Tài liệu Công tác hòa giải cơ sở

PhÇn II

PH¦¥NG PH¸P TËP HUÊN CïNG THAM GIA

I. TæNG QUAN VÒ PH¦¥NG PH¸P TËP HUÊN CïNG THAM GIA

1. Yªu cÇu

- Häc viªn thÊy ®-îc sù cÇn thiÕt ph¶i ®æi míi ph-¬ng ph¸p tËp

huÊn theo h-íng tÝch cùc;

- Häc viªn cÇn hiÓu ®-îc thÕ nµo lµ häc mét c¸ch toµn diÖn,

ph©n biÖt kh«ng chØ truyÒn thô tri thøc mµ cßn rÌn luyÖn kü n¨ng

vµ h×nh thµnh th¸i ®é míi ë ng-êi häc;

- HiÓu ph-¬ng ph¸p tËp huÊn lµ g×? So s¸nh víi ph-¬ng ph¸p

tr-íc ®©y;

- X¸c ®Þnh ®-îc môc tiªu tËp huÊn lµ kÕt qu¶ häc tËp, x¸c ®Þnh

nhu cÇu tËp huÊn lµ cÇn thiÕt;

- So s¸nh ®-îc c¸c lý thuyÕt tËp huÊn vµ thÊy ®-îc -u, nh-îc

®iÓm cña c¸c lý thuyÕt ®ã ®Ó vËn dông;

- N¾m ®-îc c¸c nguyªn t¾c tËp huÊn cÇn thiÕt vµ c¸ch häc cña

ng-êi lín.

2. Sù cÇn thiÕt ph¶i ®æi míi ph-¬ng ph¸p tËp huÊn

- Nh»m ph¸t huy tÝnh chñ ®éng, s¸ng t¹o; ®¸p øng nhu cÇu

tËp huÊn;

53

c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

TËp 1: H-íng dÉn qu¶n lý c«ng t¸c hoµ gi¶i

- RÌn luyÖn th¸i ®é gi¶i quyÕt vÊn ®Ò trong thùc tiÔn;

- KÝch thÝch sù tham gia tÝch cùc;

- T¹o ý t-ëng vµ kh¸m ph¸ c¸c c¸ch gi¶i quyÕt míi;

- VËn dông kh¶ n¨ng vµ kinh nghiÖm cña c¸c thµnh viªn kh¸c;

- Phï hîp víi ®Æc ®iÓm t©m lý cña ng-êi häc (møc ®é tiÕp thu

theo quy luËt t©m lýꢀ).

3. So s¸nh ph-¬ng ph¸p tËp huÊn truyÒn thèng víi ph-¬ng

ph¸p tËp huÊn cïng tham gia

a. Ph-¬ng ph¸p truyÒn thèng: (quan t©m ®Õn gi¶ng viªn nãi c¸i

g×? H-íng vÒ ng-êi d¹y)

- Ng-êi d¹y cã toµn bé tr¸ch nhiÖm quyÕt ®Þnh cÇn häc g× vµ

häc nh- thÕ nµo?;

- Häc viªn dÔ bÞ ®éng, thu nhËn thô ®éng.

b. Ph-¬ng ph¸p tËp huÊn cïng tham gia: (quan t©m ®Õn ng-êi

häc thu g×? H-íng vÒ ng-êi häc)

- Häc viªn cïng cã tr¸ch nhiÖm tham gia x©y dùng ch-¬ng

tr×nh víi ng-êi d¹y;

- Häc viªn tÝch cùc, chñ ®éng tham gia vµo qu¸ tr×nh tËp huÊn.

4. D¹y vµ häc trong qu¸ tr×nh tËp huÊn lµ g×?

Ba lý thuyÕt phæ biÕn vÒ h×nh ¶nh cña ng-êi häc:

- Lý thuyÕt m¸y mãc: nh×n nhËn ng-êi häc gièng nh- m¸y mãc

kh«ng cã kh¶ n¨ng s¸ng t¹o: häc viªn (®Çu vµo) + gi¶ng d¹y (qu¸

tr×nh xö lý) = kÕt qu¶ (gi¶ng viªn ®· Ên ®Þnh);

- Lý thuyÕt thõa nhËn: kh¼ng ®Þnh r»ng, con ng-êi cã kh¶ n¨ng

54

PhÇn I. H-íng dÉn qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

t- duy phª ph¸n vµ gi¶i quyÕt vÊn ®Ò;

- Lý thuyÕt nh©n vÞ: theo lý thuyÕt nµy, th× con ng-êi cã nh÷ng

tiÒm n¨ng s¸ng t¹o duy nhÊt, cã t×nh c¶m vµ nhu cÇu riªng, qu¸

tr×nh d¹y häc lµ nh»m ph¸t huy tèi ®a tiÒm n¨ng ®ã.

