Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN
TẠP CHÍ KHOA HỌC
ĐẠI HỌC SÀI GÒN
Số 73 (01/2021)
SAIGON UNIVERSITY
SCIENTIFIC JOURNAL
OF SAIGON UNIVERSITY
No. 73 (01/2021)
NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN, PHỔ BIẾN,
GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Enhancing the efficiency of propaganda and legal education dissemination for
high school students in Ho Chi Minh City
ThS. Tạ Thị Minh Thư
Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM
TÓM TẮT
Giáo dục pháp luật là nội dung bắt buộc trong chương trình giáo dục ở các trường trung học phổ thông
nhằm phát triển toàn diện nhân cách học sinh. Trong những năm qua, công tác tuyên truyền, phổ biến,
giáo dục pháp luật cho học sinh các trường trung học phổ thông trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đã
đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận. Tuy nhiên, sự vận động, biến đổi của tình hình trong nước và
quốc tế đòi hỏi chúng ta phải có các giải pháp cần thiết, sáng tạo nhằm nâng cao hiệu quả công tác tuyên
truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn Thành
phố Hồ Chí Minh hiện nay.
Từ khóa: giáo dục pháp luật, pháp luật, Thành phố Hồ Chí Minh, trung học phổ thông
ABSTRACT
Legal education is a compulsory subject in the high school curriculum with the purpose of
comprehensively developing students’ personalities. Over the past few years, the propaganda and legal
education dissemination to high school students in Ho Chi Minh City has gained many remarkable
achievements. However, the movements and changes of the domestic and international situations lead to
the requirements of essential and creative solutions to enhance the efficiency of the propaganda and
legal education dissemination for high school students in Ho Chi Minh City at present.
Keywords: legal education, law, Ho Chi Minh City, high school
truyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật
phải được triển khai thực hiện cho người
dân từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Đối với học sinh trung học phổ thông
(THPT) - chủ nhân tương lai của đất nước,
việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp
luật càng giữ vai trò quan trọng hơn. Vậy
thực trạng việc tuyên truyền, phổ biến, giáo
dục pháp luật cho học sinh THPT ở Thành
1. Đặt vấn đề
Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo
dục pháp luật cꢀ vai trò quan trọng, là cầu
nối chuyển tải các chủ trương, chính sách
của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến với
mọi người dân, nhằm tăng cường pháp chế
xã hội chủ nghꢁa, xây dựng Nhà nước pháp
quyền Việt Nam xã hội chủ nghꢁa của nhân
dân, do nhân dân và vì nhân dân. Việc
Email: [email protected]
118
TẠ THỊ MINH THƯ
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC SÀI GÒN
phố Hồ Chí Minh trong thời gian qua như
thế nào? Cần làm gì để nâng cao hơn nữa
hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến,
giáo dục pháp luật cho học sinh?
lý cao dưới hình thức văn bản luật để điều
chỉnh các hoạt động về công tác tuyên
truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật tạo cơ
sở pháp lý đồng bộ, thống nhất, góp phần
bảo đảm mọi tổ chức, cá nhân đều có
quyền và được tạo điều kiện thuận lợi tiếp
cận thông tin về pháp luật, qua đꢀ nâng cao
hiểu biết pháp luật và ý thức tuân thủ, chấp
hành pháp luật.
2. Nội dung
2.1. Thực trạng công tác tuyên
truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho
học sinh ở các trường trung học phổ
thông trên địa bàn Thành phố Hồ Chí
Minh hiện nay
Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm
kinh tế, chính trị lớn của cả nước. Theo số
liệu, năm học 2020-2021, Thành phố Hồ
Chí Minh cꢀ hơn 1,6 triệu học sinh các
cấp, tăng hơn 59.000 học sinh so với năm
học trước. Đây là một áp lực không nhỏ
đối với nền giáo dục của Thành phố.
