Bài giảng Pháp luật đại cương - Bài 7, Phần c: Giới thiệu ngành luật dân sự, luật tố tụng dân sự

Dành cho sinh viên không chuyên ngành Luật, khối ngành

Khoa học Tự nhiên

Thạc sĩ: Hà Minh Ninh

Email: minhninh89@gmail.com

B.Luật Tố tụng Dân sự

I.Khái quát chung

II. Thủ tục tố tụng dân sự

B.Luật Tố tụng Dân sự

I.Khái quát chung

Khái niệm: là một ngành luật trong hệ thống pháp luật, bao

gồm hệ thống các QPPL điều chỉnh các quan hệ phát sinh

trong tố tụng dân sự để bảo đảm việc giải quyết vụ việc dân

sự và thi hành án dân sự nhanh chóng, đúng đắn, bảo vệ

quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức và lợi

ích của Nhà nước

B.Luật Tố tụng Dân sự

I.Khái quát chung

Vụ việc dân sự

civil cases and matters

Việc dân sự

Vụ án dân sự

civil cases

civil matters

B.Luật Tố tụng Dân sự

I.Khái quát chung

• Khởi kiện yêu cầu giải quyết tranh

Vụ án

dân sự

chấp dân sự, hôn nhân gia đình, kinh

doanh thương mại, lao động

• Yêu cầu công nhận hoặc không công

nhận sự kiện pháp lý làm phát sinh

quyền, nghĩa vụ dân sự, hôn nhân gia

đình, kinh doanh thương mại, lao động

Việc

dân sự

B.Luật Tố tụng Dân sự

I.Khái quát chung

VỤ ÁN DÂN SỰ

Điều 26,

BLTTDS

• Tranh chấp về dân sự (Civil disputes)

Điều 28,

BLTTDS

• Tranh chấp về hôn nhân và gia

đình (Marriage and family-related disputes)

Điều 30,

BLTTDS

• Tranh chấp về kinh doanh, thương

mại (Business, trade disputes)

Điều 32,

BLTTDS

• Tranh chấp về lao động (Labor

disputes)

B.Luật Tố tụng Dân sự

I.Khái quát chung

VIỆC DÂN SỰ

Điều 27,

BLTTDS

• Yêu cầu về dân sự (Civil requests)

Điều 29,

BLTTDS

• Yêu cầu về hôn nhân và gia đình

(Marriage-and family-related requests)

Điều 31,

BLTTDS

• Yêu cầu về kinh doanh thương

mại (Business or trade requests)

Điều 33,

BLTTDS

• Yêu cầu về lao động (Labor requests)

B.Luật Tố tụng Dân sự

I.Khái quát chung

Nguyên tắc (từ Điều 3 đến Điều 22)

Tuân thủ pháp luật

Quyền quyết định và tự định đoạt của đương sự

Hòa giải trong tố tụng dân sự

Thẩm phán, Hội thẩm ND xét xử vụ án DS và Thẩm phán giải quyết

việc dân sự độc lập và chỉ tuân theo pháp luật

Bảo đảm chế độ xét xử sơ thẩm, phúc thẩm

Bảo đảm tranh tụng trong xét xử

B.Luật Tố tụng Dân sự

I.Khái quát chung

Thẩm quyền của tòa án các cấp

Thẩm quyền của TAND cấp huyện: Điều 35, BLTTDS

Thẩm quyền của các Tòa chuyên trách TAND cấp huyện: Điều

36, BLTTDS

Thẩm quyền của TAND cấp tỉnh: Điều 37, BLTTDS

Thẩm quyền của các Tòa chuyên trách TAND cấp tỉnh: Điều

38, BLTTDS

Thẩm quyền Tòa án theo lãnh thổ: Điều 39, BLTTDS

Thẩm quyền của Tòa án theo sự lựa chọn của nguyên đơn,

người yêu cầu: Điều 40, BLTTDS

B.Luật Tố tụng Dân sự

I.Khái quát chung

Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng

• Chánh án, Thẩm

phán, Hội thẩm

Tòa án

nhân dân, Thẩm

nhân dân

tra viên, Thư ký

tòa án

• Viện trưởng VKS,

Viện kiểm sát

Kiểm sát viên,

nhân dân

Kiểm tra viên

B.Luật Tố tụng Dân sự

I.Khái quát chung

Người tham gia tố tụng

• Nguyên đơn, bị đơn (the

plaintiffs, the defendants )

• Người có quyền, nghĩa vụ

liên quan (the persons with

Đương

sự

(Điều 68)

interests

and

• Người bảo vệ quyền và lợi ích

hợp pháp của đương sự

• Người làm chứng, người giám

định, người phiên dịch, người

đại diện

Người tham

gia tố tụng

khác

B.Luật Tố tụng Dân sự

I.Khái quát chung

Chứng cứ (evidences): là những gì có thật.

Điều 94. Nguồn chứng cứ

Chứng cứ được thu thập từ các nguồn sau đây:

1. Tài liệu đọc được, nghe được, nhìn được, dữ liệu điện tử.

2. Vật chứng.

3. Lời khai của đương sự.

4. Lời khai của người làm chứng.

5. Kết luận giám định.

6. Biên bản ghi kết quả thẩm định tại chỗ.

7. Kết quả định giá tài sản, thẩm định giá tài sản.

8. Văn bản ghi nhận sự kiện, hành vi pháp lý do người có

chức năng lập.

