Một số thủ đoạn hoạt động của tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản do người nước ngoài gây ra trên địa bàn Thành phố Hà Nội
MỘT SỐ THỦ ĐOẠN HOẠT ĐỘNG CỦA TỘI PHẠM...
LỪA ĐẢO CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN DO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI GÂY RA
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
NGUYỄN VĂN NHẤT*
Bài viết chỉ ra một số thủ đoạn người nước ngoài lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên địa
bàn Thành phố Hà Nội, làm cơ sở giúp hoạt động điều tra các vụ án nêu trên được thuận
lợi và đạt hiệu quả cao.
Từ khóa: Tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản, người nước ngoài, Thành phố Hà Nội,
Cảnh sát điều tra.
Ngày nhận bài: 09/9/2020; Biên tập xong: 12/9/2020; Duyệt đăng: 15/9/2020.
The paper points out modus operandi of the crime of fraudulent appropriation of
property caused by foreigners in the area of Hanoi City that helps with convenient and
effective investigation activities of these cases.
Keywords: The crime of fraudulent appropriation of property, foreigners, Hanoi
City, investigation activities.
rong giai đoạn hiện nay, tình
hình tội phạm có yếu tố nước
ngoài có chiều hướng gia
dựng một Thủ đô hiện đại, phát triển và
văn minh. Do vậy, việc phát triển hợp
tác quốc tế được đặt ra như một nhân tố
quyết định tới sự thành công của cuộc
đổi mới.
T
tăng cả về số vụ lẫn tính chất, mức độ
nghiêm trọng. Lợi dụng chính sách mở
cửa, hội nhập kinh tế quốc tế của Nhà
nước có không ít các đối tượng đã xâm
nhập vào Việt Nam để hoạt động phạm
tội. Các đối tượng núp bóng đầu tư, kinh
doanh, thăm thân, du lịch, học tập để
hoạt động phạm tội tập trung chủ yếu
ở các thành phố lớn, địa phương trọng
điểm về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã
hội... Các loại tội phạm do người nước
ngoài gây ra cũng rất đa dạng, bao gồm
cả tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia
(ANQG), các loại tội phạm về ma tuý,
kinh tế, hình sự... Trong đó, tội phạm
lừa đảo chiếm đoạt tài sản cũng là một
trong những loại tội phạm gây ra thiệt
hại lớn về tài sản, gây bức xúc trong
quần chúng nhân dân. Là trung tâm
chính trị, văn hoá, kinh tế của cả nước,
thành phố Hà Nội đang có những bước
chuyển mình vượt bậc, hướng tới xây
Với lưu lượng người nước ngoài
hàng năm trong thành phố là rất lớn,
việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa
cũng như các hoạt động điều tra khám
phá các loại tội phạm do người nước
ngoài gây ra, đặc biệt là tội phạm lừa
đảo chiếm đoạt tài sản (CĐTS) được
đặt ra như một nhiệm vụ cấp thiết, là
một khâu quan trọng trong công cuộc
xây dựng Thủ đô hiện đại, đảm bảo an
1
ninh trật tự.Theo thống kê của phòng
Cảnh sát hình sự (CSHS) Công an thành
phố Hà Nội, năm 2019, toàn thành phố
xảy ra 4.136 vụ phạm pháp hình sự,
giảm 343 vụ so với năm 2018; điều tra
khám phá 3.439 vụ, 5.009 đối tượng, đạt
tỷ lệ 83,1%. Trong đó, có 71 vụ đặc biệt
* Thượng úy, Phòng Quản lý Học viên, Học viện
Cảnh sát nhân dân
Số chuyên đề 03 - 2020
Khoa học Kiểm sát 33
MỘT SỐ THỦ ĐOẠN HOẠT ĐỘNG CỦA TỘI PHẠM...