Trong đꢀ, công tác tuyên truyền, phổ biến,
giáo dục pháp luật cần phải được tiến hành
hiệu quả hơn. Nhận thức được vai trò, vị
trí, tầm quan trọng của công tác truyên
truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho
học sinh ở các trường THPT, Đảng ủy,
UBND Thành phố, Sở Giáo dục và Đào
tạo đã triển khai nhiều hoạt động phổ biến,
giáo dục pháp luật cho học sinh ở các
trường THPT. Trải qua gần một thập kỉ
thực hiện, công tác tuyên truyền, phổ biến,
giáo dục pháp luật đã đạt được những kết
quả quan trọng như:
- Đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên
truyền phổ biến, giáo dục pháp luật của các
trường từng bước được củng cố, kiện
toàn, cơ bản đảm bảo số lượng và nâng cao
trình độ nghiệp vụ;
- Hầu hết các văn bản quy phạm pháp
luật đã được phổ biến bằng nhiều hình thức
phong phú, phù hợp với từng đối tượng và
địa bàn;
Nhận thức được vai trò, ý nghꢁa quan
trọng của công tác tuyên truyền, phổ biến,
giáo dục pháp luật cho nhân dân nói chung
và học sinh THPT nói riêng, ngày 20/6/2012,
Quốc hội khꢀa XIII đã thông qua Luật số:
14/2012/QH13 về Luật phổ biến, giáo dục
pháp luật và có hiệu lực thi hành từ ngày
01 tháng 01 năm 2013. Theo Điều 3, việc
“phổ biến, giáo dục pháp luật là trách
nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị, trong
đꢀ Nhà nước giữ vai trò nòng cốt, v.v.
Giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo
dục của hệ thống giáo dục quốc dân được
lồng ghép trong chương trình giáo dục của
các cấp học và trình độ đào tạo; là một nội
dung trong chương trình giáo dục trung
học cơ sở, trung học phổ thông, giáo dục
nghề nghiệp, giáo dục đại học” (Quốc hội
CHXHCNVN, 2012). Như vậy, tuyên truyền,
phổ biến, giáo dục pháp luật cho công dân là
trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị,
dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt
Nam và sự điều phối, tổ chức thực hiện của
các cơ quan Nhà nước và các tổ chức, đoàn
thể; là khâu then chốt, quan trọng để chủ
trương, chính sách của Đảng, pháp luật của
nhà nước thực sự đi vào cuộc sống xã hội,
đi vào ý thức, hành động của từng chủ thể
trong xã hội. Đồng thời, đꢀ cũng là nhiệm
vụ bắt buộc đối với các trường phổ thông.
Đây là lần đầu tiên, Việt Nam có một văn
bản quy phạm pháp luật có hiệu lực pháp
- Nội dung tuyên truyền, phổ biến,
giáo dục pháp luật ngày càng đa dạng được
chọn lọc phù hợp nhu cầu tìm hiểu pháp
luật của từng nhꢀm đối tượng và đặc điểm
119
SCIENTIFIC JOURNAL OF SAIGON UNIVERSITY
No. 73 (01/2021)
cụ thể của từng bậc học.
luật pháp;
Nhờ đꢀ, nhận thức, hiểu biết về pháp
luật và ý thức chấp hành pháp luật của cán
bộ, giáo viên, học sinh từng bước được
nâng lên; góp phần ngăn chặn và hạn chế
những hành vi vi phạm pháp luật và tệ nạn
xã hội; giữ gìn trật tự, an toàn xã hội; từ
đꢀ, nâng cao hiệu lực của pháp luật và hiệu
quả quản lý Nhà nước bằng pháp luật của
các cấp chính quyền nói chung, của ngành
giáo dục nói riêng.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả
đạt được, công tác tuyên truyền, phổ biến,
giáo dục pháp luật cũng còn một số hạn
chế như:
- Nhận thức, ý thức trách nhiệm và sự
phối hợp của một số bộ phận cán bộ quản lý,
giáo viên về công tác phổ biến, giáo dục
pháp luật chưa thực sự đầy đủ và chưa
tương xứng với vị trí, vai trò, tầm quan trọng
của công tác này;
- Việc huy động nguồn lực cho công
tác phổ biến, giáo dục pháp luật chưa được
tiến hành một cách đồng bộ và rộng khắp.
