Phòng ngừa tội rửa tiền qua hoạt động ngân hàng ở Việt Nam hiện nay - Khó khăn và giải pháp khắc phục
PHÒNG NGỪA TỘI RỬA TIỀN QUA HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG...
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY - KHÓ KHĂN VÀ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC
ĐỖ THỊ MINH PHƯỢNG*
Những bước tiến của hội nhập quốc tế toàn cầu đã giúp cho luồng luân chuyển vốn
quốc tế gia tăng không ngừng, đồng thời cũng khiến cho các hành vi rửa tiền trở nên phổ
biến và tinh vi hơn. Do đó, nỗ lực chống rửa tiền được thúc đẩy mạnh mẽ hơn bao giờ hết
bởi những tác động tiêu cực của nó không chỉ đối với nền kinh tế quốc gia mà còn đối với
nền kinh tế toàn cầu. Bài viết nêu ra một số khó khăn trong hoạt động phòng ngừa tội rửa
tiền qua hoạt động ngân hàng ở nước ta hiện nay cũng như đề xuất một số giải pháp cho
vấn đề này.
Từ khóa: Tội rửa tiền, ngân hàng, Bộ luật hình sự.
Ngày nhận bài: 20/11/2020; Biên tập xong: 23/11/2020; Duyệt đăng: 23/11/2020.
The global integration has created the continuous increase of the flow of
international capital as well as caused money laundering activities become more popular
and sophisticated. Consequently, the anti-money laundering effort is strongly conducted
because of money laundering’s negative effects not only on the national but also global
economy. The article gives some difficulties in money laundering prevention through
banking operations in Vietnam and proposes a number of solutions to this problem.
Keywords: Money laundering crime, banking, the Penal Code.
hực tiễn đấu tranh phòng trong việc bảo đảm môi trường đầu tư
chống rửa tiền ở Việt Nam cho
Tthấy khuôn khổ pháp luật về
phòng chống rửa tiền đã không ngừng
được hoàn thiện kể từ khi văn bản quy
phạm pháp luật đầu tiên về phòng
chống rửa tiền là Nghị định số 74/2005/
NĐ-CP ngày 07/6/2005 Chính phủ được
ban hành. Trong giai đoạn hội nhập
ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế thế
giới, các cam kết về mở cửa thị trường
dịch vụ tài chính ngân hàng – lĩnh vực
thường bị các hành vi rửa tiền lợi dụng,
cũng như các cam kết về mở cửa thu hút
đầu tư bằng nhiều chính sách ưu đãi hấp
dẫn đã làm cho hành vi rửa tiền có điều
kiện không ngừng nhân rộng phạm vi
ảnh hưởng, làm rối loạn luồng vốn đầu
tư cũng như trật tự thị trường. Có thể
khẳng định, phòng chống rửa tiền hiệu
quả là nhân tố quan trọng và quyết định
kinh doanh minh bạch, an toàn, hiệu
quả, đồng thời củng cố niềm tin của nhà
đầu tư vào dòng chảy của nguồn vốn
trên thị trường.
1. Nhận diện tội phạm rửa tiền thông
qua hoạt động lưu chuyển tiền tệ bởi hoạt
động của các tổ chức tín dụng hiện nay
Rửa tiền là hành vi tham gia trực tiếp
hoặc gián tiếp vào giao dịch tài chính, ngân
hàng hoặc các giao dịch khác; sử dụng tiền,
tài sản đó vào việc tiến hành các hoạt động
kinh doanh hoặc hoạt động kinh tế khác;
che dấu nguồn gốc bất hợp pháp của tiền,
tài sản cũng như thông tin về nguồn gốc,
bản chất thực sự, vị trí, quá trình di chuyển
hoặc quyền sở hữu đối với tiền, tài sản biết
rõ là do phạm tội mà có hoặc cản trở việc
xác minh các thông tin đó.
* Thạc sĩ, Học viện Ngân hàng
37 Khoa học Kiểm sát
Số chuyên đề 4 - 2020
PHÒNG NGỪA TỘI RỬA TIỀN QUA HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG...
Hội nhập quốc tế và tự do hóa các giao từ đó dẫn đến những biến động trong
dịch tài chính, ngân hàng là xu hướng cung cầu tiền tệ, bất ổn định lãi suất, tỷ
phát triển ở mỗi quốc gia trong giai đoạn giá hối đoái và làm mất đi hiệu lực của
hiện nay. Có thể nói, xu hướng này tạo chính sách tiền tệ trong nước, gây ra nhiều
điều kiện đa dạng hóa các quan hệ ngân khó khăn trong công tác điều hành kinh tế
hàng, tài chính. Hệ thống tài chính có sự vĩ mô của Nhà nước. Với nhiều thủ đoạn
tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài tinh vi và hình thức phức tạp, hành vi rửa
tạo cơ sở cho sự mở rộng các giao dịch
tiền tệ xuyên quốc gia, đáp ứng nhu cầu
về đầu tư, kinh doanh của các tổ chức,
cá nhân trong nền kinh tế và làm tăng lợi
nhuận cho các nhà đầu tư. Bên cạnh đó,
xu hướng này cũng tạo cho hệ thống tài
chính tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là nạn
rửa tiền đang trở thành một vấn đề toàn
cầu, được hợp pháp hóa bởi các giao dịch
tài chính quốc tế.
Rửa tiền và tội phạm rửa tiền đã được
chứng minh là hành vi nguy hiểm, không
chỉ gây thiệt hại cho nền kinh tế mà còn
gây xáo trộn trật tự xã hội trong phạm vi
quốc gia, trở thành một trong những vấn
đề nghiêm trọng xuyên biên giới, mang
tính toàn cầu. Hành vi rửa tiền thường
tập trung vào các giao dịch tài chính, ngân
hàng hoặc giao dịch khác liên quan đến
tiền, tài sản biết rõ là do phạm tội mà có
nhằm che giấu nguồn gốc bất hợp pháp
của tiền, tài sản đó; sử dụng tiền, tài sản
biết rõ là do phạm tội mà có vào việc tiến
hành các hoạt động kinh doanh hoặc hoạt
động khác; che giấu thông tin về nguồn
gốc, bản chất thật sự, vị trí, quá trình di
chuyển hoặc quyền sở hữu đối với tiền,
tài sản biết rõ là do phạm tội mà có hoặc
cản trở việc xác minh các thông tin đó;
thực hiện một trong các hành vi trên đối
với tiền, tài sản biết rõ là có được từ việc
chuyển dịch, chuyển nhượng, chuyển đổi
tiền, tài sản do phạm tội mà có.
tiền nhằm hợp pháp hóa nguồn gốc của
các tài sản do phạm tội mà có để che giấu
nguồn gốc và “biến hóa” thành tiền sạch
hay tài sản hợp pháp.
