Hoàn thiện quy định của luật sở hữu trí tuệ về bảo hộ chỉ dẫn địa lý đồng âm
BÀN VỀ DỰ ÁN LUẬT
HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH CỦA LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ
VỀ BẢO HỘ CHỈ DẪN ĐỊA LÝ ĐỒNG ÂM
Nguyễn Thị Nguyệt *
*ThS. Khoa Kinh tế - Luật, Đại học Thương mại.
Thông tin bài viết:
Tóm tắt:
Chỉ dẫn địa lý đồng âm là đối tượng được quan tâm trong Hiệp định
Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA). Hiện nay,
pháp luật về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam không nhắc đến
nhưng cũng không phủ nhận việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý đồng âm. Tuy
nhiên, do tính chất đặc biệt của chỉ dẫn địa lý đồng âm nên pháp luật cần
có những quy định cụ thể hơn về đối tượng này. Trong phạm vi bài viết
này, tác giả tập trung phân tích khái niệm chỉ dẫn địa lý đồng âm, sự cần
thiết đối với việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý đồng âm và đưa ra một số kiến nghị
hoàn thiện pháp luật sở hữu trí tuệ về vấn đề bảo hộ chỉ dẫn địa lý đồng âm.
Từ khóa: Chỉ dẫn địa lý đồng
âm, bảo hộ chỉ dẫn địa lý đồng
âm, sở hữu trí tuệ.
Lịch sử bài viết:
Nhận bài
Biên tập
Duyệt bài
: 26/01/2021
: 18/02/2021
: 22/02/2021
Article Infomation:
Abstract:
Homogeneous geographical indications are an object of interest in the
Vietnam - European Union Free Trade Agreement (EVFTA). Currently,
the law on the protection of intellectual property rights in Vietnam does not
mention but also does not deny the protection of homogeneous geographical
indications. However, due to the special nature of the homogeneous
geographical indication, the law needs to have more specific provisions on
this object. In the scope of this article, the author focuses on an analysis
of the concept of homogeneous geographical indications, the need for the
protection of homogeneous geographical indications and provides a number
of recommendations to further improve the law on intellectual property on
the issue of protecting homogeneous geographical indications.
Keywords: Homogeneous
geographical
protection
geographical
indications;
homogeneous
indications;
of
protection of intellectual property.
Article History:
Received
Edited
: 26 Jan. 2021
: 18 Feb. 2021
: 22 Feb. 2021
Approved
Ngày nay, có thể thấy, việc sử dụng những Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu
Âu - EVFTA). Các văn bản này đều nhấn mạnh
về vấn đề bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với chỉ
dẫn địa lý nói chung cũng như giải quyết vấn đề
liên quan đến bảo hộ chỉ dẫn địa lý đồng âm.
1. Khái niệm chỉ dẫn địa lý đồng âm
dấu hiệu chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm, hàng hóa
tạo ra những giá trị vô hình cho các sản phẩm tự
nhiên ở các vùng miền khác nhau trên thế giới.
Khác với nhãn hiệu, tên thương mại, chỉ dẫn địa
lý có chức năng chỉ dẫn nguồn gốc địa lý của sản
phẩm có chất lượng đặc biệt so với sản phẩm
cùng loại đến từ những vùng khác; những khu
vực này thường là nơi có điều kiện thổ nhưỡng,
tự nhiên hay yếu tố con người độc đáo. Bởi vậy,
việc bảo hộ hiệu quả các chỉ dẫn địa lý này sẽ
góp phần nâng cao giá trị thương mại của hàng
hóa Việt Nam trên thị trường thế giới. Bên cạnh
đó, Việt Nam đã ký kết hoặc gia nhập một số
Hiệp định về các khía cạnh thương mại của
quyền sở hữu trí tuệ (Hiệp định TRIPs) năm
1994 chính thức sử dụng khái niệm “chỉ dẫn
địa lý” trên cơ sở hai thuật ngữ “chỉ dẫn nguồn
gốc” và “tên gọi xuất xứ hàng hóa” được đề
cập trong Công ước Paris năm 1883 và Thỏa
ước Madrid năm 1891. Theo Hiệp định này, chỉ
dẫn địa lý được hiểu là “những chỉ dẫn về hàng
điều ước quốc tế (gần đây nhất là Hiệp định hóa bắt nguồn từ lãnh thổ của một thành viên
22
Số 08(432) - T4/2021
BÀN VỀ DỰ ÁN LUẬT
hoặc từ khu vực hay địa phương thuộc lãnh thị trường khiến nhiều người lo điều này dễ gây
thổ đó, có chất lượng, uy tín hoặc đặc tính nhất nhầm lẫn cho người tiêu dùng về xuất xứ thực sự
định chủ yếu do xuất xứ địa lý quyết định”1. của sản phẩm. Bởi vậy, trong các văn kiện quốc
Khái niệm trên cho thấy, chỉ dẫn địa lý có thể là tế và pháp luật ở các quốc gia bắt đầu đề cập đến
bảo hộ cho các chỉ dẫn địa lý đồng âm.
