Bài giảng Thống kê trong kinh tế và kinh doanh - Chương 1: Giới thiệu chung về thống kê

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

KHOA THỐNG KÊ

NỘI DUNG

GIỚI THIỆU CHUNG VỀ THỐNG KÊ

THU THẬP DỮ LIỆU THỐNG KÊ

TỔNG HỢP THỐNG KÊ

1

2

3

CÁC MỨC ĐỘ THỐNG KÊ MÔ TẢ

ĐIỀU TRA CHỌN MẪU

4

5

6

7

8

PHÂN TÍCH HỒI QUY VÀ TƯƠNG QUAN

PHÂN TÍCH DÃY SỐ THỜI GIAN

PHƯƠNG PHÁP CHỈ SỐ

ĐÁNH GIÁ HỌC PHẦN

• Điểm đánh giá của GV: 10%

• Kiểm tra: 30%

• Thi kết thúc học phần: 60%

(Điều kiện được tham dự thi: Điểm đánh giá của GV từ

5 điểm trở lên và Điểm kiểm tra từ 3 điểm trở lên)

THI KẾT THÚC HỌC PHẦN

Thời gian làm bài: 90 phút (SV được sử dụng tài liệu)

I. PHẦN TRẮC NGHIỆM (10 câu x 0,4 = 4 điểm)

(Lựa chọn 1 phương án trả lời đúng nhất)

Lý thuyết + Bài tập

II. PHẦN TỰ LUẬN (6 điểm)

Bài tập 1: Dựa vào kết quả phần mềm SPSS (3 điểm)

Bài tập 2: Tự tính toán (3 điểm)

CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU CHUNG

VỀ THỐNG KÊ

I

II

III

IV

ĐỐI TƯỢNG

NGHIÊN CỨU

CỦA

CÁC KHÁI NIỆM

THƯỜNG DÙNG

TRONG

THANG ĐO

TRONG

THỐNG KÊ

QUÁ TRÌNH

NGHIÊN CỨU

THỐNG KÊ

I. Đối tượng nghiên cứu của thống kê

Thống kê là gì?

Sơ lược lịch sử phát triển thống kê

Đối tượng nghiên cứu của thống kê

1. Thống kê là gì ?

Thống kê học là khoa học nghiên cứu hệ thống các

phương pháp thu thập, xử lý và phân tích các con số

(mặt lượng) nhằm để tìm hiểu bản chất và tính quy

luật vốn có của chúng (mặt chất).

2. Sơ lược về sự ra đời và phát triển của

thống kê

công cụ

quản lý

vĩ mô

Thể hiện

quan hệ lượng chất

Phân tích đánh giá

theo thời gian, không giain

Ghi chép các con số

3. Đối tượng nghiên cứu của thống kê

Không gian

Mặt lượng

Mặt chất

Thời gian

Hiện tượng và

quá trình KTXH

Số lớn

II. Một số khái niệm thường dùng trong

thống kê

Tổng thể thống kê và đơn vị tổng thể

Tiêu thức thống kê

1

2

3

Chỉ tiêu thống kê

1. Tổng thể thống kê và đơn vị tổng thể

Tổng thể thống kê là hiện tượng số lớn bao gồm các

đơn vị hoặc phần tử cần quan sát và phân tích mặt

lượng. Các đơn vị hoặc phần tử này được gọi là đơn

vị tổng thể.

Các loại tổng thể thống kê

Theo sự nhận

biết cá c đơn vị

Tổng thể

tiềm ẩn

Tổng thể

bộc lộ

Các loại tổng thể thống kê

Theo mục đích

nghiên cứu

Tổng thể

khô ng

đồng chất

Các loại tổng thể thống kê

Theo phạm vi

nghiên cứu

Tổng thể

bộ phận

chung

2. Tiêu thức thống kê

Tiêu thức thống kê là đặc điểm của đơn vị tổng thể

được chọn ra để nghiên cứu tuỳ theo mục đích nghiên

cứu khác nhau.

Các loại tiêu thức thống kê

Tiêu thức

thống kê

Tiêu thức thực thể

Nêu lên bản chất của

đơn vị tổng thể

Tiêu thức

Số lượng

Biểu hiện trực tiếp

thông qua con số

(lượng biến)

Tiêu thức

Thay phiên

Là tiêu thức có hai

biểu hiện không

trùng nhau trên

cùng một đơn vị

tổng thể

Tiêu thức

thuộc tính

Biểu hiện không

trực tiếp bằng con

số, mà bằng các

đặc điểm, tính chất

khác nhau

Tiêu thức thời gian

Phản á nh thời gian của hiện

tượng nghiên cứu

Tiêu thức không gian

Nêu lên phạm vi lãnh thổ của

hiện tượng nghiên cứu

3. Chỉ tiêu thống kê

Chỉ tiêu thống kê phản ánh mặt lượng gắn với chất của

các hiện tượng trong điều kiện thời gian và địa điểm cụ

thể.