Đội ngũ cán bộ chuyên trách làm công tác
giáo dục pháp luật còn mỏng và hầu hết là
kiêm nhiệm, chưa được đào tạo bài bản,
chưa toàn tâm, toàn ý đầu tư thời gian và
trí tuệ cho công tác phổ biến, giáo dục
pháp luật;
- Kinh phí, cơ sở vật chất, phương tiện
dành cho công tác này còn rất hạn hẹp, dẫn
đến hiệu quả giáo dục pháp luật chưa cao,
chưa đáp ứng được yêu cầu tăng cường
hiệu lực pháp luật trong đời sống xã hội.
Điều đꢀ thể hiện ở trình độ nhận thức pháp
luật của một bộ phận không nhỏ học sinh
còn hạn chế, đáng lo ngại nhất là học sinh
THPT, học sinh tuổi vị thành niên. Trong
đꢀ, một bộ phận học sinh mang niềm tin
đối với pháp luật chưa thực sự rõ nét,
số còn lại có biểu hiện không tuân thủ
- Việc thực hiện pháp luật chưa đầy
đủ, chưa nghiêm minh và triệt để; hành vi
vi phạm pháp luật xảy ra còn nhiều một
phần vì học sinh không nắm bắt được hết
pháp luật, hoặc do thói quen sống thụ động
nên chưa thể vận dụng pháp luật để bảo vệ
các quyền và lợi ích của bản thân khi bị
xâm phạm. Đối với những vấn đề liên quan
đến quyền lợi bản thân hay một số vấn đề
khác trong xã hội, học sinh ở độ tuổi này
đều chờ đợi các cơ quan Nhà nước giải
quyết, xử lý. Trong khi đꢀ, với việc pháp
luật ngày càng được tăng cường thể hiện
qua sự đa dạng về nội dung, điều chỉnh và
mở rộng nhiều mối quan hệ xã hội nhằm
phục vụ tiến trình đổi mới đất nước - hội
nhập quốc tế đã phần nào ảnh hưởng đến
hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến,
giáo dục pháp luật.
Có thể thấy, dù rất nỗ lực, công tác
tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật
của ngành giáo dục Thành phố Hồ Chí
Minh vẫn chưa đạt được những kết quả
như mong muốn. Thực trạng trên do nhiều
nguyên nhân, nhưng chủ yếu là do nhận
thức của cán bộ quản lý, giáo viên về vị trí,
vai trò và tầm quan trọng của công tác giáo
dục pháp luật chưa đầy đủ, chưa cꢀ sự
quan tâm đúng mức và phối hợp vào cuộc
giữa các ban, ngành, các đoàn thể. Cụ thể:
- Hình thức giáo dục pháp luật ở các
trường còn đơn điệu, chưa hấp dẫn và thu
hút người nghe. Chất lượng dạy học môn
Giáo dục công dân ở các trường THPT
còn thấp.
- Đội ngũ làm công tác tuyên truyền,
phổ biến, giáo dục pháp luật đa số là kiêm
nhiệm nên về mặt chuyên môn và trách
nhiệm chưa thật toàn tâm, toàn ý với hoạt
động giáo dục pháp luật.
- Kiến thức pháp luật, năng lực sư
120
TẠ THỊ MINH THƯ
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC SÀI GÒN
phạm, kỹ năng truyền đạt của một số báo
cáo viên còn hạn chế nên ảnh hưởng không
nhỏ đến hiệu quả giáo dục pháp luật.
- Mặt khác, chế độ thù lao đối với
những người làm công tác giáo dục pháp
luật chưa tương xứng nên chưa tạo động
lực mạnh mẽ cho họ khi thực hiện nhiệm
vụ phổ biến, giáo dục pháp luật.
- Kinh phí dành cho hoạt động phổ
biến, giáo dục pháp luật ở các nhà trường
còn hạn hẹp, mất cân đối giữa nhu cầu và
khả năng đáp ứng.
Đꢀ là những nguyên nhân cơ bản ảnh
hưởng đến hiệu quả phổ biến, giáo dục
pháp luật cho học sinh ở các trường THPT
hiện nay. Từ đꢀ dẫn tới một bộ phận học
sinh chấp hành pháp luật còn lỏng lẻo,
chưa nghiêm, tình trạng vi phạm pháp luật
có chiều hướng gia tăng và phức tạp.