những dấu hiệu bất kỳ để chỉ ra nguồn gốc của
sản phẩm được sản xuất từ lãnh thổ, địa phương
hay một khu vực nhất định. Trong đó, sản phẩm
mang chỉ dẫn địa lý có chất lượng, uy tín hoặc
đặc tính mà các tính chất này chủ yếu do xuất
xứ địa lý quyết định.
Nếu hiểu theo nghĩa phổ thông, thuật ngữ
đồng âm (homonym) được định nghĩa trong
Merriam Webster’s Collegiate Dictionary là
“một trong hai hoặc nhiều từ được đánh vần và
phát âm giống nhau nhưng khác nhau về nghĩa”2.
Định nghĩa này giúp ta hiểu rằng, chỉ dẫn địa lý
đồng âm là những chỉ dẫn địa lý được viết và
phát âm giống nhau được dùng để chỉ dẫn nguồn
gốc địa lý của sản phẩm xuất phát từ các vùng
lãnh thổ, các quốc gia khác nhau.
Hiệp định TRIPs, lần đầu tiên đề cập đến chỉ
dẫn địa lý đồng âm3 và việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý
đồng âm cho sản phẩm rượu vang nhưng không
đưa ra khái niệm thế nào là chỉ dẫn địa lý đồng
âm. Tuy nhiên, theo cách hiểu trong Hiệp định
TRIPs, các chỉ dẫn địa lý đồng âm là các dấu
hiệu để chỉ các vùng lãnh thổ có tên gọi giống
nhau về nghĩa đen được sử dụng để chỉ nguồn
gốc địa lý của các sản phẩm đến từ các quốc gia
khác nhau4. Ví dụ “Rioja” là tên của một vùng ở
Tây Ban Nha và ở Argentina và cụm từ này áp
dụng cho rượu vang được sản xuất ở hai quốc
gia này. Như vậy “Rioja” là chỉ dẫn địa lý đồng
âm dùng để chỉ dẫn xuất xứ của rượu vang đến
từ hai quốc gia khác nhau.
Ở Việt Nam, lần đầu tiên chỉ dẫn địa lý được
quy định trong Nghị định số 54/200/NĐ-CP
ngày 03/10/2000 của Chính phủ và được bảo
hộ đồng thời với tên gọi xuất xứ hàng hóa. Luật
Sở hữu trí tuệ năm 2005 đã được sửa đổi, bổ
sung một số điều năm 2009 và năm 2019 (Luật
SHTT) thống nhất sử dụng thuật ngữ chỉ dẫn địa
lý. Khoản 4 Điều 22 Luật SHTT quy định: “Chỉ
dẫn địa lý là dấu hiệu dùng để chỉ sản phẩm có
nguồn gốc từ khu vực, địa phương, vùng lãnh
thổ hay quốc gia cụ thể”. Xuất phát từ đặc trưng
của chỉ dẫn địa lý là chỉ dẫn nguồn gốc của sản
phẩm nên dấu hiệu được công nhận là chỉ dẫn
địa lý phải là những dấu hiệu nhận biết bằng thị
giác như từ ngữ, hình ảnh, biểu tượng. Như vậy,
chỉ dẫn địa lý có thể là bất cứ dấu hiệu nào để
chỉ dẫn nguồn gốc của sản phẩm.
