Bài giảng Pháp luật đại cương - Bài 1: Nguồn gốc, bản chất, đặc điểm, chức năng của Nhà nước - Hà Minh Ninh
PHÁP LUẬT ĐẠI CƢƠNG
Dành cho sinh viên không chuyên ngành
Luật, khối ngành Khoa học Tự nhiên
Thạc sĩ: Hà Minh Ninh
Email: minhninh[email protected]
Bài 1: Nguồn gốc, bản chất, đặc
điểm, chức năng của Nhà nƣớc
I. Nguồn gốc của Nhà nƣớc
II. Bản chất của Nhà nƣớc
III. Đặc điểm của Nhà nƣớc
IV. Chức năng của Nhà nƣớc
I. Nguồn gốc Nhà nƣớc (Origin of the State)
1. Học thuyết bạo lực (Force Theory)
2. Học thuyết tiến hóa – Học thuyết gia trƣởng
(Evolutionary Theory)
3. Học thuyết thần quyền (Divine Right Theory)
4. Học thuyết khế ƣớc xã hội (Social Contract Theory)
5. Học thuyết Mác (Marx’s Theory)
Học thuyết bạo lực (Force Theory)
Cho rằng nguồn gốc của nhà nƣớc là từ chiến tranh –
bạo lực, từ đó một nhóm ngƣời chiến thắng - “kẻ thắng
làm vua” có quyền cai trị đối với tù binh - nô lệ.
Học thuyết tiến hóa – Học thuyết gia
trƣởng (Evonutionary Theory)
Cho rằng nhà nƣớc tiến hóa theo thời gian, ban đầu là
từ các gia đình riêng lẻ rồi đến các gia tộc, sau đó tập
trung lại thành các bộ lạc, dần dần hình thành nên nhà
nƣớc. Nhà nƣớc là kết quả từ “gia đình” và “quyền gia
trƣởng”.
Học thuyết thần quyền (Divine Right
Theory)
Cho rằng mọi sự vật trên thế giới đều do Thƣợng đế
sáng tạo ra, và Thƣợng đế tạo ra nhà nƣớc để duy trì
trật tự thế giới bằng cách trao quyền lực tối thƣợng,
siêu nhiên, vô hạn cho nhà nƣớc. Dẫn đến quyền lực
nhà nƣớc là vĩnh cửu, bất biến.
Học thuyết thần quyền (Divine Right
Theory)
Phái
Quân
quyền
Học
thuyết
thần
quyền
Phái
Giáo
quyền
Phái
Dân
quyền
Học thuyết thần quyền (Divine Right
Theory)
Phái Quân quyền cho rằng, Thƣợng đế trực tiếp trao
quyền cai trị dân chúng cho nhà nƣớc mà đại diện là
Hoàng đế (Vua). Từ đó Hoàng đế (Vua) là ngƣời có
quyền lực tối thƣợng, quyền lực tuyệt đối. Tiêu biểu
cho phái này là các nƣớc phong kiến Phƣơng Đông.
Học thuyết thần quyền (Divine Right
Theory)
Phái Giáo quyền cho rằng Thƣợng đế trao quyền lực
tối thƣợng cho Giáo hội – Church (đại diện là Giáo
hoàng - Pope), sau đó Giáo hội mới trao lại cho Hoàng
đế (Vua) bằng nghi thức “trao vƣơng niệm”, thƣờng
thấy ở các nƣớc phong kiến Phƣơng Tây.
Học thuyết thần quyền (Divine Right
Theory)
Phái Dân quyền cho rằng nguồn gốc của quyền lực là
từ Thƣợng đế và quyền lực đó đƣợc trao cho nhân dân
để rồi họ ủy thác cho nhà nƣớc (mà Vua là ngƣời đại
diện). Có thể thấy đƣợc tƣ tƣởng này trong tƣ tƣởng
Nho giáo của Trung Quốc
Học thuyết khế ƣớc xã hội (Social
Contract Theory)
Cho rằng, con ngƣời không thể sống trong trạng thái tự
nhiên vô chính phủ, vì vậy, học cần tự giác ký kết với
nhau một khế ƣớc để giao cho tổ chức làm trung gian,
trọng tài nhằm đảm bảo an ninh , quyền tƣ hữu và các
quyền cá nhân khác. Tổ chức đó là nhà nƣớc.
