Hoàn thiện dự thảo nghị định về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
HOÀN THIỆN DỰ THẢO NGHỊ ĐỊNH VỀ BẢO ĐẢM THỰC HIỆN NGHĨA VỤ
Nguyễn Bích Thảo*
Đỗ Giang Nam**
*,**TS.-Khoa-Luật,-Đại-học-Quốc-gia-Hà-Nội.
Thông tin bài viết:
Tóm tắt:
Từ khóa: Tài sản bảo đảm, xử lý tài sản
bảo đảm, cầm giữ tài sản, bảo lãnh.
Ngày 21/9/2020, Dự thảo Nghị định về Bảo đảm thực hiện nghĩa
vụ đã được công bố để lấy ý kiến rộng rãi mọi cá nhân, tổ chức1
(Dự thảo Nghị định). Trong phạm vi bài viết này, các tác giả phân
tích, đánh giá tổng quan về kết cấu, nội dung của Dự thảo Nghị
định trong việc đáp ứng các chính sách lớn mà Chính phủ đặt ra
khi xây dựng Nghị định này, đồng thời đề xuất một số nội dung
cần tiếp tục hoàn thiện để tạo dựng khung pháp lý thuận lợi hơn
nữa, thúc đẩy khai thác tối đa giá trị kinh tế của tài sản bảo đảm.
Lịch sử bài viết:
Nhận bài
Biên tập
Duyệt bài
: 12/10/2020
: 21/10/2020
: 27/10/2020
Article Infomation:
Key words: Secured property,
enforcement of a security right, statutory
lien, guarantee.
Abstract:
On September 21, 2020, the draft Decree on Ensuring the
Performance of Obligations was announced for public consultation
from all individuals and organizations (draft Decree). Under the
scope of this article, the authors provide reviews and analysis of
the structure and provisions under the draft decree in response to
the major policies set by the Government when developing this
Decree. The authors also propose a number of recommendations
for further improvements of the draft Decree so that it is to
establish a more favorable legal framework, promoting the
maximum operations of the economic value of the secured
property.
Article History:
Received
Edited
: 12 Oct. 2020
: 21 Oct. 2020
: 27 Oct. 2020
Approved
1. Về quy định chung trong Dự thảo Nghị
định
1.1. Nguyên tắc tôn trọng sự tự do thoả
thuận của các bên
Trên cơ sở tôn trọng tối đa quyền tự do
thoả thuận của các bên, Dự thảo Nghị định
đã có cách tiếp cận khá cởi mở về áp dụng
pháp luật về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ. Cụ
thể, khoản 4 Điều 1 của Dự thảo Nghị định
quy định:
tắc cơ bản của pháp luật dân sự quy định tại
Điều 3 của Bộ luật Dân sự (BLDS) 2015 và
không vi phạm giới hạn việc thực hiện
quyền dân sự quy định tại Điều 10 của
BLDS 2015, quy định khác của luật liên
quan thì được tôn trọng, áp dụng”.
Như vậy, với điều khoản này, Dự thảo
Nghị định cho phép các bên có thể thoả thuận
về những nội dung liên quan đến bảo đảm
thực hiện nghĩa vụ khác với quy định của
pháp luật, và các thoả thuận này, nếu không
trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật
“Thỏa thuận của các bên về bảo đảm
thực hiện nghĩa vụ phù hợp với các nguyên
1
d10.html.
NLẬGHPIÊPNHCÁỨPU
31
Số 21 (421) - T11/2020
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
dân sự, không vi phạm giới hạn việc thực
hiện quyền dân sự, sẽ được ưu tiên áp dụng
so với các quy định của pháp luật về biện
pháp bảo đảm. Đây là cách tiếp cận mới, phù
hợp với thông lệ quốc tế và đáp ứng yêu cầu
thực tiễn đặt ra nhằm cho phép các bên được
tự do tạo dựng quy tắc pháp lý phù hợp nhất
để đáp ứng tối đa quyền và lợi ích của họ.
Tuy nhiên, quy định này không làm rõ
được các quy định bắt buộc của pháp luật về
biện pháp bảo đảm mà các bên không thể
thoả thuận khác; đồng thời, tạo nên điểm mờ
pháp lý rằng các bên được thỏa thuận về biện
pháp bảo đảm khác với 9 biện pháp đã được
quy định tại Điều 292 BLDS 2015. Vì vậy,
Dự thảo Nghị định cần sửa đổi Điều 4 theo
hướng nêu rõ tôn trọng sự thoả thuận của các
bên, nhưng sự thoả thuận này sẽ không làm
ảnh hưởng đến quyền, nghĩa vụ của bên thứ
ba và chỉ rõ những nội dung nào các bên
không được thỏa thuận khác2.
một số trường hợp cần phải được giới hạn
nhằm đáp ứng yêu cầu về niềm tin vào sự an
toàn pháp lý trên thị trường và sự thông suốt
trong các giao dịch thương mại, tiền tệ. Trên
tinh thần này, Dự thảo Nghị định đã quy định
hướng dẫn chi tiết nội dung quyền truy đòi
tài sản (khoản 1 và khoản 2 Điều 7); đồng
thời, đưa ra một số các ngoại lệ mà người
nhận chuyển nhượng không phải trả lại tài
sản cho bên nhận bảo đảm (khoản 3 Điều 7).
Tuy nhiên, quy định của Dự thảo Nghị
định vẫn chưa trực tiếp điều chỉnh mối quan
hệ giữa bên nhận bảo đảm và người mua tài
sản trong hoạt động thương mại bình
thường. Theo thông lệ quốc tế về giao dịch
bảo đảm, trong trường hợp này, bên mua tài
sản sẽ được giải phóng khỏi quyền truy đòi
nếu thoả mãn hai điều kiện: (i) bên bán hàng
hóa phải đang kinh doanh, buôn bán thường
xuyên chính mặt hàng đó và (ii) bên mua
phải không biết, không buộc phải biết là giao
dịch đó vi phạm quyền của bên nhận bảo
đảm trong hợp đồng bảo đảm3. Ngoại lệ này
đóng vai trò rất quan trọng thúc đẩy sự lưu
thông tự do hàng hoá trên thị trường. Bởi lẽ,
nó giúp người mua hàng hoá tin tưởng rằng,
hàng hoá sẽ bị chủ nợ có bảo đảm của bên
bán truy đòi để xử lý nợ. Khoản 4 Điều 321
BLDS 2015 đã gián tiếp đề cập trường hợp
này, nhưng chưa rõ ràng (Bên nhận thế chấp
“được bán, thay thế, trao đổi tài sản thế chấp,
nếu tài sản đó là hàng hóa luân chuyển trong
quá trình sản xuất kinh doanh”).