9. Văn bản công chứng, chứng thực.

10. Các nguồn khác mà pháp luật có quy định.

B.Luật Tố tụng Dân sự

I.Khái quát chung

Điều 97. Xác minh, thu thập chứng cứ

1. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình thu thập tài liệu, chứng cứ

bằng những biện pháp sau đây:

a) Thu thập tài liệu đọc được, nghe được, nhìn được; thông điệp dữ liệu điện

tử;

b) Thu thập vật chứng;

c) Xác định người làm chứng và lấy xác nhận của người làm chứng;

d) Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cho sao chép hoặc cung cấp những tài

liệu có liên quan đến việc giải quyết vụ việc mà cơ quan, tổ chức, cá nhân

đó đang lưu giữ, quản lý;

đ) Yêu cầu Ủy ban nhân dân cấp xã chứng thực chữ ký của người làm

chứng;

e) Yêu cầu Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ nếu đương sự không thể thu

thập tài liệu, chứng cứ;

g) Yêu cầu Tòa án ra quyết định trưng cầu giám định, định giá tài sản;

h) Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện công việc khác theo quy

định của pháp luật.

B.Luật Tố tụng Dân sự

I.Khái quát chung

Các biện pháp khẩn cấp tạm thời (Điều 115 đến Điều 132)

Điều 114. Các biện pháp khẩn cấp tạm thời

1. Giao người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người

có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi cho cá nhân hoặc tổ chức

trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục.

2. Buộc thực hiện trước một phần nghĩa vụ cấp dưỡng.

3. Buộc thực hiện trước một phần nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do tính

mạng, sức khoẻ bị xâm phạm.

4. Buộc người sử dụng lao động tạm ứng tiền lương, tiền bảo hiểm y tế,

bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, chi phí cứu chữa tai nạn lao động

hoặc bệnh nghề nghiệp, tiền bồi thường, trợ cấp tai nạn lao động hoặc bệnh

nghề nghiệp cho người lao động.

5. Tạm đình chỉ thi hành quyết định đơn phương chấm dứt hợp đồng lao

động, quyết định sa thải người lao động.

B.Luật Tố tụng Dân sự

I.Khái quát chung

Các biện pháp khẩn cấp tạm thời (tt)

Điều 114. Các biện pháp khẩn cấp tạm thời

6. Kê biên tài sản đang tranh chấp.

7. Cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với tài sản đang tranh chấp.

8. Cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp.

9. Cho thu hoạch, cho bán hoa màu hoặc sản phẩm, hàng hóa khác.

10. Phong tỏa tài khoản tại ngân hàng, tổ chức tín dụng khác, kho bạc nhà

nước; phong tỏa tài sản ở nơi gửi giữ.

11. Phong tỏa tài sản của người có nghĩa vụ.

12. Cấm hoặc buộc thực hiện hành vi nhất định.

13. Cấm xuất cảnh đối với người có nghĩa vụ.

14. Cấm tiếp xúc với nạn nhân bạo lực gia đình.

15. Tạm dừng việc đóng thầu và các hoạt động có liên quan đến việc đấu

thầu.

16. Bắt giữ tàu bay, tàu biển để bảo đảm giải quyết vụ án.

17. Các biện pháp khẩn cấp tạm thời khác mà luật có quy định.

B.Luật Tố tụng Dân sự

I.Khái quát chung

Án phí, lệ phí:

Điều 143. Tiền tạm ứng án phí, tiền tạm ứng lệ phí; án phí, lệ

phí

1. Tiền tạm ứng án phí bao gồm tiền tạm ứng án phí sơ thẩm và

tiền tạm ứng án phí phúc thẩm.

2. Án phí bao gồm án phí sơ thẩm và án phí phúc thẩm.

3. Tiền tạm ứng lệ phí giải quyết việc dân sự bao gồm tiền tạm ứng

lệ phí sơ thẩm và tiền tạm ứng lệ phí phúc thẩm.

4. Lệ phí bao gồm lệ phí cấp bản sao bản án, quyết định và các

giấy tờ khác của Tòa án, lệ phí nộp đơn yêu cầu Tòa án giải quyết

việc dân sự, lệ phí giải quyết việc dân sự và các khoản lệ phí khác

mà luật có quy định.

Cơ sở pháp lý:

Luật phí và lệ phí năm 2015

Nghị quyết 362/2016/UBTVQH ngày 21/12/2016

B.Luật Tố tụng Dân sự

I.Khái quát chung

Thời hạn hiệu khởi kiện, thời hiệu yêu cầu

(The statute of limitations for lawsuits, the statute of limitations for requests)

“Thời hiệu khởi kiện là thời hạn mà chủ thể được quyền khởi

kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án dân sự bảo vệ quyền

và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm; nếu thời hạn đó kết thúc

thì mất quyền khởi kiện.” Khoản 3, Điều 150, BLDS 2015

Điều 184. Thời hiệu khởi kiện, thời hiệu yêu cầu giải

quyết việc dân sự

1. Thời hiệu khởi kiện, thời hiệu yêu cầu giải quyết việc dân

sự được thực hiện theo quy định của Bộ luật dân sự.

B.Luật Tố tụng Dân sự

II. Thủ tục tố tụng dân sự

Thủ tục giải quyết VỤ ÁN DS

Xem xét lại Bản

án, Quyết định

Thi

hành

án

Khởi

kiện

Thụ lý

vụ án

Hòa

giải

Xét

xử

Hòa giải

thành

Sơ thẩm

Quyết định công

nhận hòa giải

thành

Phúc thẩm

B.Luật Tố tụng Dân sự

II. Thủ tục tố tụng dân sự

Thủ tục giải quyết VIỆC DS

Xem Phần thứ năm: Thủ tục

giải quyết việc dân sự, từ Điều

311 đến Điều 341

Bài giảng Pháp luật đại cương - Bài 7, Phần c: Giới thiệu ngành luật dân sự, luật tố tụng dân sự - Hà Minh Ninh