Cũng giống như các chỉ dẫn thương mại khác,
hiện tượng tồn tại các chỉ dẫn thương mại giống
hệt nhau được sử dụng để chỉ dẫn nguồn gốc của
các sản phẩm được sản xuất từ các quốc gia, các
vùng lãnh thổ khác nhau có thể xảy ra. Vấn đề
Luật SHTT không quy định về khái niệm chỉ
dẫn địa lý đồng âm, nhưng khoản 22 Điều 4 Dự
này xuất phát từ việc trùng tên gọi của các vùng, thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật
lãnh thổ trong một quốc gia hoặc ở các quốc gia SHTT năm 2020 (Dự thảo Luật)5 đã bổ sung
khác nhau. Các chỉ dẫn địa lý giống nhau được thêm khái niệm này như sau: “Chỉ dẫn địa lý
gắn cho các sản phẩm được tiêu thụ trên một đồng âm được hiểu là các chỉ dẫn địa lý có cách
1 Khoản 1 Điều 22 Hiệp định TRIPS.
2 “one of two or more words spelled and pronounced alike but different in meaning (such as the noun quail
and the verb quail).
3 Xem quy định Điều 23.3 Hiệp định TRIPS.
4 WIPO Standing Committee On The Law Of Trademarks, Industrial Designs And Geographical Indicaitons,
“Possible Solutions For Conflicts Between Trademarks and Geographical Indications and For Conflicts
Between homonymous Geographical Indicaitons’ WIPO Doc.Sct/5/3, 8 June 2000.
5 Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật SHTT năm 2020, https://www.most.gov.vn/vn/Pages/
Số 08(432) - T4/2021
23
BÀN VỀ DỰ ÁN LUẬT
phát âm hoặc cách viết trùng nhau”. Việc pháp được công nhận quyền trước, các chủ thể kinh
luật SHTT Việt Nam đưa ra định nghĩa về chỉ doanh khác không được đăng ký hay sử dụng
dẫn địa lý đồng âm là cần thiết. Bởi lẽ, việc có nhãn hiệu, tên thương mại trùng hay tương tự
một định nghĩa chính xác và đầy đủ về chỉ dẫn với nhãn hiệu, tên thương mại đã được đăng ký,
địa lý đồng âm là cơ sở quan trọng để xác định được sử dụng trước.
đối tượng được bảo hộ và các điều kiện cho phép
các chỉ dẫn địa lý này đồng thời tồn tại.
Trong khi đó, chỉ dẫn địa lý là các dấu hiệu
được sử dụng để chỉ dẫn đến xuất xứ của sản
phẩm đến từ một quốc gia, vùng lãnh thổ nhất
định. Ý nghĩa của chỉ dẫn địa lý là chỉ dẫn đến
nguồn gốc của sản phẩm có chất lượng được
đánh giá bởi người tiêu dùng và chất lượng đó
do điều kiện thổ nhưỡng, tự nhiên hay yếu tố con
người của một vùng lãnh thổ tạo nên. Ngay từ
đầu, điều kiện để pháp luật công nhận các dấu
hiệu này là chỉ dẫn địa lý xuất phát từ yếu tố
đặc biệt của vùng lãnh thổ được chỉ dẫn đến. Ít
trường hợp có hai hoặc nhiều vùng lãnh thổ khác
nhau nhưng có cùng điều kiện về tự nhiên và con
người làm nên chất lượng sản phẩm vượt trội,
có chăng phải là các vùng lãnh thổ sát gần nhau.
Ví dụ, nước mắm Phú Quốc nổi tiếng trong cả
nước và nước ngoài nhờ độ đạm cao, có màu,
mùi, vị thơm ngon đặc trưng xuất phát từ nguồn
tài nguyên chất lượng và truyền thống làm nước
mắm lâu đời của người dân Phú Quốc, Kiên
Giang. Hơn nữa, đây chỉ là hiện tượng các dấu
hiệu được viết và phát âm giống nhau còn các
vùng lãnh thổ thường sẽ nằm ở các vị trí địa lý
khác nhau nên không có hiện tượng trùng về chỉ
dẫn địa lý. Bởi vậy, dù dấu hiệu của các chỉ dẫn
địa lý có thể được viết hoặc phát âm giống nhau
nhưng chúng ta vẫn có thể phân biệt được nguồn
gốc của sản phẩm thông qua điều kiện đặc biệt
từ vùng lãnh thổ tạo ra sản phẩm đó và vị trí địa
lý của các vùng lãnh thổ đó.