1.2. Quyền truy đòi tài sản bảo đảm
Một trong những điểm cải cách quan
trọng của pháp luật về biện pháp bảo đảm
hiện nay là việc BLDS vận dụng lý thuyết
vật quyền, trao cho bên nhận bảo đảm quyền
năng trực tiếp tác động lên tài sản bảo đảm;
hệ quả pháp lý kéo theo là khi biện pháp bảo
đảm phát sinh hiệu lực đối kháng với người
thứ ba, bên nhận bảo đảm sẽ có quyền truy
đòi tài sản bảo đảm trong trường hợp tài sản
đó đã được chuyển nhượng cho người khác
(khoản 2 Điều 297 BLDS 2015). Mặc dù
vậy, nguyên tắc này không phải tuyệt đối,
bởi lẽ, quyền lợi của bên nhận bảo đảm trong
Vì vậy, để tạo cơ sở pháp lý thúc đẩy các
hoạt động thương mại bình thường trên thị
2
Chẳng hạn, Điều 3 Luật mẫu về giao dịch bảo đảm của UNCITRAL quy định rõ những nội dung nào các
bên không thể thỏa thuận khác với quy định của Luật và thỏa thuận đó không có hiệu lực với người thứ ba
không phải là một bên trong hợp đồng bảo đảm:
“1. With the exception of articles 4, 6, 9, 53, 54, 72, paragraph 3, and 85-107, the provisions of this Law
may be derogated from or varied by agreement.
2. An agreement referred to in paragraph 1 does not affect the rights or obligations of any person that is
not a party to the agreement.
3. Nothing in this Law affects any agreement to use alternative dispute resolution, including arbitration,
mediation, conciliation and online dispute resolution”.
3
Điều 34 Luật mẫu về giao dịch bảo đảm của UNCITRAL.
NLẬGHPIÊPNHCÁỨPU
32
Số 21 (421) - T11/2020
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
trường, Dự thảo Nghị định cần ghi nhận rõ
ràng ngoại lệ như đã phân tích ở trên đối với
quyền truy đòi của bên nhận bảo đảm4.
2. Tài sản bảo đảm
tả tài sản bảo đảm đáp ứng yêu cầu “phải xác
định được tài sản” có thể hiểu là liệt kê chi
tiết, cụ thể từng tài sản bảo đảm, hoặc mô tả
theo loại tài sản (ví dụ: hàng hóa luân
chuyển trong kinh doanh hiện có và hình
thành trong tương lai, các quyền đòi nợ
(khoản phải thu) hiện có và hình thành trong
tương lai, quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) hiện
có và hình thành trong tương lai v.v…).
2.2. Các loại tài sản cụ thể
Trong xu thế chung nhìn nhận vai trò
ngày càng quan trọng của động sản là tài sản
bảo đảm, BLDS 2015 đã đưa ra những cải
cách quan trọng về hành lang pháp lý giải
phóng tối đa giá trị của động sản nhằm thúc
đẩy tiếp cận tín dụng, phục vụ nhu cầu đời
sống và sản xuất kinh doanh5. Tuy nhiên,
động sản là một khái niệm có phạm vi rộng
lớn, bao trùm nhiều loại hình tài sản với tính
chất vật lý và quy chế pháp lý khác nhau; với
tư cách là một đạo luật chung, BLDS 2015
không thể đưa ra các quy định chi tiết để
điều chỉnh từng trường hợp đặc thù tương
ứng với các loại động sản được dùng làm tài
sản bảo đảm. Vì vậy, nhiệm vụ của văn bản
hướng dẫn thi hành là bổ sung các quy phạm
định nghĩa các loại tài sản bảo đảm là động
sản; quy định hướng dẫn cụ thể từng giai
đoạn xác lập giao dịch bảo đảm, xác định
hiệu lực đối kháng của giao dịch bảo đảm
với người thứ ba, xử lý tài sản bảo đảm, về
thứ tự ưu tiên liên quan đến động sản tương
ứng, phù hợp với từng loại động sản.
Mô tả tài sản bảo đảm
BLDS 2015 đã tiếp cận theo hướng mở
cho phép khai thác tối đa các loại tài sản có
thể được sử dụng làm đối tượng tài sản bảo
đảm. Theo đó, tài sản bảo đảm có thể được
mô tả chung, nhưng phải xác định được tài
sản (khoản 2 Điều 295). Vì vậy, nhiệm vụ
của văn bản hướng dẫn thi hành là phải làm
rõ tiêu chí “xác định được tài sản”, nhưng
không đi ngược lại xu thế mở của BLDS
2015 cho phép mô tả chung về tài sản bảo
đảm. Tuy nhiên, Điều 15 Dự thảo Nghị định
lại quy định theo hướng thắt chặt khả năng
mô tả chung bằng cách liệt kê rất chi tiết, cụ
thể các yêu cầu đặt ra để thoả mãn tiêu chí
“nhưng phải xác định được tài sản” của
BLDS 2015. Cách tiếp cận này của Điều 15
Dự thảo Nghị định chưa phù hợp với định
hướng chính sách tạo thuận lợi cho các bên
trong việc xác lập giao dịch bảo đảm và giảm
chi phí giao dịch, đồng thời cũng không phù
hợp với thông lệ quốc tế về giao dịch bảo
đảm và thực tiễn mô tả tài sản bảo đảm trong
các hợp đồng bảo đảm ở Việt Nam. Quy định
của Điều 15 Dự thảo Nghị định dẫn đến rủi
ro lớn là tòa án có thể tuyên hợp đồng bảo
đảm vô hiệu do không đáp ứng được yêu cầu
về mô tả tài sản bảo đảm. Đặc biệt, đối với
một số loại tài sản đặc thù, mang tính biến
động cao theo chu kỳ kinh doanh như quyền
đòi nợ, hàng hóa luân chuyển trong quá trình
sản xuất kinh doanh, việc mô tả chi tiết như
Điều 15 là không khả thi.