Giai đoạn đầu tiên của quy trình rửa
tiền là sắp xếp, tìm cách đưa các khoản
tiền có nguồn gốc từ hành vi phạm tội
vào hệ thống tài chính. Ở giai đoạn phân
tán (giai đoạn 2), nguồn tiền “bẩn” được
đưa vào hệ thống tài chính thông qua
các khoản tiền sẽ được chuyển đổi qua
lại giữa nhiều tài khoản ngân hàng ở các
quốc gia với hình thức như đầu tư dự án,
mua bán bất động sản, hàng hóa xa xỉ, cổ
phiếu,... nhằm mục đích che giấu nguồn
gốc tài sản. Giai đoạn cuối cùng của hoạt
động rửa tiền là quy tụ, chính thức thâm
nhập vào nền kinh tế hợp pháp và có thể
sử dụng cho các mục đích khác. Nếu rửa
tiền thành công, khoản tiền “bẩn” này cho
phép tổ chức tội phạm tích lũy nguồn lực
để sau đó mở rộng quy mô phạm tội, thậm
chí trở thành nguồn tài trợ cho hoạt động
khủng bố hoặc giúp trốn tránh các biện
pháp trừng phạt quốc tế. Nói rộng hơn,
hoạt động rửa tiền là tình trạng nghiêm
trọng, kìm hãm sự phát triển, tạo ra nhiều
mối đe dọa tới kinh tế - xã hội và an ninh
toàn cầu.1
Hành vi rửa tiền thường được thực
hiện thông qua các hoạt động đầu tư vào
1ꢀ Vũ Anh (biên dịch), Báo động tình trạng tội
phạm rửa tiền, truy cập ngày 26/02/2020 tại địa chỉ:
Hành vi rửa tiền gây ra sự lưu chuyển
giữa các nguồn tiền trong thế giới ngầm, bao-dong-tinh-trang-toi-pham-rua-tien-473306/
38 Khoa học Kiểm sát
Số chuyên đề 4 - 2020
ĐỖ THỊ MINH PHƯỢNG
doanh nghiệp, bất động sản và các sản 2010, sửa đổi, bổ sung năm 2017, hoạt
động ngân hàng được hiểu là: việc kinh
doanh, cung ứng thường xuyên một hoặc
một số các nghiệp vụ sau đây: a) Nhận tiền
gửi; b) Cấp tín dụng; c) Cung ứng dịch vụ
thanh toán qua tài khoản. Đây là 3 nghiệp
vụ cơ bản, chủ yếu và thường xuyên của
tổ chức tín dụng (TCTD) và TCTD là ngân
hàng có thể thực hiện một hoặc tất cả các
hoạt động trên trong phạm vi giấy phép
do Ngân hàng trung ương cấp.
Hoạt động ngân hàng tiềm ẩn rủi ro
và nguy cơ rửa tiền rất lớn vì các ngân
hàng thương mại (NHTM) hoạt động dựa
trên nguyên tắc đi vay để cho vay, là trung
gian giữa người gửi tiền và người vay
vốn. Người gửi tiền có thể là cá nhân, tổ
chức, gửi tiền dưới hình thức tiền gửi có
kỳ hạn, không kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm
hoặc có thể mua các giấy tờ có giá do ngân
hàng phát hành như kỳ phiếu, tín phiếu,
chứng chỉ tiền gửi... (Điều 92 Luật các
TCTD năm 2010). Các khoản tiền gửi này
là nguồn vốn huy động chủ yếu của các
ngân hàng hiện nay, tuy nhiên, việc làm
rõ nguồn gốc của các nguồn tiền gửi là rất
khó xác định.
Các hành vi rửa tiền trong lĩnh vực
ngân hàng có thể xuất hiện trong các giao
dịch huy động vốn, cấp tín dụng, thanh
toán, các dịch vụ ngân hàng điện tử¸ bao
gồm cả các hành vi trong các giao dịch
đáng ngờ, giao dịch có giá trị lớn. Những
hành vi rửa tiền chủ yếu của lĩnh vực
ngân hàng có thể là:
- Sử dụng tài khoản ngân hàng dưới
tên người khác để chuyển và nhận các
khoản tiền bất hợp pháp;
- Gửi tiền có nguồn gốc bất hợp pháp
tại các TCTD dưới một cách chính danh
hoặc dưới tên người khác;
phẩm tài chính khác, trong đó, rửa tiền
thông qua hoạt động ngân hàng là phương
thức phổ biến. Trên thế giới có những vụ
án rửa tiền gây chấn động và có khoảng
1,6 - 4 ngàn tỉ đô la Mỹ tiền bẩn được rửa
mỗi năm, tương đương 2-5% GDP toàn
cầu. Theo ước tính của Liên hợp quốc, vụ
bê bối của Danske Bank - ngân hàng lớn
nhất Đan Mạch bị phanh phui trong hai
năm 2017-2018 liên quan đến các giao dịch
nghi rửa tiền giá trị 200 tỉ euro (220 tỉ đô
la) chủ yếu từ Estonia, Nga, Latvia, Anh
đã được thực hiện thông qua chi nhánh
của Danske Bank ở Estonia trong khoảng
thời gian từ 2007-2015. Hay như ngân
hàng Standard Chartered có trụ sở đặt tại
London (Anh) và mạng lưới chi nhánh ở
hơn 70 nước. Năm 2012, ngân hàng này bị
Cơ quan Dịch vụ tài chính bang New York
(DFS) cáo buộc hỗ trợ chính phủ Iran lách
các quy định chống rửa tiền của Mỹ để tiến
hành 60.000 giao dịch rửa tiền thông qua
hệ thống ngân hàng Mỹ với tổng giá trị 250
tỉ đô la trong giai đoạn 2001-2007. Trường
hợp khác, năm 2010, Ngân hàng Wachovia
- một trong những ngân hàng lớn nhất
nước Mỹ (hiện đã được sáp nhập vào Ngân
hàng Wells Fargo) thừa nhận các vi phạm
hệ thống và nghiêm trọng, từ đó cho phép
các cơ sở đổi tiền của Mexico chuyển 378,4
tỉ đô la đáng ngờ sang các tài khoản ở Ngân
hàng Wachovia trong giai đoạn 2004-2007.