2. Sự cần thiết bảo hộ chỉ dẫn địa lý đồng âm
Thứ nhất, xuất phát từ đặc điểm của chỉ
dẫn địa lý là dù các dấu hiệu chỉ dẫn nguồn
gốc sản phẩm được viết hoặc phát âm giống
nhau nhưng không làm mất đi tính phân biệt
giữa các chỉ dẫn địa lý đồng âm.
Đối với các chỉ dẫn thương mại như nhãn
hiệu, tên thương mại là các chỉ dẫn thương mại
do con người sáng tạo, lựa chọn để tạo ra sự phân
biệt giữa các cơ sở sản xuất, kinh doanh với nhau
hay sản phẩm được sản xuất bởi các cơ sở sản
xuất, kinh doanh khác nhau. Bởi vậy, nếu pháp
luật công nhận sự tồn tại của các nhãn hiệu hay
tên thương mại giống hệt nhau tất yếu sẽ gây ra
sự nhầm lẫn cho người tiêu dùng về xuất xứ của
sản phẩm được cung cấp bởi các nhà sản xuất
khác nhau. Hơn nữa, những chỉ dẫn thương mại
này do các tổ chức, cá nhân tự sáng tạo ra nên
khi đã bị trùng với một nhãn hiệu hay tên thương
mại đã có từ trước, họ có thể lựa chọn các dấu
hiệu khác để gắn cho sản phẩm hoặc cơ sở kinh
doanh của mình. Điều này không làm ảnh hưởng
đến chất lượng của sản phẩm mà họ cung cấp.
Ví dụ, “Trung Nguyên” là một nhãn hiệu gắn
cho sản phẩm cà phê của công ty cà phê Trung
Nguyên được dùng để phân biệt với sản phẩm cà
phê do các chủ thể khác sản xuất. Tuy nhiên, nếu
trước đó, Công ty cà phê Trung Nguyên sử dụng
nhãn hiệu khác để gắn lên sản phẩm của mình thì
vẫn tạo ra được tính phân biệt và không làm ảnh
Bên cạnh đó, khác với nhãn hiệu, chỉ dẫn
địa lý không được lựa chọn tùy tiện mà dùng để
hưởng đến đánh giá của người tiêu dùng về chất chỉ đến một khu vực địa lý riêng liên quan đến
lượng của sản phẩm. Vậy nên đối với nhãn hiệu các sản phẩm có nguồn gốc từ đó. Có thể các
hay tên thương mại, một nguyên tắc bảo hộ được vùng địa lý khác nhau có tên gọi giống nhau
sử dụng là chủ thể nào sử dụng tên thương mại và là nơi xuất xứ của cùng một loại sản phẩm.
trước hay đăng ký đối với nhãn hiệu trước thì sẽ Tên gọi của các vùng địa lý được đặt và công
chitietduthao.aspx?iDuThao=822.
24
Số 08(432) - T4/2021
BÀN VỀ DỰ ÁN LUẬT
nhận bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc Nếu không công nhận sự tồn tại một trong các
đã được người dân sử dụng lâu đời mang tính chỉ dẫn địa lý đồng âm đồng nghĩa với việc một
truyền thống, nên khó có thể tùy tiện thay đổi trong số các chỉ dẫn địa lý này không được bảo
tên gọi của các chỉ dẫn này. Bởi vậy, hiện tượng hộ, dẫn đến việc có thể có hành vi giả mạo sản
chỉ dẫn địa lý đồng âm tồn tại là điều tất yếu.
Thứ hai, xuất phát từ vai trò của chỉ dẫn địa
lý. Bảo hộ một chỉ dẫn địa lý là chống lại việc sử
dụng các chỉ dẫn thương mại trùng hoặc tương
tự với chỉ dẫn địa lý đó cho sản phẩm không
đạt các chỉ tiêu pháp lý (không có nguồn gốc
phẩm và có thể khó khăn trong việc quản lý và
duy trì chất lượng sản phẩm ở những vùng mà
chỉ dẫn địa lý không được công nhận. Đây sẽ là
một sự mất mát lớn cho sản phẩm truyền thống
có chất lượng của một vùng lãnh thổ.