Lý thuyÕt nh©n vÞ lµ lý thuyÕt ph¸t huy tÝnh tÝch cùc nhÊt cña

ng-êi häc.

Kh¸i niÖm:

D¹y lµ qu¸ tr×nh gióp cho ng-êi häc tù m×nh chiÕm lÜnh kiÕn

thøc, kü n¨ng; thay ®æi th¸i ®é vµ h×nh thµnh t×nh c¶m;

Häc lµ qu¸ tr×nh tù lµm giµu m×nh, lµm phong phó m×nh b»ng

c¸ch tiÕp nhËn vµ xö lý th«ng tin lÊy tõ m«i tr-êng xung quanh.

5. X¸c ®Þnh môc tiªu tËp huÊn

Lý trÝ

C¶m xóc

Hµnh ®éng

a. Môc ®Ých khãa tËp huÊn:

BÊt cø mét ch-¬ng tr×nh tËp huÊn nµo còng ph¶i cã mét môc

55

c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

TËp 1: H-íng dÉn qu¶n lý c«ng t¸c hoµ gi¶i

®Ých. Dùa trªn kÕt qu¶ cña ph©n tÝch nhu cÇu tËp huÊn ®Ó x©y dùng

nªn môc ®Ých ch-¬ng tr×nh tËp huÊn. Khi ®· x¸c ®Þnh ®-îc môc ®Ých

cña ch-¬ng tr×nh tËp huÊn, chóng ta sÏ x¸c ®Þnh ®-îc mét c¸ch cô

thÓ nh÷ng vÊn ®Ò kh¸c nh-:

- Môc ®Ých cña khãa tËp huÊn;

- Ph-¬ng h-íng dù ®Þnh cña kho¸ tËp huÊn;

- C¸c ®èi t-îng häc viªn cña kho¸ tËp huÊn;

- C¸c néi dung chÝnh, mèi liªn hÖ gi÷a c¸c chñ ®Ò trong kho¸

tËp huÊn;

- Häc viªn sÏ ®¹t ®-îc g× nÕu kÕt thóc thµnh c«ng kho¸ tËp huÊn.

ViÖc x©y dùng nªn c¸c môc tiªu häc tËp ph¶i dùa vµo kÕt qu¶

cña viÖc x¸c ®Þnh nhu cÇu tËp huÊn vµ môc ®Ých cña ch-¬ng tr×nh.

b. Môc tiªu häc tËp:

Môc tiªu häc tËp lµ lêi tuyªn bè chÝnh x¸c vµ cô thÓ h¬n

nhiÒu so víi môc ®Ých kho¸ tËp huÊn, x¸c ®Þnh c¸c kiÕn thøc, kü

n¨ng, th¸i ®é mµ häc viªn cÇn ®¹t ®-îc sau khi kÕt thóc kho¸

tËp huÊn.

Mét môc tiªu häc tËp thÝch hîp ph¶i ®¹t ®-îc 3 tiªu chuÈn:

- C¸c môc tiªu häc tËp ph¶i quan s¸t ®-îc;

- Ph¶i ®o l-êng ®-îc;

- Ph¶i ®-îc viÕt b»ng ®éng tõ hµnh ®éng râ rµng vµ kh«ng

®-îc g©y ra sù hiÓu lÇm, hay kh«ng cô thÓ.

Khi viÕt c¸c kÕt qu¶ häc tËp cÇn x¸c ®Þnh râ r»ng, c¸c yªu cÇu

cô thÓ nµo mµ häc viªn ph¶i ®¹t ®-îc trong 3 lÜnh vùc häc tËp:

- Áp dông kiÕn thøc;

56

PhÇn I. H-íng dÉn qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

- Ph¸t triÓn kü n¨ng;

- H×nh thµnh c¶m xóc.

Vµ kÕt hîp c¶ ba ®iÒu trªn.

Th-êng th× c¸c yªu cÇu häc tËp cã sù kÕt hîp gi÷a c¸c lÜnh vùc

chø Ýt khi chØ ë mét lÜnh vùc.

c. C¸c cÊp ®é môc tiªu häc: øng víi c¸c ph-¬ng ph¸p kh¸c nhau

- Môc tiªu ph¸t triÓn kiÕn thøc:

Ph©n tÝch nhËn xÐt

Th¶o luËn nhãm

VËn dông

T×nh huèng

HiÓu

Hái ®¸p

BiÕt

KÓ chuyÖn

- Môc tiªu h×nh thµnh c¶m xóc:

§¸nh gi¸

Sµng läc, th¶o luËn...