Như vậy, bên cạnh những kết quả đã
đạt được, công tác tuyên truyền, phổ biến,
giáo dục pháp luật của ngành giáo dục nói
chung và giáo dục THPT của Thành phố
Hồ Chí Minh nói riêng vẫn còn tồn tại một
số hạn chế nhất định. Vì thế, chúng ta cần
có những biện pháp cần thiết, kịp thời để
nâng cao hơn nữa công tác tuyên truyền,
phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh
THPT trong tương lai.
2.2. Một số giải pháp nâng cao hiệu
quả công tác tuyên truyền, phổ biến
giáo dục pháp luật cho học sinh các
trường trung học phổ thông ở Thành
phố Hồ Chí Minh
Một là, tăng cường sự lãnh đạo của
Đảng uỷ Ban giám đốc Sở Giáo dục và
Đào tạo đối với công tác tuyên truyền, phổ
biến, giáo dục pháp luật. Chúng ta cần tích
cực quán triệt tinh thần thực hiện hiệu quả
Kế hoạch số: 115/KH-BGDĐT ngày 27 tháng
02 năm 2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về
việc thực hiện Kế hoạch Công tác phổ
biến, giáo dục pháp luật năm 2020 của
ngành giáo dục. Theo đꢀ, ngành giáo dục
phải “Đổi mới nội dung, hình thức phổ
biến, giáo dục pháp luật gắn với những vấn
đề về giáo dục được dư luận quan tâm hoặc
cần định hướng dư luận và nhiệm vụ chính
trị của Bộ, của ngành. Nội dung phổ biến,
giáo dục pháp luật bám sát các nhiệm vụ
trọng tâm của ngành giáo dục năm 2020,
tập trung tuyên truyền, phổ biến luật và
quy định pháp luật mới ban hành liên quan
đến quản lý nhà nước về giáo dục và đào
tạo; pháp luật về phòng, chống bệnh truyền
nhiễm nói chung, dịch bệnh viêm đường hô
hấp cấp Covid-19 nói riêng” (Bộ Giáo dục
và Đào tạo, 2020). Lãnh đạo ngành giáo
dục Thành phố Hồ Chí Minh cần xác định
đây là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác
giáo dục pháp luật cho học sinh Thành phố.
Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Thành
phố Hồ Chí Minh cần có những hướng dẫn
thực hiện việc “Đa dạng hóa các hình thức
phổ biến, giáo dục pháp luật; tăng cường
ứng dụng công nghệ thông tin và các hình
thức phổ biến, giáo dục pháp luật mới
trong công tác phổ biến, giáo dục pháp
luật. Kết hợp giáo dục pháp luật với giáo
dục tư tưởng, đạo đức, lối sống, kỹ năng
sống cho học sinh, sinh viên; lồng ghép
hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật với
các cuộc vận động, các hoạt động ngoại
khꢀa và các phong trào thi đua lớn của
ngành trong năm 2020. Xây dựng và nhân
rộng các mô hình, hình thức phổ biến, giáo
dục pháp luật có hiệu quả phù hợp với từng
nhꢀm đối tượng (nhà giáo, cán bộ quản lý
giáo dục, người học ở mỗi cấp học và trình
độ đào tạo)” (Bộ Giáo dục và Đào tạo,
2020). Cꢀ như thế, chúng ta mới tạo ra sự
đồng nhất trong hoạt động công tác tuyên
truyền phổ biến, giáo dục pháp luật cho
học sinh THPT trên địa bàn.
