Phương thức liên kết giữa trường Đại học và doanh nghiệp trong bối cảnh hiện nay
PHƯƠNG THỨC LIÊN KẾT GIỮA TRƯỜNG ĐẠI HỌC VÀ DOANH NGHIỆP
TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY
ThS. Nguyễn Kiều Oanh
Cơ sở đào tạo đại học được coi là nơi cung cấp nguồn nhân lực ngành nhân sự
chất lượng cao cho xã hội. Trong xu thế hội nhập các yêu cầu của doanh nghiệp với
người lao động cũng càng ngày càng cao hơn. Cộng đồng kinh tế ASEAN chính thức
được thành lập đã tạo ra xu hướng dịch chuyển lao động ở nhiều lĩnh vực tạo ra sự
cạnh tranh với nguồn lao động trong nước. Điều đó đòi hỏi các cơ sở đào tạo liên tục
phải cải tiến chương trình để nâng cao chất lượng đào tạo và đào tạo phải gắn liền
với thực tiễn, nhằm tạo ra đội ngũ lao động có chất lượng cao và đáp ứng nhu cầu
doanh nghiệp. Thực hiện mô hình gắn kết với doanh nghiệp trong đào tạo, đơn vị đào
tạo sẽ mang lại lợi ích cho mỗi bên đồng thời mang lại lợi ích thiết thực cho người
học. Làm thế nào để doanh nghiệp và nhà trường hợp tác hiệu quả hơn là chủ đề được
đề cập trong bài viết này.
Từ khoá: cơ sở đào tạo, doanh nghiệp, phương thức hợp tác
1. Đặt vấn đề
“Học đi đôi với hành” đã trở thành khẩu hiệu của các trường học tại Việt Nam,
trên thực tế tất cả các đơn vị đào tạo nhận biết giá trị mang lại khi áp dụng được
phương thức giảng dạy này đặc biệt là các trường đào tạo đại học. Tuy nhiên vì nhiều
lý do nên tại Việt Nam, việc đào tạo sinh viên chủ yếu vẫn áp dụng theo phương thức
truyền thống, tức là nhà trường hay cơ sở đào tạo tự xây dựng chương trình đào tạo kể
cả lý thuyết và thực hành. Bằng phương pháp này cho kết quả nhiều sinh viên ra
trường không tìm được việc trong khi đó doanh nghiệp thì không tuyển được người
hoặc phải đào tạo lại sau tuyển dụng.
Cùng với đó, quá trình hội nhập đã có tác động rất lớn đến nhiều mặt kinh tế -
xã hội của đất nước. Việc cộng đồng ASEAN được thành lập vừa qua đã tạo ra xu
hướng dịch chuyển lao động về du lịch giữa 10 quốc gia và tạo ra sự cạnh tranh với lao
động trong nước. Để nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh của lao động trong
ngành trên thị trường lao động trong và ngoài nước cần sự nỗ lực từ nhiều phía, trong
đó có vai trò quan trọng của các cơ sở đào tạo. Sư gắn kết của các cơ sở đào tạo với
doanh nghiệp sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo. Tại Việt Nam, nghịch lý đang
tồn tại hiện nay trong đào tạo đại học và nhu cầu thực tế tại các doanh nghiệp đó là
sinh viên ra trường không tìm được việc làm, trong khi doanh nghiệp thì không tuyển
227
được lao động đào tạo đáp ứng ngay yêu cầu công việc sản xuất kinh doanh. Mô hình
gắn kết giữa trường đại học và doanh nghiệp trong đào tạo đại học đã được triển khai
rộng rãi trên thế giới, với Việt Nam áp dụng mô hình này đang là vấn đề cấp thiết ở
hiện tại và trong tương lai.
228
2. Các mô hình gắn kết giữa đơn vị đào tạo và doanh nghiệp
Mô hình gắn kết giữa trường đại học với doanh nghiệp trong đào tạo đại học
được hiểu là khuôn mẫu được định hình về hoạt động tương tác chặt chẽ giữa quá trình
đào tạo nguồn nhân lực đại học của trường đại học và nhu cầu sử dụng của doanh
nghiệp. Mô hình này đòi hỏi bên cung lao động tức là đào tạo phải có sự thay đổi mục
tiêu, chương trình, cơ cấu và chất lượng đào tạo đáp ứng nhu cầu sử dụng lao động của
doanh nghiệp trên thị trường lao động. Có 2 loại sau:
Mô hình tổng thể: Mô hình này được hình thành trên cơ sở thiết lập một khuôn
mẫu gắn kết chung với nhiều hình thức gắn kết trong một hệ thống chặt chẽ, có thể
tương tác và hỗ trợ nhau. Đây là loại mô hình gắn kết tương đối toàn diện và mức độ
gắn kết chặt chẽ, lâu dài hơn. Xu hướng của mô hình này ở mức thấp có thể chỉ gắn
kết trong đào tạo nguồn nhân lực trình độ đại học đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp,
nhưng có thể phát triển lên ở trình độ gắn kết cao hơn thành mô hình gắn kết vừa đào
tạo, vừa chuyển giao công nghệ hoặc cao hơn nữa là mô hình gắn kết của trường đại
học với doanh nghiệp trong việc vừa đào tạo, vừa nghiên cứu và triển khai.
