Bài giảng Nhà nước và pháp luật đại cương - Chương 3: Những vấn đề cơ bản về pháp luật
NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
ĐẠI CƯƠNG
Chương 3
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁP LUẬT
I - NGUỒN GỐC, KHꢀI NIꢁM, BẢN CHẤT, CHỨC NĂNG,
CỦA PHꢀP LUẬT
II - HÌNH THỨC PHꢀP LUẬT
III - QUY PHẠM PHꢀP LUẬT VÀ VĂN BẢN QUY PHẠM
PHꢀP LUẬT
IV - QUAN Hꢁ PHꢀP LUẬT
V - THỰC HIꢁN PHꢀP LUẬT
VI - VI PHẠM PHꢀP LUẬT VÀ TRꢀCH NHIꢁM PHꢀP LÝ
I - NGUỒN GỐC, KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, CHỨC
NĂNG, VAI TRÒ CỦA PHÁP LUẬT
1. Nguồn gốc pháp luật
2. Khái niệm
3. Bản chất pháp luật
4. Chức năng của pháp luật
1. Nguồn gốc pháp luật
→ Pháp luật được hình thành như thế nào?
Quan điểm
Quan điểm
phi Má c – xí t
về nguồn gốc
phá p luật
Má c – xit
về nguồn gốc
phá p luật
1. Nguồn gốc pháp luật
Quan điểm phi Mác – xit về nguồn gốc pháp luật
Thuyết
Thuyết
PL
Thuyết
PL
Thần
học
tự nhiên
linh cảm
1. Nguồn gốc pháp luật
Quan điểm CN Mác – Lênin về nguồn gốc pháp luật
✓ Nhà nước và phá p luật là hai hiện tượng cơ bản
nhất của đời sống xã hội, luô n cùng song song tồn
tại.
✓ Nguyên nhâ n dẫn đến sự ra đời của nhà nước là
nguyên nhâ n dẫn đến sự ra đời của phá p luật:
- Kinh tế: xuất hiện tư hữu..
- Xã hội: phâ n hó a giai cấp và đấu tranh giai cấp
lên đến đỉnh điểm khô ng thể tự điều hò a.
✓ Nhà nước sử dụng phá p luật để điều chỉnh cá c
QHXH.
1. Nguồn gốc pháp luật
Tập quán pháp
Con đường
hì nh thành
phá p luật
Tiền lệ phá p
VBQPPL
2. Khái niệm pháp luật
a. Định nghĩa
do NN ban hành
hoặc thừa nhận và
bảo đảm thực hiện
Là
hệ thống
các
Phá p
thể hiện ý chí của
giai cấp thống trị
Luật
quy tắc
xử sự
chung
nhằm điều chỉnh các
quan hệ xã hội phát triển
phꢂ hꢃp vꢄi
lꢃi ích của giai cấp mꢅnh
2. Khái niệm pháp luật
b. Các thuộc tính của pháp luật
Tí nh quy phạm phổ biến
Các thuộc tính
của
Tính xác định chặt chẽ
về mặt hꢅnh thức
pháp luật
Tính đưꢃc bảo đảm
thực hiện bởi nhà nưꢄc
3. Bản chất của pháp luật
a. Tính giai cấp
- Pháp luật phꢀn ánh ý chí của giai cấp thống trị.
- Pháp luật định hướng cho sự phát triển của
các QHPL theo ý chí của giai cấp thống trị
.
3. Bản chất của pháp luật
b. Tính xã hội:
- Pháp luật thể hiện ý chí của các giai cấp và
tầng lớp khác trong xã hội.
- Pháp luật là công cụ, phương tiện điều chỉnh
các QHXH, làm cho chúng vận động và phát
triển phù hợp với quy luật khách quan.
Chức năng của pháp luật
Khái niệm: Chức năng của pháp luật là những phương diện, mặt tác động
chủ yếu của pháp luật, phản ánh bản chất giai cấp và giá trị xã hội của
pháp luật
Điều chỉnh
Giáo dục
Bảo vệ
II. HÌNH THỨC PHÁP LUẬT
1. Định nghĩa
Hình thức của pháp luật được hiểu ngắn gọn
là hình thức biểu hiện ra bên ngoài của pháp
luật, là phương thức tồn tại thực tế của pháp
luật.
2. Hình thức pháp luật
a. Hꢅnh thức bên trong: Bao gồm:
- Các nguyên tắc chung của pháp luật
- Hệ thống pháp luật, ngành luật, chế định pháp luật, QPPL
HTPL: gồm các ngành luật, chế định
PL, QPPL. Nội dung dựa trên cơ sở
ngtắc thống nhất của PL quốc gia
HTPL
Ngành luật: hthống các QPPL điều
chỉnh một lĩnh vực các QHXH nhất
định với các phương pháp riêng
biệt
Các ngành
luật
Chế định PL: hthống các QPPL
điều chỉnh các QHXH cùng loại
trong cùng ngành luật
Các chế định
Pháp luật
QPPL: qtắc xử sự chung
do NN ban hành hoặc
thừa nhận. Bộ phận cấu
thành nhỏ nhất của HTPL
Các QPPL
b. Hình thức bên ngoài
Tập quán pháp
Tiền lệ pháp
Văn bản QPPL
III – QUY PHẠM PHÁP LUẬT VÀ VĂN BẢN
QUY PHẠM PHÁP LUẬT
1. QUY PHẠM PHÁP LUẬT
1.1. Khái niệm
1.2. Cấu trúc của quy phạm pháp luật
1.1. Khái niệm quy phạm pháp luật
a. Định nghĩa
Quy phạm pháp luật là quy tắc xử sự mang
tính bắt buộc chung do nhà nước ban hành
hoặc thừa nhận và bꢀo đꢀm thực hiện, thê
ý chí va bꢀo vê lợi ích của giai cấp thống trị
nhꢁm điều chỉnh các quan hê xã hội.
̉ hiện
̀
̣
̣
1.1. Khái niệm quy phạm pháp luật
b. Đặc điểm
1
2
3
4
Đưꢃc nhà
nưꢄc bảo
đảm thực
hiện
Do nhà
QPPL thể
hiện ý chí
của nhà
nưꢄc
QPPL cꢆ tính
bắt buộc
chung
nưꢄc ban
hành hoặc
thừa nhận
1.2. Cấu trúc của quy phạm pháp luật
Giả định
QPPL
Quy định
Chế tài
1.2. Cấu trúc của quy phạm pháp luật
a. Giả định
- Giꢀ định nêu lên những hoàn cꢀnh, điều kiện
có thể xꢀy ra trong cuộc sống mà các chủ thể ở
vào những hoàn cꢀnh đó phꢀi lựa chọn cách xử
sự phù hợp
→ Phần giꢀ định trꢀ lời cho câu hỏi: ai/chủ thể,
khi nào, điều kiện hoàn cꢀnh nào?
Tải về để xem bản đầy đủ
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Nhà nước và pháp luật đại cương - Chương 3: Những vấn đề cơ bản về pháp luật", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
bai_giang_nha_nuoc_va_phap_luat_dai_cuong_chuong_3_nhung_van.pptx