Các loại chỉ tiêu thống kê

Theo hì nh

thức biểu hiện

Chỉ tiêu

giá trị

Chỉ tiêu

hiện vật

Các loại chỉ tiêu thống kê

Theo tí nh chất

biểu hiện

Chỉ tiêu

tương đối

Chỉ tiêu

tuyệt đối

Các loại chỉ tiêu thống kê

Theo đặc điểm

thời gian

Chỉ tiêu

thời kỳ

Chỉ tiêu

thời điểm

Các loại chỉ tiêu thống kê

Theo nội dung

Chỉ tiêu

Số lượng

(khối lượng)

Chỉ tiêu

chất lượng

III. THANG ĐO TRONG THỐNG KÊ

1. Thang đo định danh

2. Thang đo thứ bậc

3. Thang đo khoảng

4. Thang đo tỷ lệ

MÔ HÌNH MÔ TẢ CÁC THANG ĐO

Đánh số các biểu hiện

cùng loại của tiêu thức

Biểu hiệu có

thứ tự hơn kém

THANG ĐO ĐỊNH DANH

(Nominal Scale)

Tiêu thức

thuộc tính

THANG ĐO THỨ BẬC

(Ordinal Scale)

Có khoảng cách

bằng nhau

THANG ĐO KHOẢNG

(Interval Scale)

Có gốc 0

Tiêu thức

Số lượng

THANG ĐO TỶ LỆ

(Ratio Scale)

VI. S¬ ®å chung c a qu¸ trình nghiªn cøu

PHÂN TÍCH VÀ DỰ ĐOÁN

TỔNG HỢP THỐNG KÊ

(Xử lý tài liệu)

ĐIỀU TRA THỐNG KÊ

(Thu thập thông tin)

THỐNG KÊ

(Phân tích dữ liệu)

Xây dựng hệ thống

chỉ tiêu thống kê

Trình bày kết quả nghiên cứu

(Xác định nhu cầu thông tin)

- Xác định mục đích nghiên cứu

- Phân tích đặc điểm hiện tượng

ỨNG DỤNG SPSS

TRONG QUẢN LÝ VÀ XỬ LÝ

DỮ LIỆU THỐNG KÊ

1. Giới thiệu chung về SPSS

SPSS (Statistical Package for Social Sciences) Là

phần mềm chuyên dụng xử lý thô ng tin sơ cấp.

(thô ng tin được thu thập trực tiếp từ đối tượng

nghiên cứu thô ng qua bảng hỏi được thiết kế sẵn)

29

Cá c màn hì nh chí nh trong SPSS

- Màn hì nh quản lý dữ liệu

- Màn hì nh quản lý biến

- Màn hì nh hiển thị kết quả

30

Các menu chính

File: tạo file mới, mở file sẵn có, ghi file, in, thoát,…

Edit: undo, cắt, dán, tìm kiếm thay thế, xác lập các mặc định,…

View: hiện dòng trạng thái, thanh công cụ, chọn font chữ,…

Data: các vấn đề liên quan đến dữ liệu,…

Transform: chuyển đổi dữ liệu, tính toán, mã hóa lại các biến,…

Analyze: các phân tích thống kê,…

Graphs: biểu đồ và đồ thị,…

Utilities: thông tin về các biến và file,…

Window: sắp xếp và di chuyển các cửa sổ làm việc

Help: trợ giúp

31

2. Quản lý dữ liệu

Cơ sở dữ liệu (định nghĩa kiểu kĩ thuật): là một tập hợp

thông tin có cấu trúc.

Chú ý: Trong SPSS tại một thời điểm, chỉ có 1 CSDL

được mở.

Thành phần của CSDL

• Quan sát (Observation): chứa thông tin về 1

đối tượng điều tra:

• Biến (variable): thể hiện các thuộc tính của

quan sát

32

Khai báo biến trong SPSS

Variable Name (tên biến)

Variable Type (Kiểu biến)

Labels (nhãn biến)

Value (giá trị của từng mã hoá)

Missing (giá trị khuyết)

Measure (thang đo)

Width (Xác định số lượng ký tự hiện thị)

Decimals (số lượng số hiện thị sau dấu phẩy)

Column format (Định kích cỡ cho cột- độ rộng của cột)

Align (Định ra vị trí hiện thị các giá trị - căn phải/trái/giữa)

33