Chương III của Dự thảo Nghị định đã
góp phần cụ thể hoá tinh thần đó bằng cách
đưa ra các quy định hướng dẫn liên quan đến
giấy tờ có giá, số dư tài khoản ngân hàng,
chứng khoán, quyền tài sản phát sinh từ hợp
đồng, từ phần vốn góp trong đầu tư kinh
Để khắc phục bất cập nêu trên, Dự thảo
Nghị định cần được sửa đổi theo hướng, mô
4
5
Mặt khác, để đáp ứng nhu cầu bảo vệ quyền lợi của bên nhận bảo đảm trong trường hợp này, Dự thảo
Nghị định cũng nên bổ sung quy định về tài sản phái sinh từ tài sản bảo đảm như kiến nghị tại mục 2.2.
Về những điểm mới cơ bản của chế định bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trong BLDS 2015, xem Đinh Trung
Tụng, Những điểm mới cơ bản của Bộ luật Dân sự năm 2015, Nxb. Lao Động, 2017, tr.147-171; Nguyễn
Quang Hương Trà, Những điểm mới của chế định bảo đảm thực hiện nghĩa vụ của Bộ luật Dân sự năm
2015, Tạp chí Dân chủ và pháp luật, Bộ Tư pháp, 2016, Số 3 (288), tr. 42 – 47.
NLẬGHPIÊPNHCÁỨPU
33
Số 21 (421) - T11/2020
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
doanh, quyền tài sản phát sinh từ việc khai
thác, sử dụng tài sản thuộc sở hữu toàn dân.
Tuy nhiên, để giúp các chủ thể trong giao
dịch bảo đảm nhận diện được tất cả các loại
tài sản có thể được sử dụng làm tài sản bảo
đảm và tạo thuận lợi cho họ trong việc mô
tả tài sản bảo đảm theo loại tài sản, Dự thảo
cần bổ sung, hướng dẫn các loại tài sản khác
như sau:
cần thống nhất quy định một loại tài sản là
hàng hóa luân chuyển trong quá trình sản
xuất, kinh doanh.
- Tài sản bảo đảm là chứng từ hàng hóa
có thể chuyển nhượng (negotiable
document)
Trong thực tiễn hoạt động kinh doanh,
hàng hóa có thể không do bên bán bảo đảm
nắm giữ mà do bên vận chuyển hoặc chủ tài
khoản nắm giữ, và các chủ thể này phát hành
các chứng từ hàng hóa như vận đơn (bill of
ladinh), chứng chỉ hàng hóa lưu kho
(warehouse receipt), người nào nắm giữ các
chứng từ này cũng đồng nghĩa với việc có
quyền được nhận hàng từ bên vận chuyển
hoặc chủ kho. Vì vậy, các chứng từ này cũng
có giá trị, có thể chuyển nhượng trong các giao
dịch, và có thể sử dụng làm tài sản bảo đảm.
Quyển 9 của UCC và Luật mẫu của
UNCITRAL đều quy định: Quyền lợi bảo
đảm đối với chứng từ hàng hóa cũng có hiệu
lực đối với hàng hóa được mô tả trên chứng
từ đó nếu bên phát hành chứng từ đang nắm
giữ hàng hóa tại thời điểm xác lập giao dịch
bảo đảm đối với chứng từ hàng hóa9.
Dự thảo về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ
nên bổ sung quy định này để khuyến khích
việc nhận bảo đảm bằng chứng từ hàng hóa
như vận đơn, chứng chỉ hàng hóa lưu kho.
- Tài sản bảo đảm là quyền đòi nợ
Theo lý thuyết về nghĩa vụ, quyền đòi
nợ là quyền đối nhân cho phép chủ nợ yêu
cầu con nợ phải thực hiện một nghĩa vụ nhất
định bao gồm cả nghĩa vụ thanh toán một
khoản tiền và nghĩa vụ thực hiện công việc,
kiềm chế không thực hiện công việc vì lợi
ích của chủ nợ. Quyền đòi nợ, dưới góc độ
của pháp luật tài sản là một động sản vô hình
nên có thể được sử dụng làm đối tượng của
- Tài sản bảo đảm là hàng hóa luân
chuyển trong quá trình sản xuất, kinh doanh
Theo quan niệm của một số luật gia ở
Việt Nam, hàng hóa luân chuyển trong kinh
doanh cần được phân biệt với hàng tồn kho6.
Tuy nhiên, sự phân biệt này dường như chỉ
có ý nghĩa về mặt nghiệp vụ cho vay và
nghiệp vụ quản lý tài sản thế chấp của bên
nhận thế chấp. Về mặt pháp lý, chỉ nên có
một định nghĩa và một cơ chế pháp lý thống
nhất đối với tài sản bảo đảm hàng hóa luân
chuyển trong kinh doanh (inventory). Ví dụ,
theo Luật mẫu về giao dịch bảo đảm của
UNCITRAL năm 2016 (Luật mẫu của
UNCITRAL), “hàng hóa luân chuyển trong
kinh doanh” là hàng hóa được trữ để bán
hoặc cho thuê trong hoạt động kinh doanh
bình thường của bên bảo đảm, trong đó bao
gồm nguyên vật liệu và bán thành phẩm7.
Quyển 9 của Bộ luật Thương mại thống
nhất Hoa Kỳ năm 2010 (Uniform
Commercial Code -UCC) đưa ra định nghĩa
rộng hơn, không chỉ bao gồm hàng hóa được
trữ để bán hoặc cho thuê, mà còn bao gồm
hàng hóa được cho thuê, hàng hóa được
cung cấp theo hợp đồng dịch vụ, nguyên
liệu, bán thành phẩm, hoặc các vật liệu được
sử dụng hoặc tiêu thụ trong hoạt động kinh
doanh8. Do đó, để tránh sự phức tạp không
đáng có trong thực tiễn, Dự thảo Nghị định
6
222818.html.
7
8
9
Điều 2(q) Luật mẫu về giao dịch bảo đảm của UNCITRAL năm 2016.
Điều 9-102(48) UCC.
Điều 16 Luật mẫu về giao dịch bảo đảm của UNCITRAL.