121
SCIENTIFIC JOURNAL OF SAIGON UNIVERSITY
No. 73 (01/2021)
Hai là, lãnh đạo các trường THPT cần
tích cực thực hiện các chỉ đạo từ Nhà
nước, UBND Thành phố và Sở Giáo dục và
Đào tạo như Chỉ thị số 32/CT-TW của Ban
Bí thư và đẩy mạnh thực hiện các đề án,
chương trình, kế hoạch của Chính phủ, Bộ
Tư pháp và UBND Thành phố về tăng
cường công tác phổ biến, giáo dục pháp
luật giai đoạn 2015 - 2020; đồng thời triển
khai thực hiện tốt Luật phổ biến, giáo dục
pháp luật năm 2012 và các văn bản hướng
dẫn thi hành, hưởng ứng có hiệu quả Ngày
“Pháp luật Việt Nam” hằng năm, qua đꢀ
tạo sự chuyển biến trong nhận thức và hành
động của các tổ chức Đảng và đảng viên về
công tác giáo dục pháp luật. Quan trọng
hơn, lãnh đạo các trường cần nghiêm túc
thực hiện Kế hoạch số 835/KH-GDĐT-
CTTT ngày 17 tháng 3 năm 2020 của Sở
Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí
Minh về Công tác phổ biến, giáo dục pháp
luật năm 2020 ngành Giáo dục và Đào tạo
Thành phố Hồ Chí Minh. Theo đꢀ, nhà
trường cần “triển khai thực hiện có chất
lượng, hiệu quả công tác phổ biến, giáo
dục pháp luật theo văn bản chỉ đạo của
Trung ương, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hội
đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân Thành
phố; công tác phổ biến, giáo dục pháp luật
phải thực hiện thường xuyên, gắn với việc
thực hiện nhiệm vụ chính trị của đất nước,
thành phố và của ngành giáo dục và đào
tạo” (Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố
Hồ Chí Minh, 2020).
Hội đồng trường không chỉ chú ý tới việc
ban hành các văn bản hướng dẫn chỉ đạo
mà quan trọng hơn là phải hướng dẫn, chỉ
đạo, giám sát hoạt động tuyên truyền, giáo
dục pháp luật, xem đây là biện pháp hàng
đầu trong việc đảm bảo thi hành Hiến pháp
và pháp luật trên địa bàn trong nhà trường.
Hằng năm, nhà trường cần chủ động
xây dựng kế hoạch giáo dục pháp luật cho
đơn vị mình. Kế hoạch phải phù hợp với
đường lối, chủ trương của Đảng, quyết
định, chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, các
đề án, chương trình, kế hoạch của Bộ Tư
pháp, UBND Thành phố và của ngành phù
hợp với đặc điểm, điều kiện kinh tế, xã hội
địa phương và tình hình nhà trường. Thực
hiện tốt việc kiểm tra, đánh giá, rút kinh
nghiệm và khen thưởng kịp thời những tổ
chức, cá nhân có thành tích xuất sắc trong
công tác giáo dục pháp luật.
Ba là, chú trọng xây dựng đội ngũ làm
công tác phổ biến, giáo dục pháp luật - vai
trò quyết định chất lượng tuyên truyền, phổ
biến, giáo dục pháp luật. Tăng cường công
tác bồi dưỡng giáo viên, cán bộ đảm nhiệm
có phẩm chất, năng lực, trình độ, có khả
năng tuyên truyền, giáo dục hoặc hòa giải
tốt, có lòng nhiệt tình, say mê với công
việc giáo dục pháp luật. Bên cạnh đꢀ, phải
đặc biệt chú trọng việc rà soát, phân loại,
đào tạo, bồi dưỡng nghiệp và định hướng
nội dung giáo dục pháp luật thường xuyên
cho đội ngũ làm công tác giáo dục pháp
luật, chú ý cung cấp kiến thức, cần bồi
dưỡng, rèn luyện kỹ năng tuyên truyền,
phổ biến, giáo dục pháp luật, giúp họ
không chỉ có kiến thức vững mà còn có
khả năng truyền đạt thu hút người nghe
(học sinh) cảm nhận thông tin pháp luật,
nuôi dưỡng niềm tin pháp luật, khi đꢀ công
tác giáo dục pháp luật sẽ có hiệu quả tốt.
