Tiểu luận Vận dụng quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập để phân tích một mâu thuẫn nổi lên
Bµi lµm
Quy luËt m©u thuÉn lµ quy luËt quan träng nhÊt cña phÐp biÖn chøng
duy vËt lµ h¹t nh©n cña phÐp biÖn chøng duy vËt v× nã v¹ch ra nguån gèc ®éng
lùc cña sù vËn ®éng ph¸t triÓn cña thÕ giíi kh¸ch quan vµ v× nã lµ ch×a kho¸
lµ c¬ së gióp chóng ta n¾m v÷ng thùc chÊt cña tÊt c¶ c¸c quy luËt vµ ph¹m
trï cña phÐp biÖn chøng duy vËt.
1-Néi dung quy luËt
a) M©u thuÉn: Lµ hiÖn t-îng kh¸ch quan vµ phæ biÕn. M©u thuÉn lµ
mèi liªn hÖ t¸c ®éng qua l¹i gi÷a c¸c mÆt ®èi lËp trong cïng mét sù vËt.
MÆt ®èi lËp lµ nh÷ng mÆt, nh÷ng thuéc tÝnh cã xu hø¬ng ph¸t triÓn
ng-îc chiÒu nhau, tån t¹i trong cïng mét sù vËt hiÖn t-îng t¸c ®éng biÖn
chøng víi nhau lµm cho sù vËt ph¸t triÓn.
M©u thuÉn lµ hiÖn t-îng kh¸ch quan vµ phæ biÕn
M©u thuÉn lµ kh¸ch quan cã nghÜa lµ m©u thuÉn lµ c¸i vèn cã ë mäi sù
vËt hiÖn t-îng. M©u thuÉn h×nh thµnh ph¸t triÓn lµ do cÊu tróc tù th©n bªn
trong cña sù vËt quy ®Þnh nã kh«ng phô thuéc vµo bÊt kú mét lùc l-îng siªu tù
nhiªn nµo vµ kh«ng phô thuéc vµo ý chÝ chñ quan cña con ng-êi.
M©u thuÉn lµ hiÖn t-îng phæ biÕn cã nghÜa lµ m©u thuÉn tån t¹i trong
tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc tù nhiªn, x· héi vµ t- duy. M©u thuÉn tån t¹i tõ khi sù vËt
xuÊt hiÖn cho ®Õn khi kÕt thóc. M©u thuÉn tån t¹i ë mäi kh«ng gian, thêi gian,
mäi giai ®o¹n ph¸t triÓn. M©u thuÉn nµy mÊt ®i th× m©u thuÉn kh¸c l¹i h×nh
thµnh. Trong mçi sù vËt kh«ng ph¶i chØ cã mét m©u thuÉn mµ cã thÓ cã nhiÒu
m©u thuÉn v× sù trong cïng mét lóc cã thÓ cã nhiÒu mÆt ®èi lËp.
Trong nh÷ng ®iÒu kiÖn cô thÓ kh¸c nhau, m©u thuÉn thÓ hiÖn ra d-íi
nhiÒu h×nh thøc ®a d¹ng vµ phong phó kh¸c nhau:
+ M©u thuÉn bªn trong vµ m©u thuÉn bªn ngoµi.
+ M©u thuÉn c¬ b¶n vµ m©u thuÉn kh«ng c¬ b¶n
+ M©u thuÉn chñ yÕu vµ m©u thuÉn thø yÕu
+ M©u thuÉn ®èi kh¸ng vµ kh«ng ®èi kh¸ng.
1
CÇn chó ý: Trong t- duy th«ng th-êng khi nãi ®Õn hai mÆt ®èi lËp lµ nãi
lªn m©u thuÉn. Cßn trong t- duy biÖn chøng, kh«ng ph¶i hai mÆt ®èi lËp nµo
còng t¹o nªn m©u thuÉn mµ chØ nh÷ng mÆt ®èi lËp t¸c ®éng biÖn ch-ngs víi
nhau t¹o nªn sù vËt hiÖn t-îng vµ t¹o lªn sù ph¸t triÓn míi ®-îc gäi lµ m©u
thuÉn- m©u thuÉn biÖn chøng.
b)C¸c mÆt ®èi lËp cña m©u thuÉn võa thèng nhÊt võa ®Êu tranh víi
nhau.
Sù thèng nhÊt cña c¸c mÆt ®èi lËp lµ sù n-¬ng tùa, rµng buéc quy ®Þnh
lÉn nhau lµm tiÒn ®Ò tån t¹i cho nhau cña c¸c mÆt ®èi lËp. Kh«ng cã sù thèng
nhÊt cña c¸c mÆt ®ãi lËp th× kh«ng t¹o ra sù vËt.
