Bài giảng Hệ thống thông tin doanh nghiệp - Chương 5: Phương pháp sưu liệu hệ thống thông tin

BÀI GIẢNG

HỆ THỐNG THÔNG TIN

DOANH NGHIỆP

Chương 5:

PHƯƠNG PHÁP SƯU LIỆU HTTT

Giáo viên: Đỗ Ngọc Như Loan

Biên soạn: Nguyễn Thị Uyên Nhi

KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

1. Quy trình xây dựng HTTT

2

Quy trình xây dựng và phát triển gồm các công đoạn chính:

 Khảo sát

 Phân tích

 Thiết kế

QUY TRÌNH XÂY DỰNG

 Cài đặt

 Vận hành bảo trì

1. Quy trình xây dựng HTTT

3

Khảo sát:

 Hoạch định HTTT

- Trình bày rõ lý do vì sao DN cần hay không cần phát triển

HTTT

- Xác định phạm vi cho hệ thống dự kiến

- Đưa ra những ước lượng về thời gian và những nguồn lực cần

thiết để thực hiện

- Dự kiến phải giải quyết vấn đề đặt ra của dn hay tân dụng

những cơ hội trong tương lai của dn

 Một phần của nghiên cứu tính khả thi (kỹ thuật, kinh tế, thời

gian, pháp lý và hoạt động ...)

 Công cụ: Bảng câu hỏi, Báo cáo đặc tả, Phiếu thăm dò, Phiếu đo

lường công việc, …

1. Quy trình xây dựng HTTT

4

Phân tích:

 Tìm hiểu phân tích các nhu cầu thông tin của người dùng cuối,

môi trường doanh nghiệp, HT hiện tại

 Đưa ra yêu cầu chức năng với HT mới:

 Yêu cầu của thông tin đầu ra

 Yêu cầu dữ liệu đầu vào

 Yêu cầu đối với quá trình xử lý

 Mô hình hóa HT, đưa ra mô hình quan niệm, logic cho HT.

 Mô hình quan niệm cho dữ liệu: Phân tích HT về dữ liệu

 Mô hình logic cho xử lý: Phân tích HT về xử lý

1. Quy trình xây dựng HTTT

5

 Thiết kế:

 Đưa ra các đặc tả về phần cứng, phần mềm, nhân lực và dữ liệu

của HT, cũng như các sản phẩm thông tin mong muốn của HT.

 Cài đặt:

 Phát triển hoặc mua những phần cứng, phần mềm cần cho việc

thể hiện bản thiết kế

 Kiểm thử HT được xây dựng

 Huấn luyện nhân lực để vận hành và sử dụng HT

 Chuyển đổi ứng dụng sang HT mới

1. Quy trình xây dựng HTTT

6

Một HTTT được xem là hiệu quả nếu góp phần nâng cao chất

lượng hoạt động quản lý tổng thể của dn trên các mặt:

▫ Đạt được các mục tiêu thiết kế đề ra

▫ Chi phí vận hành là chấp nhận được

▫ Tin cậy, đáp ứng được các chuẩn mực của một HTTT hiện hành

▫ Thông tin đầu ra có giá trị

▫ Dễ học dễ nhớ và dễ sử dụng

▫ Mềm dẻo, dễ bảo trì

2. Mô hình hóa xử lý:

Sơ đồ phân cấp chức năng

7

 MỤC TIÊU:

 Mô tả các chức năng nghiệp vụ trong một tổ chức, các mối

quan hệ bên trong giữa các chức năng nghiệp vụ cũng như

mối quan hệ của chúng với môi trường bên ngoài

 Được thể hiện bằng một số dạng khác nhau

 Cho người xây dựng một bức tranh toàn cảnh về hoạt động

nghiệp vụ của tổ chức, doanh nghiệp

2. Mô hình hóa xử lý:

Sơ đồ phân cấp chức năng

8

2. Mô hình hóa xử lý:

Sơ đồ phân cấp chức năng

9

 KHÁI NIỆM:

 Là công cụ để mô tả chức năng nghiệp

vụ qua phân rã có thứ bậc các chức

năng

 Cho phép phân rã dần các chức năng

mức cao thành chức năng chi tiết nhỏ hơn

và kết quả cuối cùng thu được một cây

chức năng.

 Cây chức năng này xác định một cách rõ

ràng, dễ hiểu công việc cần làm (làm gì

chứ không phải làm như thế nào) trong

hệ thống.

2. Mô hình hóa xử lý:

Sơ đồ phân cấp chức năng

10

 KÝ PHÁP:

 Các chức năng: được kí hiệu

bằng hình chữ nhật trên có gán

tên nhãn (thường là một động từ

+ bổ ngữ)

 Kết nối: kết nối giữa các chức

năng mang tính chất phân cấp và

được kí hiệu bằng đoạn thẳng nối

chức năng “cha” tới chức năng

“con”

11

2. Mô hình hóa xử lý:

Sơ đồ phân cấp chức năng

12

 Ý NGHĨA:

 SĐPCCN được xây dựng giúp cho việc nắm và hiểu tổ chức (đi

từ tổng quát tới chi tiết), định hướng cho các hoạt động kế

tiếp.