B¶n chÊt

KÝch thÝch t- duy

Gi¸ trÞ

Nªu vÊn ®Ò

C¶m nhËn

Trùc quan

57

c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

TËp 1: H-íng dÉn qu¶n lý c«ng t¸c hoµ gi¶i

- Môc tiªu ph¸t triÓn kü n¨ng:

NghÖ thuËt

T×nh huèng + §ãng vai...

Kü n¨ng

T×nh huèng

Chñ ®éng

§ãng vai

B¾t ch-íc

Lµm mÉu

6. Nguyªn t¾c tËp huÊn

- T¹o ®éng c¬ häc tËp;

- Thóc ®Èy n¨ng lùc;

- T¹o ®iÒu kiÖn ®Ó häc viªn tham gia tÝch cùc;

- KÝch thÝch t- duy s¸ng t¹o;

- KhuyÕn khÝch sù tham gia ph¸t triÓn;

- T¹o ý t-ëng vµ c¸c c¸ch kh¸m ph¸ gi¶i quyÕt vÊn ®Ò;

- Häc tËp ®a gi¸c quan;

- Häc tËp ph¶i cã nghÜa;

- Chia khóc th«ng tin;

- Th«ng tin liªn kÕt;

- C¸c Ên t-îng ®Çu tiªn vµ cuèi cïng;

- Thùc hµnh vµ cñng cè;

- T¹o c¬ héi cho häc viªn ph¶n håi.

7. C¸ch häc cña ng-êi lín

- Ng-êi lín häc khi hä cã nhu cÇu muèn cã thªm mét tri thøc

58

PhÇn I. H-íng dÉn qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

hay nh÷ng kü n¨ng míi ®Ó cã thÓ gióp hä gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò

n¶y sinh trong qu¸ tr×nh c«ng t¸c cña hä.

- Ng-êi lín häc th«ng qua lµm viÖc.

- Ng-êi lín häc qua gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò thùc tÕ.

- Kinh nghiÖm t¸c ®éng ®Õn viÖc häc tËp cña ng-êi lín.

- Ng-êi lín häc tËp tèt h¬n trong m«i tr-êng häc tËp kh«ng chÝnh

thøc, v× líp häc cµng gièng nhµ tr-êng, hä cã c¶m gi¸c nh- m×nh lµ

trÎ con.

- Ng-êi lín ®¸p øng tèt víi sù ®a d¹ng cña c¸c ph-¬ng ph¸p

vµ ph-¬ng tiÖn gi¶ng d¹y v× ®· cã nhiÒu kinh nghiÖm.

- Ng-êi lín muèn sù h-íng dÉn chø kh«ng ph¶i ®iÓm sè.

§· cã nhiÒu nghiªn cøu vÒ phong c¸ch häc tËp, mçi t¸c gi¶ gäi

tªn c¸c phong c¸ch häc tËp kh¸c nhau, tuy nhiªn, c¸c phong c¸ch

nµy cã nh÷ng ®Æc ®iÓm chung víi bèn phong c¸ch häc tËp mµ Peter

Honey ®· nªu ra, ®ã lµ nh÷ng phong c¸ch sau:

- Phong c¸ch häc tËp tÝch cùc;

- Phong c¸ch ph¶n ¸nh;

- Phong c¸ch lý thuyÕt;

- Phong c¸ch thùc dông.

8. Quy tr×nh tËp huÊn: (cã n¨m b-íc)

- Ph©n tÝch nhu cÇu tËp huÊn;

- ThiÕt kÕ tËp huÊn;

- ChuÈn bÞ tËp huÊn;

- TiÕn hµnh tËp huÊn;

- §¸nh gi¸ tËp huÊn.

59

c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

TËp 1: H-íng dÉn qu¶n lý c«ng t¸c hoµ gi¶i

Quy tr×nh nµy ®-îc minh häa bëi s¬ ®å sau:

Ph©n tÝch nhu cÇu tËp huÊn

§¸nh gi¸

ThiÕt kÕ

ChuÈn bÞ tµi liÖu tËp huÊn

TiÕn hµnh tËp huÊn

TËp huÊn

a. Ph©n tÝch nhu cÇu tËp huÊn:

- §èi t-îng tham gia kho¸ häc lµ nh÷ng ai?

- Néi dung nµo lµ quan träng ®èi víi häc viªn?

- Häc viªn sÏ chê ®îi nh÷ng g× khi tham gia kho¸ häc?

- Häc viªn ®· cã s½n nh÷ng kiÕn thøc vµ kinh nghiÖm nµo?

