Bài giảng Luật ngân hàng - Bài 4: Pháp luật về hợp đồng tín dụng

LUẬT NGÂN HÀNG

Giảng viên: ThS. Hoàng Văn Thành

1

v1.0014107209

BÀI 4

PHÁ P LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG TÍ N DỤNG

Giảng viên: ThS. Hoàng Văn Thành

2

v1.0014107209

TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG BÀI

Để trả lời thắc mắc của bạn Hưng là có cần phải có tài sản đảm

bảo thì mới được vay ở Ngân hàng hay không? Mời các bạn cùng

theo dõi bài giảng tiếp theo: Pháp luật về hợp đồng tín dụng nhé.



3

v1.0014107209

MỤC TIÊU BÀI HỌC

• Trì nh bày được khá i niệm hợp đồng tí n dụng;

• Xá c định được trì nh tự, thủ tục ký kết hợp

đồng tí n dụng;

• Trì nh bày được nội dung của hợp đồng

tí n dụng;

• Chỉ ra được cá c điều kiện có hiệu lực của

hợp đồng tí n dụng;

• Liệt kê được cá c loại trá ch nhiệm do vi phạm

hợp đồng;

• Lựa chọn được cá c phương thức giải quyết

tranh chấp phá t sinh từ hợp đồng tí n dụng.

4

v1.0014107209

CÁC KIẾN THỨC CẦN CÓ

Để học được tốt mô n học này, người học phải

học xong cá c mô n sau:

• Luật Dâ n sự;

• Luật Thương mại;

• Luật Doanh nghiệp.

5

v1.0014107209

HƯỚNG DẪN HỌC

• Đọc văn bản phá p luật sau

➢ Luật cá c Tổ chức tí n dụng 2010;

➢ Luật Thương mại 2005;

➢ Luật Doanh nghiệp 2005;

➢ Bộ luật Tố tụng Dâ n sự 2004 (sửa đổi, bổ sung 2011);

➢ Luật Trọng tài thương mại 2010;

➢ Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN của Thống đốc ngâ n hàng nhà nước ngày

31/12/2001 về việc Ban hành Quy chế cho vay của TCTD đối với khá ch hàng;

➢ Quyết định số 127/2005/QĐ-NHNN của Thống đốc NHNN ngày 03/02/2005 về

việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế cho vay của TCTD đối với khá ch

hàng ban hành theo Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN ngày 31/12/2001 của

Thống đốc NHNN.

• Thảo luận với giá o viên và cá c sinh viên khá c về những vấn đề chưa nắm rõ .

• Trả lời cá c câ u hỏi ô n tập ở cuối bài.

6

v1.0014107209

CẤU TRÚC NỘI DUNG

4.1

4.2

Khái quát chung về hợp đồng tín dụng

Kí kết hợp đồng tín dụng

4.3

4.4

4.5

Thực hiện hợp đồng tín dụng

Trách nhiệm do vi phạm hợp đồng tín dụng

Tranh chấp trong hợp đồng tín dụng

7

v1.0014107209

4.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HỢP ĐỒNG TÍN DỤNG

4.1.1. Khái niệm

4.1.2. Phân loại

8

v1.0014107209

4.1.1. KHÁI NIỆM

• Định nghĩa

Hợp đồng tí n dụng là sự thỏa thuận bằng văn bản giữa tổ chức tí n dụng (bên cho

vay) với tổ chức, cá nhâ n có đủ những điều kiện do luật định (bên vay), theo đó tổ

chức tí n dụng chuyển giao một số tiền cho bên vay sử dụng trong một thời hạn

nhất định, với điều kiện hoàn trả cả gốc và lã i.

• Đặc điểm

➢ Hợp đồng tí n dụng được ký kết giữa bởi 2 loại chủ thể:

▪ Tổ chức tí n dụng – Bên cho vay;

▪ Khá ch hàng (tổ chức, cá nhâ n) – Bên vay.

➢ Hợp đồng tí n dụng có đối tượng là tiền tệ

▪ Hợp đồng tí n dụng được ký kết và thực hiện trên cơ sở sự tí n nhiệm và tài

sản bảo đảm.

▪ Hợp đồng tí n dụng luô n được thể hiện dưới hì nh thức văn bản (hợp đồng

theo mẫu).

9

v1.0014107209

4.1.2. PHÂN LOẠI

• Căn cứ vào thời hạn sử dụng vốn

➢ Hợp đồng cho vay ngắn hạn:

▪ Thời hạn vay: 1 năm.

▪ Mục đích: Đáp ứng nhu cầu vốn linh động trong kinh doanh hoặc tiêu dùng

trong thời hạn ngắn.

➢ Hợp đồng cho vay trung hạn và dài hạn:

▪ Thời hạn vay: Từ 1 năm trở lên.

▪ Mục đích: Phục vụ nhu cầu mua sắm tài sản cố định trong kinh doanh hoặc

sinh hoạt, tiêu dùng.

• Căn cứ vào tí nh chất có bảo đảm của khoản vay

➢ Hợp đồng cho vay có bảo đảm bằng tài sản;

➢ Hợp đồng cho vay khô ng có tài sản bảo đảm.

• Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn:

➢ Cho vay kinh doanh;

➢ Cho vay tiêu dùng.

10

v1.0014107209

4.2. KÝ KẾT HỢP ĐỒNG TÍN DỤNG

4.2.2. Chủ thể của ký kết

hợp đồng tín dụng

4.2.1. Nguyên tắc ký kết

4.2.3. Nội dung

của hợp đồng tín dụng

4.2.4. Trình tự ký kết

hợp đồng

11

v1.0014107209

4.2.1. NGUYÊN TẮC KÝ KẾT

• Tự do giao kết hợp đồng nhưng khô ng được

trá i phá p luật, đạo đức xã hội;

• Tự nguyện, bì nh đẳng, thiện chí , hợp tá c,

trung thực và ngay thẳng;

• Nguyên tắc đảm bảo vốn vay;

• Mục đích sử dụng vốn vay hợp phá p;

• Nguyên tắc phâ n tá n rủi ro.