Bốn là, đổi mới nội dung, hình thức và
Để nâng cao chất lượng giáo dục pháp
luật, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghꢁa,
Hiệu trưởng các trường THPT cần phải
từng bước nâng cao chất lượng, hiệu quả
hoạt động của Ban Giám hiệu, Hội đồng
trường trong việc ra Quyết định chỉ đạo về
công tác giáo dục pháp luật. Trong quá
trình hoạt động của mình, Ban Giám hiệu -
122
TẠ THỊ MINH THƯ
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC SÀI GÒN
phương pháp giáo dục pháp luật. Cần đổi
mới nội dung tuyền truyền, giáo dục pháp
luật theo hướng không chỉ đáp ứng nhu cầu
kiến thức cơ bản về pháp luật, mà còn phải
thiết thực, đáp ứng yêu cầu thực tiễn để
một mặt nâng cao trình độ nhận thức cho
các đối tượng học sinh, mặt khác giúp họ
có khả năng vận dụng sáng tạo vào thực
tiễn cuộc sống. Theo Kế hoạch số 835/
KH-GDĐT-CTTT ngày 17 tháng 3 năm
2020 của Sở Giáo dục và Đào tạo Thành
phố Hồ Chí Minh, nội dung phổ biến, giáo
dục pháp luật bám sát các nhiệm vụ trọng
tâm của ngành giáo dục năm 2020, quy
định pháp luật về giáo dục, văn bản chỉ đạo
của ngành, quy định pháp luật mới ban
hành liên quan đến quản lý Nhà nước về
giáo dục và đào tạo; quán triệt thực hiện
nhiệm vụ năm học 2019-2020 của ngành
Giáo dục. Đổi mới, đa dạng hóa các mô
hình, nội dung, hình thức phổ biến, giáo
dục pháp luật phù hợp với từng nhꢀm đối
tượng (cán bộ quản lý, giáo viên, nhân
viên, người học) ở mỗi cấp học theo
phương châm sát nhu cầu, thiết thực, dễ
hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, có trọng tâm,
trọng điểm, thiết thực, chất lượng, tiết
kiệm, hiệu quả; khai thác, sử dụng có hiệu
quả các nguồn lực được giao (Sở Giáo dục
và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh,
2020). Học sinh được bồi dưỡng kiến thức
pháp luật, có niềm tin pháp luật, có lòng tin
vào bản thân và tự mình giải quyết tốt các
vấn đề cá nhân theo quy định, sống mạnh
mẽ và cꢀ lý tưởng tốt.
nghị, hệ thống thư viện, hoạt động câu lạc
bộ phát luật, giáo dục trong giờ học chính
khoá, ngoại khoá mà bằng những cách
thức khác như tọa đàm, buổi nói chuyện,
hoạt cảnh tình huống, lời ca, tiếng hát,
cung cấp các tin bài, cấp phát tài liệu hỏi
đáp, tờ gấp, tờ rơi, panô, áp phích, khai
thác, tìm hiểu pháp luật qua tủ sách pháp
luật, v.v. Xây dựng và mở rộng hình thức
tìm hiểu pháp luật qua các hoạt cảnh trên
phát thanh hoặc truyền hình, xây dựng
trang web riêng về công tác tuyên truyền,
giáo dục pháp luật để học sinh có thể cập
nhật thông tin, trao đổi, bàn luận và tìm
hướng giải quyết cho những vấn đề bức
xúc trong đời sống pháp luật.
Ngoài ra, cần lồng ghép việc tuyên
truyền, giáo dục pháp luật tại các buổi sinh
hoạt cộng đồng, câu lạc bộ nhóm, sinh hoạt
hè. Xây dựng và phát huy phương châm
mỗi học sinh là một tuyên truyền viên
trong cộng đồng. Chú trọng nâng cao hiệu
quả hình thức thi tìm hiểu pháp luật. Đối
với hình thức giáo dục pháp luật qua hoạt
động tư vấn, trợ giúp pháp luật cần mở
rộng phạm vi hoạt động, không chỉ tư vấn
tại phòng tư vấn tâm lý của nhà trường mà
còn đến cụm dân cư, trung tâm học tập
cộng đồng, tư vấn lưu động hoặc thông qua
các câu lạc bộ trợ giúp pháp lý.