Thomas Hobben
Jean Jacques
Rousseau
John Loke
Montesquie
I. Nguồn gốc Nhà nƣớc (Origin of the State)
Bên cạnh các học thuyết vừa trình bày lý giải về
nguồn gốc nhà nƣớc còn có các Học thuyết Tâm lý,
Học thuyết Siêu nhiên, chúng đƣợc gọi chung là các
học thuyết phi Mác-xít về nguồn gốc của nhà nƣớc.
Tồn tại của các học thuyết trên:
•Dựa trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa duy tâm
•Không gắn liến với điều kiện vật chất của xã hội –
các nguyên nhân về kinh tế.
•Chƣa đƣa ra đƣợc bản chất của nhà nƣớc – bản chất
giai cấp của nhà nƣớc
Học thuyết Mác (Marx’s Theory)
Chủ nghĩa Mác – Lênin là hệ thống quan điểm và học thuyết
khoa học của C.Mác (Karl Marx, 1818-1883), Ph.Awngghen
(Friedrich Engels, 1820-1895) và sự phát triển của V.I.Leenin
(Vladimir Ilich Lenin, 1870-1942). Nội dung đƣợc cấu thành từ
3 bộ phận lý luận, có mối quan hệ thống nhất, biện chứng với
nhau: Triết học Mác – Lênin, Kinh tế học chính trị Mác –
Lênin và Chủ nghĩa xã hội khoa học
Karl Marx
Friedrich Engels
Lenin
Học thuyết Mác (Marx’s Theory)
George Wilhelm
Friedrich Hegel
(1770-1831)
Ludwig
Feuerbach
(1804-1872)
Triết học
Đức
Claude Henri
de Rouvroy
Saint Simon
(1760-1825)
Chủ
nghĩa
Mác-
Lênin
Chủ nghĩa
xã hội
Chính trị
Adam Smith
(1723-1790)
học cổ điển
không
Anh
tƣởng Pháp
David Ricardo
(1772-1823)
Charles Fourier
(1772-1837)
Học thuyết Mác (Marx’s Theory)
Lịch sử thế giới
Thời tiền sử
Cổ đại
Hiện đại
Trung cổ
Cận đại
(Middle Ages)
(Early Morden)
(Pre-History)
(Antiquity)
(Morden)
Các hình thái kinh tế - xã hội (Chủ nghĩa Mác-Lênin)
Cộng sản nguyên thủy
Chiếm hữu nô
lệ
Phong kiến
Chủ nghĩa Tƣ
bản
Chủ
Cộng sản
nghĩa
(Primitive
Communism)
(Slave Society)
( Feudalism)
(Capitalism)
(Communism)
Học thuyết Mác (Marx’s Theory)
Tƣ liệu
Sản xuất
Lực
lƣợng
Sản xuất
Phƣơng
thức Sản
xuất
Hình thái
Quan hệ
Sản xuất
KT-XH
Quan hệ
Sản xuất
Kiến
trúc
thƣợng
tầng
Học thuyết Mác (Marx’s Theory)
QH sở
hữu
TLSX
Ngƣời
lao động
QUAN
HỆ SẢN
XUẤT
LỰC
QH Tổ
chức –
Quản lý
LƢỢNG
SẢN XUẤT
Tƣ liệu
sản xuất
QH
phân
phối
Học thuyết Mác (Marx’s Theory)
QHSX
tàn dƣ
Hệ
thống ý
thức xã
hội
KIẾN
TRÚC
THƢỢNG
TẦNG
CƠ SỞ
QHSX
thống trị
HẠ TẦNG
Thiết
chế
chính trị
- xã hội
QHSX
mới
Học thuyết Mác (Marx’s Theory)
Thị tộc
Bào tộc
Bộ tộc
Công cụ lao
động phát
triển (đá,
Kinh
Năng suất
lao động
tăng, của
cải dƣ thừa
nghiệm lao
động của
con ngƣời
đồng, sắt)
3 lần phân công lao động
Thủ công nghiệp
tách khỏi nông
nghiệp
Buôn bán phát triển,
thƣơng nghiệp ra
đời
Chăn nuôi tách
khỏi trồng trọt
Tải về để xem bản đầy đủ
32 trang
14580
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Pháp luật đại cương - Bài 1: Nguồn gốc, bản chất, đặc điểm, chức năng của Nhà nước - Hà Minh Ninh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_phap_luat_dai_cuong_bai_1_nguon_goc_ban_chat_dac_d.pdf