Mô hình cụ thể, riêng rẽ: Đó là mô hình được thiết lập với một hình thức gắn kết
cụ thể, riêng rẽ. Ví dụ như mô hình gắn kết theo hình thức đào tạo đại học vừa học,
vừa làm; mô hình gắn kết với hình thức đào tạo lý thuyết ở trường đại học, thực tập kỹ
năng tại doanh nghiệp; mô hình gắn kết với hình thức đào tạo theo đơn đặt hàng của
doanh nghiệp; mô hình gắn kết với hình thức mở rộng giảng đường đào tạo từ đại học
đến doanh nghiệp...
Cấu trúc của mô hình gắn kết này gồm các nhóm yếu tố cơ bản hợp thành và có
mối quan hệ chặt chẽ với nhau như sau: nhóm yếu tố lợi ích gồm có lợi ích của các bên
tham gia, nhóm yếu tố quá trình và nhóm yếu tố điều kiện đảm bảo chất lượng đầu ra.
3. Mối quan hệ giữa đơn vị đào tạo, doanh nghiệp và sinh viên
Nhà trường, doanh nghiệp và sinh viên có mối quan hệ gắn liền với lợi ích của
mỗi bên tham gia, doanh nghiệp sẽ có đội ngũ nhân sự như mong muốn, nhà trường
nâng cao chất lượng đào tạo, người học tìm được việc làm và có kiến thức và kỹ năng
đáp ứng được nhu cầu của doanh nghiệp. Vấn đề đặt ra là các bên: cơ sở đào tạo,
doanh nghiệp và sinh viên đều là các bên liên quan có trách nhiệm chung với xã hội,
ngành du lịch và bản thân mỗi bên cần hợp tác, hỗ trợ để đạt được mục tiêu riêng của
mình: doanh nghiệp có lao động tốt, sẵn sàng làm việc tại cơ sở; cơ sở đào tạo muốn
sinh viên tốt nghiệp ra trường có chất lượng tốt; sinh viên muốn tốt nghiệp là có việc
làm ngay, có thu nhập xứng đáng với khả năng của mình.
229
Doanh nghiệp
Lợi ích
Sinh viên
Cơ sở đào tạo
Hình 1: Mối quan hệ lợi ích giữa doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và sinh viên
Nguồn: Lê Trung Kiên (2008)
Trong bối cảnh hiện nay việc liên kết giữa đơn vị đào tạo và các doanh nghiệp là
rất cần thiết vì những lý do sau:
Thứ nhất, chất lượng là yếu tố được các tổ chức và xã hội quan tâm vì vậy sự
gắn kết giữa doanh nghiệp và nhà trường để tạo ra nguồn nhân lực chất lượng là điều
vô cùng cần thiết.
Thứ hai, Nhu cầu thiết thực của sinh viên là công ăn việc làm sau khi tốt nghiệp
ra trường vì vậy sự gắn kết này tạo ra sự đảm bảo chắc chắn cho vấn đề trên.
Thứ ba, Doanh nghiệp cần nguồn nhân lực như thế nào, tiêu chí đánh giá chất
lượng nhân lực là gì? Cơ sở cần có chương trình đào tạo phù hợp theo yêu cầu của
doanh nghiệp.
Thứ tư, Cơ sở đào tạo mong muốn thực hiện sứ mạng của mình, cung cấp nguồn
lực chất lượng và phù hợp với nhu cầu xã hội. Sản phẩm đào tạo là những cử nhân chất
lượng có năng lực, kỹ năng, và có thái độ làm việc chuyên nghiệp tại các doanh nghiệp
uy tín trên thị trường.
Thứ năm, hơn tất cả, con người là nhân tố quan trọng nhất, quyết định sự thành
bại trong tổ chức và xã hội.
