Một số vấn đề về nhận diện các tranh chấp thương mại có yếu tố nước ngoài
MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ NHẬN DIỆN CÁC TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI
CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI
Tranh chấp thương mại có yếu tố nước ngoài là tranh chấp thương mại có ít nhất
một trong ba yếu tố nước ngoài sau:
Thứ nhất, yếu tố nước ngoài về mặt chủ thể, đó là trường hợp một bên hoặc các bên
quan hệ có quốc tịch hoặc nơi cư trú ở nước ngoài (đối với pháp nhân – nơi có trụ sở ở
nước ngoài);
Thứ hai, yếu tố nước ngoài về mặt khách thể, đó là trường hợp tài sản đối tượng của
quan hệ ở nước ngoài;
Thứ ba, yếu tố nước ngoài về mặt sự kiện pháp lý, đó là trường hợp sự kiện pháp lý
làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quan hệ xảy ra ở nước ngoài.
Thực tế xảy ra các trường hợp sau: có tranh chấp chỉ có yếu tố nước ngoài về mặt
chủ thể; có tranh chấp chỉ có yếu tố nước ngoài về mặt khách thể; có tranh chấp chỉ có
yếu tố nước ngoài về mặt sự kiện pháp lý; có tranh chấp vừa có yếu tố nước ngoài về mặt
chủ thể, vừa có yếu tố nước ngoài về mặt khách thể; có tranh chấp vừa có yếu tố nước
ngoài về mặt chủ thể, vừa có yếu tố nước ngoài về mặt sự kiện pháp lý; có tranh chấp
vừa có yếu tố nước ngoài về mặt khách thể, vừa có yếu tố nước ngoài về mặt sự kiện
pháp lý; có tranh chấp vừa có yếu tố nước ngoài về mặt chủ thể, vừa có yếu tố nước
ngoài về mặt khách thể, vừa có yếu tố nước ngoài về mặt sự kiện pháp lý.
Vấn đề đặt ra là nếu yếu tố nước ngoài có trong tranh chấp thì việc giải quyết các
tranh chấp ấy có gì khác biệt so với việc giải quyết các tranh chấp không có yếu tố nước
ngoài(?). Khoa học pháp lý về tư pháp quốc tế chứng minh rằng yếu tố nước ngoài có
trong tranh chấp làm cho việc giải quyết tranh chấp có nhiều sự khác biệt so với việc giải
quyết các tranh chấp không có yếu tố nước ngoài. Đó là việc xác định thẩm quyền tòa án
và trọng tài có thể thuộc tòa án và trọng tài của các quốc gia khác nhau.
1
Ngoài ra yếu tố nước ngoài còn tác động đến kết quả giải quyết tranh chấp vì các
nguyên nhân sau: thứ nhất, do các tòa án và trọng tài của các quốc gia áp dụng pháp luật
không giống nhau khi giải quyết tranh chấp; thứ hai, các yếu tố nước ngoài có trong
tranh chấp có thể là cơ sở để tòa án và trọng tài các quốc gia áp dụng pháp luật của nước
ngoài.
Để hiểu rõ về từng yếu tố nước ngoải trong tranh chấp có tác động đến quá trình
giải quyết tranh chấp chúng ta cần phải xem xét từng trường hợp cụ thể.
Yếu tố nước ngoài về mặt chủ thể tác động đến quá trình giải quyết tranh chấp ở chỗ
khi một bên hoặc các bên có quốc tịch nước ngoài, thì thứ nhất, thẩm quyền của tòa án
của một quốc gia thường được xác định theo dấu hiệu nơi cư trú hoặc nơi có trụ sở (đối
với pháp nhân) của bị đơn; thứ hai, tư cách pháp lý của các bên nước ngoài thường được
xác định theo pháp luật nước ngoài mà bên đó có quốc tịch hoặc nơi cư trú (đối với pháp
nhân nơi có trụ sở). Ví dụ, về thẩm quyền tòa án trong việc giải quyết các tranh chấp
thương mại có yếu tố nước ngoài về mặt chủ thể, theo các điểm a và b khoản 1 Điều 469
BLTTDS năm 2015, Tòa án Việt Nam có thẩm quyền giải quyết tranh chấp khi tranh
chấp khi bị đơn: là cá nhân cư trú, làm ăn, sinh sống lâu dài tại Việt Nam; là cơ quan, tổ
chức có trụ sở tại Việt Nam hoặc bị đơn là cơ quan, tổ chức có chi nhánh, văn phòng đại
diện tại Việt Nam đối với các vụ việc liên quan đến hoạt động của chi nhánh, văn phòng
đại diện của cơ quan, tổ chức đó tại Việt Nam.
Yếu tố nước ngoài về mặt khách thể tác động đến quá trình giải quyết tranh chấp ở
chỗ khi tài sản là đối tượng của quan hệ ở nước ngoài, thì thứ nhất, thẩm quyền của tòa
án của một quốc gia thường được xác định theo dấu hiệu nơi có tài sản (đặc biệt khi tài
sản là bất động sản); thứ hai, quyền và nghĩa vụ các bên liên quan tới quyền sở hữu
thường được xác định theo pháp luật nước ngoài nơi có tài sản [3, tr.217].
Ví dụ, về thẩm quyền tòa án trong việc giải quyết các tranh chấp thương mại có yếu
tố nước ngoài về mặt khách thể, theo các điểm c và d khoản 1 Điều 469 BLTTDS năm
2015, Tòa án nhân dân Việt Nam có thẩm quyền giải quyết tranh chấp khi: bị đơn có tài
2
sản trên lãnh thổ Việt Nam; vụ việc về quan hệ dân sự mà đối tượng của quan hệ đó là tài
sản trên lãnh thổ Việt Nam.
Yếu tố nước ngoài về mặt sự kiện pháp lý tác động đến quá trình giải quyết tranh
chấp ở chỗ khi sự kiện pháp lý làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quan hệ xảy ra ở
nước ngoài, thì thứ nhất, thẩm quyền của tòa án của một quốc gia có thể được xác định
theo dấu hiệu nơi thực hiện hợp đồng; thứ hai, quyền và nghĩa vụ của các bên có thể
được xác định theo pháp luật nước ngoài nơi thực hiện hợp đồng.
3
3 trang
6880
Free
Bạn đang xem tài liệu "Một số vấn đề về nhận diện các tranh chấp thương mại có yếu tố nước ngoài", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- mot_so_van_de_ve_nhan_dien_cac_tranh_chap_thuong_mai_co_yeu.pdf