Thứ ba, xét về cơ sở pháp lý. Như đã phân
từ khu vực địa lý tương ứng, không đạt các chỉ tích ở trên, pháp luật về SHTT hiện hành của
tiêu về sản phẩm hoặc các chỉ tiêu về quy trình Việt Nam không đề cập đến thuật ngữ chỉ dẫn
sản xuất sản phẩm). Nước mắm Phú Quốc, chè địa lý đồng âm và những điều kiện riêng cho bảo
Shan tuyết Mộc Châu, cà phê Ban Mê Thuật, hộ chỉ dẫn địa lý đồng âm. Trên cơ sở quy định
bưởi Đoan Hùng, rượu Bourdeux... là những của Điều 79 Luật SHTT về điều kiện bảo hộ
ví dụ về tên gọi nổi tiếng thường làm chúng chỉ dẫn địa lý và các trường hợp loại trừ không
ta liên tưởng đến những sản phẩm tự nhiên, có bảo hộ chỉ dẫn địa lý quy định tại Điều 80 Luật
chất lượng cao ở Việt Nam và trên thế giới. Một SHTT, pháp luật không loại trừ việc bảo hộ đồng
đặc điểm chung của tất cả các tên gọi này là ý thời các chỉ dẫn địa lý đồng âm. Bên cạnh đó,
nghĩa về mặt địa lý của chúng, tức là chức năng pháp luật Việt Nam không căn cứ vào nguyên
chỉ dẫn một khu vực, thành phố, huyện, tỉnh... tắc nộp đơn trước mà vẫn công nhận cho sự tồn
Những ví dụ trên cho chúng ta thấy rằng, chỉ tại của các chỉ dẫn địa lý nếu chỉ dẫn đúng về
dẫn địa lý có thể nổi tiếng và vì thế có thể là tài nguồn gốc địa lý và không gây nhầm lẫn cho
sản thương mại có giá trị. Chính vì vậy, các chỉ người tiêu dùng về nguồn gốc địa lý thực của sản
dẫn địa lý này thường bị giả mạo dẫn tới nhu phẩm mang chỉ dẫn địa lý đó. Tuy nhiên, chúng
cầu phải được bảo hộ.
tôi cho rằng, cần quy định cụ thể hơn về chỉ dẫn
địa lý đồng âm bởi sự tồn tại nguy cơ xung đột
giữa các chỉ dẫn địa lý đồng âm khi được sử
dụng trên cùng một thị trường. Ngoài ra, trong
các điều ước quốc tế mà Việt Nam gia nhập hoặc
ký kết đều có đề cập đến hiện tượng chỉ dẫn địa
lý đồng âm và có quy định riêng cho chỉ dẫn địa
lý đồng âm như trong Hiệp định TRIPs và gần
đây nhất trong EVFTA đã có những thỏa thuận
cụ thể để xử lý các vấn đề liên quan đến bảo hộ
chỉ dẫn địa lý đồng âm.
Bảo hộ chỉ dẫn địa lý có hiệu quả tạo ra lợi
ích kinh tế cho tất cả các mắt xích tham gia quy
trình sản xuất, lưu thông, tiêu dùng sản phẩm
mang chỉ dẫn địa lý. Đặc biệt, việc bảo hộ chỉ
dẫn địa lý có vai trò và ý nghĩa quan trọng trong
việc phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn.
Bảo hộ chỉ dẫn địa lý tạo công cụ pháp lý để
nhà sản xuất chống lại các hành vi giả mạo chỉ
dẫn địa lý. Từ đó, nhà sản xuất có thể gia tăng
giá trị cho sản phẩm của mình. Một khi người
tiêu dùng biết chắc chắn hàng hóa định mua là
Thứ tư, xuất phát từ đòi hỏi của thực tiễn.