- C¸c c¬ quan hµnh chÝnh vµ c¸c Thñ tr-ëng c¬ quan chê ®îi

nh÷ng g×?

Cã thÓ ph©n tÝch nhu cÇu tËp huÊn theo nhãm hoÆc theo c¸

nh©n. Ph-¬ng ph¸p chÝnh ®Ó ph©n tÝch nhu cÇu tËp huÊn nhãm lµ:

- Th¶o luËn;

- Ph©n tÝch hiÖn tr¹ng vµ t×nh huèng.

Ph-¬ng ph¸p chÝnh ®Ó ph©n tÝch nhu cÇu tËp huÊn c¸ nh©n lµ:

- Ph-¬ng ph¸p phiÕu c©u hái;

- Ph-¬ng ph¸p th¶o luËn.

§iÒu tra vµ ph©n tÝch nhu cÇu tËp huÊn cã ý nghÜa rÊt quan träng

trong viÖc tæ chøc qu¸ tr×nh d¹y häc thµnh c«ng, v× qua ®ã, chóng

60

PhÇn I. H-íng dÉn qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

ta biÕt ®-îc c¸i x· héi vµ ng-êi häc ®ang cÇn chø kh«ng ph¶i c¸i chóng

ta ®ang cã.

b. ThiÕt kÕ tËp huÊn:

- ThiÕt kÕ khãa häc lµ nèi tiÕp cña ph©n tÝch nhu cÇu tËp huÊn

chi tiÕt. KÕt thóc b-íc thiÕt kÕ khãa häc, chóng ta cã mét thêi khãa

biÓu cho khãa häc ®-îc bè trÝ hîp lý vÒ thêi gian, tr×nh tù bµi häc,

tªn tËp huÊn viªn chÞu tr¸ch nhiÖm, trao ®æi thèng nhÊt vÒ c¸c

ph-¬ng ph¸p tËp huÊn chung.

- ThiÕt kÕ bµi häc lµ viÖc t-¬ng ®èi ®éc lËp cña mçi c¸ nh©n tËp

huÊn viªn. KÕt qu¶ cña b-íc nµy lµ chi tiÕt c¸c ho¹t ®éng dù ®Þnh

diÔn ra trªn líp häc cña tõng bµi gi¶ng trong tõng kho¶ng thêi

gian ®· ®-îc quy ®Þnh ë phÇn thiÕt kÕ khãa häc.

c. ChuÈn bÞ tµi liÖu tËp huÊn:

Lµ b-íc kÕt hîp cña hai b-íc trªn ®Ó cã mét bé tµi liÖu dïng

cho b-íc tiÕn hµnh tËp huÊn. Nh÷ng tµi liÖu chuÈn bÞ gåm cã:

- Thêi gian biÓu cña khãa häc;

- ThiÕt kÕ cña tõng bµi häc;

- Tµi liÖu cho häc viªn;

- Ph-¬ng tiÖn cho tËp huÊn;

- C¸c thñ tôc liªn quan...

d. Thùc hiÖn tËp huÊn:

§-îc thùc hiÖn khi viÖc chuÈn bÞ ®· xong, vai trß cña tËp huÊn

viªn ®-îc thÓ hiÖn trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn tËp huÊn:

- L·nh ®¹o, ®Þnh h-íng;

- §iÒu phèi, ®éng viªn, khuyÕn khÝch;

- Qu¶n lý, ®¸nh gi¸ tËp huÊn.

61

c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

TËp 1: H-íng dÉn qu¶n lý c«ng t¸c hoµ gi¶i

®. §¸nh gi¸ tËp huÊn:

Lµ b-íc quan träng trong quy tr×nh tËp huÊn. §¸nh gi¸ nh»m:

- BiÕt ®-îc kÕt qu¶ häc tËp;

- C¶i tiÕn khãa tËp huÊn.

N¨m b-íc trªn gióp cho viÖc t¹o nªn sù thay ®æi trong kü n¨ng,

kiÕn thøc vµ th¸i ®é lµm viÖc cña häc viªn. Sù thay ®æi nµy ®-îc

gäi lµ häc cã hiÖu qu¶.

