Bài giảng Lập và phân tích dự án cho kỹ sư - Chương 7: Quy hoạch nguồn vốn và lựa chọn tập dự án đầu tư

Chương 7

QUY HOẠCH NGUỒN VỐN

VÀ LỰA CHỌN TẬP DỰ ÁN ĐẦU TƯ

Th.S. Nguyễn Ngọc Bình Phương

[email protected]n

Khoa Quản lý Công nghiệp

Đại học Bách Khoa - TPHCM

Nội dung

1. Nguồn vốn

2. Chi phí sử dụng vốn

3. Suất thu lợi tối thiểu chấp nhận được

4. Lựa chọn tập dự án đầu tư

Lưu ý: Không học “Sử dụng toán quy hoạch để lựa chọn tập dự

án” và “Một số vấn đề trong thực tiễn sử dụng vốn đầu tư”

2

Nguồn vốn

Nguồn vốn để đầu tư của công ty gồm các nhóm chính:

Vốn vay nợ

Vốn vay nợ – là nguồn vốn thu được

(Debt

từ các khoản vay hoặc phát hành trái

Capital/

Financing)

phiếu

Vốn cổ phần – là nguồn vốn thu

được từ việc phát hành cổ phiếu

Vốn chủ sở

hữu/cổ đông

hoặc là vốn của chính người chủ

công ty (tư nhân hoặc TNHH)

(Equity

Capital/

Financing)

Lợi nhuận giữ lại – là lợi nhuận

không đem phân phối cho các cổ

đông mà để mở rộng đầu tư

3

Nguồn vốn

Cấu trúc vốn

Định nghĩa: Cấu trúc

vốn (Capital Structure)

là sự kết hợp giữa vốn

vay nợ (Debt) và vốn

chủ sở hữu (Equity)

trong tổng nguồn vốn

mà doanh nghiệp có

thể huy động được để

tài trợ cho các dự án

đầu tư.

Debt

Equity

Tỉ lệ nợ/vốn được gọi là đòn bẩy tài chính

(financial leverage)

4

Nguồn vốn

Cấu trúc vốn

Vốn vay nợ (Debt)

Khi doanh nghiệp vay nợ để tài trợ cho dự án

đầu tư, doanh nghiệp phải cam kết trả một số

tiền nhất định trong tương lai (bao gồm lãi và

vốn gốc).

Vốn chủ sở hữu (Equity)

Khi doanh nghiệp sử dụng vốn chủ sở hữu để

tài trợ cho dự án đầu tư, doanh nghiệp sẽ được

quyền hưởng toàn bộ lợi nhuận còn lại sau khi

đã trả hết nợ và lãi.

5

Nguồn vốn

Vốn vay nợ

Bao gồm trái phiếu (bonds),

khoản vay (loans), khoản vay có

thế chấp (mortgages).

Doanh nghiệp phải trả lãi và vốn

gốc theo một lịch trả nợ cụ thể

do 2 bên thỏa thuận.

Người cho vay chỉ nhận lãi và vốn

gốc, mà không trực tiếp chịu rủi

ro kinh doanh và không được

chia lợi nhuận do dự án đầu tư

mang lại.

6

Nguồn vốn

Vốn vay nợ

Trái phiếu (hay trái khoán)

9Là một chứng nhận nghĩa vụ nợ của người phát hành

phải trả cho người sở hữu trái phiếu (trái chủ) đối với

một khoản tiền cụ thể (mệnh giá của trái phiếu),

trong một thời gian xác định và với một lợi tức quy

định trên trái phiếu.

9Trái phiếu có độ rủi ro

thấp và mức lãi thấp.

7

Nguồn vốn

Vốn vay nợ

Ưu điểm của việc sử dụng vốn vay nợ?

Không ảnh hưởng đến quyền sở hữu của các cổ

đông.

Giúp giảm gánh nặng thuế do tiền trả lãi vay

được trừ vào thu nhập chịu thuế.

Chi phí sử dụng vốn vay nợ rẻ hơn chi phí sử

dụng vốn chủ sở hữu – hay nói đơn giản, lãi suất

ngân hàng hoặc trái phiếu thấp hơn lãi suất kỳ vọng

của nhà đầu tư.

8

Nguồn vốn

Vốn vay nợ

Nhược điểm của việc sử dụng vốn vay nợ?

Nợ có thể trở thành gánh nặng

cho doanh nghiệp trong trường

hợp tình hình kinh doanh khó khăn.

Không phải bất kỳ công ty nào

cũng dễ dàng huy động được vốn

vay. Những công ty mới thành lập

và không có uy tín sẽ khó vay vốn.

9

Nguồn vốn

Vốn chủ sở hữu

Lợi nhuận giữ lại (Retained earnings)

+

Cổ phần ưu đãi (Preferred stock)

+

Cổ phần thường/phổ thông (Common stock)

10

Nguồn vốn

Vốn chủ sở hữu

Lợi nhuận giữ lại

9 Là loại lợi nhuận sau thuế không đem phân phối cho

các cổ đông mà để mở rộng đầu tư .

9 Một doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả thông qua

tiền lãi cổ phần và sự tăng lên của giá trị cổ phiếu.

9 Sự tăng lên của giá trị cổ phiếu phụ thuộc vào: mức

lãi trên một cổ phần (Earning Per Share - EPS) và tiềm

năng phát triển của công ty.