Theo điều tra của Bộ Tư pháp Mỹ, số tiền
này có liên quan các tổ chức buôn lậu ma
túy của Mexico và Colombia.2
Tại Việt Nam, theo quy định tại khoản
12 Điều 4 Luật các tổ chức tín dụng năm
2ꢀ Lê Linh, Những vụ rửa tiền gây chấn động thế
giới, truy cập ngày 5/10/2019 tại địa chỉ: https://
tien-gay-chan-dong-tren-the-gioi.html
- Mở tài khoản ngân hàng để mua các
Số chuyên đề 4 - 2020
Khoa học Kiểm sát 39
PHÒNG NGỪA TỘI RỬA TIỀN QUA HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG...
giấy tờ có giá vô danh từ nguồn tiền bất hợp nhiên, các đồng tiền phi pháp được hợp
pháp, sau đó bán các giấy tờ này và nhận thức hóa và được sử dụng để đầu tư, kinh
tiền thông qua tài khoản mở tại ngân hàng.
doanh, thực hiện các mục đích sử dụng
vốn vay hợp pháp. Ngoài ra, thông qua
hoạt động thanh toán của ngân hàng, các
dòng tiền được luân chuyển thông qua
các tài khoản thanh toán của khách hàng
mở tại NHTM. Mục đích thanh toán có thể
là rất khác nhau như thanh toán tiền mua
hàng hóa, tiền cung ứng dịch vụ, tiền chi
trả các hoạt động mà pháp luật cho phép
như tiền mua bất động sản, ô tô, xe máy…
Trên thực tế, các chứng từ để thanh toán
tại ngân hàng có thể là giả mạo, các hoạt
động kinh doanh trên thực tế không có
thật, “khống” mà ngân hàng rất khó phát
hiện khi cung ứng dịch vụ thanh toán. Vì
vậy, hoạt động ngân hàng có đối tượng
kinh doanh là tiền tệ đã tạo điều kiện cho
các chủ thể có thể rửa tiền.
- Mở tài khoản tại các TCTD để các
doanh nghiệp chuyển tiền “lòng vòng”
qua nhiều khâu, biến tiền “bẩn” thành
tiền “sạch”;
- Vay vốn ngân hàng dùng tài sản bảo
đảm là tài sản do phạm pháp mà có;
- Chuyển tiền bất hợp pháp qua ngân
hàng tư nhân để đầu tư vào các lĩnh
vực kinh doanh hợp pháp bất động sản,
chứng khoán, vàng (kinh nghiệm rửa tiền
của các ngân hàng phương Tây vào cuối
những năm 90 của thế kỷ 20).
- Thành lập tài khoản ngân hàng hay
công ty ở những đất nước có hệ thống
pháp luật lỏng lẻo, những nước không có
hiệp định tư pháp với đất nước thực hiện
tội phạm nguồn hoặc những nước có luật
pháp cấm nước ngoài can thiệp và điều
tra vào tình hình tài chính kinh tế của
nước đó.
Từ những phân tích trên, các hậu quả
của hành vi rửa tiền đối với an ninh tài
chính được thể hiện trên các khía cạnh:
- Gây ra sự lưu chuyển các luồng tiền
trong thế giới ngầm, làm cho những đột
biến trong cầu tiền tệ và bất ổn định lãi
suất và tỷ giá hối đoái nhất là ở các quốc
gia đang phát triển khi quan hệ thương
mại với nước ngoài phụ thuộc vào ngoại
tệ. Từ đó, làm mất đi hiệu lực của chính
sách tiền tệ trong nước, dẫn đến việc điều
hành kinh tế vĩ mô trở nên khó khăn, thậm
chí là làm vô hiệu hóa mục tiêu chính sách
tiền tệ cũng như chính sách tài khóa.
- Làm mất đi tính minh bạch và các
điều kiện bảo đảm an toàn – những chiếc
“áo giáp” bảo vệ sự an toàn của hệ thống
tài chính. Thực tiễn cho thấy, hệ thống tài
chính dễ bị thao túng bởi các băng nhóm
tội phạm thông qua hoạt động đầu tư vào
- Thực hiện các giao dịch thanh toán
qua tài khoản ngân hàng đột biến, tiền
gửi vào và rút ra nhanh khỏi tài khoản;
doanh số giao dịch lớn trong ngày nhưng
số dư tài khoản rất nhỏ hoặc bằng không.
Mặt khác, pháp luật không yêu cầu phải
kê khai nguồn gốc của tiền gửi khi khách
hàng gửi tại ngân hàng (trừ trường hợp
đối với người nước ngoài), trong khi đó
khởi nguồn của hoạt động rửa tiền lại bắt
đầu từ các khoản tiền gửi này. Hoạt động
ngân hàng nhằm đáp ứng nhu cầu về vốn
cũng như nhu cầu thanh toán trong nền
kinh tế, vì vậy nguồn vốn huy động được
sẽ được luân chuyển trong nền kinh tế
để cho vay, cấp tín dụng cho các doanh
nghiệp, cá nhân và tổ chức khác nhằm
đáp ứng nhu cầu kinh doanh hoặc nhu ngân hàng hoặc trở thành khách hàng sử
cầu đời sống. Cứ như thế, một cách ngẫu dụng dịch vụ ngân hàng để lợi dụng sơ
40 Khoa học Kiểm sát
Số chuyên đề 4 - 2020
ĐỖ THỊ MINH PHƯỢNG
hở để rửa tiền. Điều này sẽ gây bất ổn hệ chủ thể tham gia giao dịch. Đây là mảnh
thống tổ chức tài chính như làm mất uy
tín trên thị trường, tấn đông đội ngũ nhân
viên thông qua hành vi lôi kéo, mua chuộc
để tiếp tay cho hành vi rửa tiền, gây mất
cân bằng cơ cấu nợ và tài sản của các tổ
chức tài chính bằng cách đảo nợ…
- Dựa vào tâm lý hám lợi của nhà đầu
tư, hành vi rửa tiền có thể tạo ra những
xu hướng đầu tư ảo do các hành vi đánh
bóng, thổi phồng có mục đích. Hệ thống
công ty chân rết (công ty bình phong) sẽ
tạo ra các giao dịch giả tạo nhằm định
hướng thị trường, định hướng đầu tư,
định hướng tiêu dùng (hàng hóa xa xỉ).