9. Chu tr×nh häc vµ thiÕt kÕ bµi häc

9.1. Chu tr×nh häc:

§-îc thÓ hiÖn qua s¬ ®å sau:

Tr¶i nghiÖm:

Sù kiÖn ®· hoÆc võa x¶y ra

chøa ®ùng vÊn ®Ò cÇn quan t©m

¸p dông:

Thay ®æi c¸ch lµm cò

Ph©n tÝch:

thö nghiÖm c¸ch lµm míi

thùc hµnh hµng ngµy

Nh×n l¹i kinh nghiÖm ®· tr¶i qua,

ph¸t hiÖn nh÷ng ®Æc ®iÓm,

ý nghÜa cña kinh nghiÖm

Kh¸i qu¸t:

T×m xu h-íng, lý luËn chung

trong kinh nghiÖm ®· tr¶i qua,

®óc kÕt thµnh kh¸i niÖm, lý thuyÕt

62

PhÇn I. H-íng dÉn qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

Chu tr×nh häc thÓ hiÖn ë s¬ ®å trªn diÔn ra liªn tôc. B-íc ¸p

dông cña bµi häc tr-íc trë thµnh tr¶i nghiÖm ®Ó ph©n tÝch vµ rót

ra nh÷ng bµi häc tiÕp theo ë møc cao h¬n. Cø nh- vËy, con ng-êi

ngµy cµng c¶i tiÕn, hoµn thiÖn c¸c ho¹t ®éng cña m×nh. Qu¸ tr×nh

häc diÔn ra rÊt tù nhiªn, ng-êi häc kh«ng nhËn ra m×nh ®ang häc,

do vËy, bµi häc trë nªn nhÑ nhµng, thó vÞ.

9.2. ThiÕt kÕ bµi häc:

Lµ hÖ thèng tri thøc mµ ng-êi tËp huÊn viªn chuÈn bÞ ®Ó tr×nh

bµy theo mét tr×nh tù logic vµ thêi l-îng cho c¸c néi dung vµ ho¹t

®éng cÇn diÔn ra trong mét buæi tËp huÊn nh»m ®¹t ®-îc môc tiªu

®Æt ra.

a. Môc ®Ých cña thiÕt kÕ bµi häc:

- H×nh thµnh hå s¬ bµi häc;

- X¸c ®Þnh ®-îc c¸i ®Ých ®Ó ®¹t tíi;

- Chñ ®éng vµ ®¶m b¶o thêi gian;

- Khai th¸c ®-îc sù tham gia cña häc viªn;

- Lµ c¨n cø ®Ó kiÓm tra, ®¸nh gi¸;

- Lµ c¨n cø ®Ó chuÈn bÞ bµi cho c¸c bµi häc t-¬ng tù.

b. C¸c b-íc cña thiÕt kÕ bµi häc:

- B-íc 1. ChØ râ môc tiªu häc:

Nh÷ng ®éng tõ ®Ó diÔn ®¹t môc tiªu lµ nh÷ng ®éng tõ chØ râ

kÕt qu¶ nh-:

+ Lµm, nãi, viÕt, biÓu diÔn, vÏ, t×m, chän, tæ chøc;

+ Cho biÕt, m« t¶, liÖt kª, gi¶i thÝch, ®iÒu chØnh, diÔn t¶, tr¶ lêi;

+ Ph©n biÖt, x¸c ®Þnh, so s¸nh, ®o l-êng, xÕp lo¹i, x©y dùng, kÓ l¹i;

63

c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

TËp 1: H-íng dÉn qu¶n lý c«ng t¸c hoµ gi¶i

+ Chøng minh, thõa nhËn, thùc hiÖn, söa ch÷a, ®-a ra, t×m ra

gi¶i ph¸p, ®ång ý.

- B-íc 2. ThiÕt kÕ c¸c ho¹t ®éng häc tËp:

+ Tr¶i nghiÖm;

+ Ph©n tÝch;

+ Kh¸i qu¸t hãa;

+ ¸p dông.

C¸c b-íc trªn ®Òu dùa trªn kÕt qu¶ cÇn ®¹t + ho¹t ®éng + vai

trß cña tËp huÊn viªn + ph-¬ng ph¸p ®Ó thùc hiÖn.

10. Më ®Çu khãa tËp huÊn

a. V× sao cÇn cã phÇn më ®Çu tèt?

- Nh÷ng c©u hái th-êng ph¶i gi¶i ®¸p khi b¾t ®Çu buæi tËp huÊn:

+ VÒ häc viªn: hä lµ ai? Tr×nh ®é chuyªn m«n, kinh nghiÖm vµ

sù hiÓu biÕt cña hä vÒ m«n häc?

+ VÒ tËp huÊn viªn: hä lµ ai? Tr×nh ®é häc vÊn, kinh nghiÖm vµ

phong c¸ch s¶n phÈm?

+ VÒ néi dung cña kho¸ häc vµ m«n häc, bµi häc: néi dung cã

phï hîp víi tr×nh ®é vµ yªu cÇu cña häc viªn kh«ng?