12

v1.0014107209

4.2.2. CHỦ THỂ CỦA KÝ KẾT HỢP ĐỒNG TÍN DỤNG

Bên cho vay

Bên vay

• Có giấy phé p thành lập và hoạt

động do Ngâ n hàng Nhà nước cấp.

• Có năng lực phá p luật và

năng lực hành vi dâ n sự.

• Có điều lệ do Ngâ n hàng Nhà

nước chuẩn y.

• Có mục đích sử dụng vốn

vay hợp phá p.

• Có giấy chứng nhận đăng kí kinh

doanh hợp phá p.

• Có khả năng tài chí nh đảm

bảo trả nợ trong thời hạn

cam kết.

• Có người đại diện đủ năng lực và

thẩm quyền để giao kết hợp đồng

tí n dụng với khá ch hàng.

13

v1.0014107209

4.2.3. NỘI DUNG CỦA HỢP ĐỒNG TÍN DỤNG

Điều khoản

về điều kiện

vay vốn

Điều khoản

Điều khoản Điều khoản về

về đối tượng về phương

về mục đích

sử dụng

giải quyết

tranh chấp

hợp đồng

tín dụng

hợp đồng

thức thanh

toá n

tiền vay

• Năng lực chủ thể • Số tiền vay • Trả góp

• Kinh doanh • Thương

lượng

• Tì nh hì nh

• Lãi suất

• Trả góp

một lần

• Tiêu dùng

tài chí nh

cho vay

• Hòa giải

• Tài sản thế chấp • Tổng số

• Trọng tài

thương mại

tiền phải

• Bảo lãnh của bên

trả khi

thứ 3 (nếu có)…

• Tò a á n

đáo hạn

14

v1.0014107209

4.2.4. TRÌNH TỰ KÝ KẾT HỢP ĐỒNG

Thẩm định hồ sơ

tín dụng

Đề nghị giao kết

hợp đồng tín dụng

Chấp nhận đề nghị

giao kết hợp đồng

tí n dụng

Ký kết hợp đồng

tín dụng

15

v1.0014107209

4.3. THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG TÍN DỤNG

4.3.1. Các điều kiện

4.3.2. Thời điểm có hiệu lực

của hợp đồng

có hiệu lực của hợp đồng

4.3.3. Hợp đồng tín dụng

vô hiệu

16

v1.0014107209

4.3.1. CÁC ĐIỀU KIỆN CÓ HIỆU LỰC CỦA HỢP ĐỒNG

• Chủ thể tham gia hợp đồng có năng lực phá p

luật và năng lực hành vi dâ n sự đầy đủ.

• Mục đích và nội dung của hợp đồng khô ng trá i

phá p luật, đạo đức xã hội.

• Có sự đồng thuận ý chí của cá c bên trên nguyên

tắc tự nguyện, bì nh đẳng và tự do ý chí .

• Hì nh thức của hợp đồng phù hợp với quy định

của phá p luật.

(Điều 122 Bộ luật Dâ n sự 2005)

17

v1.0014107209

4.3.2. THỜI ĐIỂM CÓ HIỆU LỰC CỦA HỢP ĐỒNG

Hợp đồng tí n dụng có hiệu lực từ thời điểm

bên sau cùng ký tên vào hợp đồng, trừ

trường hợp cá c bên có thỏa thuận khá c.

18

v1.0014107209

4.3.3. HỢP ĐỒNG TÍN DỤNG VÔ HIỆU

• Hợp đồng tí n dụng vô hiệu toàn bộ:

➢ Khi nội dung hợp đồng vi phạm điều cấm của phá p luật, trá i đạo đức xã hội.

➢ Khi nội dung giao dịch giả tạo, nhằm che đậy hợp đồng khá c.

➢ Khi hợp đồng do người khô ng có năng lực hành vi, có năng lực hành vi

hạn chế hoặc khô ng đầy đủ xá c lập.

➢ Khi bên tham gia hợp đồng bị lừa dối, đe dọa.

➢ Khi hợp đồng được ký kết do nhầm lẫn.

➢ Khi hợp đồng khô ng tuâ n thủ về hì nh thức.

19

v1.0014107209

4.3.3. HỢP ĐỒNG TÍN DỤNG VÔ HIỆU

• Cá ch xử lý hợp đồng vô hiệu:

➢ Nếu hợp đồng chưa thực hiện: Cá c bên khô ng được phé p thực hiện.

➢ Nếu hợp đồng đã thực hiện:

▪ Cá c bên phải trả cho nhau những gì đã nhận. Nếu khô ng trả được vật

thì trả bằng tiền.

▪ Những tài sản và thu nhập bất hợp phá p thì tịch thu sung vào cô ng quỹ

nhà nước.

▪ Bên nào cố ý làm cho hợp đồng vô hiệu thì bị xử lý theo phá p luật.

• Hợp đồng tí n dụng vô hiệu từng phần

➢ Khi một bộ phận của hợp đồng bị vô hiệu nhưng khô ng làm ảnh hưởng đến

hiệu lực của cá c phần cò n lại của hợp đồng.

➢ Cá c bên cùng nhau sửa chữa phần vô hiệu. Nếu như đã thực hiện phần vô

hiệu đó thì nguyên tắc xử lý giống như hợp đồng vô hiệu toàn bộ.

20

v1.0014107209

Bài giảng Luật ngân hàng - Bài 4: Pháp luật về hợp đồng tín dụng - Hoàng Văn Thành