạo nên lợi thế cho doanh
nghiệp giữa nhiều thương hiệu cạnh tranh khác trên thị trường. Hiện nay, thị trường cafe
Việt Nam đang chịu sự cạnh tranh gay gắt giữa cꢀc thương hiệu. Khách hàng mất nhiều
thời gian để có thể lựa chọn một sản phẩm trong hàng loạt các sản phẩm cafe được bán ở
thị trường, nếu không có sẵn một thương hiệu mà mình yêu thích. Vì vậy, nghiên cứu này
nhằm giúp nâng cao giá trị thương hiệu Cafe Trung Nguyên trong tâm trí khꢀch hàng, để
khi có nhu cầu người tiêu dùng sẽ lựa chọn ngay sản phẩm mà họ đꢀnh giꢀ cao nhất. Với
cỡ mẫu quan sꢀt là 150, cꢀc phương phꢀp phân tích Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố
EFA, đꢀnh giꢀ cꢀc nhân tố cấu thành nên giá trị thương hiệu và phân tích ANOVA để kiểm
định sự khác biệt được sử dụng. Các thành phần tꢀc động giá trị thương hiệu bao gồm:
Nhân biết thương hiệu, liên tưởng thương hiệu, chất lượng cảm nhận và trung thành
thương hiệu. Kết quả nghiên cứu góp phần giúp cho Trung Nguyên tại Thành phố Cần Thơ
hiểu rõ hơn về giá trị thương hiệu, từ đó có thể đưa ra những chiến lược truyền thông phù
hợp, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh.
Từ khóa: Giá trị thương hiệu, Cafe Trung Nguyên, Cần Thơ
Trích dẫn: Trịnh Bửu Nam, Đinh Vũ Long, Nguyễn Lê Thế Vũ và Lê Thị Kiều Diễm,
2021. Nghiên cứu giá trị thương hiệu Cafe Trung Nguyên tại Thành phố Cần
Thơ. Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây
Đô. 12: 75-90.
*Ths. Trịnh Bửu Nam – Giảng viên Khoa Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Tây Đô
75
Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô
Số 12 - 2021
phần của mình cho các thương hiệu khác
là không tránh khỏi. Nghiên cứu này sẽ
giúp Trung Nguyên đánh giá được giá trị
thương hiệu của mình đến thời điểm
hiện tại và cung cấp những hàm ý nhằm
giúp phát triển thương hiệu, giữ ổn định
và phát triển thị phần tại Thành phố Cần
Thơ.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Thương hiệu chính là thước đo cho sự
phát triển của doanh nghiệp. Nếu người
tiêu dùng đánh giá cao về giá trị thương
hiệu của doanh nghiệp thì họ mới an tâm
và tin tưởng sử dụng sản phẩm của đơn
vị. Họ mua sản phẩm, trung thành với
thương hiệu và giới thiệu cho bạn bè sử
dụng. Việc người tiêu dùng đánh giá tốt
Nghiên cứu được thực hiện với mục
về thương hiệu doanh nghiệp không chỉ tiêu: (1) Phân tích các nhân tố cấu thành
góp phần củng cố thương hiệu, mà còn nên giá trị thương hiệu Cafe Trung
gia tăng khả năng nhận biết và sự phân Nguyên; (2) Đề xuất hàm ý quản trị
biệt của người tiêu dùng đối với các đặc nhằm nâng cao giá trị thương hiệu Cafe
điểm nổi bật của thương hiệu, trong Trung Nguyên tại Thành phố Cần Thơ.
hàng loạt những thương hiệu có mặt trên
thị trường.
2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT, MÔ HÌNH
VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
Thị trường cafe hiện nay đang có sự
góp mặt của rất nhiều thương hiệu,
2.1. Thương hiệu
Theo hiệp hội Marketing Hoa Kỳ thì
“Thương hiệu là tên gọi, thuật ngữ, dấu
hiệu, biểu tượng, hay kiểu dáng, hoặc tổng
hợp những yếu tố trên nhằm xác nhận
hàng hóa hay dịch vụ của một doanh
nghiệp và phần phân biệt với hàng hóa
của đối thủ cạnh tranh”.
khách hàng sẽ mất nhiều thời gian để có
thể lựa chọn một sản phẩm trong hàng
loạt các sản phẩm cafe được bán ở thị
trường, nếu không có sẵn một thương
hiệu mà mình yêu thích. Hiện nay, nhiều
thương hiệu café đã được tạo dấu ấn
riêng và được nhiều khách hàng tin dùng
như: Trung Nguyên, Nescafe, Vinacafe,
Milano, Mê Trang, Highlands Coffee và
rất nhiều thương hiệu khác. Để tồn tại và
phát triển bền vững thì doanh nghiệp
kinh doanh cafe hiện nay đang cố gắng
giành cho bằng được vị trí số một trong
lựa chọn của khách hàng.
Thương hiệu là tài sản rất đặc biệt và
là tài sản quan trọng nhất. Roberto
Goizueta, cố Tổng giám đốc điều hành
Coca-Cola đã phát biểu: “Toàn bộ nhà
máy và cơ sở của chúng tôi ngày mai có
thể cháy trụi, nhưng không có gì có thể
chạm được đến giá trị của công ty chúng
tôi vốn thực sự nằm trong danh tiếng của
thương hiệu và tri thức tập thể trong
công chúng” (Kotler, 2000).