Nội. Dưới sự chỉ đạo của lãnh đạo Công
nghiêm trọng; điều tra khám phá 71 vụ,
100 đối tượng, đạt tỷ lệ 100%. Triệt phá
1.093 băng, nhóm tội phạm hình sự, bắt
giữ 2.892 đối tượng. Đặc biệt, Công an
thành phố Hà Nội đã tiến hành điều tra,
phát hiện, bắt giữ và xử lý hàng chục
đối tượng là người nước ngoài có liên
quan đến hoạt động lừa đảo CĐTS bằng
các thủ đoạn khác nhau. Hoạt động của
các băng, nhóm tội phạm vẫn tiềm ẩn
diễn biến phức tạp, đặc biệt là các đối
tượng hình sự hoạt động lưu động trên
địa bàn thành phố Hà Nội; các băng,
nhóm hoạt động dưới nhiều hình thức
như: Hoạt động bảo kê, cho vay nặng
lãi, đòi nợ thuê, sử dụng công nghệ cao,
mạng máy tính, mạng xã hội… để thực
hiện các hành vi phạm tội như: Lừa đảo
chiếm đoạt tài sản, trộm cắp tài sản,
cướp giật tài sản… Qua một số vụ án
xảy ra tại địa bàn cho thấy tính chất
phức tạp của tội phạm lừa đảo chiếm
đoạt tài sản do người nước ngoài gây
ra. Chúng cấu kết với nhau thành từng
nhóm tội phạm; có sự phân công vai trò,
vị trí, nhiệm vụ từng đối tượng và lựa
chọn địa bàn để thực hiện hành vi phạm
tội, có những đối tượng phạm tội ở một
địa bàn nhưng có những đối tượng lại
thực hiện hành vi phạm tội ở các địa
bàn khác nhau. Đặc biệt, cũng có những
đối tượng phạm tội là người nước ngoài
hoạt động phạm tội bằng các thủ đoạn
sử dụng công nghệ cao để chiếm đoạt
tài sản như: Mạng máy tính, mạng viễn
thông, mạng internet, hay các trang
mạng xã hội… để thực hiện hành vi
phạm tội. Sau khi gây án, các đối tượng
phạm tội nhanh chóng tẩu thoát khỏi
địa bàn hoặc tìm cách tiêu thụ vật chứng
ở nhiều địa bàn khác nhau nên công tác
điều tra gặp rất nhiều khó khăn. Điều
này đã tác động, ảnh hưởng không nhỏ
đến tình hình an ninh trật tự, đời sống
của nhân dân trên địa bàn thành phố Hà
an thành phố Hà Nội, lực lượng CSHS
đã tổ chức và tiến hành nhiều biện pháp
đấu tranh, phòng ngừa để ngăn chặn,
hạn chế hoạt động của tội phạm lừa đảo
CĐTS do người nước ngoài gây ra trên
đại bàn thành phố Hà Nội.
Thực tiễn hoạt động điều tra khám
phá các vụ án nói chung cũng như loại
tội phạm lừa đảo CĐTS nói riêng do
người nước ngoài gây ra trên địa bàn
thành phố Hà Nội cho thấy các cán bộ,
chiến sĩ đã tuân thủ đúng quy định của
pháp luật Việt Nam, luật pháp quốc tế,
đảm bảo đầy đủ quyền và lợi ích hợp
pháp của người nước ngoài, đảm bảo
hiệu quả điều tra, xử lý tội phạm người
nước ngoài. Tuy nhiên, việc áp dụng các
hoạt động điều tra đối với người nước
ngoài là vấn đề rất nhạy cảm, tác động
trực tiếp đến quyền cơ bản của người
nước ngoài. Do vậy, cần phải nghiên
cứu áp dụng hết sức thận trọng. Khảo
sát hoạt động điều tra các vụ án lừa đảo
CĐTS do người nước ngoài gây ra trên
địa bàn thành phố Hà Nội trong những
năm qua cho thấy, bên cạnh những kết
quả đạt được thì vẫn còn những tồn
tại, hạn chế cần phải được xem xét,
khắc phục như: Chưa thống nhất trong
cách hiểu, vận dụng các quy định của
pháp luật đối với hoạt động điều tra
và đối với người nước ngoài; còn tâm
lý ngại đấu tranh với tội phạm người
nước ngoài; đội ngũ Điều tra viên còn
thiếu cả về số lượng, hạn chế về trình
độ pháp luật, nghiệp vụ, ngoại ngữ;
công tác thanh tra, kiểm tra hướng dẫn
chưa được chú trọng làm cho lực lượng
CSHS Công an thành phố Hà Nội thụ
lý án lừa đảo chiếm đoạt tài sản do
người nước ngoài gây ra còn lúng túng
khi tiến hành các hoạt động điều tra
đối với loại tội phạm này.
34 Khoa học Kiểm sát
Số chuyên đề 03 - 2020
NGUYỄN VĂN NHẤT
Qua nghiên cứu các vụ án lừa đảo tương tự như trên, nhưng phía bên công
CĐTS do người nước ngoài gây ra trên ty xổ số yêu cầu người trúng thưởng
địa bàn thành phố Hà Nội cho thấy có cung cấp các thông tin cá nhân, số tài
khoản cá nhân tại ngân hàng, gửi bản
sao giấy tờ như hộ chiếu, bằng lái xe…
và đặc biệt phải gửi kèm theo một số tiền
dịch vụ khoảng 2.000 USD hoặc EURO
vào tài khoản của một người đứng ra trợ
giúp bảo lãnh để làm thủ tục nhận giải
thưởng. Phần lớn đối tượng nhận được
thư điện tử là những người làm việc tại
các cơ quan, tổ chức có địa chỉ giao dịch,
số điện thoại, số fax, địa chỉ email và số
tài khoản ngân hàng.