+ VÒ cÊu tróc cña kho¸ häc, m«n häc: cã bao nhiªu chuyªn ®Ò?

Néi dung, thêi gian cña tõng chuyªn ®Ò?

+ Môc ®Ých cña kho¸ häc, m«n häc: nh÷ng thu ho¹ch vµ sù t¸c

®éng cña nã ®Õn c«ng t¸c cña häc viªn?

- Më ®Çu tèt sÏ gióp ph¸ vì sù lo l¾ng, e ng¹i ban ®Çu;

- T¹o m«i tr-êng d¹y vµ häc tin cËy, tÝch cùc cho häc viªn;

- Thu hót häc viªn vµo viÖc häc chñ ®éng, tÝch cùc, s¸ng t¹o;

64

PhÇn I. H-íng dÉn qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

- T¹o Ên t-îng ®Çu tiªn tèt ®Ñp cho sù d¹y vµ häc cã hiÖu qu¶.

Ng¹n ng÷ ViÖt Nam: V¹n sù khëi ®Çu nan; ®Çu xu«i, ®u«i lät.

Kh«ng cã hai lÇn më ®Çu.

b. Nh÷ng viÖc cÇn lµm ®Ó cã mét më ®Çu hiÖu qu¶

- Giíi thiÖu vµ lµm quen ®Ó tr¶ lêi c©u hái: häc viªn, gi¶ng viªn

lµ ai?

+ Giíi thiÖu c¸ nh©n, theo nhãm, theo cÆp (trong qu¸ tr×nh giíi

thiÖu cã thÓ vÏ ch©n dung cña m×nh).

+ Gi¶ng viªn lÇn ®Çu gi¶ng, nhÊt thiÕt ph¶i giíi thiÖu vÒ m×nh.

- Giíi thiÖu môc ®Ých cña kho¸ häc, bµi gi¶ng;

- Giíi thiÖu néi dung kho¸ häc, bµi gi¶ng;

- Giíi thiÖu quy t¾c lµm viÖc trong kho¸ häc, bµi gi¶ng;

- Th«ng b¸o vÒ lÞch tr×nh lµm viÖc vµ nh÷ng th«ng tin cã liªn quan.

c. Nh÷ng chuÈn bÞ cÇn thiÕt cña tËp huÊn viªn cho bµi më ®Çu

- TËp huÊn viªn nªn ®Õn sím kiÓm tra phßng häc vµ nh÷ng ph-¬ng

tiÖn trî gi¶ng.

- Cã thÓ b¾t ®Çu nãi chuyÖn th©n thiÖn víi mét sè häc viªn.

- ChuÈn bÞ c©u më ®Çu tõ tr-íc vµ cÇn l-u ý:

+ Kh«ng nªn chän nh÷ng tõ phøc t¹p, khoa tr-¬ng;

+ Kh«ng nªn sö dông nh÷ng c©u nh-: Xin lçi, t«i kh«ng ®ñ thêi

gian, t«i gi¶ng thay;

+ Kh«ng nªn nãi nh÷ng c©u thõa, kh«ng cã th«ng tin;

+ Kh«ng nªn b¾t ®Çu tõ nh÷ng c©u t¹o t©m lý lo ng¹i, c¨ng

th¼ng nh-: §©y lµ chñ ®Ò rÊt khã, c¸c anh, c¸c chÞ ph¶iꢀ.

- TËp huÊn viªn cÇn ph¶i biÕt:

65

c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

TËp 1: H-íng dÉn qu¶n lý c«ng t¸c hoµ gi¶i

+ ChÊp nhËn nh÷ng ý kiÕn kh¸c biÖt cña häc viªn;

+ KhuyÕn khÝch häc viªn tham gia tÝch cùc;

+ ThÓ hiÖn mèi quan t©m ®èi víi c¸c mong ®îi cña häc viªn;

+ Cè g¾ng nhí tªn häc viªn;

+ Tranh thñ sù ñng hé, h-ëng øng cña häc viªn;

+ Kh«ng nªn ®i th¼ng vµo néi dung sÏ g©y khã kh¨n cho häc viªn

vÒ mét ý niÖm tæng qu¸t cña bµi gi¶ng.

d. Bè côc cña më ®Çu bµi tËp huÊn:

- T¹o quan hÖ;

- T¹o ®éng c¬;

- §Þnh h-íng.