4. Các phương thức hợp tác giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo
Cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và sinh viên đều nhận thức được sự cần thiết và vai
trò của việc hợp tác. Vấn đề ở đây là tìm ra một phương thức hợp tác hợp lý, làm sao
230
để việc hợp tác có thể mang lại lợi ích thiết thực cho các bên. Hiện nay có 02 mô hình
phương thức hợp tác được các trường đại học trong và ngoài nước thực hiện.
231
4.1 Đối với các doanh nghiệp
Các doanh nghiệp có thể tham gia hợp tác cùng các cơ sở đào tạo trong quá trình
đào tạo sinh viên thông qua các cách thức sau:
Thứ nhất, tư vấn chương trình đào tạo cùng cơ sở đào tạo: doanh nghiệp tư vấn
cho cơ sở đào tạo về các yêu cầu của doanh nghiệp đối với sinh viên cũng như các xu
hướng mới nhất của thị trường trong lĩnh vực nhân sự .Từ đó, cơ sở đào tạo có căn cứ
xây dựng chuẩn đầu ra và chương trình đào.
Thứ hai, phối hợp trong đào tạo sinh viên cùng cơ sở đào tạo: đối với quá trình
đào tạo, doanh nghiệp có thể phối hợp với cơ sở đào tạo trong việc đào tạo sinh viên
qua các nội dung về đào tạo định hướng, các chủ đề gắn với thực tiễn, các nội dung về
thực hành, kỹ năng nghề...
Thứ ba, hỗ trợ sinh viên cơ sở thực tập: Doanh nghiệp là nơi cung cấp môi
trường thực tập tốt nhất cho sinh viên. Trong quá trình thực tập, sinh viên có thể vận
dụng được các kiến thức, kỹ năng được học tại trường lớp và hòa nhập tốt với môi
trường làm việc trong tương lai.
Lợi ích doanh nghiệp theo phương thức này: giảm chi phí đào tạo lại sau tuyển
dụng, tiếp cận được nguồn tuyển dụng chất lượng theo yêu cầu của doanh nghiệp.
4.2 Đối với các cơ sở đào tạo
Cơ sở đào tạo thực hiện các hoạt động cụ thể thúc đẩy mối quan hệ hợp tác với
doanh nghiệp trên cơ sở mang lại lợi ích cho các bên như sau:
Thứ nhất, quảng bá hình ảnh cho doanh nghiệp: các cơ sở đào tạo có thể đưa các
thông tin về doanh nghệp tới sinh viên về cơ hội thực tập, thông tin tuyển dụng...
Thứ hai, hỗ trợ tuyển dụng nguồn nhân lực: hàng năm, các doanh nghiệp đều có
nhu cầu về tuyển dụng lao động, lao động thời vụ. Vì vậy, các cơ sở đào tạo có thể hỗ
trợ các doanh nghiệp trong việc đưa thông tin đến sinh viên hoặc giới thiệu sinh viên
vào làm việc, thực tập tại doanh nghiệp
Thứ ba, hỗ trợ doanh nghiệp về tài liệu và nghiên cứu khoa học, cập nhật những
tài liệu và nghiên cứu mới nhất trên thế giới nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho việc phát
triển nghề nghiệp và hợp tác của hai bên.
Những lợi ích mang lại cho đơn vị đào tạo khi gắn kết với doanh nghiệp để thực
hiện đào tạo: tăng uy tín cho đơn vị đào tạo, nâng cao chất lượng đầu ra, tăng tính
thực tiễn của chương trình đào tạo.
5. Kiến nghị và kết luận
232
Nhằm đảm bảo nguồn nhân lực được đào tạo đạt chất lượng cao cho nên việc
hợp tác với doanh nghiệp và cơ sở đào tạo trong việc đào tạo hiện nay đã trở thành nhu
cầu cấp bách đối với đơn vị đào tạo. Việc lựa chọn mô hình hợp tác như thế nào là hợp
lý để mang lại hiệu quả cao cũng là câu hỏi lớn được đặt ra. Quá trình hợp tác này chịu
ảnh hưởng nhiều yếu tố khách quan và chủ quan, để có thể thành công cần có sự phối
hợp cả phía doanh nghiệp và cơ sở đào tạo và nhà nước.