Thứ ba, người Việt kiều mang quốc
tịch nước ngoài trên danh nghĩa về thăm
thân nhưng lại tìm cách hoạt động phạm
tội. Bằng cách đưa ra các thông tin giả
chứng tỏ rằng bản thân hoặc dựa trên các
mối quan hệ khác có khả năng đưa người
đi lao động, nhập cảnh, du học… sang
nước ngoài. Trên thực tế, sau khi đã nhận
tiền đối tượng tìm cách bỏ trốn ra nước
ngoài nhằm chiếm đoạt tài sản và tránh
sự truy tìm của người bị hại cũng như cơ
quan bảo vệ pháp luật của Việt Nam.
Thứ tư, đối tượng phạm tội dùng hộ
chiếu giả để đi lừa đảo bằng thẻ tín dụng.
Chúng sử dụng những chiếc thẻ tín dụng
đã qua xử lý bằng công nghệ cao (làm
giả), có thể đánh lừa được hệ thống nhận
diện để rút tiền tại các máy thanh toán
tiền của các ngân hàng để rút tiền trực
tiếp hoặc chiếm đoạt hàng đã mua qua
việc chuyển khoản ngân hàng.
Thứ năm, người nước ngoài dùng
giấy tờ giả để rút tiền ngân hàng. Các
đối tượng sử dụng các thông tin cá nhân
của một người khác mà bằng cách nào
đó chúng đã lấy trộm được, sau đó sử
dụng các giấy tờ giả như: hộ chiếu,
nhiều thủ đoạn khác nhau, tuỳ theo từng
khâu, từng ngành, từng lĩnh vực mà tội
phạm sử dụng những phương thức thủ
đoạn khác nhau để chiếm đoạt tài sản.
Một số thủ đoạn điển hình là:
Thứ nhất, đối tượng phạm tội lợi
dụng hệ thống thương mại điện tử để
phạm tội. Các đối tượng nước ngoài sử
dụng công nghệ cao (dùng séc giả, thẻ tín
dụng giả, hộ chiếu giả mở tài khoản cá
nhân tại các ngân hàng, lấy cắp các thông
tin cá nhân của các chủ tài khoản tại nước
ngoài…) để thực hiện hành vi lừa đảo,
đánh cắp tiền trong tài khoản, chuyển
tiền về Việt Nam. Sau đó chúng nhập
cảnh sang Việt Nam, đến ngân hàng rút
tiền với số lượng lớn.
Thứ hai, một số người nước ngoài
thông qua Internet gửi thư điện tử tới
một số cá nhân người Việt Nam thông
báo rằng những người này đã được
trúng thưởng xổ số với số tiền lớn, có
khi lên tới hàng trăm nghìn USD. Số
tiền thưởng này sẽ được chuyển tới tài
khoản của người trúng thưởng. Tuy
nhiên, thông báo này cũng nói rõ, nếu
muốn nhận thưởng thì người trúng
thưởng phải chuyển trước cho công ty
xổ số một khoản tiền gọi là “tiền phí vận
chuyển” thường bằng khoảng 1/10% số
tiền thưởng. Do đánh trúng vào giấc mơ
tỷ phú nên một số người nhẹ dạ cả tin
đã lập tức gửi tiền phí vận chuyển cho
các công ty xổ số dù số tiền không hề
nhỏ, có khi lên tới hàng trăm triệu đồng.
Tuy nhiên, sau khi tiền đã được chuyển
đi rồi thì các công ty xổ số này cũng biến
mất trên mạng Internet. Không có giải
thưởng nào được trao, cũng chẳng có chứng minh thư nhân dân… để tới ngân
một công ty xổ số nào bởi đây chỉ là một hàng đánh lừa các nhân viên ngân hàng
trò lừa đảo trên mạng. Cũng thủ đoạn rồi rút tiền.
Số chuyên đề 03 - 2020
Khoa học Kiểm sát 35
MỘT SỐ THỦ ĐOẠN HOẠT ĐỘNG CỦA TỘI PHẠM...
Thứ sáu, người nước ngoài câu kết làm thủ tục vay, các doanh nghiệp phải
với các đối tượng là người Việt để đưa nộp phí tư vấn và sau khi số tiền này đã
người lao động sang làm việc ở nước rơi vào túi của đối tượng phạm tội, chúng
ngoài, sau đó chúng chiếm đoạt tài sản ở lập tức trốn sang nước ngoài.
Việt Nam rồi trốn sang nước ngoài.
