Bài giảng Pháp luật đại cương - Bài 4: Pháp luật dân sự
Bài 4
PHÁP LUẬT DÂN SỰ
Kết cấu bài giảng
PHÁP LUẬT DÂN SỰ
I. Khái quát về pháp luật Dân sự
II. Một số nội dung cơ bản của pháp luật Dân
sự
Kết cấu bài:
• 1. Khá i niệm
I. Khá i quá t về
• 2. Đặc điểm quan hệ phá p luật dâ n sự
phá p luật dâ n sự
• 3. Cá c nguyên tắc chung
• 1. Chủ thể của phá p luật dâ n sự
• 2. Tài sản và quyền sở hữu tài sản
• 3. Quyền thừa kế
II. Một số nội
dung cơ bản của
phá p luật dâ n sự
• 4. Hợp đồng
I. Khái quát về Luật Dân sự
1. Khá i niệm
2. Đặc điểm quan hệ phá p
luật dâ n sự
3. Cá c nguyên tắc chung
1. Khái niệm
Luật Dâ n sự là một ngành luật độc lập trong hệ
thống phá p luật của nước CHXHCN Việt Nam, bao
gồm tổng hợp cá c quy phạm phá p luật điều chỉnh
quyền, nghĩa vụ về nhâ n thâ n và tài sản của cá nhâ n,
phá p nhâ n trong cá c quan hệ được hì nh thành trên
cơ sở bì nh đẳng, tự do ý chí , độc lập về tài sản và tự
chịu trá ch nhiệm (gọi chung là quan hệ dâ n sự).
1. Khá i niệm
NHÂ N
THÂ N
Trong
quan hệ
dâ n sự
Quyền và
nghĩa vụ
QPPL
TÀI SẢN
Đối tượng điều chỉnh
(theo Điều 1 Bộ luật Dân sự 2015)
“Bộ luật này quy định địa vị pháp lý,
chuẩn mực pháp lý về cách ứng xử của cá
nhân, pháp nhân; quyền, nghĩa vụ về nhân
thân và tài sản của cá nhân, pháp nhân
trong các quan hệ được hình thành trên cơ
sở bình đẳng, tự do ý chí, độc lập về tài sản
và tự chịu trách nhiệm (sau đây gọi chung là
quan hệ dân sự)”.
Đối tượng điều chỉnh
Phân tích Điều 1 và một số điều như Điều
17, Điều 25, Điều 115… của Bộ luật Dân sự 2015,
có thể thấy đối tượng điều chỉnh của pháp luật
dân sự gồm 4 nhóm.
Tuy nhiên, đa số các tài liệu chỉ tập trung
đề cập 2 nhóm quan hệ là quan hệ tài sản và
quan hệ nhân thân
Đối tượng điều chỉnh
Chủ thể của pháp luật dân
sự (cá nhân và pháp nhân)
Biện pháp bảo vệ và thực
thi quyền và nghĩa vụ đó
Quyền tài sản (qhts)
Quyền và nghĩa vụ dân sự
của chủ thể
Quyền nhân thân
(qhnt)
Các căn cứ là phát sinh quyền và
nghĩa vụ của chủ thể
Cá c quan hệ tàsản
Là quan hệ giữa người với người
thông qua một tài sản nhất định.
Đốtượng
điều chỉnh
Cá c quan hệ nhâ n thâ n
Là quan hệ về một giá trị nhâ n
thâ n của cá nhâ n được phá p
luật thừa nhận.
- QHNT có gắn với tài sản (là
quyền trị giá được bằng tiền, như:
quyền sở hữu, quyền sử dụng đất…)
- QHNT khô ng gắn với tài sản
(như quyền kết hô n, ly hô n..)