EPS =(Lãicổphầnhàngnăm+Lợi nhuậngiữlại) / (Sốcổphần)

11

Nguồn vốn

Vốn chủ sở hữu

Cổ phần

Cổ phiếu thường

Là chứng chỉ xác nhận quyền sở hữu của cổ đông đối với

doanh nghiệp và xác nhận cho phép cổ đông được hưởng

các quyền lợi thông thường trong doanh nghiệp.

Phát hành đầu tiên và mãn hạn cuối cùng (được quyền

ưu tiên mua cổ phiếu mới, chỉ nhận lợi nhuận còn lại sau

khi đã trả cho chủ nợ và cho cổ đông ưu đãi)

Có độ rủi ro lớn nhất & hưởng lãi không giới hạn (có thu

nhập phụ thuộc vào hoạt động kinh doanh của doanh

nghiệp)

Không có thời hạn hoàn trả (do không phải là khoản nợ)

12

Nguồn vốn

Vốn chủ sở hữu

Cổ phần

Cổ phiếu ưu đãi

Là chứng chỉ xác nhận quyền

sở hữu trong doanh nghiệp,

đồng thời cho phép người nắm

giữ loại cổ phiếu này được

hưởng một số quyền lợi ưu tiên

hơn so với cổ đông thường.

Được xem như một loại lai

ghép trung gian giữa trái phiếu

và cổ phiếu thường

13

Nguồn vốn

Vốn chủ sở hữu

Cổ phần

Cổ phiếu ưu đãi (tiếp theo)

Được nhận cổ tức trước cổ đông thường, cổ tức

được xác định trước và thường bằng tỷ lệ % cố

định của mệnh giá hoặc bằng số tiền nhất định in

trên cổ phiếu.

Khi giải thể, có quyền ưu tiên thanh toán trước,

nhưng sau trái chủ.

Không được tham gia bầu cử, ứng cử vào Hội

đồng Quản trị và quyết định những vấn đề quan

trọng của công ty.

14

Chi phí sử dụng vốn

Chi phí/giá sử dụng vốn (Cost of Capital) là mức lãi suất

làm cân bằng giá trị của các nguồn vốn nhận được và giá

trị hiện tại của các khoản phải chi trả trong tương lai:

ꢂ

ꢁ

ꢀ

ꢁ

ꢁꢃꢄ

Trong đó:

• P₀: vốn (ròng) công ty nhận được tại t = 0

• C₀: chi phí bảo hiểm, khai trương, phát hành… tại t = 0

• C_t: chi phí ở thời đoạn t có liên quan đến nguồn vốn huy

động P₀(trả lãi, trả vốn gốc, trả cổ tức…)

• i: chi phí sử dụng vốn của nguồn vốn

15

Chi phí sử dụng vốn

Chi phí sử dụng vốn (Cost

of Capital: WACC=R*) là

bình quân chi phí sử dụng

vốn CSH và vốn vay nợ

Cost of Debt

Chi phí sử dụng vốn chủ

sở hữu (Cost of Equity:

R_e) là chi phí cơ hội của

việc sử dụng vốn CSH.

Cost of Equity

Chi phí sử dụng vốn vay

nợ (Cost of Debt: R_d) là

chi phí phải trả cho chủ

nợ.

16

Chi phí sử dụng vốn

WACC (Weighted Average Cost of Capital): chi phí

sử dụng vốn bình quân (trung bình có trọng số)

C_d, C_e: tổng vốn vay nợ, tổng vốn chủ sở hữu

V (Value): tổng nguồn vốn (V = C_d+ C_e)

R_d, R_e: chi phí sử dụng vốn vay nợ và chi phí sử

dụng vốn chủ sở hữu

17

Chi phí sử dụng vốn

Chi phí sử dụng vốn vay nợ

ꢆ ꢆ

ꢇ ꢇ

ꢅ

9 C_s: nợ vay từ tổ chức tài chính

9 C_b: nợ vay từ trái phiếu

9 C_d: tổng vốn vay nợ (C_d= C_s+ C_b)

9 R_s: CPSDV sau thuế của nợ vay từ tổ chức tài chính

9 R_b: CPSDV sau thuế của nợ vay từ trái phiếu

9 Lưu ý: CPSDV sau thuế = CPSDV trước thuế * (1-TR)

18

Chi phí sử dụng vốn

Chi phí sử dụng vốn vay nợ từ tổ chức tài chính

¾ R_{s BT}: CPSDV trước thuế của nợ vay từ tổ chức

tài chính = lãi suất thực theo năm

Ví dụ 1: Công ty Tào Lao vay nợ từ ngân hàng 1 tỉ đồng,

lãi suất 20%/năm, ghép lãi theo quý. Nếu thuế suất thuế

thu nhập doanh nghiệp là 25% thì CPSDV trước thuế &

sau thuế mà doanh nghiệp trả cho khoản nợ này là bao

nhiêu?

Giải:

R_{s BT}= [( 1 + 20%/4)⁴– 1] = 21%

R_{s AT}= 21% x (1 - 25%) = 16%

19

Chi phí sử dụng vốn

Chi phí sử dụng vốn vay nợ từ trái phiếu

¾ R_{b BT}: CPSDV trước thuế của nợ vay từ trái phiếu

được tính bằng cách giải pt:

ꢈ

ꢇ ꢉꢊ

P₀: Giá bán trái phiếu

C₀: Chi phí phát hành trái phiếu

F : mệnh giá trái phiếu (face value)

n : kỳ hạn của trái phiếu

r : lãi suất cam kết (lãi suất thực theo năm)

20

Bài giảng Lập và phân tích dự án cho kỹ sư - Chương 7: Quy hoạch nguồn vốn và lựa chọn tập dự án đầu tư - Nguyễn Ngọc Bình Phương