Nếu các định chế tài chính không nhận
diện được các thủ đoạn che đậy của hành
vi rửa tiền thì có thể ra các quyết định cấp
dụng dụng cho những giao dịch kinh tế
che đậy nhằm mục đích rửa tiền.
đất “màu mỡ” cho tội phạm lạm dụng
để thực hiện hoạt động rửa tiền mặc dù
Việt Nam đã có nhiều nỗ lực nhằm hạn
chế tình trạng sử dụng tiền mặt trong các
giao dịch, nhất là trong hoạt động kinh
doanh. Đó là điều kiện tiên quyết thu hẹp
“không gian hoạt động” của hành vi rửa
tiền thông qua sử dụng các giấy tờ có giá,
tài sản hữu hình (không phải vàng, bạc)
hoặc sử dụng công cụ để thanh toán được
cung cấp bởi các tổ chức tín dụng.
Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà
nước, trong năm 2018, 2019 và những
tháng đầu năm 2020, thanh toán không
dùng tiền mặt trong nền kinh tế chuyển
biến theo chiều hướng tích cực. Cụ thể,
hệ thống thanh toán điện tử liên ngân
hàng (IBPS) tiếp tục hoạt động an toàn,
hiệu quả, đáp ứng tốt nhu cầu thanh
toán liên ngân hàng trong toàn quốc.
Trong quý I/2019, hệ thống IBPS đã xử
lý 37.325 nghìn giao dịch, tương ứng với
giá trị 20.691 nghìn tỷ đồng (tăng 22,99%
về số lượng và 17,84% về giá trị so với
cùng kỳ của năm 2018). Cơ sở hạ tầng
và công nghệ phục vụ thanh toán không
2. Thực trạng đấu tranh phòng, chống
tội phạm rửa tiền qua hoạt động ngân
hàng ở Việt Nam hiện nay - Nguyên
nhân và giải pháp khắc phục
Ở Việt Nam, tội phạm rửa tiền không
phải là tội phạm truyền thống nhưng đang
có những diễn biến phức tạp và tác động
xấu đến nền kinh tế trong thời đại toàn dùng tiền mặt tiếp tục được chú trọng
cầu hóa. Tuy nhiên, thực tế là số trường đầu tư, nâng cao chất lượng và phát huy
hợp rửa tiền bị đem ra xét xử là rất ít ỏi.
Thực tiễn phòng, chống tội phạm rửa tiền
cho thấy Việt Nam xuất hiện khá nhiều
phương thức, thủ đoạn rửa tiền rất tinh
vi, tạo ra những khó khăn nhất định trong
đấu tranh phòng, chống tội phạm rửa tiền.
Những khó khăn này ở Việt Nam xuất
phát từ những nguyên nhân chủ yếu sau:
Thứ nhất, tình trạng sử dụng tiền mặt
của người dân còn quá phổ biến. Đồng
thời, trong thực tiễn thực hiện giao dịch
kinh doanh, việc chứng minh nguồn gốc
hiệu quả. Đến cuối tháng 3/2019, trên
toàn quốc có 18.668 ATM (Automatic
Teller Machine – máy rút tiền tự động) và
261.705 POS (Point of Sale - điểm bán lẻ
hàng hóa). POS được lắp đặt tại hầu hết
các cơ sở, chuỗi phân phối, bán lẻ, khách
sạn lớn, cơ sở y tế, bệnh viện, trường
học... Số lượng và giá trị giao dịch thanh
toán nội địa của thẻ ngân hàng tiếp tục
tăng, trong quý I/2019 đạt 65 triệu giao
dịch với tổng số tiền giao dịch là 171
nghìn tỷ đồng (tăng 18,45% về số lượng
dòng tiền là không bắt buộc đối với các và 18,82% về giá trị so với cùng kỳ của
Số chuyên đề 4 - 2020 Khoa học Kiểm sát 41
PHÒNG NGỪA TỘI RỬA TIỀN QUA HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG...
năm 2017). Trong 04 tháng đầu năm 2020, từ máy ATM trong cùng hệ thống mất
sau đợt dịch Covid-19, số lượng các giao phí 1.100 đồng/lần rút, khác hệ thống
dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng
vọt, thanh toán nội địa qua thẻ ngân hàng
tăng 26,2% về số lượng và 15,7% về giá trị;
thanh toán qua kênh Internet tăng 3,2% về
số lượng và 45,7% về giá trị; thanh toán
qua kênh điện thoại di động tăng 189% về
số lượng và 166,1% về giá trị so với cùng
kỳ năm 2019.3
mất phí 2.200 đồng/lần rút. Sau đó, họ
mang tiền mặt đi mua bán và không mất
một khoản phí nào. Nhưng nếu khách
hàng sử dụng 5 triệu đồng để thực hiện
10 giao dịch mua bán và thanh toán qua
ngân hàng khác hệ thống, phí mỗi giao
dịch 10.000 đồng (Biểu phí hiện tại của
Vietcombank) thì số phí khách phải trả
khi sử dụng cho 10 giao dịch là 100.000
đồng. Như vậy có nghĩa là sử dụng tiền
mặt thanh toán giao dịch nhỏ, lẻ vẫn tiết
kiệm tiền cho người dân.4
Do đó, để thúc đẩy thanh toán không
dùng tiền mặt như giải pháp hữu hiệu để
chống rửa tiền ở Việt Nam, cần có sự hỗ
trợ của Nhà nước trong thanh toán không
dùng tiền mặt ở khu vực dân cư. Đối với
khu vực doanh nghiệp có mở tài khoản
ngân hàng thì thanh toán không dùng tiền
mặt là bắt buộc.