sản phẩm thật sự được bảo đảm về nguồn gốc, Hiện nay, dù ở Việt Nam chưa có trường hợp chỉ
họ sẵn sàng trả giá cao cho sản phẩm đó. Tuy dẫn địa lý đồng âm nào được bảo hộ, nhưng có
nhiên, để có được điều đó cũng đòi hỏi bản thân thể nhìn thấy rõ nhu cầu về bảo hộ chỉ dẫn địa lý
các nhà sản xuất sản phẩm phải tự hoàn thiện đồng âm trong tương lai. Năm 2006,Việt Nam đã
và bảo đảm quy trình sản xuất, kinh doanh sản chấp nhận bảo hộ chỉ dẫn địa lý Pisco của Peru.
phẩm để có thể đưa ra thị trường các sản phẩm Năm 2011, Việt Nam đã công nhận “Pisco” của
có chất lượng ổn định, có nguồn gốc rõ ràng. Chile là chỉ dẫn địa lý theo định nghĩa của Điều
Số 08(432) - T4/2021
25
BÀN VỀ DỰ ÁN LUẬT
22 Hiệp định TRIPs trong FTA giữa Việt Nam
+ Nên xem xét chỉ dẫn địa lý đồng âm đối
và Chile. Mới đây, Chile đã nộp đơn yêu cầu bảo với các dấu hiệu được chỉ dẫn nguồn gốc của
hộ chỉ dẫn địa lý Pisco ở Việt Nam. Ở Việt Nam các sản phẩm cùng loại. Việc tồn tại đồng thời
cũng có các vùng lãnh thổ trùng tên như huyện
Kỳ Sơn tỉnh NghệAn và huyện Kỳ Sơn tỉnh Hòa
Bình… và có thể xuất hiện hiện tượng đồng âm
trong tương lai. Vì vậy, pháp luật SHTT của Việt
Nam cần thiết phải quy định các điều kiện riêng
cho bảo hộ chỉ dẫn địa lý đồng âm.
các chỉ dẫn địa lý đồng âm hoàn toàn hợp lý bởi
vì các chỉ dẫn chỉ ra nguồn gốc địa lý thực sự
của các sản phẩm mà chúng được sử dụng. Tuy
nhiên, xung đột thường nảy sinh khi các sản
phẩm sử dụng các chỉ dẫn địa lý đồng âm được
bán vào cùng một thị trường và chỉ dẫn đến
nguồn gốc của các sản phẩm giống hệt nhau.
Việc sử dụng đồng thời các chỉ dẫn địa lý đồng
âm trong cùng một lãnh thổ có thể gây ra vấn đề
khi sản phẩm sử dụng chỉ dẫn địa lý có những
phẩm chất và đặc điểm riêng biệt mà không có
sản phẩm sử dụng từ đồng âm của chỉ dẫn địa lý
đó. Trong trường hợp này, việc sử dụng chỉ dẫn
địa lý đồng âm sẽ gây hiểu lầm, vì các kỳ vọng
liên quan đến chất lượng của sản phẩm mà chỉ
dẫn địa lý đồng âm được sử dụng không được
đáp ứng. Đối với các chỉ dẫn thương mại khác
như nhãn hiệu, khi xét nhãn hiệu đăng ký sau
có trùng hay tương tự với nhãn hiệu đã được
đăng ký trước, pháp luật cũng chỉ xem xét nhãn
hiệu được gắn lên các sản phẩm cùng loại8.
Trong Hiệp định TRIPs, chỉ dẫn địa lý đồng âm
cũng chỉ được xác định đối với các chỉ dẫn đến
xuất xứ của các loại rượu vang. Nói cách khác,
Hiệp định TRIP chỉ công nhận sự tồn tại đồng
thời của các chỉ dẫn địa lý đồng âm được gắn
với các sản phẩm cùng loại. Bởi vậy, chỉ xác
định là chỉ dẫn địa lý đồng âm để chỉ dẫn nguồn
gốc của các sản phẩm cùng loại.
3. Kiến nghị
Từ những phân tích trên, chúng tôi đề xuất
một số kiến nghị cụ thể liên quan đến vấn đề
bảo hộ chỉ dẫn địa lý đồng âm:
Thứ nhất, sửa đổi khoản 22 Điều 4 Dự thảo
Luật về khái niệm chỉ dẫn địa lý đồng âm theo
hướng làm rõ thêm hai vấn đề: (i) Phạm vi
bảo hộ chỉ dẫn đồng âm đối với tất cả các sản
phẩm hay chỉ một số sản phẩm; (ii) Các chỉ
dẫn địa lý được coi là đồng âm khi nó chỉ dẫn
đến nguồn gốc của các sản phẩm bất kỳ hay là
các sản phẩm cùng loại.