Theo nghÜa hÑp sù thèng nhÊt lµ sù ®ång nhÊt, phï hîp ngang nhau cña
hai mÆt ®èi lËp ®ã lµ tr¹ng th¸i c©n b»ng cña m©u thuÉn..
Sù thèng nhÊt cña c¸c mÆt ®èi lËp lµ t¹m thêi t-¬ng ®èi, nghÜa lµ nã chØ
tån t¹i trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh, ®ã chÝnh lµ tr¹ng th¸i ®øng im, æn ®Þnh
t-¬ng ®èi cña sù vËt, tÝnh t-¬ng ®èi cña sù thèng nhÊt cña c¸c mÆt ®èi lËp lµm
cho thÕ giíi vËt chÊt ph©n ho¸ thµnh cacs bé phËn c¸c sù vËt ®a d¹ng phùc t¹p,
gi¸n ®o¹n.
Sù ®Êu tranh cña c¸c mÆt ®èi lËp lµ sù bµi trõ g¹t bá phñ ®Þnh biÖn
chøng lÉn nhau cña c¸c mÆt ®èi lËp (Sù ®Êu tranh hiÓu theo nghÜa t¸c ®éng
¶nh h-ëng lÉn nhau cña c¸c mÆt ®èi lËp chø kh«ng ph¶i theo nghÜa ®en)
Sù ®Êu tranh cña c¸c mÆt ®èi lËp lµ tuyÖt ®èi vÜnh viÔn. Nã diÔn ra liªn
tôc trong suèt qu¸ tr×nh tån t¹i cña sù vËt kÓ c¶ trong trang th¸i sù vËt æn ®inhj
còng nh- khi chuyÓn ho¸ nh¶y vät vÒ chÊt. Sù ®Êu tranh cña c¸c mÆt ®èi lËp
t¹o lªn tÝnh chÊt tù th©n, liªn tôc cña sù vËn ®éng ph¸t triÓn cña sù vËt. Còng
v× vËy muèn thay ®æi sù vËt t× ph¶i t¨ng c-êng sù ®Êu tranh.
Sù ®Êu tranh cña c¸c mÆt ®èi lËp lµ mét qu¸ tr×nh phøc t¹p diÔn ra tõ
thÊp ®Õn cao, gåm nhiÒu giai ®o¹n, mçi giai ®o¹n l¹i cã nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng.
+Giai ®o¹n ®Çu: M©u thuÉn biÓu hiÖn ra ë sù kh¸c nhau cña hai mÆt ®èi
lËp song kh«ng ph¶i sù kh¸c nhau nµo còng lµ m©u thuÉn mµ chØ hai mÆt kh¸c
2
nhau nµo liªn hÖ h÷u c¬ víi nhau trong mét chØnh thÓ cã khuynh h-íng ph¸t
triÓn tr¸i ng-îc nhau míi t¹o thµnh giai ®o¹n ®Çu cña maau thuÉn, trong giai
®o¹n nµy sù ®Êu tranh ch-a râ vµ ch-a gay g¾t.
+Giai ®o¹n sau: Trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña m©u thuÉn, sù kh¸c nhau
biÕn thµnh ®èi lËp, khi ®ã hai mÆt ®èi lËp cµng râ, cµng s©u s¾c th× sù ®Êu
tranh gi÷a chóng ngµy cµng gay g¾t vµ quyÕt liÖt, nÕu cã ®iÒu kiÖn chÝn muåi
th× hai mÆt chuyÓn ho¸ lÉn nhau vµ m©u thuÉn ®-îc gi¶i quyÕt.
c)Sù ®Êu tranh vµ chuyÓn ho¸ cña c¸c mÆt ®èi lËp lµ nguån gèc, ®éng
lùc cña sù ph¸t triÓn.
§Êu tranh cña c¸c mÆt ®èi lËp g©y ra nh÷ng biÕn ®æi cña c¸c mÆt ®èi
lËp khi cuéc ®Êu tranh cña c¸c mÆt ®èi lËp trá lªn quyÕt liÖt vµ cã ®iÒu kiÖn
chÝn muåi th× sù thèng nhÊt cña hai cò bÞ ph¸ huû, c¸c mÆt ®èi lËp chuyÓn ho¸
lÉn nhau. Sù chuyÓn ho¸ cña c¸c mÆt ®èi lËp chÝnh lµ lóc m©u thuÉn ®-îc gi¶i
quyÕt, sù vËt cò bÞ mÊt ®i, sù vËt míi xuÊt hiÖn. C¸c mÆt ®èi lËp cã thÓ chuyÓn
ho¸ lÉn nhau víi ba h×nh thøc.