NLẬGHPIÊPNHCÁỨPU
34
Số 21 (421) - T11/2020
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
biện pháp bảo đảm. Trước đây, theo Điều
322 BLDS 2005, quyền đòi nợ, với tư cách
là quyền tài sản dùng để bảo đảm thực hiện
nghĩa vụ, được phân biệt so với quyền tài sản
phát sinh từ hợp đồng10. Mặc dù vậy, sự phân
biệt này không thực sự rõ ràng, bởi lẽ, nếu
xuất phát từ lý thuyết nghĩa vụ, thì quyền đòi
nợ là khái niệm bao trùm, nó bao trùm mọi
quyền tài sản phát sinh từ hợp đồng và các
căn cứ khác làm phát sinh nghĩa vụ; ví dụ,
quyền tài sản phát sinh từ nghĩa vụ bồi
thường thiệt hại do thực hiện hành vi trái
pháp luật. Hiểu theo nghĩa rộng, quyền đòi
nợ bao hàm cả quyền yêu cầu thanh toán từ
các công cụ chuyển nhượng, quyền yêu cầu
thanh toán từ tài khoản tiền gửi… Tuy nhiên,
rõ ràng các quyền yêu cầu nêu trên là các
quyền đòi nợ đặc biệt và nó đòi hỏi những
quy chế riêng phù hợp với bản chất của nó.
Để thúc đẩy sự vận hành hiệu quả của
hệ thống giao dịch bảo đảm, trước hết Dự
thảo Nghị định cần quy định rõ nội hàm của
khái niệm quyền đòi nợ. Chúng ta có thể
tham khảo Luật mẫu của UNCITRAL, trong
đó tách biệt rõ ràng giữa các khái niệm như:
“quyền đòi nợ”, “quyền yêu cầu thanh toán
từ công cụ chuyển nhượng”, “quyền yêu cầu
thanh toán từ tài khoản tiền gửi”… Sự tách
bạch này nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng
các quy chế riêng, phù hợp nhằm thúc đẩy
giao dịch bảo đảm. Cụ thể, theo Luật mẫu
của UNCITRAL, phương thức xác lập hiệu
lực đối kháng đối với người thứ ba là cơ chế
đăng ký; theo đó, thứ tự ưu tiên thanh toán
về quyền đòi nợ được xác định dựa trên thời
điểm đăng ký. Trong khi đó, đối với các
công cụ chuyển nhượng, tương tự như cầm
cố ở Việt Nam, phương thức xác lập hiệu lực
đối kháng và qua đó xác định thứ tự ưu tiên
là chiếm hữu hay nắm giữ. Đối với tài khoản
tiền gửi, phương thức xác lập hiệu lực đối
kháng lại là “kiểm soát, chi phối” tài khoản.
- Tài sản phái sinh từ tài sản bảo đảm
Quyển 9 UCC và Luật mẫu của
UNCITRAL đều quy định mở rộng phạm vi
quyền của bên nhận bảo đảm không chỉ đối
với tài sản bảo đảm ban đầu mà còn đối với
tài sản phái sinh từ tài sản bảo đảm
(proceeds)11. Tài sản phái sinh bao gồm tất
cả các tài sản, quyền, lợi ích phái sinh từ tài
sản bảo đảm thông qua các giao dịch bán,
chuyển nhượng, trao đổi, cho thuê… tài sản,
hoa lợi, lợi tức, số tiền bảo hiểm thu được từ
tài sản bảo đảm, số tiền bồi thường thiệt hại
mà bên bảo đảm thu được trong vụ kiện liên
quan đến tài sản bảo đảm…12.
BLDS 2015, tuy bước đầu đề cập đến tài
sản phái sinh nhưng mới chỉ dừng lại ở phạm
vi rất hẹp, chưa bao quát được các loại tài
sản phái sinh khác. Ví dụ, khoản 4 Điều 321
BLDS 2015 quy định, trong trường hợp bán
hàng hóa luân chuyển trong quá trình sản
xuất, kinh doanh, “quyền yêu cầu bên mua
thanh toán tiền, số tiền thu được, tài sản hình
thành từ số tiền thu được, tài sản được thay
thế hoặc được trao đổi trở thành tài sản thế
chấp”. Trên thực tế, các tổ chức tín dụng ở
Việt Nam thường liệt kê các quyền, lợi ích
phái sinh từ tài sản bảo đảm trong hợp đồng
bảo đảm (phần mô tả tài sản bảo đảm) để bảo
vệ quyền lợi của mình. Để thực tiễn này
được công nhận chính thức, Dự thảo Nghị
định cần quy định về “tài sản phái sinh từ tài
sản bảo đảm” trên cơ sở tham khảo định
nghĩa về “proceeds” của UCC và Luật mẫu
của UNCITRAL nhằm mở rộng đường cho
các bên thỏa thuận trong hợp đồng bảo đảm
về phạm vi tài sản bảo đảm và thỏa thuận đó
có thể được tòa án công nhận hiệu lực khi có
tranh chấp xảy ra. Khi thừa nhận tài sản phái
sinh từ tài sản bảo đảm, cũng cần quy định
rõ rằng, quyền lợi bảo đảm đương nhiên có
10 Xem thêm Bùi Đức Giang, Khoảng trống pháp luật về quyền đòi nợ, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, 2013,
Số 8(304), tr.33-34.
11 Hướng dẫn lập pháp của UNCITRAL về giao dịch bảo đảm, tr.84, đoạn 74.
12 Điều 9-102(64) U.C.C., Điều 2(bb) Luật mẫu về giao dịch bảo đảm của UNCITRAL.
NLẬGHPIÊPNHCÁỨPU
35
Số 21 (421) - T11/2020
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
hiệu lực đối với các tài sản phái sinh có thể
xác định được (identifiable proceeds)13.
- Tài sản bảo đảm là giấy tờ có giá, số
dư tài khoản ngân hàng, quyền sở hữu trí tuệ
(SHTT)
phương thức (i) đăng ký biện pháp bảo đảm,
(ii) bên nhận bảo đảm nắm giữ tài sản bảo
đảm và (iii) bên nhận bảo đảm chiếm giữ tài
sản bảo đảm. Trên tinh thần đó, Điều 24 Dự
thảo Nghị định đã quy định về thời điểm
phát sinh hiệu lực đối kháng của biện pháp
bảo đảm với người thứ ba đối với phương
thức đăng ký hay nắm giữ trực tiếp, đồng
thời bổ sung các quy định về hiệu lực đối
kháng trong các trường hợp hợp đồng bảo
đảm chấm dứt nhưng biện pháp bảo đảm
chưa được xoá đăng ký, hay trường hợp
quyền sở hữu tài sản bảo đảm đã được
chuyển giao cho người khác.
Đối với các tài sản này, Dự thảo Nghị
định không chỉ dừng lại ở việc ghi nhận
chúng có thể được dùng để bảo đảm (vì từ
trước đến nay, các tài sản này vẫn được sử
dụng làm tài sản bảo đảm), mà quan trọng
hơn là phải thiết kế được các quy định riêng
về hiệu lực đối kháng với người thứ ba, thứ
tự ưu tiên và xử lý tài sản bảo đảm phù hợp
với đặc thù của các loại tài sản nêu trên.