• Quyền tài sản được xem là một
loại tài sản và có thể dùng để
trao đổi trong các giao dịch dân
sự, thương mại, thực hiện góp
vốn hoặc để lại thừa kế trong
trường hợp cá nhân chết hoặc
tuyên bố là đã chết. (Điều
Quyền
tài sản
• Quyền tài sản là quyền trị giá
được bằng tiền, bao gồm quyền
tài sản đối với đối tượng quyền
sở hữu trí tuệ, quyền sử dụng
đất và các quyền tài sản khác.
(Đ. 115. Bộ luật Dân sự 2015)
Quyền nhâ n thâ n
(là quyền dâ n sự gắn với cá nhâ n, khô ng thể
chuyển giao, trừ một số trường hợp ngoại lệ)
Quyền cá
Quyền xá c
định, xá c
định lại
Quyền
khai sinh,
khai tử
Quyền
thay đổi
họ, tên
nhâ n đối
với hì nh
ảnh…
Quyền có
họ, tên
dâ n tộc
Phương pháp điều chỉnh
Tự định đoạt giữa các chủ thể:
❑Các chủ thể bình đẳng với nhau về địa vị pháp lý.
❑Các chủ thể tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận, không vi
phạm đạo đức xã hội, không vi phạm điều cấm của luật trong
việc tham gia các quan hệ dân sự.
❑Đặc trưng của phương pháp giải quyết tranh chấp dân sự là
hòa giải.
Nguồn của Luật Dân sự
❑Hiến pháp 2013
❑Bộ luật Dân sự 2015
❑Các văn bản pháp luật khác có liên quan: luật sở hữu
trí tuệ, luật doanh nghiệp, luât hôn nhân và gia đình,…
❑Điều ước quốc tế
❑Tập quán, quy phạm pháp luật tương tự
2. Đặc điểm quan hệ phá p luật dâ n sự
Cá nhâ n
Nhiều loại chủ
thể
Phá p nhâ n (tổ chức,
Hì nh thức (bồi thường, cải
chí nh, xin lỗi…)
Đa dạng,
Chế tài hì nh
thành bằng
nhiều cá ch
phong phú
Luật định
Cá ch thức hì nh
thành
Cá c bên tự thỏa
thuận
Tập quá n
QPPL tương tự
Đ/c giá n tiếp
Nguồn luật
3. Những nguyên tắc cơ bản
- Nguyên tắc sở hữu tuyệt đối (k2, đ.2; k2, đ. 160)
- Tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận (k2, đ.3)
- Bì nh đẳng (khoản 1 điều 3)
- Thiện chí , trung thực (khoản 3 điều 4)
- Tự chịu trá ch nhiệm dâ n sự (khoản 5 điều 3)
- Nguyên tắc trá ch nhiệm do lỗi
- Ngoài ra cò n có : nguyên tắc khô ng được trá i phá p
luật và đạo đức xã hội; khô ng được lạm quyền…
- Luật khá c khô ng được trá i (ưu tiên thực hiện theo
cá c nguyên tắc cơ bản).
Lưu ý: Tí nh ưu tiên á p dụng
ƯU
TIÊN Á P
DỤNG
Luật
chuyên
ngành
Cá c nguyên tắc
cơ bản
Khô ng đề cập
II. Một số nội dung cơ bản của Luật Dâ n sự
• Chủ thể của pháp luật dân sự
• Tài sản và quyền sở hữu tài sản
• Quyền thừa kế
• Hợp đồng
1. Chủ thể:
Pháp nhân
CÁC LOẠI
Nhà nước
CAÙ NHAÂN:
Laø chuû theå thöôøng xuyeân vaø phoå bieán nhaát.
Ñieàu kieän ñeå caù nhaân trôû thaønh chuû theå cuûa LDS:
Coù naêng löïc chuû theå
Naêng löïc phaùp luaät
Naêng löïc haønh vi
Tải về để xem bản đầy đủ
76 trang
18781
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Pháp luật đại cương - Bài 4: Pháp luật dân sự", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_phap_luat_dai_cuong_bai_4_phap_luat_dan_su_vu_thi.pdf