®. Më ®Çu mét c¸ch khÐo lÐo, tµu ph¸ b¨ng:

- §-a yÕu ®iÓm ra tr-íc: nguyªn t¾c tiªu cùc - tÝch cùc;

- Måi b¾t m¾t: ®Ëp vµo m¾t - tr-ng bµy;

- §èi tho¹i vµ quan hÖ t-¬ng hç.

e. Më ®Çu cã ®Þnh h-íng:

- §-a ra tæng qu¸t;

- Biªn niªn sö: sù ra ®êi cña chñ ®Ò.

g. Më ®Çu b»ng c¸ch tr×nh bµy vÊn ®Ò ch-a cã lêi gi¶i hoÆc nªu

Ých lîi:

- KÝch thÝch sù suy nghÜ b»ng mét vÊn ®Ò hãc bóa;

- L«i cuèn b»ng c¸ch nªu Ých lîi.

66

PhÇn I. H-íng dÉn qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

h. Më ®Çu b»ng liªn hÖ mang tÝnh thêi sù:

- VÊn ®Ò thêi sù;

- VÊn ®Ò míi nhÊt, nãng hæi nhÊt.

11. Giíi thiÖu ph-¬ng ph¸p tËp huÊn cïng tham gia vµ vai trß

trong nhãm

a. Ph-¬ng ph¸p

- Qu¸ tr×nh tËp huÊn

- Ph-¬ng ph¸p tËp huÊn cïng tham gia

Thay v× lÊp ®Çy thïng rçng th× tËp huÊn viªn nªn th¾p lªn tia

s¸ng cho häc viªn.

Quan hÖ hai chiÒu t¹o ra sù kÝch thÝch t- duy cao nhÊt ®Ó ®i

®Õn hiÖu qu¶ häc tËp cuèi cïng.

67

c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

TËp 1: H-íng dÉn qu¶n lý c«ng t¸c hoµ gi¶i

- Lång ghÐp c¸c ph-¬ng ph¸p tËp huÊn

b. TiÕn tr×nh nhãm vµ vai trß trong nhãm:

- TiÕn tr×nh nhãm:

+ H×nh thµnh nhãm;

+ Tranh ®Êu trong nhãm;

+ §Þnh h×nh nhãm;

+ Lµm viÖc hiÖu qu¶;

+ Tan r· nhãm.

- C¸c vai trß trong nhãm:

+ Vai trß l·nh ®¹o;

+ Ng-êi tham gia;

+ Ng-êi quan s¸t;

+ Ng-êi kh«ng tham gia;

68

PhÇn I. H-íng dÉn qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

+ Ng-êi ph¸ rèi.

- Mét sè kiÓu ng-êi trong nhãm:

+ Ng-êi ®Þnh h×nh;

+ Ng-êi theo dâi;

+ Ng-êi nhiÒu ý t-ëng;

+ Ng-êi cÊp tiÕn;

+ Ng-êi chan hßa;

+ Ng-êi nhót nh¸t...

12.1. C¸c nguyªn t¾c ®¸nh gi¸

Trong mét ch-¬ng tr×nh tËp huÊn cÇn ph¶i ®¸nh gi¸ häc viªn,

®¸nh gi¸ buæi gi¶ng vµ ®¸nh gi¸ trong toµn bé kho¸ tËp huÊn.

ViÖc ®¸nh gi¸ ph¶i ®¶m b¶o r»ng, c¸c ph-¬ng ph¸p vµ quy

tr×nh ®¸nh gi¸ lµ ®Çy ®ñ vµ c«ng b»ng. §iÒu nµy cã thÓ ®-îc thùc

hiÖn qua viÖc tËp trung vµo c¸c nguyªn t¾c:

- TÝnh cã gi¸ trÞ;

- §¸ng tin cËy;

- TÝnh c«ng b»ng.

12.2. §¸nh gi¸ häc viªn

a. §¸nh gi¸ häc viªn ®-îc miªu t¶ nh- mét chu tr×nh gåm:

- Tuyªn bè vÒ c¸c yªu cÇu häc tËp cÇn ®¹t ®-îc vµ c¸c tiªu chÝ

®¸nh gi¸, thu thËp c¸c b»ng chøng;

- §¸nh gi¸ häc viªn ®· ®¹t ®-îc c¸c tiªu chÝ ®Ò ra trong c¸c yªu

cÇu häc tËp hay ch-a?