Đáng tiếc là Dự thảo Nghị định chưa làm
được việc này, mà chỉ đơn thuần dẫn chiếu
đến quy định của pháp luật chuyên ngành (ví
dụ, khoản 3 Điều 57 Dự thảo Nghị định).
Việc sử dụng thuật ngữ “quyền tài sản
trong SHTT” là chưa hoàn toàn chính xác so
với quy định của pháp luật SHTT. Đối với
quyền SHTT, cần quy định cụ thể, rõ hơn
quyền SHTT được sử dụng làm tài sản bảo
đảm bao gồm những quyền gì để các bên
nhận diện được tài sản bảo đảm và thỏa
thuận trong hợp đồng bảo đảm. Ví dụ, quyền
tác giả, quyền liên quan, quyền sở hữu công
nghiệp, quyền đối với giống cây trồng (hiện
có và hình thành trong tương lai), quyền của
bên nhận chuyển giao quyền sử dụng đối với
đối tượng SHTT (bên nhận li xăng), quyền
yêu cầu thanh toán của bên chuyển giao
quyền sử dụng đối tượng SHTT (bên cấp li
xăng), quyền nhận số tiền bồi thường thiệt
hại do hành vi xâm phạm quyền SHTT gây
ra, và tất cả các quyền, lợi ích khác phái sinh
từ quyền SHTT.
Tuy nhiên, về hiệu lực của biện pháp
bảo đảm, Dự thảo Nghị định có 3 hạn chế
cần được xem xét, khắc phục; đó là:
Thứ nhất, Dự thảo Nghị định chưa quy
định rõ về hiệu lực xác lập quyền của bên
nhận bảo đảm đối với tài sản bảo đảm.
Một trong những điểm tiến bộ nổi bật
của chế định biện pháp bảo đảm trong BLDS
2015 là đã phân biệt rõ ràng vấn đề hiệu lực
của biện pháp bảo đảm giữa các bên và hiệu
lực đối kháng với người thứ ba. Vì vậy, để
đảm bảo tính tương xứng và hệ thống, bên
cạnh điều luật về hiệu lực đối kháng của biện
pháp bảo đảm với người thứ ba, Dự thảo
Nghị định cần bổ sung một điều khoản về
hiệu lực của biện pháp bảo đảm giữa các
bên. Hiện nay, Dự thảo Nghị định đang sử
dụng thuật ngữ “hiệu lực xác lập quyền của
bên nhận bảo đảm đối với tài sản bảo đảm”
nhưng không giải thích thuật ngữ này. Mặt
khác, Dự thảo Nghị định cần quy định rõ
rằng, trừ trường hợp pháp luật có quy định
khác, đăng ký không phải là điều kiện phát
sinh hiệu lực của giao dịch bảo đảm giữa các
bên. Trong trường hợp này, ngay cả khi bên
nhận thế chấp không đăng ký biện pháp bảo
đảm, giao dịch này vẫn có hiệu lực giữa các
bên, và do đó, bên nhận thế chấp vẫn có
quyền xử lý tài sản thế chấp để thu hồi nợ.
3. Xác lập, thực hiện biện pháp bảo đảm
3.1. Xác lập hiệu lực đối kháng của
biện pháp bảo đảm với người thứ ba
BLDS 2015 đã dành một điều luật riêng
(Điều 297) quy định về ba phương thức xác
lập hiệu lực đối với người thứ ba là các
13 Điều 9-102(29) UCC, Điều 10(1) Luật mẫu về giao dịch bảo đảm của UNCITRAL.
NLẬGHPIÊPNHCÁỨPU
36
Số 21 (421) - T11/2020
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
Khoản 6 Điều 24 Dự thảo Nghị định bước
đầu có đề cập vấn đề này nhưng chưa thực
sự rõ ràng.
Thứ hai, Dự thảo Nghị định vẫn chưa có
cách tiếp cận hệ thống khi giải thích nội hàm
của Điều 297 BLDS 2015 về áp dụng hai
phương thức chiếm giữ và nắm giữ tài sản
tương ứng với từng biện pháp bảo đảm và
từng loại tài sản bảo đảm để xác lập hiệu lực
đối kháng với người thứ ba.
Trên thực tế, đã có một số ý kiến đề nghị
làm rõ nội hàm khái niệm nắm giữ theo một
trong ba, nghĩa là nắm giữ thực tế tài sản,
hay nắm giữ về mặt pháp lý (nắm giữ giấy
tờ về tài sản bảo đảm) hay nắm giữ có tính
chất kiểm soát chi phối tài sản14. Tác giả cho
rằng, thay vì giải thích theo một trong ba
cách như trên, Dự thảo Nghị định cần giải
thích khái niệm nắm giữ theo hướng rộng
nhất bao hàm cả 3 cách diễn giải trên để bao
quát đầy đủ các phương thức xác lập hiệu
lực đối kháng với người thứ ba tương ứng
với từng loại tài sản bảo đảm. Trên tinh thần
đó, Điều 24 Dự thảo Nghị định cần được xây
dựng thành một quy định chung diễn giải
triệt để tinh thần của Điều 297 BLDS 2015
theo hướng: Chiếm giữ tài sản bảo đảm là
phương thức làm phát sinh hiệu lực đối
kháng người thứ ba được áp dụng với biện
pháp cầm giữ15; nắm giữ tài sản bảo đảm, với
tư cách là phương thức làm phát sinh hiệu
lực đối kháng với người thứ ba bao gồm các
khả năng là (a) nắm giữ thực tế, (b) nắm giữ
về mặt pháp lý và (c) nắm giữ có tính chất
kiểm soát chi phối tài sản, cụ thể như sau:
Nắm giữ thực tế, theo quy định của
khoản 2 và khoản 3 Điều 24 Dự thảo Nghị
định, có thể hiểu Dự thảo Nghị định đã tiếp
cận phương thức nắm giữ tài sản theo nghĩa
rộng bao hàm cả trường hợp bên nhận bảo
đảm nắm giữ tài sản bảo đảm và trường hợp
bên thứ ba nắm giữ tài sản. Cách tiếp cận này
đã đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra, đồng thời
phù hợp với thông lệ quốc tế. Vì vậy, Dự thảo
Nghị định cần duy trì cách tiếp cận hiện nay;
đồng thời, cần quy định cụ thể phương thức
nắm giữ thực tế được áp dụng chung để xác
lập hiệu lực đối kháng của cầm cố, và được
hiểu bao gồm cả hai trường hợp: (1) Bên
nhận bảo đảm thực tế nắm giữ tài sản đó, (2)
Bên nhận bảo đảm ủy quyền cho bên thứ ba
nắm giữ tài sản đó và bên thứ ba đồng ý tuân
theo chỉ dẫn của bên nhận bảo đảm16.