Thương hiệu Cafe Trung Nguyên
được hình thành rất sớm (từ năm 1996)
tồn tại bền vững đến thời điểm hiện tại
và khách hàng vẫn còn tin dùng sản
phẩm của thương hiệu. Tuy nhiên, ngày
càng nhiều thương hiệu cafe xuất hiện,
khả năng Trung Nguyên bị phân chia thị
2.2. Giá trị thương hiệu
Giá trị thương hiệu được chia ra
thành 2 nhóm là đánh giá giá trị thương
76
Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô
Số 12 - 2021
hiệu theo quan điểm đầu tư tài chính và hiệu, chất lượng cảm nhận và các thuộc
đánh giá theo quan điểm người tiêu tính đồng hành của thương hiệu (hay
dùng và nghiên cứu này tập trung vào liên tưởng thương hiệu).
đánh giá giá trị thương hiệu dựa vào
người tiêu dùng (Nguyễn Đình Thọ &
Nguyễn Thị Mai Trang, 2008).
Trên cơ sở các mô hình đo lường giá
trị thương hiệu của Aaker và các nghiên
cứu khác, Nguyễn Đình Thọ và Nguyễn
Theo Keller (1998) thì giá trị của Thị Mai Trang (2002) đã đưa ra 4 thành
thương hiệu chính là kiến thức của khách phần của giá trị thương hiệu, áp dụng
hàng về thương hiệu đó, nó bao gồm 2 cho các sản phẩm dầu gội tại Việt Nam
thành phần chính là nhận biết thương hiệu (sau này được các học viên cao học vận
và ấn tượng về thương hiệu. Còn Aaker dụng đo lường giá trị thương hiệu của
(1991) thì cho rằng giá trị của thương sản phẩm nước giải khát, điện thoại di
hiệu bao gồm bốn thành phần: Lòng động…) gồm: Nhận biết thương hiệu,
trung thành, nhận biết thương hiệu, chất lꢀng ham muốn thương hiệu, chất lượng
lượng cảm nhận và các thuộc tính đồng cảm nhận và lꢀng trung thành thương
hành của thương hiệu như tên địa hiệu.
phương, tên nhân vật gắn liền với
thương hiệu.
Từ cơ sở lý thuyết và khung phân tích
các thành phần giá trị thương hiệu như
trên, tác giả lựa chọn mô hình các thành
phần giá trị thương hiệu của Aaker
(1996) vì tính phổ biến về mặt trích dẫn
trong các nghiên cứu hàn lâm, mô hình
này cũng cho thấy các thành phần trong
nghiên cứu có mối quan hệ chặt chẽ với
nhau.
2.3. Mô hình và giả thuyết nghiên
cứu
Keller (1993) cho rằng giá trị thương
hiệu là kiến thức thương hiệu của khách
hàng về thương hiệu đó, kiến thức này
sẽ bao gồm nhận thức thương hiệu và ấn
tượng thương hiệu. Mô hình thành phần
giá trị thương hiệu của Keller cho thấy
Mô hình “Nghiên cứu giá trị thương
sức mạnh của thương hiệu nằm ở những hiệu Cafe Trung Nguyên tại Thành phố
gì khách hàng biết, cảm giác, nhìn thấy Cần Thơ” bao gồm 04 thành phần: Nhận
và nghe thấy về thương hiệu, kết quả của biết thương hiệu (AW), liên tưởng
quá trình trải nghiệm qua thời gian.
thương hiêu (PF), chất lượng cảm nhận
(PQ) và trung thành thương hiệu (LY).
Mô hình được phát triển cụ thể như sau:
David Aaker (1996) thì đưa ra bốn
thành phần của giá trị thương hiệu là:
Lòng trung thành, nhận biết thương
77
Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô
Số 12 - 2021
H1
Nhận biết
thương hiệu
H2
Liên tưởng
thương hiệu
H3
H4
Giá trị thương
hiệu
Chất lượng cảm
nhận
Trung thành
thương hiệu
Hình 1. Mô hình giá trị thương hiệu Cafe Trung Nguyên tại Thành phố Cần Thơ
lựa chọn thương hiệu mà mình sẽ mua từ
trước và thường thì thương hiệu mà họ
nghĩ đến đầu tiên sẽ rất dễ được người
mua chọn lựa.
2.3.1. Nhận biết thương hiệu
Mức độ nhận biết thương hiệu nói lên
khả năng một người tiêu dùng có thể nhận
dạng và phân biệt những đặc điểm của
một thương hiệu trong một tập các
Giả thuyết H1: Nhận biết thương hiệu
thương hiệu có mặt trên thị trường. Khi là nhân tố cấu thành giá trị thương hiệu
một người tiêu dùng quyết định tiêu dùng Cafe Trung Nguyên.
một thương hiệu nào đó, trước hết họ
phải nhận biết thương hiệu đó. Như vậy,
2.3.2. Liên tưởng thương hiệu
Liên tưởng thương hiệu là sự liên
tưởng của khách hàng đến một hay vài
điểm đặc trưng đối với một thương hiệu
nào đó khi thương hiệu này được nhắc
đến. Giá trị tiềm ẩn đằng sau cái tên của
thương hiệu chính là những liên tưởng
riêng có gắn liền với thương hiệu đó.
Hình ảnh thương hiệu được xây dựng
dựa trên các liên tưởng thương hiệu.
nhận biết thương hiệu là yếu tố đầu tiên
để người tiêu dùng phân loại một thương
hiệu trong một tập các thương hiệu cạnh
tranh. Cho nên nhận biết thương hiệu là
một thành phần của giá trị thương hiệu.