Thứ hai, chưa có cơ chế kiểm soát
lượng kiều hối không chính thức về Việt
Nam. Trong những năm qua, lượng kiều
hối đổ về Việt Nam tăng mạnh là do: i)
Lượng người Việt Nam ở nước ngoài khá
đông và định cư tại nhiều quốc gia, vùng
lãnh thổ trên thề giới. Trong đó, lượng
người đi lao động xuất khẩu chiếm tỷ lệ
khá cao - đây là lực lượng chủ lực “kiếm
tiền gửi về nước”; ii) Hiệu quả chính sách
khuyến khích kiều bào về nước đầu tư
cũng như cho phép gửi và nhận kiều hối
bằng ngoại tệ, không bắt buộc phải gửi
tiết kiệm vào ngân hàng hoặc bán cho
Ngân hàng Nhà nước đã có những
giải pháp tình thế bằng công văn chỉ đạo
các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân
hàng nước ngoài khẩn trương xem xét
áp dụng chính sách miễn phí chuyển
tiền ủng hộ phòng, chống dịch Covid-19
và hạn hán, xâm nhập mặn qua tài
khoản ngân hàng; ban hành Thông tư số
04/2020/TT-NHNN ngày 31/3/2020 sửa
đổi, bổ sung Thông tư số 26/2013/TT-
NHNN điều chỉnh giảm 50% mức phí
giao dịch thanh toán liên ngân hàng, áp
dụng từ 1/4 đến 31/12/2020…, các ngân
hàng thương mại đã tích hợp thêm nhiều
tính năng vào thẻ ngân hàng để sử dụng
thanh toán hàng hóa, dịch vụ, đồng thời
nâng cao chất lượng dịch vụ, độ an toàn
thanh toán thẻ. Tuy nhiên, thực tiễn giao
dịch không dùng tiền mặt cho thấy, phí
giao dịch qua các ngân hàng tại Việt
Nam còn cao nên việc sử dụng tiền mặt
vẫn có những tiện lợi và tiết kiệm cho
người dân. So sánh phí rút tiền mặt với
phí chuyển khoản cho thấy phí chuyển
khoản cho một giao dịch đang khá cao,
sử dụng tiền mặt thanh toán giao dịch
nhỏ, lẻ vẫn tiết kiệm tiền cho người dân.
Ví dụ: Nếu khách hàng rút 5 triệu đồng
4ꢀ
Lê Đình Hạc, Xu hướng phát triển thanh toán
không dùng tiền mặt tại Việt Nam, Tạp chí Tài
chính kỳ 2, tháng 11/2019, truy cập tại địa chỉ:
phat-trien-thanh-toan-khong-dung-tien-mat-tai-
viet-nam-318136.html
3ꢀVânLinh,Thanhtoánkhôngdùngtiềnmặt,những
con số bất ngờ. hꢁps://tinnhanhchungkhoan.vn/
dich-vu-tai-chinh/thanh-toan-khong-dung-tien-
mat-nhung-con-so-bat-ngo-331480.html
42 Khoa học Kiểm sát
Số chuyên đề 4 - 2020
ĐỖ THỊ MINH PHƯỢNG
ngân hàng; iii) Những tác động tích cực
từ dịch vụ chuyển tiền kiều hối qua kênh
chính thức rất phát triển với sự tham gia
của nhiều ngân hàng, doanh nghiệp với
tính chất cạnh tranh rất cao. Tuy nhiên,
đây là lượng kiều hối chính thức, có thể
kiểm soát vì nó được thực hiện thông qua
ngân hàng – tức là giao dịch được kiểm
soát. Thực tiễn cho thấy, bên cạnh lượng
kiều hối chính thức này, còn có một lượng
kiều hối “xách tay” về Việt Nam dường
như chưa được kiểm soát hiệu quả. Đây là
lỗ hổng có thể bị lạm dụng bởi các hành vi
rửa tiền. Điều này đã được thể hiện trong
Báo cáo tóm tắt đánh giá rủi ro quốc gia
về rửa tiền và tài trợ khủng bố giai đoạn
2012-2017 đã đưa ra danh sách 17 loại tội
phạm nguồn của tội rửa tiền vào đánh
giá và đánh giá nguy cơ rửa tiền trong 15
lĩnh vực như: ngân hàng, bất động sản,
chứng khoán, bảo hiểm, dịch vụ chuyển
và thu đổi ngoại tệ, cầm đồ... Cụ thể, với
kênh chuyển tiền phi chính thức có lợi ích
vượt trội về phí chuyển tiền, tính tiện lợi,
không phải chứng minh mục đích chuyển
tiền, tính đơn giản về thủ tục... So sánh
với các kênh chuyển tiền chính thức, các
kênh chuyển tiền phi chính thức (chuyển
tiền ngầm) cũng được sử dụng để chuyển
kiều hối về Việt Nam và tiềm ẩn nguy cơ
rửa tiền cao hơn.5
Thứ ba, nguồn vốn đầu tư nước ngoài
đóng vai trò quan trọng trong việc thúc
đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội quốc gia.
Thực tiễn thu hút đầu tư nước ngoài cho
thấy, các tổ chức tội phạm cũng sẽ “theo
chân” hoạt động đầu tư nước ngoài hoặc
lợi dụng các chính sách thông thoáng
trong thu hút đầu tư nước ngoài để thực
hiện hoạt động rửa tiền. Để nhận diện
hành vi lợi dụng hoạt động đầu tư nhằm
rửa tiền, pháp luật đầu tư cần thiết lập
được cơ chế sàng lọc nhà đầu tư “sạch”,
kiểm soát dòng tiền và những biểu hiện
đáng ngờ của hoạt động đầu tư, nhất là
đầu tư nước ngoài. Tội phạm rửa tiền tại
Việt Nam thường do cả người nước ngoài
hoặc Việt kiều thực hiện. Ngoài ra, các đối
tượng còn sử dụng một số thủ đoạn khác
như:
+ Sử dụng L/C khống để các đối tượng
ở nước chuyển tiền vào Việt Nam mà
không có hàng xuất ra nước ngoài.
+ Sử dụng giấy tờ giả mạo để nhận
tiền tại các tài khoản tại Việt Nam sau khi
đã chuyển tiền ngoài vào các tài khoản
này. Có thể kể đến trường hợp đối tượng
Musasa Paul (quốc tịch Zămbia) sử dụng
8 hộ chiếu giả mang quốc tịch Nam Phi
với 8 tên khác nhau (nhưng đều dán ảnh
của Paul) vào Việt Nam mở 6 tài khoản
tại nhiều ngân hàng khác nhau tại Hà Nội
để nhận tiền từ nước ngoài chuyển vào.
Paul bị phát hiện sau khi đã nhận trót lọt
35.000 EUR và 13.200 USD. Qua xác minh
ban đầu cho thấy, số tiền trên là do Paul
có được thông qua các hành động lừa đảo
được thực hiện từ nước ngoài.
Vì vậy, để chống rửa tiền thông qua
kênh chuyển ngoại tệ phi chính thức, cần
tăng cường công tác thanh tra, giám sát tại
cửa khẩu và tăng cường biện pháp nghiệp
vụ để phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi
đáng ngờ liên quan đến vận chuyển ngoại
tệ thông qua kênh kiều hồi vào Việt Nam.