Đối với đơn vị đào tạo
Thứ nhất, thiết lập bộ phận chuyên trách xây dựng và tổ chức thực hiện mô hình
gắn kết này thông qua thỏa thuận hoặc hợp đồng ký kết giữa nhà trường và doanh
nghiệp cụ thể. Thiết lập mối quan hệ gắn kết với mạng lưới các doanh nghiệp phù hợp
với sở trường của trường mình Trường đại học cũng có thể nghiên cứu thành lập tổ
chức dịch vụ đào tạo gắn với nhu cầu của doanh nghiệp. các trường ĐH cần xây dựng
chiến lược hành động cụ thể để định hướng và điều chỉnh hoạt động gắn kết giữa nhà
trường và DN không trái với chính sách chung của Nhà nước, tạo hành lang, khung thể
chế quản trị nhà trường gắn kết trên thực tế. Các chiến lược cần tập trung vào vấn đề
bảo đảm chia sẻ lợi ích hài hòa giữa các bên, thu hút đầu tư cơ sở vật chất, cơ chế động
lực đối với giảng viên, với sinh viên...
Thứ hai, xác định vai trò của doanh nghiệp: nhà trường xác định rõ vị trí và vai
trò và đặc điểm của doanh nghiệp trong đào tạo nhân sự. căn cứ trên những yêu cầu
của hoạt động đào tạo, đặc điểm chương trình, đặc điểm và năng lực của nhà trường,
nhà trường xác định rõ mục tiêu và những yêu cầu khi xây dựng mối quan hệ với từng
các loại hình doanh nghiệp khác nhau.
Thứ ba, tìm kiếm, xây dựng và duy trì mối quan hệ với các doanh nghiệp: chọn
đúng các đối tượng doanh nghiệp sẽ đảm bảo yêu cầu thực hiện chương trình cũng như
duy trì mối quan hệ bền vững. Lựa chọn doanh nghiệp trước hết phụ thuộc vào năng
lực, đặc điểm của cơ sở đào tạo cũng như khả năng quản lý và phát triển các mối quan
hệ. Các chương trình hợp tác cụ thể sẽ được các giảng viên, nhà trường phát triển
nhằm khai thác các mối quan hệ với thế giới nghề nghiệp.
Thứ tư, thiết kế các phương thức, hoạt động hợp tác cụ thể giữa nhà trường và
doanh nghiệp: doanh nghiệp tham gia các hoạt động từ giai đoạn tư vấn, cung cấp
thông tin đến hoạt động đào tạo và đánh giá chất lượng. Cụ thể như tư vấn chương
trình đào tạo và tài liệu học tập, tình huống, tổ chức thỉnh giảng và seminar, phát triển
các hoạt động kiến tập, thực tập cho sinh viên. Về phía nhà trường sẽ thực hiện những
cam kết hỗ trợ doanh nghiệp về quảng bá hình ảnh và những yêu cầu từ doanh nghiệp
233
Thứ năm, thu thập và sử dụng thông tin phản hồi từ các doanh nghiệp: các thông
tin phản hồi từ các doanh nghiệp khá đa dạng. Các phản hồi từ các doanh nghiệp là
một nguồn thông tin quan trọng đối với nhà trường nhằm xây dựng, thực hiện và hoàn
thiện chương trình đào tạo ngành du lịch và khách sạn.
Doanh nghiệp: cần có sự quan tâm, ủng hộ của lãnh đạo doanh nghiệp đối với
việc hợp tác với các cơ sở đào tạo. Các doanh nghiệp cần thể hiện trách nhiệm xã hội
của mình và hỗ trợ tối đa trong khả năng để góp phần nâng cao chất lượng đào tạo.
Cơ quan quản lý Nhà nước: cần có quy chế, thủ tục, văn bản hướng dẫn và
hành lang pháp lý hỗ trợ các đơn vị thực hiện. Có chính sách xem xét, hỗ trợ ưu tiên
cho các doanh nghiệp thực hiện hợp tác với đơn vị đào tạo./.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Các phương thức hợp tác giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp trong đào tạo sinh viên
ngành du lịch đáp ứng nhu cầu hội nhập, Phạm Thị Thu Phương Đại học Kinh tế
Quốc dân
Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP, ngày 2-11-2005, của Chính phủ Về đổi mới cơ bản và
toàn diện giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2006 - 2020
dao-tao-dai-hoc-o-nuoc-ta/c/28103129.epi
nuoc-ta-truoc-boi-canh-cach-mang-cong-nghiep-lan-thu-tu-22218.html
234
8 trang
10460
Free
Bạn đang xem tài liệu "Phương thức liên kết giữa trường Đại học và doanh nghiệp trong bối cảnh hiện nay", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- phuong_thuc_lien_ket_giua_truong_dai_hoc_va_doanh_nghiep_tro.pdf