-C¸c mÆt ®èi lËp chuyÓn ho¸ lÉn nhau mÆt ®èi lËp nµy thµnh mÆt ®èi lËp
kia vµ ng-îc l¹i nh-ng ë tr×nh ®é cao h¬n vÒ ph-¬ng diÖn vËt chÊt cña sù vËt.
VÝ dô, M©u thuÉn gi÷a v« s¶n vµ t- s¶n biÓu hiÖn thµnh cuéc c¸ch m¹ng v«
s¶n lËt ®é giai cÊp t- s¶n
-C¶ hai mÆt ®èi lËp ®Òu mÊt ®i vµ chuyÓn ho¸ thµnh mÆt ®èi lËp míi. VÝ
dô Gi¶i quyÕt m©u thuÉn gi÷a n«ng d©n vµ ®Þa chñ (chÕ ®é phong kiÕn) x· héi
l¹i xuÊt hiÖn m©u thuÉn míi lµ m©u thuÉn gi÷a t- s¶n vµ v« s¶n (ChÕ ®é
TBCN).
-C¸c mÆt ®èi lËp th©m nhËp vµo nhau, c¶i biÕn lÉn nhau.
Trong sù vËt míi l¹i cã m©u thuÉn míi, c¸c mÆt ®èi lËp trong m©u
thuÉn míi l¹i ®Êu tranh víi nhau, lµm cho sù vËt Êy l¹i chuyÓn ho¸ thµnh sù
vËt kh¸c tiÕn bé h¬n, cø nh- vËy mµ c¸c sù vËt hiÖn t-îng th-êng xuyªn biÕn
®æi vµ ph¸t triÓn kh«ng ngõng, v× vËy, m©u thuÉn lµ nguån gèc ®éng lùc cña
mäi qu¸ tr×nh vËn ®éng ph¸t triÓn cña sù vËt hiÖn t-îng.
3
ý nghÜa ph-¬ng ph¸p luËn
V× m©u thuÉn lµ hiÖn t-îng kh¸ch quan vµ phæ biÕn, nªn trong nhËn
thËn thøc vµ thùc tiÔn ph¶i t«n träng m©u thuÉn, tøc lµ kh«ng ®-îc lÈn tr¸nh
m©u thuÉn còng nh- kh«ng ®-îc t¹o ra m©u thuÉn.
V× m©u thuÉn lµ ®éng lùc cña sù ph¸t triÓn nªn muèn thóc ®Èy sù ph¸t
triÓn ph¶i nhËn thøc ®-îc m©u thuÉn vµ t×m c¸ch gi¶i quyÕt m©u thuÉn, ph¶i
t¹o ra ®iÒu kiÖn thóc ®Èy sù ®Êu tranh cña c¸c mÆt ®èi lËp theo chiÒu h-íng
ph¸t triÓn.
V× mäi m©u thuÉn ®Òu cã qu¸ tr×nh ph¸t sinh, ph¸t triÓn vµ biÕn ho¸. V×
sù vËt kh¸c nhau th× m©u thuÉn kh¸c nhau, mçi m©u thuÉn l¹i cã nh÷ng ®Æc
®iÓm riªng cña nã. Do ®ã ph¶i biÕt ph©n tÝch cô thÓ mét m©u thuÉn cô thÓ vµ
t×m c¸ch gi¶i quyÕt m©u thuÉn.
2-VËn dông quy luËt trªn ®Ó ph©n tÝch mét m©u thuÉn næi lªn cã
liªn quan ®Õn c«ng viÖc cña b¶n th©n.
M©u thuÉn tån t¹i ë tÊt c¶ mäi sù vËt, hiÖn t-îng cña thÕ giíi kh¸ch
quan. B¶n th©n t«i ®ang lµm viÖc t¹i ng©n hµng xuÊt nhËp khÈu Hµ néi, kh¸ch
quan xung quanh m«i tr-êng lµm viÖc cña t«i tån t¹i rÊt nhiÒu m©u thuÉn. T«i
xin ph©n tÝch mét m©u thuÉn næi lªn cã liªn quan ®Õn c«ng viÖc cña t«i trong
lÜnh vùc ng©n hµng.