Nắm giữ về mặt pháp lý: Dự thảo Nghị
định cần quy định, trong trường hợp chứng
từ hàng hóa được sử dụng làm tài sản bảo
đảm và bên nhận bảo đảm nắm giữ chứng từ
đó nhằm phát sinh hiệu lực đối kháng với bên
thứ ba, thì bên nhận bảo đảm cũng được coi
là nắm giữ hàng hóa thể hiện trên chứng từ17.
Nắm giữ có tính chất kiểm soát chi phối
tài sản: Dự thảo Nghị định cần tiếp cận theo
hướng thừa nhận phương thức kiểm soát chi
phối tài sản bảo đảm được áp dụng đối với
tài khoản tiền gửi, chứng khoán, quyền được
thanh toán trên cơ sở thư tín dụng. Cụ thể,
14 Vụ Pháp chế, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Vướng mắc trong thực tiễn hoạt động ngân hàng cần hướng
dẫn trong nghị định về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, số chuyên đề Xây dựng
Nghị định của Chính phủ về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ, 2020, tr.72.
15 Cách giải thích này là phù hợp, đồng bộ với quy định tại Điều 346 BLDS 2015 và quy định tương ứng tại
khoản 10 Điều 3, khoản 1 Điều 48 Dự thảo Nghị định.
16 Xét từ góc độ hệ thống chế định, có thể sẽ có lập luận cho rằng, BLDS 2015 thực tế đã dự liệu trường hợp
bên thứ ba giữ tài sản bảo đảm nhưng đã chỉ cho phép điều đó trong trường hợp thế chấp tài sản (khoản 2
Điều 317 BLDS 2015). Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, thế chấp và cầm cố đưa ra hai quy chế pháp lý hoàn
toàn riêng biệt liên quan quyền và nghĩa vụ quản lý tài sản, chịu rủi ro… Đặc biệt, khái niệm “nắm giữ”
trong cầm cố được sử dụng với chức năng “công khai hoá” quyền của bên cầm cố và qua đó xác lập hiệu
lực đối kháng với người thứ ba, trong khi đó, muốn đối kháng với người thứ ba, bên nhận thế chấp cần
phải đăng ký thế chấp (khoản 2 Điều 319 BLDS 2015).
17 Điều 26 Luật mẫu về giao dịch bảo đảm của UNCITRAL.
NLẬGHPIÊPNHCÁỨPU
37
Số 21 (421) - T11/2020
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
tham khảo kinh nghiệm của Luật mẫu của
UNCITRAL, Dự thảo Nghị định cần quy
định quyền lợi bảo đảm đối với tài khoản
tiền gửi ngân hàng phát sinh hiệu lực đối
kháng với người thứ ba nếu bên nhận bảo
đảm kiểm soát, chi phối tài khoản tiền gửi
đó theo một trong ba cách: (1) Bên nhận bảo
đảm chính là ngân hàng nơi mở tài khoản;
(2) Bên nhận bảo đảm, bên bảo đảm và ngân
hàng nơi mở tài khoản ký kết thỏa thuận
trong đó ngân hàng đồng ý tuân theo chỉ dẫn
của bên nhận bảo đảm về việc trích nợ từ tài
khoản mà không cần có sự đồng ý của bên
bảo đảm; hoặc (3) Bên nhận bảo đảm đứng
tên chủ tài khoản đó18. Đồng thời, cần bổ
sung quy định đặc thù về thứ tự ưu tiên giữa
bên nhận bảo đảm kiểm soát, chi phối tài
khoản ngân hàng và bên nhận bảo đảm đã
đăng ký giao dịch bảo đảm. Theo thông lệ
quốc tế, bên nhận bảo đảm đang kiểm soát,
chi phối tài khoản ngân hàng có thứ tự ưu
tiên cao hơn, kể cả trong trường hợp bên
nhận bảo đảm còn lại đã đăng ký trước.
Thứ ba, Điều 24 Dự thảo Nghị định quy
định rất nhiều phương thức khác nhau để
xác lập hiệu lực đối kháng với người thứ ba,
vượt ra ngoài phạm vi Điều 297 BLDS 2015.
Bên cạnh phương thức đăng ký và nắm
giữ/chiếm giữ tài sản bảo đảm, còn có các
phương thức khác như bên nhận thế chấp
nắm giữ giấy chứng nhận về tài sản thế chấp,
bên nhận bảo đảm thực hiện hành vi công
khai quyền của mình bằng cách thông báo,
niêm yết trên trang thông tin điện tử, trụ
sở… hoặc hành vi công khai khác phù hợp
với quy định của pháp luật. Điều này sẽ dẫn
đến rủi ro và tăng chi phí cho bên nhận bảo
đảm vì phải tra cứu quá nhiều nguồn thông
tin để xác định tình trạng pháp lý của tài sản
bảo đảm, thay vì chỉ cần tra cứu tập trung tại
cơ sở dữ liệu của cơ quan đăng ký giao dịch
bảo đảm. Hơn nữa, Dự thảo Nghị định đưa
ra nhiều phương thức xác lập hiệu lực đối
kháng với người thứ ba nhưng không làm rõ
thứ tự ưu tiên giữa các bên nhận bảo đảm
thực hiện công khai hóa bằng các phương
thức này, có thể sẽ dẫn đến tranh chấp về thứ
tự ưu tiên và khó khăn, vướng mắc cho tòa
án trong việc giải quyết.