69

c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

TËp 1: H-íng dÉn qu¶n lý c«ng t¸c hoµ gi¶i

b. Môc ®Ých kiÓm tra ®¸nh gi¸ häc viªn:

- KiÓm tra ®¸nh gi¸ häc viªn lµ mét phÇn quan träng cña qu¸

tr×nh tËp huÊn;

- KiÓm tra ®¸nh gi¸ häc viªn sÏ cung cÊp cho häc viªn:

+ Mét c¬ héi ®Ó ®-îc chÝnh thøc c«ng nhËn nh÷ng kiÕn thøc ®· cã;

+ Mét chØ b¸o vÒ sù tiÕn bé;

+ Ph¶n håi cã thÓ khuyÕn khÝch, t¹o ®éng c¬;

+ Mét b»ng chøng cña viÖc ®¹t ®-îc c¸c môc tiªu häc tËp ®Ò ra.

c. §¸nh gi¸ cña tËp huÊn viªn:

- Mét chØ b¸o vÒ nh÷ng ®iÓm m¹nh, ®iÓm yÕu cña häc viªn;

- Ph¶n håi vÒ sù hiÖu qu¶ cña qu¸ tr×nh tËp huÊn;

- B»ng chøng vÒ n¨ng lùc cña häc viªn ®Ó ®¹t ®-îc c¸c yªu cÇu

häc tËp.

tr×nh tËp huÊn;

- Mét sù b¶o ®¶m vÒ chÊt l-îng;

- Mét sù kiÓm tra vÒ hiÖu qu¶ ®Çu t-.

70

PhÇn I. H-íng dÉn qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

- Chän lùa ph-¬ng ph¸p kiÓm tra ®¸nh gi¸;

- Kh«ng cã mét nguyªn t¾c cøng nh¾c.

g. KiÓm tra ®¸nh gi¸ c¸c kü n¨ng thùc hµnh:

- Th¶o luËn nhãm;

- Quan s¸t;

- Tr×nh diÔn;

- C¸c bµi tËp thùc hµnh;

- Dù ¸n;

- §ãng vai.

h. KiÓm tra ®¸nh gi¸ th¸i ®é:

- ChØ cã thÓ ®i ®Õn nh÷ng kÕt luËn vÒ th¸i ®é vµ gi¸ trÞ cña mét

ng-êi khi quan s¸t hµnh vi cña hä.

- Hµnh vi nh- vËy cã thÓ ®-îc quan s¸t trong:

+ Bµi tËp thùc hµnh;

+ Bµi tËp m« pháng;

+ Dù ¸n vÒ c«ng viÖc;

+ C«ng viÖc trªn thùc tÕ.

- PhÇn kiÕn thøc vµ hiÓu biÕt, mét phÇn cña th¸i ®é vµ gi¸ trÞ

cã thÓ ®-îc ®¸nh gi¸ tèt nhÊt b»ng ph-¬ng ph¸p kÕt thóc më nh-:

+ VÊn ®¸p;

+ Bµi luËn cã cÊu tróc hoÆc cã kÕt thóc më.

i. KiÓm tra ®¸nh gi¸ kiÕn thøc:

71

c«ng t¸c hoµ gi¶i ë c¬ së

TËp 1: H-íng dÉn qu¶n lý c«ng t¸c hoµ gi¶i

+ §óng/Sai;

+ GhÐp nèi hai phÇn.

12.3. §¸nh gi¸ bµi tËp huÊn

a. Môc ®Ých ®¸nh gi¸ bµi tËp huÊn:

ý kiÕn ®¸nh gi¸ cña hä vÒ bµi gi¶ng cña m×nh ®Ó kÞp thêi ®iÒu chØnh;

- C¸c tËp huÊn viªn còng tù ®¸nh gi¸, xem xÐt nh÷ng g× ®· lµm

m×nh còng nh- chÊt l-îng cña tõng bµi gi¶ng vµ cña toµn kho¸ häc;

- KÕt qu¶ ®¸nh gi¸ tõng bµi gi¶ng cßn lµ nguån th«ng tin ®Ó

®¸nh gi¸ kho¸ tËp huÊn.

b. Th«ng tin ph¶n håi, ý kiÕn ®¸nh gi¸ tõ:

- Häc viªn;

- C¸c ®ång nghiÖp;

- C¸c chuyªn gia vÒ ph-¬ng ph¸p s- ph¹m;

c. Nh÷ng néi dung cÇn ®¸nh gi¸:

- Bµi gi¶ng phï hîp víi môc tiªu chung cña toµn kho¸ tËp huÊn;

- Bµi gi¶ng ®¹t ®-îc môc tiªu ®Ò ra;

- Néi dung bµi gi¶ng phï hîp víi môc tiªu vµ tr×nh ®é häc viªn;

- Ph-¬ng ph¸p tËp huÊn thÝch hîp ®Ó ®¹t ®-îc môc tiªu bµi gi¶ng;

- ChuÈn bÞ bµi gi¶ng cÈn thËn;

bµi, kÕt luËn);

72

Tài liệu Công tác hòa giải cơ sở - Tập 1 (Phần 2)