Mét qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh bao giê còng chøa ®ùng trong nã rÊi
nhiÒu m©u thuÉn nh-; m©u thuÉn gi-a s¶n xuÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm, m©u
thuÉn gi÷a cung vµ cÇu vÒ s¶n phÈm, m©u thuÉn gi÷a chñ qu¶n lý víi c«ng
nh©n, m©u thuÉn gi÷a tÝnh kÕ ho¹ch trong xÝ nghiÖp víi tÝnh tù ph¸t cña c¬ chÕ
thÞ tr-êng, m©u thuÉn gi÷a søc ph¸t triÓn nhanh cña c«ng cô s¶n xuÊt vµ c«ng
nghÖ tiªn tiÕn víi sù c¹n kiÖt nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn lµ nguyªn liÖu cña
s¶n xuÊt, m©u thuÉn gi÷a lîi nhuËn vµ rñi ro.... T«i xin ph©n tÝch mèi quan hÖ
m©u thuÉn gi÷a lîi nhuËn mµ doanh nghiÖp thu ®-îc víi rñi ro mµ doanh
nghiÖp cã thÓ gÆp ph¶i.
4
Chóng ta ®· biÕt ho¹t ®éng chÝnh cña ng©n hµng lµ nhËn göi vµ cho vay
víi môc ®Ých cuèi cïng lµ lîi nhuËn. Mèi quan hÖ m©u thuÉn gi÷a lîi nhuËn
vµ rñi ro lµ mét m©u thuÉn biÖn chøng, lµ hai mÆt cña mét vÊn ®Ò. BÊt cø qu¸
tr×nh s¶n xuÊt, kinh doanh nµo còng vËy, lîi nhuËn vµ rñi ro lu«n tån t¹i song
song víi nhau, m©u thuÉn víi nhau. KÕt thóc mét qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, kinh
doanh chóng ta cã thÓ thu ®-îc lîi nhuËn nh-ng cã khi lµ gÆp ph¶i rñi ro. Lîi
nhuËn dù kiÕn mang l¹i cµng cao th× ®é rñi ro nÕu gÆp ph¶i còng sÏ rÊt lín vµ
ng-îc l¹i. Nh-ng môc ®Ých cña ng-êi kinh doanh bao giê còng lµ h-íng tíi
lîi nhuËn, vµ hä t×m mäi c¸ch ®Ó h¹n chÕ ®-îc rñi ro nh-, c¶i tiÕn kü thuËt vµ
ph-¬ng ph¸p s¶n xuÊt., ®µo t¹o vµ ®µo t¹o l¹i ®éi ngò c¸n bé qu¶n lý nhanh
nh¹y vµ n¨ng ®éng, kÞp thêi n¾m b¾t vµ ph©n tÝch nh÷ng biÕn ®éng cña thÞ
tr-êng, dù b¸o t×nh h×nh thÞ tr-êng nh»m h¹n chÕ tèi ®a rñi ro hoÆc nÕu cã gÆp
rñi ro th× thiÖt h¹i lµ rÊt nhá.... Do ®ã cã thÓ nãi m©u thuÉn gi÷a lîi nhuËn v¶
rñi ro lµ mét trong nh÷ng m©u thuÉn c¬ b¶n cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh
cña c¸c doanh nghiÖp, vµ lµ ®éng lùc ®Ó c¸c doanh nghiÖp ngµy mét ph¸t triÓn
vÒ tr×nh ®é qu¶n lý doanh nghiÖp.
Trong ho¹t ®éng ng©n hµng, lîi nhuËn ng©n hµng lµ sè chªnh lÖch gi÷a
lîi tøc cho vay vµ lîi tøc ph¶i tr¶ trõ ®i c¸c chi phÝ nghiÖp vô ng©n hµng sè
cßn l¹i gäi lµ lîi nhuËn. Ng©n hµng thu hót vèn trong d©n c- d-íi c¸c h×nh
thøc tiÒn göi tiÕt kiÖm cña d©n c-, b¸n chøng kho¸n trªn thÞ tr-êng chøng
kho¸n, mëµi kho¶n cho c¸c tæ chøc vµ c¸ nh©n..... Råi dïng vèn huy ®éng ®ã
®Ó cho vay vµ h-ëng chªnh lÖch lîi tøc. Trong qu¸ tr×nh cho vay ®ã, ng©n
hµng sÏ thu ®-îc lîi nhuËn sau khi ®· trõ ®i lîi tøc ph¶i tr¶ khi vay, hoÆc ng©n
hµng sÏ gÆp ph¶i rñi ro nÕu kh¸ch hµng kh«ng cã kh¶ n¨ng thanh to¸n bëi
ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña hä rñi ro, thÊt b¹i nªn mÊt kh¶ n¨ng thanh
to¸n. Lµm thÕ nµo ®Ó h¹n chÕ rñi ro vµ ®èi ®a lîi nhuËn chÝnh lµ c¸ch thøc ®Ó
gi¶i quyÕt m©u thuÉn gi-· lîi nhuËn vµ rñi ro.