Với những loại sản phẩm hay dịch vụ
mà người tiêu dùng lên kế hoạch mua
sắm trước khi đến nơi bán hàng thì tiêu
chí thương hiệu nhận biết đầu tiên đóng
vai trò rất quan trọng. Điều này được lý
giải là đối với những sản phẩm đắt tiền
thì người ta thường lên kế hoạch cho
việc mua sắm, vì vậy mà người mua đã
Nếu một thương hiệu được định vị
trên những liên tưởng đặc thù cho một
chủng loại sản phẩm hay một ngành
công nghiệp thì đối thủ cạnh tranh sẽ rất
78
Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô
Số 12 - 2021
khó khăn trong việc tấn công hoặc sẽ tạo sử dụng một thương hiệu trong một họ
ra được một rào cản vững chắc cho các sản phẩm và lặp lại hành vi này.
những đối thủ cạnh tranh mới.
Thương hiệu nào tạo được lòng trung
Giả thuyết H2: Liên tưởng thương thành của người tiêu dùng càng cao thì
hiệu là nhân tố cấu thành giá trị thương lợi nhuận đem lại cho công ty càng
hiệu Cafe Trung Nguyên.
cao, nghĩa là, thương hiệu này có giá trị
cao (Nguyễn Đình Thọ & Nguyễn Thị
Mai Trang, 2002). Lòng trung thành
thương hiệu là cốt lõi của giá trị thương
hiệu (Aaker, 1996).
2.3.3. Chất lượng cảm nhận
Chất lượng cảm nhận là yếu tố căn
bản của giá trị thương hiệu. Đây chính là
nhận thức của khách hàng về toàn bộ
chất lượng sản phẩm, là sự chênh lệch
giữa tổng giá trị khách hàng nhận được
và những giá trị mà họ mong đợi ở một
sản phẩm. Yếu tố chính để người tiêu
dùng so sánh các thương hiệu với nhau
là chất lượng của nó.
Ngoài ra, khách hàng trung thành
mang lại cho doanh nghiệp một lợi ích
rất lớn thông qua việc họ giới thiệu các
sản phẩm của doanh nghiệp đến các
khách hàng khác. Do đó, lòng trung
thành của người tiêu dùng đối với
thương hiệu là một thành phần của giá
trị thương hiệu.
Cảm nhận chất lượng cao cung cấp cho
khách hàng một lý do để mua thương
hiệu, cho phép thương hiệu phân biệt
chính nó từ đối thủ cạnh tranh, là cơ sở
vững chắc để mở rộng thị phần bằng cách
sử dụng chung một thương hiệu cho
nhiều loại sản phẩm. Chất lượng cảm
nhận được đo lường bởi khách hàng là
thành phần thứ ba của giá trị thương hiệu.
Giả thuyết H4: Trung thành thương
hiệu là nhân tố cấu thành giá trị thương
hiệu Cafe Trung Nguyên.
3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1. Thang đo nghiên cứu
Thang đo Likert được sử dụng trong
bảng khảo sát của nghiên cứu này với
năm mức độ: 1. Hoàn toàn không đồng
ý; 2. Không đồng ý; 3. Không có ý kiến;
4. Đồng ý; 5. Hoàn toàn đồng ý. Ngoài
ra, nghiên cứu còn sử dụng thang đo
định danh và thứ bậc để thiết kế cho các
câu hỏi về trình độ học vấn, độ tuổi và
nghề nghiệp.
Giả thuyết H3: Chất lượng cảm nhận
là nhân tố cấu thành giá trị thương hiệu
Cafe Trung Nguyên.
2.3.4. Trung thành thương hiệu
Lòng trung thành của người tiêu dùng
đối với một thương hiệu nói lên xu
hướng của người tiêu dùng chọn mua và
79
Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô
Số 12 - 2021
Bảng 1. Mã hoá các thang đo trong mô hình
Mã
hóa
Mã
hóa
Yếu tố
Thành phần
Yếu tố
Thành phần
Một số nét nổi bật của Trung
Tôi biết thương hiệu
Trung Nguyên
AW1
PF1 Nguyên xuất hiện trong đầu
tôi một cách nhanh chóng
Khi có yếu tố tác động tôi có
thể nhớ lại biểu tượng hay ký
hiệu của Trung Nguyên một
Tôi có thể dễ dàng nhận
AW2 biết Trung Nguyên với
PF2
các thương hiệu khác
cách nhanh chóng
Các đặc điểm của thương
Hình ảnh thương hiệu Trung
hiệu Trung Nguyên đến
tâm trí tôi một cách
nhanh chóng
Nguyên rất độc đáo so với các
thương hiệu cạnh tranh
Liên
tưởng
thương
hiệu
AW3
PF3
Nhận biết
thương
hiệu
Tôi có thể dễ dàng phân
AW4 biệt Trung Nguyên với
các thương hiệu khác
Trung Nguyên mang lại giá trị
PF4 cao hơn so với giá mua
(AW)
(PF)
Tôi có thể nhớ và nhận
Những thuộc tính vô hình của
biết logo của Trung
Nguyên một cách nhanh
Trung Nguyên thuyết phục
người mua
AW5
PF5
chóng
Một cách tổng quát khi
Tôi tôn trọng và ngưỡng mộ
nhắc đến Trung Nguyên
tôi có thể dễ dàng hình
những người sử dụng thương
hiệu Trung Nguyên
AW6
PF6
dung ra nó
Cafe Trung Nguyên có
PQ1 chất lượng cao
Tôi sẽ mua Cafe Trung
LY1 Nguyên miễn là nó cho tôi sự
hài lòng
Trung Nguyên đáng tin
cậy
Cafe Trung Nguyên sẽ là sự
lựa chọn đầu tiên của tôi
PQ2
PQ3
LY2
Trung
thành
thương
hiệu
Khả năng Trung Nguyên
đáp ứng yêu cầu của tôi
là rất cao
Tôi sẽ tìm mua Cafe Trung
Nguyên, chứ không mua sản
phẩm cùng loại của thương
hiệu khác
Chất
lượng
LY3
(LY)
cảm nhận
(PQ)
Cafe Trung Nguyên giúp
tăng sự hưng phấn để làm
việc, học tập, sinh hoạt
Tôi trung thành với Trung
Nguyên
PQ4
LY4
Tôi hoàn toàn tin tưởng
PQ5 vào chất lượng Cafe
Trung Nguyên
80
Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô
Số 12 - 2021
Kết quả kiểm định về độ tuổi: Dưới
18 tuổi chiểm 28%, nhóm từ 18-30 tuổi
chiếm 38,7%, nhóm từ 31-40 tuổi chiếm
30% và cuối cùng là nhớm từ 41-50 tuổi
chiếm 3,3%.