3.2. Cầm giữ tài sản
Bên cạnh các biện pháp bảo đảm được
hình thành trên cơ sở thoả thuận, BLDS
2015 lần đầu tiên quy định cầm giữ tài sản
như là một biện pháp bảo đảm pháp định
trong Mục Biện pháp bảo đảm (từ Điều 346
đến Điều 350). Trên tinh thần đó, Dự thảo
Nghị định đã hướng dẫn chi tiết các vấn đề
liên quan đến cầm giữ tài sản như về thời
điểm biện pháp cầm giữ phát sinh hiệu lực
đối kháng đối với người thứ ba, về bảo đảm
quyền cầm giữ và thực hiện quyền cầm
giữ19. Mặc dù các quy định này đã góp phần
nhận diện rõ cấu trúc pháp lý của quyền cầm
giữ, nhưng những quy định này chưa xử lý
hiệu quả và thuyết phục vấn đề thực tiễn đặt
ra là xác định rõ thứ tự ưu tiên thanh toán
giữa bên cầm giữ tài sản và bên nhận thế
chấp đã xác lập và đăng ký thế chấp trước
khi phát sinh quyền cầm giữ. Tương tự như
vấn đề bảo lưu quyền sở hữu, nếu không có
quy định cụ thể điều chỉnh vấn đề này, có thể
có lập luận rằng, cần áp dụng quy định
chung của Điều 308 BLDS 2015, theo đó
bên nhận thế chấp sẽ có ưu thế khi đã đăng
18 Điều 25 Luật mẫu về giao dịch bảo đảm của UNCITRAL. Bên cạnh 3 phương thức đăng ký, nắm giữ và
chiếm giữ nêu trên, Quyển 9 UCC và Luật mẫu của UNCITRAL đều quy định quyền lợi bảo đảm đối với
tài sản phái sinh tự động có hiệu lực đối kháng với bên thứ ba kể từ thời điểm đăng ký giao dịch bảo đảm
đối với tài sản ban đầu, nếu tài sản phái sinh có thể xác định được. Dự thảo Nghị định nên được bổ sung
quy định này nếu ghi nhận tài sản phái sinh từ tài sản bảo đảm để thuận lợi cho việc xác định thứ tự ưu
tiên liên quan đến tài sản phái sinh.
19 Xem Điều 48, 49, 50 Dự thảo Nghị định và các quy định khác có liên quan tại khoản 10 Điều 3, Điều 14
Điều 15 Dự thảo Nghị định.
NLẬGHPIÊPNHCÁỨPU
38
Số 21 (421) - T11/2020
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
ký trước. Giải quyết vấn đề trên, khoản 2
Điều 48 Dự thảo Nghị định đã kế thừa cách
tiếp cận của Nghị định số 163/2006/NĐ-CP
về giao dịch bảo đảm (được sửa đổi bởi Nghị
định số 11/2012/NĐ-CP), bảo vệ quyền lợi
bên cầm giữ bằng cách quy định chỉ yêu cầu
bên cầm giữ giao tài sản đang cầm giữ cho
bên nhận thế chấp nếu bên nhận thế chấp
hoặc bên có nghĩa vụ đã hoàn thành nghĩa
vụ đối với bên cầm giữ. Trên thực tế, cách
tiếp cận này không trực tiếp xác định rõ
phạm vi, điều kiện áp dụng thứ tự ưu tiên
giữa các bên và tạo ra lo ngại cho bên nhận
thế chấp (chủ yếu là các tổ chức tín dụng) về
khả năng lạm dụng quy định này của bên
cầm giữ tài sản.
Tham khảo thông lệ quốc tế, Dự thảo
Nghị định có thể xây dựng quy phạm trực
tiếp quy định bên cầm giữ được ưu tiên
thanh toán ngay cả so với bên nhận thế chấp
đã xác lập và đăng ký thế chấp trước nếu
thỏa mãn các điều kiện sau đây: (i) Bên cầm
giữ cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản
thế chấp (ví dụ: sửa chữa, bảo dưỡng, nâng
cấp, chăm sóc… tài sản đó) trong hoạt động
thương mại bình thường (mang tính chuyên
nghiệp), (ii) Việc cầm giữ tài sản nhằm bảo
đảm cho nghĩa vụ thanh toán dịch vụ mà bên
cầm giữ đã cung cấp, (iii) Tài sản thế chấp
là đối tượng của dịch vụ được cung cấp bởi
bên cầm giữ20.
- Trường hợp bên thứ ba dùng tài sản
thuộc sở hữu của mình để bảo đảm thực hiện
nghĩa vụ cho người khác nhưng không có
cam kết thực hiện nghĩa vụ thay cho bên có
nghĩa vụ, giữa bên thứ ba và bên nhận bảo
đảm phát sinh biện pháp cầm cố, thế chấp,
đặt cọc, ký cược hoặc ký quỹ. Khi tài sản bảo
đảm của bên thứ ba bị xử lý, nhưng chưa đủ
để thực hiện nghĩa vụ được bảo đảm, thì bên
nhận bảo đảm không có quyền yêu cầu bên
thứ ba thực hiện phần nghĩa vụ còn thiếu, trừ
trường hợp các bên có thỏa thuận khác.
- Trường hợp bên thứ ba cam kết thực
hiện nghĩa vụ thay cho người khác thì giữa
bên thứ ba và bên nhận bảo đảm phát sinh
quan hệ bảo lãnh theo quy định từ Điều 335
đến Điều 343 BLDS 2015 và quy định tại
tiểu mục này.
- Trường hợp bên bảo lãnh thỏa thuận
với bên nhận bảo lãnh về việc áp dụng biện
pháp bảo đảm bằng tài sản để bảo đảm thực
hiện nghĩa vụ bảo lãnh của chính mình, thì
giữa bên bảo lãnh và bên nhận bảo lãnh phát
sinh đồng thời quan hệ bảo lãnh và quan hệ
cầm cố, thế chấp, đặc cọc, ký cược hoặc ký
quỹ. Trường hợp tài sản bảo đảm của bên
bảo lãnh bị xử lý, nhưng chưa đủ để thực
hiện nghĩa vụ bảo lãnh, thì bên nhận bảo
đảm có quyền yêu cầu bên bảo lãnh thực
hiện phần nghĩa vụ còn thiếu, trừ trường hợp
các bên có thỏa thuận khác.