+ Tùy thuộc vào hệ thống pháp luật mỗi
quốc gia khác nhau xác định bảo hộ chỉ dẫn địa
lý đồng âm cho các loại sản phẩm khác nhau.
Theo quy định của Hiệp định TRIPs và một số
quốc gia như Trung Quốc, New Zealand… quy
định chỉ bảo hộ chỉ dẫn địa lý đồng âm đối với
rượu vang. Tuy nhiên, hiện nay, việc bảo hộ chỉ
dẫn địa lý đồng âm cho nhiều sản phẩm bên
cạnh sản phẩm rượu vang đã được một số quốc
gia thừa nhận, chẳng hạn như Thái Lan đã thừa
nhận chỉ dẫn địa lý đồng âm đối với một số sản
phẩm đặc biệt6 hay Ấn Độ thừa nhận bảo hộ chỉ
dẫn địa lý đồng âm đối với tất cả các sản phẩm7.
Hơn thế nữa, trong cam kết của Việt Nam trong
EVFTA, chúng ta đã thừa nhận việc bảo hộ chỉ
dẫn địa lý và cho rằng, chỉ dẫn địa lý đồng âm
không nên bị giới hạn trong một, một số sản
Vì vậy, khoản 22 Điều 4 Dự thảo Luật cần
được viết lại như sau: “22. Chỉ dẫn địa lý đồng
âm là các chỉ dẫn địa lý có cách phát âm hoặc
cách viết trùng nhau để chỉ dẫn nguồn gốc
của các sản phẩm cùng loại”.
Thứ hai, sửa đổi Điều 79 Dự thảo Luật theo
phẩm cụ thể mà nên mở rộng bảo hộ chỉ dẫn địa hướng bổ sung thêm các yêu cầu cụ thể đảm
lý đồng âm cho tất cả các sản phẩm. bảo phân biệt giữa các chỉ dẫn địa lý đồng âm.
6 Xem Điều 29 Luật Bảo hộ chỉ dẫn địa lý của Thái Lan năm 2003.
7 Xem Điều 10 Luật Đăng ký và bảo hộ chỉ dẫn địa lý đối với hàng hóa của Ấn Độ năm 1999.
8 Xem điểm e khoản 2 Điều 74 Luật SHTT.
26
Số 08(432) - T4/2021
BÀN VỀ DỰ ÁN LUẬT
Điều 23.3 của Hiệp định TRIPs đặt ra một ECO/3/99, xử lý các chỉ dẫn địa lý đồng âm.
quy tắc cụ thể cho các chỉ dẫn địa lý đồng âm Nghị quyết khuyến nghị các quốc gia thành viên
cho rượu vang bằng cách quy định cụ thể các OIV, khi đặt ra các quy tắc phân biệt cho các tên
trường hợp chỉ dẫn địa lý đồng âm cho các loại đồng âm, cần xem xét những điều kiện sau: (i)
rượu mà việc sử dụng không thể hiện sai cho Sự công nhận chính thức được sử dụng ở nước
xuất xứ; (ii) Khoảng thời gian tên đã được sử
dụng; (iii) Việc sử dụng có trung thực hay không;
(iv) Tầm quan trọng của việc trình bày các nhãn
đồng âm đối với hoạt động tiếp thị; (v) Khuyến
khích đề cập đầy đủ thông tin phân biệt để tránh
sự nhầm lẫn của người tiêu dùng.