3.2. Thu thập số liệu
Phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu
sử dụng phương pháp phi xác suất, chọn
mẫu thuận tiện, dựa trên cơ sở tiếp xúc
ngẫu nhiên, nhằm tiết kiệm chi phí và
thời gian.
Kết quả kiểm định nghề nghiệp:
Nhóm nhân viên văn phꢀng/dịch vụ
chiểm 31,3%, nhóm học sinh/sinh viên
chiếm 27,3%, nhóm điều hành/quản lý
cấp trung chiếm 12,7%, nhóm chủ hộ
kinh doanh cá thể chiếm 10%, nhóm nội
trợ chiếm 7,3%, nhóm công nhân chiếm
10%, nhóm điều hành/quản lý cấp cao
chiếm 4,7%.
Do nghiên cứu có sử dụng phương
pháp phân tích nhân tố EFA nên theo
Hair et al. (2006) cỡ mẫu được xác định
theo công thức: N = 5*m.Trong đó là số
lượng quan sát trong các thang đo khái
niệm. Nghiên cứu có 24 biến quan sát,
như vậy cỡ mẫu được xác định là 120
quan sát. Để kết quả nghiên cứu mang
tính đại diện cao hơn, 150 phiếu trả lời
đạt yêu cầu được phân tích.
4.2. Kiểm định thang đo bằng hệ số
tin cậy Cronbach’s Alpha
Các thang đo được kiểm định độ tin
cậy bằng công cụ Cronbach’s Alpha,
công cụ này giúp loại đi những biến
quan sát, những thang đo không đạt. Kết
quả kiểm định có 03 biến PQ5, PF2, PF6
có hệ số tương quan biến tổng nhỏ hơn
0,3. Sau khi loại biến, các thang đo
(Bảng 2) đều có hệ số Cronbach’s Alpha
chấp nhận về độ tin cậy (lớn hơn mức
yêu cầu tối thiểu 0,6) và các biến có hệ
số lương quan biến tổng đều lớn hơn 0,3.
Các biến quan sát thang đo đều đạt độ
tin cậy và sẽ sử dụng trong phân tích
EFA tiếp theo.
3.3. Phương pháp phân tích
Số liệu được xử lý và phân tích trên
phần mềm SPSS 20.0, bao gồm thống kê
tần số, kiểm định thang đo bằng hệ số tin
cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố
khám phá (EFA), phương trình tính
điểm nhân tố.
4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
4.1. Mô tả mẫu
Kết quả kiểm định về trình độ học
vấn cho thấy trên đại học chiếm 46%,
cao đẳng - đại học chiếm 40%, THPT-
TCCN/trung cấp nghề chiếm 8,7% và
cuối cùng là dưới cấp 03 chiếm 5,3%.
Bảng 2. Kết quả kiểm định Cronbach’s Alpha các thang đo
Nhóm nhân tố
Hệ số Cronbach's Alpha
Nhận biết thương hiệu (AW)
Liên tưởng thương hiệu (PF)
Chất lượng cảm nhận (PQ)
Trung thành thương hiệu (LY)
0,860
0,799
0,745
0,792
81
Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô
Số 12 - 2021
0,5; Phân tích KMO = 0,834 (0,5 ≤
KMO ≤ 1) và kiểm định Bartlett’s có giá
trị sig = 0,000 < 0,05 chứng tỏ việc phân
tích các nhân tố là đảm bảo độ tin cậy.
Bên cạnh đó, kết quả tại giá trị
Egienvalues lớn hơn 1 và tổng phương
sai trích = 63,073% >50%. Như vậy, kết
quả hội tụ đủ điều kiện phân tích nhân
tố.
4.3. Phân tích nhân tố khám phá
EFA
Kết quả phân tích EFA lần 01 có một
biến AW4 tải lên cả 02 nhân tố mà giá
trị chênh lệch hệ số tải nhân tố nhỏ hơn
0,3, nên biến đó bị loại. Sau khi loại biến
kết quả phân tích cho thang đo các thành
phần giá trị thương hiệu như sau: Hệ số
tải nhân tố các biến quan sát đều lớn hơn
Bảng 3. Ma trận xoay nhân tố thang đo các thành phần giá trị thương hiệu
Nhóm nhân tố
Tên biến
Nhận biết
thương hiệu
Trung thành
thương hiệu
Liên tưởng
thương hiệu
Chất lượng
cảm nhận
AW2
AW1
AW5
AW3
AW6
LY1
LY2
LY4
LY3
PF5
0,797
0,796
0,750
0,676
0,673
0,819
0,807
0,757
0,641
0,797
0,784
0,743
0,638
PF1
PF4
PF3
PQ3
PQ1
PQ2
PQ4
0,765
0,741
0,717
0,601
82
Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô
Số 12 - 2021
thể nhớ và nhận biết nhanh chóng
(AW5), chính điều này, cùng với các
chiên dịch truyền thông thành công giúp
khách hàng có thể dễ dàng phân biệt
được thương hiệu Trung Nguyên với các
thương hiệu khác trên thị trường (AW3).