4. Xử lý tài sản bảo đảm
3.3. Bảo lãnh
4.1. Quyền thu giữ tài sản bảo đảm để
xử lý trong trường hợp các bên có thoả
thuận
Điều 44 Dự thảo Nghị định đã cố gắng
tách bạch giữa các trường hợp bảo đảm đối
vật bằng tài sản của bên thứ ba và bảo đảm
đối nhân (bảo lãnh), nhưng cách diễn đạt
chưa rõ ràng, dễ dẫn đến sự nhầm lẫn khi áp
dụng quy định này trong thực tế. Tên gọi của
điều luật này cần được sửa thành “Thỏa
thuận về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ của
người khác”; trong đó, cần quy định 3
trường hợp với hậu quả pháp lý tương ứng
với từng trường hợp:
Tôn trọng quyền tự do thoả thuận của
các bên, đồng thời phù hợp với thông lệ quốc
tế khuyến khích cơ chế thông thoáng, thuận
lợi cho bên nhận bảo đảm tự mình thu giữ
và xử lý tài sản bảo đảm mà không phải khởi
kiện ra tòa án, Dự thảo Nghị định cần quy
định minh thị về cơ chế tự thu giữ tài sản bảo
đảm để xử lý một cách linh hoạt, thuận tiện
20 Điều 9-333(b) U.C.C.
NLẬGHPIÊPNHCÁỨPU
39
Số 21 (421) - T11/2020
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
hơn, trao quyền chủ động lớn hơn cho bên
nhận bảo đảm. Cụ thể, Dự thảo Nghị định
cần cho phép bên nhận bảo đảm có quyền tự
mình thu giữ tài sản thế chấp là động sản để
xử lý, thậm chí có thể không cần thông báo
trước về thời gian, địa điểm, phương thức
thu giữ nếu như các bên đã có thỏa thuận
trong hợp đồng bảo đảm để tránh việc động
sản bị tẩu tán; không cần phải thông báo cho
Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có tài sản về
việc thu giữ bởi động sản có thể có ở nhiều
nơi và có thể tồn tại dưới hình thức tài sản
vô hình nên việc thông báo này không có ý
nghĩa. Khi tự mình thu giữ tài sản bảo đảm
là động sản, bên nhận bảo đảm chỉ cần tuân
thủ ba điều kiện: (i) Các bên đã có thỏa
thuận trong hợp đồng bảo đảm về việc bên
nhận bảo đảm được quyền tự mình thu giữ
tài sản bảo đảm, (ii) Bên nhận bảo đảm đã
thông báo cho bên bảo đảm, bên thứ ba giữ
tài sản bảo đảm về việc vi phạm nghĩa vụ
dẫn đến quyền xử lý tài sản bảo đảm và về
việc bên nhận bảo đảm sẽ tiến hành thu giữ
tài sản (nhưng không cần ghi rõ thời gian,
địa điểm, phương thức thu giữ), và (iii) Tại
thời điểm thu giữ, bên bảo đảm, bên thứ ba
giữ tài sản bảo đảm không chống đối21. Điều
đó có nghĩa là nếu bên bảo đảm, bên thứ ba
đã nhận được thông báo, nhưng không có
mặt tại địa điểm có tài sản để thể hiện sự
chống đối, hoặc đã bỏ đi khỏi nơi có tài sản
từ lâu, thì bên nhận bảo đảm vẫn có quyền
tiến hành thu giữ tài sản bảo đảm để xử lý.
4.2. Phương thức bên nhận bảo đảm tự
bán tài sản bảo đảm hoặc nhận chính tài
sản bảo đảm để thay thế cho việc thực hiện
nghĩa vụ
các phương thức xử lý tài sản cầm cố, thế chấp
sau: (a) Bán đấu giá tài sản, (b) Bên nhận tài
sản tự bán tài sản, (c) Bên nhận bảo đảm nhận
chính tài sản để thay thế cho việc thực hiện
nghĩa vụ, (d) Các phương thức khác.
Tuy nhiên, BLDS 2015 chưa quy định
bên nhận bảo đảm phải tuân thủ các nghĩa vụ
gì khi tự mình bán tài sản bảo đảm để tránh
tình trạng giá bán quá thấp, ảnh hưởng đến
quyền lợi của bên bảo đảm. BLDS chỉ có một
điều quy định về nghĩa vụ thông báo của bên
nhận bảo đảm về việc xử lý tài sản bảo đảm
(Điều 300) và một điều quy định về định giá
tài sản bảo đảm (Điều 306), trong đó yêu cầu
“việc định giá tài sản bảo đảm phải bảo đảm
khách quan, phù hợp với giá thị trường”,
nhưng quy định này chưa đưa ra các tiêu chí
cụ thể để tòa án xem xét liệu việc xử lý tài
sản bảo đảm có tuân thủ đúng các nguyên tắc
và yêu cầu của pháp luật, bảo vệ quyền lợi
chính đáng của bên bảo đảm hay không. Việc
đánh giá tính đúng đắn, hợp pháp trong xử lý
tài sản bảo đảm có ý nghĩa quan trọng để tòa
án quyết định rằng bên có nghĩa vụ phải
thanh toán khoản nợ còn thiếu cho bên nhận
bảo đảm hay không nếu sau khi xử lý tài sản
bảo đảm, số tiền thu được vẫn chưa đủ để
thanh toán toàn bộ các nghĩa vụ.
Theo thông lệ quốc tế, trong quá trình
bán tài sản bảo đảm, bên nhận bảo đảm phải
tuân thủ nguyên tắc “thiện chí” “”(good
faith) và “đảm bảo tính hợp lý về thương
mại” (commercially reasonable)22. “Thiện
chí” thể hiện ở việc thông báo trong thời hạn
hợp lý cho bên bảo đảm và các bên liên quan
về xử lý tài sản bảo đảm, tạo điều kiện cho
bên bảo đảm nhận lại tài sản bảo đảm khi
thỏa mãn các điều kiện luật định, tôn trọng
thỏa thuận của các bên… Tuy nhiên, thiện
chí không có nghĩa là bên nhận bảo đảm phải
được sự nhất trí, hợp tác của bên bảo đảm
mọi vấn đề (phương thức xử lý tài sản, giá
Một trong điểm tiến bộ của BLDS 2015
về xử lý tài sản bảo đảm là đã thiết kế những
quy định chung ghi nhận bên bảo đảm và bên
nhận bảo đảm có quyền thoả thuận một trong
Xem tiếp trang 49)
21 Điều 77 Luật mẫu về giao dịch bảo đảm của UNCITRAL.
22 Điều 9-610 U.C.C., Điều 4 Luật mẫu về giao dịch bảo đảm của UNCITRAL.
NLẬGHPIÊPNHCÁỨPU
40
Số 21 (421) - T11/2020
10 trang
18660
Free
Bạn đang xem tài liệu "Hoàn thiện dự thảo nghị định về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- hoan_thien_du_thao_nghi_dinh_ve_bao_dam_thuc_hien_nghia_vu.pdf