Năm là, tìm hiểu kỹ đối tượng giáo dục
pháp luật trước khi tổ chức tiết dạy. Thực
hiện tốt giải pháp này là cơ sở quan trọng
để góp phần đảm bảo tiếp thu bài tốt ở nhà
trường, hạn chế các vụ việc tiêu cực và các
xích mích nội bộ. Người giáo viên giáo dục
pháp luật cần tìm hiểu kỹ lưỡng đối tượng
học sinh của mình như yếu tố tâm lý lứa
tuổi, yếu tố bẩm sinh di truyền; yếu tố môi
trường, yếu tố xã hội (điều kiện sống và
sinh hoạt)… vì những yếu tố này các tác
động trực tiếp đến việc tiếp thu bài học,
Mặt khác, chúng ta cần thực hiện xã
hội hóa hoạt động tuyên truyền, phổ biến,
giáo dục pháp luật để có nguồn kinh phí
phục vụ cho hoạt động giáo dục pháp luật.
Nhà trường và giáo viên, học sinh cần đa
dạng hóa hình thức, phương pháp giáo dục
pháp luật; không chỉ thông qua các hội
123
SCIENTIFIC JOURNAL OF SAIGON UNIVERSITY
No. 73 (01/2021)
đến việc hình thành ý thức của các em học
sinh. Cꢀ như thế, việc giáo dục pháp luật
cho học sinh góp phần đạt hiệu quả cao
hơn. Đồng thời, giáo viên cần thường
xuyên tham gia các lớp bồi dưỡng, tập
huấn nhằm nâng cao năng lực trình độ
chuyên môn dành cho đội ngũ báo cáo viên
pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật cũng
như công nhận các tổ hòa giải và hòa giải
viên ở cơ sở cꢀ đủ trình độ, hiểu biết về
pháp luật nhằm thực hiện tốt công tác
tuyên truyền trong hoạt động hòa giải.
soát, bổ sung, triển khai, phổ biến văn bản
quy phạm pháp luật, quy định mới; nâng
cao chất lượng tủ sách pháp luật; tủ sách
pháp luật điện tử trong các nhà trường.
Ngoài ra, chúng ta cũng cần biểu dương,
nhân rộng các mô hình có hiệu quả trong
công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục
pháp luật. Tổ chức các buổi tọa đàm, hội
nghị về công tác tuyên truyền phổ biến
giáo dục pháp luật nhằm giúp cho đội ngũ
báo cáo viên pháp luật và tuyên truyền
viên pháp luật cꢀ cơ hội giao lưu, học tập
lẫn nhau.
Sáu là, nâng cao chất lượng dạy học
pháp luật trong trường học.
Tám là, tổ chức cho học sinh tham gia
các hoạt động tuyên truyền, giáo dục pháp
luật phù hợp với khả năng. Việc đầu tiên là
dạy học sinh có kiến thức nền tảng, song
song đꢀ tăng cường tuyên truyền, giáo dục
pháp luật sẽ tạo điều kiện cho việc nâng
cao trình độ văn hꢀa pháp lý. Học sinh
không chỉ dừng ở việc chấp hành tốt pháp
luật mà còn nâng lên tầm cao mới là tôn
trọng và bảo vệ pháp luật. Trong điều kiện
xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng và
văn minh thì một trong những điều kiện
quan trọng là làm sao để học sinh được
tham gia tích cực vào hoạt động quản lý xã
hội bằng pháp luật, đấu tranh với hành vi vi
phạm pháp luật. Phổ biến, giáo dục pháp
luật góp phần quan trọng vào việc trang bị
kiến thức, phát triển sự tích cực trong hoạt
động xây dựng và thực thi pháp luật của
học sinh Thành phố.
Cần đổi mới nội dung, phương pháp
dạy học và hình thức ngoại khóa pháp luật;
nâng cao chất lượng dạy học môn Giáo dục
công dân, môn Pháp luật ở các trường học.
Tập trung phát triển công tác giáo dục pháp
luật theo hướng tiếp cận năng lực thay cho
lối giáo dục pháp luật truyền thống thụ
động, một chiều áp đặt tạo cho học sinh sự
nhàm chán trong các tiết học. Việc đánh
giá hiệu quả giáo dục pháp luật cũng cần
đổi mới chú trọng đến nhận thức pháp luật,
thực hiện hành vi tuân thủ pháp luật của
người học và không dừng ở đꢀ đánh giá cả
việc người học tham gia ngăn chặn, phòng
chống hành vi vi phạm pháp luật của công
dân khác trong xã hội.