Tất cả yếu tố trên, giúp Trung Nguyên
được hình dung dễ dàng trong tâm trí
khách khàng, khi họ được nhắc đến
thương hiệu.
4.4. Đánh giá các nhân tố cấu thành
nên giá trị thương hiệu Café Trung
Nguyên tại Thành phố Cần Thơ
4.4.1. Nhận biết thương hiệu
Kết quả trình bày ở Bảng 4 cho thấy
thương hiệu Trung Nguyên được đa
phần khách hàng biết đến (AW1), họ có
thể dễ dàng nhận biết thương hiệu giữa
các thương hiệu khác (AW2). Logo
Trung Nguyên được người tiêu dùng có
Bảng 4. Kết quả phân tích điểm nhân tố thang đo nhận biết thương hiệu
Tên biến
AW1
Điểm sổ
0,348
0,308
0,241
0,233
0,294
AW2
AW3
AW6
AW5
Phương trình điểm nhận tố nhận biết
thương hiệu:
Những giá trị vô hình mà Trung
Nguyên xây dựng đã thuyết phục được
khách hàng tiêu dùng sản phẩm của họ
(PF5), điều này có được do thương hiệu
đã thành công trong các chiến dịch
Marketing của mình, giúp cho một số
nét nổi bật của Trung Nguyên xuất hiện
trong tâm trí khách hàng một cách nhanh
chóng (PF1) và được đánh giá là mang
lại giá trị cao hơn so với giá bán (PF4),
hình ảnh thương hiệu rất độc đáo so với
các thương hiệu khác (PF3).
AW = 0,348AW1 + 0.308AW2 +
0,294AW5 + 0,241AW3 + 0,233 AW6
4.4.2. Liên tưởng thương hiệu
Kết quả phân tích ở Bảng 5 được thể
hiện qua Phương trình điểm nhân tố liên
tưởng thương hiệu:
PF = 0,388PF5 + 0,362PF1 +
0,299PF4 + 0,266PF3
83
Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô
Số 12 - 2021
Bảng 5. Kết quả phân tích điểm nhân tố thang đo liên tưởng thương hiệu
Tên biến
PF1
Điểm sổ
0,362
PF3
0,266
PF4
0,299
PF5
0,388
4.4.3. Chất lượng cảm nhận
Bảng 6. Kết quả phân tích điểm nhân tố thang chất lượng cảm nhận
Tên biến
PQ1
Điểm sổ
0,371
PQ2
0,344
PQ3
0,399
PQ4
0,278
Tương tự, Phương trình điểm nhân tố họ (PQ3), được khách hàng cảm nhận tốt
chất lượng cảm nhận:
về chất lượng cao (PQ1), giúp khách
hàng tăng hưng phấn để làm việc, học
tập và sinh hoạt (PQ2). Từ những yếu tố
trên, khách hàng hoàn toàn tin tưởng vào
chất lượng Cafe Trung Nguyên trong
cảm nhận của mình (PQ4).
PQ = 0,399*PQ3 + 0,371PQ1 +
0,344PQ2 + 0,278PQ4
Trung Nguyên được khách hàng đánh
giá cao về khả năng đáp ứng yêu cầu của
4.4.4. Trung thành thương hiệu
Bảng 7. Kết quả phân tích điểm nhân tố thang đo trung thành thương hiệu
Tên biến
LY1
Điểm sổ
0,364
LY2
0,362
LY3
0,248
LY4
0,301
84
Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô
Số 12 - 2021
Phương trình điểm nhận tố trung giá trị thương hiệu: Cronbach’s Alpha =
thành thương hiêu:
0,707, các biến điều có hệ số tương quan
biến tổng lớn hơn 0,3 và hệ số
Cronbach’s Alpha nếu loại biến lớn hơn
0,6. Thang đo được chấp nhận về độ tin
cậy.
LY = 0,364LY1 + 0,362LY2 +
0,301LY4 + 0,248LY3
Nếu sản phẩm của Trung Nguyên làm
cho khách hàng hài lꢀng, thì họ sẽ mua
sản phẩm của thương hiêu (LY1), sẽ ưu
tiên Trung Nguyên là lựa chọn đầu tiên
của mình (LY2). Từ đó, khách hàng sẽ
trung thành với thương hiệu (LY4), tìm
mua cafe của Trung Nguyên chứ không
mua sản phảm nào cùng loại của thương
hiệu khác (LY3).
Kết quả phân tích cho thang đo các
thành phần giá trị thương hiệu như sau:
hệ số tải nhân tố các biến quan sát đều
lớn hơn 0,5; phân tích KMO = 0,733
(0,5 ≤ KMO ≤ 1) và kiểm định Bartlett’s
có giá trị sig = 0,000 < 0,05 chứng tỏ
việc phân tích các nhân tố là đảm bảo độ
tin cậy. Bên cạnh đó, kết quả tại giá trị
Egienvalues lớn hơn 1 và tổng phương
sai trích = 53,632% >50%. Như vậy, kết
quả hội tụ đủ điều kiện phân tích nhân
tố.
4.4.5. Các nhân tố cấu thành nên giá
trị thương hiệu café Trung Nguyên
Tác giả sử dụng phân tích Cronbach’s
Alpha cho các thang đo cấu thành nên
Bảng 8. Kết quả phân tích điểm nhân tố các thang đo thành phần giá trị thương hiệu
Nhân tố
Điểm số
AW
0,362
PF
0,354
0,346
0,300
PQ
LY
Phương trình điểm nhận tố giá trị
có thể chập nhận được giả thuyết H1, H2,
thương hiệu:
H3 và H4.