+ Rửa tiền dưới hình thức đầu tư vào
các dự án. Ví dụ: Lê Thị Phương M là một
đối tượng tham gia đường dây buôn bán
hơn một triệu viên thuốc lắc tại Mỹ. M đã
làm thủ tục đầu tư dự án khu nghỉ mát
5ꢀ
Việt Dũng, Đâu là lĩnh vực có nguy cơ cao nhất
về rửa tiền?, truy cập ngày 4/11/2019 tại địa chỉ:
linh-vuc-co-nguy-co-cao-nhat-ve-rua-tien.html
Số chuyên đề 4 - 2020
Khoa học Kiểm sát 43
PHÒNG NGỪA TỘI RỬA TIỀN QUA HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG...
cao cấp Dốc Lết (Khánh Hoà) trị giá 25 nhân che giấu hoạt động rửa tiền. Hơn
triệu USD. M mở tài khoản tại một ngân nữa, cần phát triển hệ thống thông tin
hàng ở Việt Nam để chuyển tiền từ các tài quốc gia công khai, minh bạch, cập nhật
và thuận tiện cho tra cứu các quy định,
nhận biết các quyền lợi, nghĩa vụ có liên
quan của các tổ chức tín dụng và người
dân về chuyển tiền và giao dịch ngân
hàng, phòng, chống rửa tiền.
khoản ở Hồng Kông, Ma Cao và Canada
nhưng chưa kịp thực hiện thì bị bắt giữ.
Các đối tượng là người Việt Nam phạm tội
ở trong nước sử dụng các ngân hàng nước
ngoài tại Việt Nam để cất giấu nguồn tiền
do phạm tội mà có. Trong vụ tham nhũng
tại Liên doanh Dầu khí Việt - Xô xảy ra tại
Vũng Tàu, Trần Q (Công ty Dịch vụ Kỹ
thuật khí - PTSC) đã liên kết với một Việt
kiều tại Nga lập ra 3 công ty để mở 3 tài
khoản tại Ngân hàng Deustche Bank của
Cộng hòa Liên bang Đức tại Thành phố
Hồ Chí Minh để nhận các khoản tiền từ
đường dây tham nhũng do Q và Nguyễn
Quang T (Giám đốc PTSC) chỉ đạo. T đã
chỉ đạo nhân viên chuyển vào 3 tài khoản
của Q tại Ngân hàng Deustche Bank
6.708.760 USD, còn lại 1.081.912 USD chưa
kịp chuyển thì bị phát hiện.
Do đó, cần tiếp tục hoàn thiện Luật
phòng, chống rửa tiền, đáp ứng các chuẩn
mực quốc tế theo khuyến nghị của FATF
(Financial Action Task Force - Lực lượng
đặc nhiệm tài chính về chống rửa tiền) và
các yêu cầu của Ủy Ban Basel về quản lý
rủi ro, phòng chống rửa tiền trong hoạt
động ngân hàng, trên cơ sở đó đảm bảo an
ninh tài chính, tiền tệ, hạn chế hiện tượng
rửa tiền trong nền kinh tế. Bên cạnh đó,
cần sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp
luật liên quan như: Luật Thuế thu nhập cá
nhân, Luật thuế VAT, Luật Quản lý thuế,
Luật Thuế tài sản, pháp luật về đăng ký
biện pháp bảo đảm… nhằm kiểm soát thu
nhập và tài sản của cá nhân, tổ chức, từ
đó ngăn chặn hiện tượng rửa tiền. Việc
Thứ tư, sự phát triển của khoa học công
nghệ đã làm cho các trò chơi trực tuyến,
có thưởng ngày càng phát triển. Các đối
tượng sử dụng tiền ảo để rửa tiền. Tiền
điện tử được tổ chức phát hành bảo đảm
giá trị bằng cam kết chuyển đổi sang tiền
giấy theo yêu cầu của người sở hữu. Hiện
nay, trên thế giới có nhiều loại tiền ảo rất
dễ dàng đổi sang các loại tiền thật khác
như: Liberty Reserve, e-gold, webmoney,
e-passport, Pecunix, e-Bullion, Yandex,
imoney, Money Mail, INOCard, RuPay,
InterBill RUR & UkrMoney... Tội phạm
trên thế giới đang sử dụng các loại tiền ảo
này để che giấu danh tính và nguồn gốc
tiền. Tội phạm rửa tiền trực tuyến bằng
cách sử dụng thẻ tín dụng trộm cắp, lấy
tiền từ tài khoản xâm nhập được, sử dụng
tiền có nguồn gốc bất hợp pháp khác, trả
tiền trên các các trang web tiền ảo, các
trang Web gameonline, các trang cá độ
bóng đá, đánh bạc… Một số chuyển đổi
bất hợp pháp ngoại tệ ra tiền ảo và chuyển
ngoại tệ, tiền ảo qua mạng ra nước ngoài
để rửa tiền, làm phương tiện mua các tài
sản ảo, cuối cùng để lấy lại tiền thật hoặc
dưới hình thức quà tặng, trao đổi lợi ích
kinh tế trong thế giới ảo.
Tuy nhiên, điều đáng lo là hiện nay, các
phương thức rửa tiền sẽ ngày càng trở nên
kín kẽ, phức tạp hơn với sự xuất hiện của
sửa đổi, bổ sung các quy định cũng cần các loại tiền ảo, các hình thức game đánh
gắn liền với việc đề xuất tăng các chế tài bạc trực tuyến…, khiến cho hoạt động rửa
phạt tiền nặng đối với những tổ chức, cá tiền càng trở nên khó kiểm soát, trong khi
44 Khoa học Kiểm sát
Số chuyên đề 4 - 2020
ĐỖ THỊ MINH PHƯỢNG
các quy định của pháp luật thường không là phương tiện thanh toán hợp pháp tại
thể theo kịp được với những thay đổi Việt Nam. Khoản 6, 7 Điều 4 Nghị định
thực tiễn. Chẳng hạn, việc sử dụng đồng số 102/2012/NĐ-CP về thanh toán không
tiền bitcoin để giao dịch, đặc biệt là những dùng tiền mặt (được sửa đổi, bổ sung bởi
giao dịch lớn, trong đó không loại trừ khả Nghị định số 80/2016/NĐ – CP quy định
năng có những giao dịch bất hợp pháp thì phương tiện thanh toán không dùng tiền
sẽ rất nguy hiểm. Bởi lẽ, không một ai có mặt sử dụng trong giao dịch thanh toán)
thể kiểm soát được đồng tiền đi đâu, giá quy định phương tiện thanh toán không
trị hàng hóa trao đổi như thế nào, chính vì bao gồm tiền ảo mà chỉ có: Séc, lệnh chi,
vậy sẽ tăng nguy cơ lợi dụng lỗ hổng để vi ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu, thẻ
phạm, trong đó không loại trừ khả năng ngân hàng và các phương tiện thanh toán
rửa tiền, tài trợ khủng bố.