Chúng tôi cho rằng, Điều 79 Dự thảo Luật
cần được bổ sung thêm các yêu cầu để đảm
bảo hạn chế nhầm lẫn của người tiêu dùng về
các chỉ dẫn địa lý đồng âm cùng tồn tại trên
thị trường như: tầm quan trọng của việc trình
bày các nhãn đồng âm; đề cập đầy đủ thông
tin để phân biệt tránh sự nhầm lẫn của người
tiêu dùng…
công chúng rằng hàng hóa có nguồn gốc từ
lãnh thổ khác như quy định tại Điều 22.4 của
Hiệp định TRIPs. Trong trường hợp này, cả
hai chỉ dẫn phải được bảo hộ và các thành viên
WTO liên quan phải xác định các điều kiện cần
thiết để phân biệt các chỉ dẫn đồng âm cho rượu
vang. Khi làm như vậy, họ phải đảm bảo rằng
người tiêu dùng không bị lừa dối và các nhà
sản xuất liên quan được đối xử công bằng. Hiệu
quả thực tế của quy định này là nó thúc đẩy các
thành viên WTO mở cửa thị trường của mình
trong các trường hợp có chỉ dẫn địa lý đồng âm
và buộc phải tìm ra các giải pháp thích hợp để
các sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý đồng âm đó
cùng tồn tại. Tương tự như Hiệp định TRIPs,
EVFTA cũng để cho các quốc gia thành viên
tự quy định về điều kiện thực tế để có thể hạn
chế sự nhầm lẫn cho người tiêu dùng về xuất xứ
của các sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý đồng âm.
Theo pháp luật của Ấn Độ, có hai điều kiện
cần được xem xét trước khi quyết định bảo hộ
các chỉ dẫn địa lý đồng âm. Cơ quan cấp phép
bảo hộ cho một chỉ dẫn địa lý này so với chỉ
dẫn địa lý kia; trong đó, hai chỉ dẫn địa lý đồng
âm với nhau chỉ được bảo hộ khi đáp ứng các
điều kiện sau: 1) Xác suất thực tế có thể phân
biệt được các sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý đó
về tính chất, chất lượng, hình dáng, công dụng
và cảm nhận tổng thể của sản phẩm để tránh
mọi khả năng nhầm lẫn của người tiêu dùng;
2) Trong trường hợp cơ quan có thẩm quyền
có thể đảm bảo đối xử công bằng đối với các
nhà sản xuất hai sản phẩm liên quan và bảo vệ
quyền của các nhà sản xuất9.
Thứ ba, cần bổ sung quy định về quyền
được thông báo và được góp ý của chủ sở hữu
chỉ dẫn địa lý đã được bảo hộ trước khi chỉ dẫn
địa lý đồng âm được xem xét bảo hộ.
Đây là nội dung mà Việt Nam đã cam kết
trong EVFTA, cụ thể: “Nếu một Bên, trong
đàm phán với một nước thứ ba, đề xuất bảo hộ
một chỉ dẫn địa lý của nước thứ ba đó đồng âm
với một chỉ dẫn địa lý của Bên kia được bảo
hộ theo Tiểu Mục này thì phải thông báo cho
Bên kia và dành cho Bên kia cơ hội để góp ý
trước khi chỉ dẫn địa lý của nước thứ ba được
bảo hộ”. Biết trước về việc sẽ bảo hộ cho một
chỉ dẫn địa lý đồng âm với chỉ dẫn địa lý đã
được bảo hộ là quyền chính đáng của chủ sở
hữu; đồng thời, đây cũng là một nội dung mà
Việt Nam đã cam kết trong EVFTA. Vì vậy,
Dự thảo Luật cần bổ sung thêm nội dung liên
quan quyền được thông báo và quyền được góp
ý trước khi bảo hộ một chỉ dẫn địa lý đồng âm
Năm 1999, Đại hội đồng văn phòng rượu với chỉ dẫn địa lý đã được bảo hộ của chủ sở
nho quốc tế (OIV) đã thông qua Nghị quyết hữu chỉ dẫn địa lý đó
9 Xem Điều 10 Luật Đăng ký và bảo hộ chỉ dẫn địa lý đối với hàng hóa của Ấn Độ năm 1999, có thể dịch là
sites/default/files/A1999-48.pdf.
Số 08(432) - T4/2021
27
6 trang
10580
Free
Bạn đang xem tài liệu "Hoàn thiện quy định của luật sở hữu trí tuệ về bảo hộ chỉ dẫn địa lý đồng âm", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- hoan_thien_quy_dinh_cua_luat_so_huu_tri_tue_ve_bao_ho_chi_da.pdf