OB = 0,362AW + 0,354PF +
0,346PQ + 0,3LY
Nhận biết thương hiệu là thành phần
quan trọng nhất trong giá trị thương hiệu
Café Trung Nguyên (AW=0,362), điều
này phù hợp với lý thuyết và thực tiễn.
Bất kì doanh nghiệp nào khi bước vào
thì trường cạnh tranh, đều đầu tiên quan
trọng nhất chính là nhận biết thương
hiệu, cố gắng truyền thông để khách
hàng biết thương hiệu mình bán sản
Kết của phân tích xác định giá trị
thương hiệu Cafe Trung Nguyên bao
gồm các thành phần: Nhận biết thương
hiệu (AW), liên tưởng thương hiệu (PQ),
chất lượng cảm nhận (PQ) và trung
thành thương hiệu (LY). Từ kết quả này
85
Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô
Số 12 - 2021
phẩm gì. Yếu tố quan trọng thứ hai là thương hiệu đều cố gắng truyền thông về
liên tưởng thương hiệu sự chất lượng và nguồn gốc xuất sứ của
(PF=0,354), sau khi thương hiệu được sản phẩm, nghiên cứu thật kỹ về khách
phổ biến đến người tiêu dùng thì điều kế hàng của họ, truyền thông mạnh về các
tiếp chính là khiến cho thương hiệu thuộc tính của sản phẩm đã nghiên cứu,
mình nổi bật hơn các thương hiệu cạnh nhằm cố gắng để khách hàng cảm nhận
tranh khác, trong quá trình này cố gắng tốt chất lượng sản phẩm của thương
đưa những yếu tố vô hình đặc biệt khiến hiệu. Những yếu tố trên có thể đã giúp
khách hàng cố gắng nhớ thương nhiều khách hàng yêu thích và sử dụng sản
càng sâu càng tốt, ăn sâu trong tâm trí phẩm của thương hiệu, nếu thương hiệu
khách hàng. Khi đã củng cố được hình làm cho khách hàng hài lòng thì họ sẽ
ảnh, điều kế tiếp mà cũng là yếu tố quan trung thành đến thương hiệu, đây cũng là
trong thứ 03 trong giá trị thương hiệu đó yếu tố cuối cùng của giá trị thương hiệu
là gia tăng chất lượng cảm nhận - trung thành thương hiệu (LY).
(PQ=0,346). Trong giai đoạn này các
4.5. Kiểm định sự khác biệt
Nhận biết thương hiệu: Có sự khác nhóm 31 -40 tuổi có liên tưởng thương
biệt giữa nhóm trình độ học vấn về nhận hiệu cao hơn nhóm 18 – 30 tuổi. Nhóm
biết thương hiệu. Nhóm trên đại học có nghề nghiệp cũng có sự khác biệt về liên
nhận biết thương hiệu cao hơn nhóm tưởng thương hiệu: Nhóm điều
THPT-TCCN/trung cấp nghề và cao hành/quản lý cấp cao và điều hành/quản
đẳng - đại học. Nhóm độ tuổi cũng có sự lý cấp trung có liên tưởng thương hiệu
khác biệt. Nhóm có độ tuổi từ 31-40 tuổi cao hơn nhóm nhân viên văn phꢀng/dịch
có nhận biết thương hiệu cao hơn nhóm vụ, nhóm chủ hộ kinh doanh cá thể và
dưới 18 tuổi. Nhóm điều hành/quản lý nhóm học sinh/sinh viên.
cấp cao nhận biết thương hiệu cao hơn
Trung thành thương hiệu: Có sự khác
nhóm nhân viên văn phꢀng/dịch vụ,
biệt giữa nhóm nghề nghiệp về trung
nhóm học sinh/sinh viên và nhóm nội
thành thương hiệu. Nhóm THPT-
TCCN/trung cấp nghề trung thành
trợ.
Liên tưởng thương hiệu: có sự khác thương hiệu thấp hơn nhóm cao đẳng-
biệt giữa nhóm học vấn về liên tưởng đại học và trên đại học. Nhóm nghề
thương hiệu: nhóm trên Đại học có liên nghiệp cũng có khác biệt về trung thành
tưởng thương hiệu cao hơn nhóm dưới thương hiệu. Nhóm chủ kinh doanh cá
cấp 03 và THPT-TCCN/Trung cấp nghề. thể trung thành thương hiệu cao hơn
Nhóm đọ tuổi cũng có sự khác biệt: nhóm nhân viên văn phꢀng/dịch vụ.
86
Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô
Số 12 - 2021
Bảng 9. Kiểm định sự khác biệt
Sig.
Thành
phần
Trung (Bonferroni)
Sig.
Sig.