khác theo quy định của Ngân hàng Nhà
nước. Tuy nhiên, hiện nay các đạo luật về
phòng, chống rửa tiền, các luật trong lĩnh
vực ngân hàng cũng không có quy định về
giao dịch tiền ảo và cũng không cấm các
chủ thể sử dụng tiền ảo làm công cụ thanh
toán. Như vậy, có thể thấy Việt Nam hiện
thiếu cơ sở pháp lý về phòng, chống tội
phạm rửa tiền và tài trợ khủng bố đối với
tài sản ảo (trong đó có tiền ảo) và các nhà
cung cấp dịch vụ ảo.
Thực tế, Luật Phòng, chống rửa tiền
đã có quy định khung về các biện pháp
phòng, chống và xử lý hiện tượng rửa
tiền, tuy nhiên mỗi lĩnh vực lại có đặc
thù riêng liên quan đến phòng, chống rửa
tiền. Vì vậy, đối với lĩnh vực ngân hàng,
cần cụ thể hóa các nguyên tắc, trách nhiệm
của các chủ thể trong phòng, chống rửa
tiền của lĩnh vực này tại Luật Ngân hàng
Nhà nước Việt Nam năm 2010 và Luật các
TCTD năm 2010 chỉ quy định rất chung
Do đó, rất cần thiết hoàn thiện pháp
chung và duy nhất tại 1 điều của mỗi luật. luật theo hướng quy định rõ về việc cấm
Theo đó, Điều 11 Luật các TCTD năm sử dụng tiền ảo như một phương tiện
2010, khoản 13 Điều 4 Luật Ngân hàng thanh toán trong nền kinh tế. Nếu sử
Nhà nước Việt Nam năm 2010 quy định: dụng loại tiền này để giao dịch thì có thể
“Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì, phối bị liệt kê vào diện giao dịch đáng ngờ và
hợp với các cơ quan hữu quan xây dựng chính áp dụng chế tài xử lý vi phạm tương ứng.
sách, kế hoạch và tổ chức thực hiện phòng,
chống rꢀa tiền”.
Thứ năm, hiện nay pháp luật về ngân
hàng đã cho phép các TCTD tự chủ, tự
Đặc biệt, trong bối cảnh hoạt động rửa quyết trong hoạt động kinh doanh ngân
tiền ngày càng trở nên tinh vi, khó lường hàng trong khuôn khổ giấy phép do
qua các kênh như giao dịch tiền ảo, những Ngân hành Trung ương cấp nên những
quy định hiện tại trong pháp luật cũng hoạt động này sẽ diễn ra ngày càng đa
chưa đủ sức răn đe để điều chỉnh các hoạt dạng hơn theo hướng ứng dụng công
động rửa tiền. Có thể thấy, việc giao dịch nghệ trong hoạt động của ngân hàng
bằng tiền ảo cũng đang diễn ra phổ biến số. Tuy nhiên, các dấu hiệu đáng ngờ
với tính chất phức tạp, để lại những hậu trong giao dịch với các ngân hàng cần
quả khó lường. Giao dịch tiền ảo cũng là kiểm soát đang quy định theo kiểu liệt
kênh rửa tiền được các đối tượng phạm kê trong Luật Phòng, chống rửa tiền chủ
tội hướng đến mặc dù tiền ảo không phải yếu liên quan đến các hoạt động ngân
Số chuyên đề 4 - 2020
Khoa học Kiểm sát 45
PHÒNG NGỪA TỘI RỬA TIỀN QUA HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG...
hàng truyền thống, chưa đề cập tới hết của Ngân hàng Nhà nước, các TCTD
trong việc báo cáo các giao dịch đáng
ngờ. Việc sửa đổi, bổ sung các quy định
cũng cần gắn liền với việc đề xuất tăng
các chế tài phạt tiền nặng đối với những
tổ chức, cá nhân che giấu hoạt động rửa
tiền, quy định rõ chế tài xử lý đối với các
tổ chức, cá nhân không báo cáo kịp thời
các giao dịch trên, không rà soát, cung
cấp thông tin, tài liệu theo đề nghị của
cơ quan chức năng.6
Thứ sáu, rửa tiền và tội phạm rửa tiền
bắt nguồn từ nhiều hành vi phạm tội từ
trước đó. Dưới góc độ tội phạm học và
phòng ngừa tội phạm, có thể thấy một số
phương thức, thủ đoạn phạm tội rửa tiền
phổ biến sau:
+ Chẻ tiền: Liên quan đến hành vi gửi
tiền mặt nhiều lần vào ngân hàng với số
tiền gửi mỗi lần nhỏ hơn mức được yêu
cầu phải báo cáo;
+ Làm sai lệch hoá đơn: Trong các giao
dịch xuất khẩu và làm giả thư tín dụng
nhập khẩu cũng như tờ khai hải quan
cũng có thể che đậy việc chuyển tiền, mua
bán trái phép chất ma túy qua biên giới;
+ Buôn lậu trong nước hoặc qua
biên giới: Những tài sản bị mất cắp như
phương tiện đi lại, đồ cổ... có thể được
mua bán, trao đổi qua biên giới nhằm thu
lợi bất hợp pháp;
+ Chuyển tiền giữa các ngân hàng: Có
thể không thuộc phạm vi báo cáo nghi
vấn rửa tiền, do vậy các nhân viên ngân
hàng bị mua chuộc có thể tạo điều kiện dễ
dàng hơn để che giấu việc chuyển những
khoản tiền lớn bất hợp pháp giữa các tài
các loại hình dịch vụ mà TCTD cung ứng
cho nền kinh tế trong bối cảnh hiện nay
(có tiềm ẩn nguy cơ rửa tiền) như dấu
hiệu trong các giao dịch huy động vốn
bằng phát hành các giấy tờ có giá của
ngân hàng, cấp tín dụng dưới các hình
thức bao thanh toán, phát hành thẻ, hoạt
động cho thuê tủ két…
Do đó, thay vì liệt kê các dấu hiệu
đáng ngờ, pháp luật cần quy định về
các tiêu chí của giao dịch đáng ngờ đối