Bảy là, phải thường xuyên cập nhật
văn bản quy phạm pháp luật. Phải thường
xuyên cập nhật các văn bản quy phạm
pháp luật để bổ sung cập nhật vào các bài
giảng giáo dục pháp luật, đẩy mạnh công
tác nghiên cứu khoa học pháp lý, mở rộng
các hình thức học sinh tham gia vào việc
xây dựng quy phạm pháp luật, v.v. Triển
khai thực hiện có hiệu quả Quyết định số
14/2019/QĐ-TTg ngày 13/3/2019 của Thủ
tướng Chính phủ về xây dựng, quản lý,
khai thác Tủ sách pháp luật; cập nhật, rà
3. Kết luận
Giáo dục pháp luật giữ vai trò quan
trọng nhằm định hướng, giáo dục cho học
sinh THPT về ý thức chấp hành pháp luật
ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Trong những năm qua, công tác tuyên
truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật của
các trường THPT ở Thành phố đạt nhiều
thành tựu quan trọng, tăng nhanh về cả số
124
TẠ THỊ MINH THƯ
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC SÀI GÒN
lượng, chất lượng các hoạt động. Bên cạnh
những thành tựu đạt được, việc tuyên
truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật vẫn
còn tồn tại những hạn chế nhất định. Vì
thế, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo
thường xuyên có những chỉ đạo kịp thời
đến các trường THPT về việc xây dựng kế
hoạch, nội dung để tuyên truyền, phổ biến,
giáo dục pháp luật cho học sinh tại đơn vị.
Đồng thời, chúng ta cần thực hiện các giải
pháp như xây dựng đội ngũ làm công tác
phổ biến, giáo dục pháp luật; đổi mới hình
thức và phương pháp giáo dục pháp luật;
nâng cao chất lượng dạy học pháp luật
trong trường học; thường xuyên cập nhật
văn bản quy phạm pháp luật tổ chức cho
học sinh tham gia các hoạt động tuyên
truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, v.v.
Sự kết hợp các biện pháp trên sẽ tạo điều
kiện cho công tác tuyên truyền, phổ biến,
giáo dục pháp luật ở các trường THPT đạt
kết quả tốt nhất trong tương lai.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2020). Kế hoạch số: 115/KH-BGDĐT ngày 27 tháng 02 năm
2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về Kế hoạch Công tác phổ biến, giáo dục Pháp
luật năm 2020 của ngành giáo dục.
Bùi Văn Chung. (chủ nhiệm, 2009). Một số vấn đề lý luận và thực tiễn giáo dục pháp luật
trong thời kỳ đổi mới, Đề tài khoa học Bộ Tư pháp, Mã số: 92 - 98 – 223, Hà Nội.
Lê Thị Thu Hằng. (2019). “Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về giáo dục pháp luật cho
học sinh phổ thông giai đoạn hiện nay”. Tạp chí Giáo dục. Số đặc biệt tháng 4/2019,
tr.69-74.
Nguyễn Đặng Đình Lục. (2005). Vai trò của pháp luật trong quá trình hình thành nhân
cách, Sách tham khảo. Hà Nội: NXB Tư pháp.
Quốc hội Cộng hòa xã hội chủ nghꢁa Việt Nam. (2012). Luật số: 14/2012/QH13 về Luật
phổ biến, giáo dục pháp luật của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghꢁa
Việt Nam.
Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh. (2020). Kế hoạch số 835/ KH-GDĐT-
CTTT ngày 17 tháng 3 năm 2020 về Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2020
ngành Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh.
Trần Thị Sáu. (2012). Giáo dục pháp luật cho học sinh trong trường trung học phổ thông ở
Việt Nam. Luận án tiến sꢁ Luật học. Trường Đại học Luật Hà Nội.
Ngày nhận bài: 11/9/2020
Biên tập xong: 15/01/2021
Duyệt đăng: 20/01/2021
125
8 trang
16320
Free
Bạn đang xem tài liệu "Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh trung học phổ thông trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- nang_cao_hieu_qua_cong_tac_tuyen_truyen_pho_bien_giao_duc_ph.pdf