Nhóm khác biệt
THPT-TCCN/trung
bình
(Tamhan’s Levene Anova
T2)
0,585
0,014
cấp nghề
Trên đại học
0,001
0,054
0,000
0,022
Cao đẳng-đại học
0,303
0,381
0,036
0,044
0,050
31-40 tuổi
Dưới 18 tuổi
AW
Nhân viên văn
phꢀng/dịch vụ
Học sinh/sinh viên
0,543
Điều
hành/Quản
lý cấp cao
0,002
0,008
0,794
0,938
0,003
0,005
Nội trợ
0,936
0,777
0,013
0,022
Dưới cấp 3
THPT-TCCN/trung
cấp nghề
18-30 tuổi
Nhân viên văn
phꢀng/dịch vụ
Chủ hộ kinh doanh
cá thể
Trên Đại học
0,002
0,074
0,000
0,021
0,365
31-40 tuổi
0,043
0,000
0,9324
Điều
hành/Quản
lý cấp cao
0,9143
0,9338
0,000
0,000
PF
Học sinh/sinh viên
0,000
0,000
Nhân viên văn
phꢀng/dịch vụ
0,5865
0,5684
0,000
0,000
Điều
hành/Quản
lý cấp trung
Chủ hộ kinh doanh
cá thể
Học sinh/sinh viên
Cao đẳng-đại học
0,5879
(1,081)
(1,155)
0,001
0,000
0,000
THPT-
TCCN/Trung
cấp nghề
0,082
0,001
0,000
0,002
Trên đại học
LY
Chủ hộ kinh Nhân viên văn
doanh cá thể phꢀng/dịch vụ
0,5511
0,047
87
Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô
Số 12 - 2021
xác định thông qua trí nhớ của khách
hàng với thương hiệu. Trung Nguyên
nên nâng cao các thuộc tính vô hình để
thuyết phục người tiêu dùng mua hàng,
liên tục thực hiện các chương trình
marketing với mục tiêu gắn ghép các
yếu yếu tố nổi bật, các biểu tượng đặc
trưng của thương hiệu với khách hàng.
Nhằm cũng cố thêm hình ảnh Trung
Nguyên trong tâm trí người tiêu dùng
giữa rất nhiều thương hiệu café cạnh
tranh trên thị trường.
4.6. Đề xuất hàm ý quản trị
4.6.1. Đối với nhận biết thương hiệu
Nhận biết thương hiệu là giai đoạn
đầu tiên trong tiến trình mua sắm và là
một tiêu chí quan trọng để đo lường giá
trị của thương hiệu. Một thương hiệu có
độ nhận biết càng cao thì có cơ hội được
khách hàng lựa chọn cao hơn. Thương
hiệu được nhận biết đầu tiên chính là
thương hiệu mà khách hàng sẽ nghĩ đến
đầu tiên khi được hỏi về một loại sản
phẩm nào đó. Kết quả phân tích về sự
khác biệt cho thấy Trung Nguyên đang
tập trung vào phân khúc khách hàng có
trình độ cao và đảm nhiệm nhiều vai trò
chính trong doanh nghiệp. Dựa theo độ
tuổi khách hàng thì người đánh giá cao
nhận biết thương hiệu Trung Nguyên là
nhóm từ 31 đến 40 tuổi. Nên Cafe Trung
Nguyên được nhóm khách hàng trung
niên ưa chuộng nhiều hơn. Vì thế, muốn
tăng doanh thu, thị phần, giữ chân được
khách hàng và tăng nhận diện thương
hiệu ngày càng cao, Trung Nguyên cần
phải có những chiến lược truyền thông
tốt hơn tập trung vào phần khúc giới trẻ,
việc kết hợp truyền thông online và
offline trong giai đoạn này là hết sức cần
thiết, nhằm tăng độ phủ hình ảnh giúp
người tiêu dùng ấn tượng, ghi nhớ đến
thương hiệu nhiều hơn nhằm trẻ hóa
thương hiệu với mục tiêu cạnh tranh vào
các thương hiệu mới xuất hiện trên thị
đường đang đánh vào phân khúc khách
hàng trẻ.
Ngoài ra, nghiên cứu còn phát hiện
trình độ học vấn cũng có sự khác biệt về
liên tưởng thương hiệu trong từng nhóm.
Cần chú trọng hơn với phân khúc học
sinh - sinh viên và nhân viên văn
phꢀng/dịch vụ có độ tuổi 18-30 tuổi, vì
đây có thể là nhóm khách hàng gắn bó
lâu dài với thương hiệu sau này. Tổ chức
các hội thảo tại trường, tổ chức các cuộc
thi, các hoạt động vui chơi hay tài trợ sẽ
gây ấn tương sâu sắc đến đối tượng này.
Để mỗi khi nhắc đến những điều ấn
tượng nhất vào thời học sinh-sinh viên,
các bạn đều có khả năng nhớ ngay đến
thương hiệu doanh nghiệp đã gắn bó với
các bạn trong thời gian còn học ở
trường.
4.6.3. Đối với chất lượng cảm nhận
Người mua thường lựa chọn thương
hiệu mà mình biết bởi vì họ cảm thấy
được an toàn hơn. Một thương hiệu được
nhiều người biết thì đáng tin cậy hơn và
chất lượng sẽ tốt hơn. Khi độ nhận biết
thương hiệu và liên tưởng thương hiệu
đã quá cao thì Trung Nguyên nên chọn
một mục tiêu khác cho việc truyền thông
quảng bá thương hiệu. Mục tiêu này có
4.6.2. Đối với liên tưởng thương
hiệu
Liên tưởng thương hiệu là những hình
ảnh trong tâm trí của khách hàng được
88
Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô
Số 12 - 2021
thể là quảng cáo sự khác biệt của sản
phẩm hay thương hiệu, đề cập về một
vài giá trị ưu việt của sản phẩm, cũng
như nhấn mạnh thêm vào nguồn gốc
xuất sứ của sản phẩm để khách hàng tin
tưởng vào chất lượng.
5. KẾT LUẬN
Kết quả phân tích giá trị thương hiệu
Cafe Trung Nguyên tại Thành phố Cần
Thơ đều đạt giá trị tin cậy và có ý nghĩa.
Các thành phần giá trị thương hiệu theo
thứ tự quan trọng giảm dần: Nhân biết
thương hiệu, liên tưởng thương hiệu,
chất lượng cảm nhận, và trung thành
thương hiệu. Có sự khác biệt giữa nhóm
trình độ học vấn, độ tuổi và nghề nghiệp
với nhận biết thương hiệu và liên tưởng
thương hiệu và trung thành thương hiệu.