Thứ chín, các đối tượng người nước
Thứ bảy, đối tượng lừa đảo dưới ngoài thành lập các công ty ma để ký
danh nghĩa công ty tài chính nước ngoài. kết hợp đồng cung cấp hàng hoá cho các
Hành vi này được thực hiện thông qua công ty ở trong nước, sau đó thực hiện
việc đưa vào Việt Nam các séc du lịch hành vi lừa đảo như nhận tiền nhưng
giả, do đó gây ảnh hưởng trực tiếp đến không giao hàng hoặc giao hàng không
hệ thống ngân hàng Việt Nam.
đảm bảo chất lượng. Chúng thường chào
hàng với giá hấp dẫn, sau đó làm giả các
loại giấy chứng nhận hàng hoá, giấy tờ
tuỳ thân, thậm chí còn mời đại diện phía
đối tác Việt Nam ra nước ngoài xem hàng,
giấy tờ. Sau khi lấy được lòng tin và nhận
được tiền, chúng không chuyển hàng mà
cao chạy xa bay. Một cá nhân ở Hà Nội đã
bị băng nhóm tội phạm Tanzania lừa đảo
trên 200.000 USD với thủ đoạn này.
Thông qua giao dịch lừa đảo trên
mạng hoặc trực tiếp đến các ngân hàng
và doanh nghiệp mời chào vay tiền với
lãi suất ưu đãi. Sau khi đối tác Việt Nam
cung cấp thông tin cần thiết và đồng ý
thực hiện các thủ tục pháp lý theo yêu
cầu, đối tượng lừa đảo sẽ gửi séc du lịch
giả cho người vay để mang đến ngân
hàng đổi thành tiền mặt. Trường hợp
ngân hàng không phát hiện được séc giả
Thứ mười, thủ đoạn lừa đảo qua
thì đối tượng lừa đảo sẽ tìm cách thu lại mạng xã hội với số tiền thiệt hại rất lớn
phần lớn số tiền đó. Nếu bị phát hiện, do các đối tượng là người Việt Nam cấu
đối tượng lừa đảo sẽ nói với đối tác Việt kết, móc nối với người nước ngoài thực
Nam là đã xóa “code” gốc để đảm bảo an hiện với phương thức, thủ đoạn hoạt
ninh, do đó séc không được chấp nhận động như sau: Đối tượng lừa đảo thông
cấp phép qua mạng Internet. Đối tác Việt qua các mạng xã hội Facebook, Zalo,
Nam cần chuyển ngay cho họ một số tiền Instagram, Whatsapp, Skype, Tagged.
để làm lại các thủ tục cho séc được chấp com… làm quen, kết bạn, hứa kết hôn và
nhận. Địa chỉ chuyển tiền thường ở các bảo lãnh đi nước ngoài, ngỏ ý gửi tặng
nước châu Phi. Nếu đối tác Việt Nam quà… có giá trị lớn trong đó có nhiều
không tìm hiểu kỹ mà thực hiện theo yêu tiền, vàng… để mua nhà tại Việt Nam,
cầu này thì sẽ bị mất khoản tiền gửi đi.
hợp tác làm ăn hoặc ngỏ ý giúp đỡ Sau
đó, chúng cho người đóng giả là nhân
viên giao nhận hàng, hải quan, thuế vụ…
thông báo thùng quà biếu bị tạm giữ vì
trong đó có nhiều ngoại tệ, hàng hóa có
giá trị…, thông báo phải nộp thuế, lệ phí
để nhận hàng hoặc lo lót. Các đối tượng
giả danh này cung cấp cho nạn nhân số
tài khoản ngân hàng để nộp tiền, sau đó
bọn chúng rút ra để chiếm đoạt tài sản,
xóa bỏ những tài khoản trên mạng xã hội
rồi bỏ trốn./.
Thứ tám, thủ đoạn “vay vốn ảo”.
Trong lĩnh vực vay vốn để thực hiện dự
án, các đối tượng phạm tội đã lợi dụng
chính sách mở cửa của nước ta và sự
thiếu cảnh giác của một số doanh nghiệp
Việt Nam để thực hiện hành vi lừa đảo.
Chúng thường tạo dựng vỏ bọc là những
nhà đầu tư nước ngoài có tiềm năng về
tài chính, mời chào các doanh nghiệp
Việt Nam vay vốn ưu đãi với lãi suất thấp
hoặc không lãi suất. Tuy nhiên, trước khi
36 Khoa học Kiểm sát
Số chuyên đề 03 - 2020
4 trang
8460
Free
Bạn đang xem tài liệu "Một số thủ đoạn hoạt động của tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản do người nước ngoài gây ra trên địa bàn Thành phố Hà Nội", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- mot_so_thu_doan_hoat_dong_cua_toi_pham_lua_dao_chiem_doat_ta.pdf