Gi¶m rñi ro kh«ng ph¶i lµ ng©n hµng sÏ kh«ng cho vay ®èi víi nh÷ng
kh¸ch hµng lín, vay tiÒn nhiÒu mµ ho¹t ®éng kinh doanh cña hä tuy mang l¹i
5
lîi nhuËn cao nh-ng ®é rñi ro lín. Mµ thay vµo ®ã ng©n hµng ph¶i tù ®æi míi,
tù ph¸t triÓn m×nh, th«ng qua viÖc hoµn thiÖn c«ng t¸c ®µo t¹o c¸n bé tÝn
dông, ®µo t¹o ra ®éi ngò c¸n bé tÝn dông cã tr×nh ®é chuyªn m«n cao, n¨ng
®éng vµ nhanh nh¹y víi c¬ chÕ thÞ tr-êng. Hoµn thiÖn c«ng t¸c thÈm ®Þnh tÝn
dông, thÈm ®Þnh dù ¸n tr-íc trong vµ sau khi cho vay. Tr-íc khi cho vay th×
tiÕn hµnh thÈm ®Þnh dù ¸n mét c¸ch cÈn thÈn, trong vµ sau khi cho vay ph¶i
th-êng xuyªn tcö c¸n bé tÝn dông trùc tiÕp xuèng c¬ së ®Ó gi¸m s¸t qu¸ tr×nh
s¶n xuÊt kinh doanh cña kh¸ch hµng, xem hä sö dông tiÒn vay cã ®óng môc
®Ých nh- cam kÕt khi vay kh«ng....Lµm tèt c¸c c«ng viÖc trªn, ng©n hµng sÏ
kh¾c phôc vµ h¹n chÕ ®-îc rñi ro, nhê ®ã mµ t¨ng ®-îc lîi nhuËn cho ng©n
hµng, còng cã nghÜa lµ gi¶i quyÕt tèt ®-îc m©u thuÉn gi÷a lîi nhuËn vµ rñi ro,
(mÆt ®èi lËp nµy chuyÓn ho¸ thµnh mÆt ®èi lËp kia nh-ng ë mÐc ph¸t triÓn
h¬n) ®ã la lµm cho ng©n hµng ngµy mét ph¸t triÓn, ®iÒu nµy phï hîp víi quy
luËt kh¸ch quan ®ã lµ; m©u thuÉn lµ nguån gèc ®éng lùc cña sù ph¸t triÓn.
Tuy nhiªn nh- trªn chóng ta ®· nghiªn cøu, khi gi¶i quyÕt ®-îc m©u
thuÉn råi kh«ng cã nghÜa lµ kh«ng cßn tån t¹i m©u thuÉn, mµ ng-îc l¹i, m©u
thuÉn nµy mÊt ®i, m©u thuÉn kh¸c l¹i xuÊt hiÖn. Khi chóng ta ®· cã mét ®éi
ngò c¸n bé tÝn dông víi tr×nh ®é cao, c«ng t¸c thÈm ®Þnh tèt nh-ng rñi ro trªn
th-¬ng tr-êng kh«ng ph¶i lµ kh«ng x¶y ra n÷a mµ tr¸i laÞ khi tr×nh ®é s¶n xuÊt
cµng ph¸t triÓn th× møc ®é rñi ro nÕu gÆp ph¶i sÏ rÊt lín vµ thiÖt h¹i còng rÊt
nÆng nÒ, do vËy nã l¹i tiÕp tôc lµ ®éng lùc ®Ó cho ng©n hµng ph¸t triÓn. Nh-
thÕ míi lµ phï hîp víi quy luËt kh¸ch quan.
6
VËn dông quy luËt thèng nhÊt vµ ®Êu tranh cña c¸c
mÆt ®èi lËp ®Ó ph©n tÝch mét m©u thuÉn næi lªn cã
liªn quan ®Õn c«ng viÖc cña anh chÞ.
7
7 trang
15500
Free
Bạn đang xem tài liệu "Tiểu luận Vận dụng quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập để phân tích một mâu thuẫn nổi lên", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tieu_luan_van_dung_quy_luat_thong_nhat_va_dau_tranh_cua_cac.doc