4.6.4. Đối với trung thành thương
hiệu
Cốt lõi của giá trị thương hiệu chính
là sự trung thành của khách hàng. Nếu
người tiêu dùng chỉ mua sản phẩm vì giá
hợp lý, chất lượng không tồi hay vì nhân
tiện mua thì thương hiệu đó không có
Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học
giá trị. Lꢀng trung thành là thước đo sự cho doanh nghiệp Trung Nguyên có
gắn bó của khách hàng với thương hiệu, những chương trình truyền thông hiệu
sự trung thành càng cao sẽ là cơ sở để quả trong thời gian tới. Qua đó, có thể
khách hàng duy trì sử dụng thương hiệu góp phần vào việc giữ vững một thương
trong tương lai. Các chiến lược truyền hiệu Việt Nam luôn đồng hành cùng
thông trong giai đoạn này nhằm mục người tiêu dùng Việt Nam và quốc tế.
đích làm cho khách hàng cảm nhận lựa
TÀI LIỆU THAM KHẢO
chọn thương hiệu là lựa chọn đúng đắn,
1. Aaker, 1996. Measuring Brand
không những về chất lượng, mà thương
Equity Across Products and Markets,
hiệu phải mang gì đó thật đặc biệt, có
California Management Review 38
thể như niềm tự hào dân tộc hay ngưỡng
(Spring): 102-120.
mộ người đứng đầu công ty, hay mua
một lần là giúp những trẻ em nghèo có
tập học, có xe để đến trường, chấp cánh
ước mơ cho các em… Đó mới chính là
2. Hoàng Trọng và Chu Nguyễn
Mộng Ngọc, 2008. Phân tích dữ liệu với
SPPS. NXB Hồng Đức.
3. Keller, K. L., 1993.
giá trị thật sự của một thương hiệu để
khách hàng luôn đồng hành và trung
thành trong suốt chặng đường dài. Ngoài
ra, thương hiệu cần thường xuyên
nghiên cứu kỹ hơn về thị hiếu, mùi vị
cafe khách hàng uống có thay đổi không,
đặt biệt là giới trẻ, kết hợp với các
chương trình marketing nhằm nâng cao
sự hài lòng khi sử dụng Cafe Trung
Nguyên.
Conceptualizing, measuring, and
managing consumer - based brand
equity. Journal of Marketing, Vol. 57,
January, p.l-22.
4. Lassar, Mittal B&Sharma A, 1995.
Measuring Customer-based Brand
Equity. Journal of Consumer
Marketing,12(4): 11-20.
5. Lê Bảo Hân, 2013. Nâng cao giá trị
thương hiệu trà xanh Oo của Tập đoàn
89
Tạp chí Nghiên cứu khoa học và Phát triển kinh tế Trường Đại học Tây Đô
Số 12 - 2021
Tân Hiệp Phát thông qua các hoạt động
chiêu thị. Luận văn Thạc sĩ. Đại học
Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.
Marketing: Ứng dụng mô hình cấu trúc
tuyến tính SEM, Tái bản lần 2, NXB
Lao động TP.HCM (tr.3-85).
7. Nguyễn Đình Thọ và Nguyễn Thị
Mai Trang, 2002. Nghiên cứu các thành
9. Trần Thị Ngọc Oanh, 2013. Đo
lường các thành phần giá trị thương hiệu
phần của giá trị thương hiệu và đo lường Trà thảo mộc Dr. Thanh. Luận văn Thạc
chúng trong thị trường hàng tiêu dùng
tại Việt Nam. Công trình nghiên cứu
khoa học cấp Trường Đại Học Kinh tế
TP.HCM (tr.22-33).
sĩ. Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí
Minh.
10. Trương Đình Chiến, 2005. Quản
trị thương hiệu hàng hóa - Lý thuyết và
thực tiễn. NXB Thống kê (tr.45-88).
8. Nguyễn Đình Thọ và Nguyễn Thị
Mai Trang, 2011. Nghiên cứu khoa học
STUDYING BRAND VALUE OF CAFE TRUNG NGUYEN
IN CAN THO CITY
Trinh Buu Nam1*, Dinh Vu Long1, Nguyen Le The2 Vu and Le Thi Kieu Diem1
1Faculty of Business Admnistration, Tay Do University
2Department of Testing and Quality Assurance, Nam Can Tho University
ABSTRACT
Brand value plays an extremely important role for businesses among many other competing
brands in the market. Currently, the coffee market in Vietnam is confronted with fierce
competition among brands. It takes a long time for customers to be able to choose a
product from a wide range of cofee products. This research aimed to support the
improvement of coffee brand value of Trung Nguyen in the mind of customers in Can Tho
city. With observed samples of 150, the study used Cronbach's Alpha analysis methods,
EFA factor analysis, assessment of the factors constituting brand value and ANOVA
analysis to test the differences. Results indicated that there were 4 components affecting
brand value and they were arranged in important descending order as brand awareness,
brand association, perceived quality and brand loyalty. The result can provide a basic data
for development strategies on brand value to improve business performance of Trung
Nguyen Cafe in Can Tho city
Keywords: Brand value, Can Tho, Trung Nguyen Cafe
90
16 trang
15560
Free
Bạn đang xem tài liệu "Nghiên cứu giá trị thương hiệu cafe Trung Nguyên tại thành phố Cần Thơ", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- nghien_cuu_gia_tri_thuong_hieu_cafe_trung_nguyen_tai_thanh_p.pdf