 Xác định phạm vi các chức năng cần nghiên cứu

 Vị trí một công việc trong toàn bộ hệ thống tránh trùng lặp,

giúp phát hiện các chức năng còn thiếu

 Là cơ sở để cấu trúc chương trình

2. Mô hình hóa xử lý:

Sơ đồ phân cấp chức năng

13

 XÂY DỰNG:

 Phân rã từ trên xuống, có thứ bậc

 Một sơ đồ chức năng đầy đủ bao gồm:

 Tên chức năng

 Đầu ra của chức năng

 Mô tả các chức năng

 Đầu vào của các chức năng

 Những chức năng cùng chung một lĩnh vực, được đặt chung

trong một chức năng cha

 Việc thực hiện tất cả các chức năng ở mức dưới trực tiếp phải

đảm bảo thực hiện được chức năng mức trên

2. Mô hình hóa xử lý:

Sơ đồ phân cấp chức năng

14

 Một chức năng cấp thấp nhất (lá) chỉ nên có một nhiệm vụ do

một hoặc một vài cá nhân đảm nhiệm.

 Chức năng phải được phát biểu rõ ràng, không gây hiểu lầm

 Xây dựng các chức năng không quá nhiều mức

 Ở mỗi mức, các chức năng cùng mức sắp xếp trên cùng một

hàng, cùng một dạng

 Sơ đồ cần bố trí cân đối, rõ ràng để dễ kiểm tra, theo dõi

 Có thể trình bày trong nhiều trang

3. Mô hình hóa xử lý:

Sơ đồ luồng dữ liệu DFD (Data Flow Diagram)

15

 MỤC TIÊU:

 Mô hình hóa tiến trình xử lý nghiệp vụ (modeling bussiness

process) là sự biểu diễn đồ thị các chức năng của quá trình

thu thập, thao tác, lưu trữ và phân phối dữ liệu giữa các bộ

phận trong một hệ thống nghiệp vụ cũng như giữa hệ thống

nghiệp vụ và môi trường của nó.

 Sơ đồ luồng dữ liệu là một công cụ dùng để trợ giúp bốn hoạt

động chính của các phân tích viên hệ thống:

 Phân tích

 Thiết kế

 Biểu đạt

 Tài liệu

3. Mô hình hóa xử lý:

Sơ đồ luồng dữ liệu DFD (Data Flow Diagram)

16

KHÁI NIỆM: Biểu đồ luồng dữ liệu (DFD Data Flow

Diagram) là một công cụ sử dụng trong phân tích hệ

thống nhằm mô hình hóa tiến trình xử lý nghiệp vụ.

Tác nhân

Dl đã xử lý

bời cn A

ngoài

Chức

năng B

năng A

Dl được cập

nhật vào lấy ra

từ kho dl

Tác nhân

trong

Kho dữ liệu

3. Mô hình hóa xử lý:

Sơ đồ luồng dữ liệu DFD (Data Flow Diagram)

17

 Chức năng/ tiến trình xử lý

(Process)

 Luồng dữ liệu (Data Flow)

 Kho dữ liệu (Data Store)

 Tác nhân ngoài (External

Entity/ source/sink)

 Tác nhân trong (Internal

Entity)

3. Mô hình hóa xử lý:

Sơ đồ luồng dữ liệu DFD (Data Flow Diagram)

18

 CHỨC NĂNG/TIẾN TRÌNH:

 Khái niệm: biểu đạt các thao tác, nhiệm vụ hay tiến trình xử

lý.

 Chức năng phải biến đổi đầu vào (tổ chức, bổ sung, tạo

thông tin mới).

 Biểu diễn: bằng đường tròn, trong có ghi nhãn.

 Nhãn: động từ + bổ ngữ

Trong biểu đồ SĐLDL vật lý hình tròn có thể biểu diễn thực thể

thực hiện chức năng xử lý

Xử lý

3. Mô hình hóa xử lý:

Sơ đồ luồng dữ liệu DFD (Data Flow Diagram)

19

 LUỒNG DỮ LIỆU:

Dữ liệu

 Khái niệm: luồng vào

hay ra của một chức

năng/ tiến trình xử lí, tác

nhân, kho dữ liệu.

đã xử lý

Dữ liệu

Xử lý

 Biểu diễn: bằng mũi tên

có hướng (chỉ hướng

vào/ra của dữ liệu), trên

có ghi nhãn.

 Nhãn: danh từ + tính từ

(nếu cần).

3. Mô hình hóa xử lý:

Sơ đồ luồng dữ liệu DFD (Data Flow Diagram)

20

 KHO DỮ LIỆU

 Khái niệm: lưu giữ dữ liệu lại trong một khoảng thời gian, để

sau đó một hay một vài chức năng xử lý, hoặc tác nhân trong

sử dụng.

 Biểu diễn: bằng hình chữ nhật hở hai đầu, trên có ghi nhãn.

 Nhãn: danh từ + tính từ (nếu cần), nói lên thông tin cần lưu.

Bài giảng Hệ thống thông tin doanh nghiệp - Chương 5: Phương pháp sưu liệu hệ thống thông tin - Đỗ Ngọc Như Loan