với từng lĩnh vực của nền kinh tế, ví dụ
tiêu chí về tổng giá trị tối thiểu của giao
dịch, về chủ thể thực hiện giao dịch, về
cách thức thực hiện giao dịch, về mức
độ rủi ro của giao dịch… Mặt khác, quá
trình đấu tranh phòng ngừa tội phạm
rửa tiền trong hoạt động ngân hàng
cho thấy, chưa có quy định cho phép
cơ quan Thanh tra, giám sát Ngân hàng
Nhà nước phong tỏa tài khoản, tạm giữ
tiền của đối tượng rửa tiền. Thống đốc
Ngân hàng Nhà nước cũng chỉ được
phép phong tỏa tài khoản tạm thời tối
đa 03 ngày để kiểm tra, xác minh, kết
luận giao dịch đáng ngờ, sau đó phải
chuyển cho Cơ quan điều tra xử lý. Cục
phòng, chống rửa tiền là đơn vị chịu
trách nhiệm chính trong thu thập, xử lý
thông tin về hành vi rửa tiền và tài trợ
khủng bố nhưng không có chức năng
điều tra tội phạm, khả năng phân tích,
đánh giá về rủi ro tội phạm rửa tiền rất
hạn chế, vì vậy phần lớn các thông tin
về giao dịch đáng ngờ chưa đủ căn cứ
để phát hiện dấu hiệu tội phạm. Do đó,
để nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng,
chống rửa tiền, cần có quy định mở rộng
thẩm quyền của Ngân hàng Nhà nước
Việt Nam trong việc điều tra các giao
6ꢀ PGS.TS. Lê Thị Thu Thủy, Pháp luật về phòng
chống rửa tiền trong lĩnh vực ngân hàng và chứng
khoán. Kỷ yếu hội thảo “Pháp luật về phòng,
chống rửa tiền trên thế giới và ở Việt Nam” Khoa
dịch đáng ngờ, nâng cao trách nhiệm Luật Đại học Quốc gia 8/2020
46 Khoa học Kiểm sát
Số chuyên đề 4 - 2020
ĐỖ THỊ MINH PHƯỢNG
khoản với nhau;
TÀI LIỆU THAM KHẢO
+ Các sản phẩm tài chính phát sinh: Là
chứng từ thay thế cho những cơ hội mua
bán nội bộ như cổ phiếu giả của một công
ty bị sáp nhập hoặc mua lại có thể được
sử dụng để tránh bị phát hiện những thay
đổi bất thường về giá của chứng khoán
được niêm yết.
Theo Nghị quyết số 03/2019/NQ-
HĐTP ngày 24/5/2019 của Hội đồng Thẩm
phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn
áp dụng Điều 324 của BLHS năm 2015 về
tội rửa tiền đã chỉ ra nhiều tội phạm là tội
phạm nguồn của tội rửa tiền.7 Do đó, việc
truy cứu trách nhiệm hình sự về tội rửa
tiền có thể được tiến hành đồng thời với
việc truy cứu trách nhiệm hình sự về tội
phạm nguồn và không loại trừ việc truy
cứu trách nhiệm hình sự tội phạm nguồn
để đảm bảo tính răn đe, phòng ngừa từ
sớm đối với loại tội này./.
1. Vũ Anh (biên dịch), Báo động tình trạng
tội phạm rửa tiền, truy cập ngày 26/02/2020 tại
địa chỉ: hꢁps://nhandan.com.vn/baothoinay-
hosotulieu/bao-dong-tinh-trang-toi-pham-
rua-tien-473306/.
2. Lê Linh, Những vụ rửa tiền gây chấn
động thế giới, truy cập ngày 5/10/2019 tại địa
nhung-vu-rua-tien-gay-chan-dong-tren-the-
gioi.html.
3. Vân Linh, Thanh toán không dùng
tiền mặt, những con số bất ngờ. hꢁps://
tinnhanhchungkhoan.vn/dich-vu-tai-chinh/
thanh-toan-khong-dung-tien-mat-nhung-
con-so-bat-ngo-331480.html
4. Lê Đình Hạc, Xu hướng phát triển thanh
toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam, Tạp
chí Tài chính kỳ 2, tháng 11/2019, truy cập tại
địa chỉ: hꢁp://tapchitaichinh.vn/ngan-hang/
xu-huong-phat-trien-thanh-toan-khong-
dung-tien-mat-tai-viet-nam-318136.html
7ꢀ Như: Tội giết người; Tội cố ý gây thương tích
hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác; Tội
mua bán người; Tội mua bán người dưới 16 tuổi;
Tội cướp tài sản; Tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài
sản; Tội trộm cắp tài sản; Tội lừa đảo chiếm đoạt
tài sản; Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài
sản; Tội buôn lậu; Tội vận chuyển trái phép hàng
hóa, tiền tệ qua biên giới; Tội sản xuất, buôn bán
5. Việt Dũng, Đâu là lĩnh vực có nguy cơ
cao nhất về rửa tiền?, truy cập ngày 4/11/2019
vn/296383/dau-la-linh-vuc-co-nguy-co-cao-
nhat-ve-rua-tien.html
6. PGS.TS. Lê Thị Thu Thủy, Pháp luật về
phòng chống rửa tiền trong lĩnh vực ngân
hàng cấm; Tội tàng trữ, vận chuyển hàng cấm; hàng và chứng khoán. Kỷ yếu hội thảo “Pháp
Tội sản xuất, buôn bán hàng giả; Tội trốn thuế;
Tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả;
Tội thao túng thị trường chứng khoán; Tội xâm
phạm quyền tác giả, quyền liên quan; Tội vi phạm
quy định về bảo vệ động vật hoang dã; Tội gây ô
nhiễm môi trường; Tội vi phạm quy định về bảo
vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm; Tội tàng trữ trái
phép chất ma túy; Tội vận chuyển trái phép chất
ma túy; Tội mua bán trái phép chất ma túy; Tội
chiếm đoạt chất ma túy; Tội khủng bố; Tội tài trợ
khủng bố; Tội bắt cóc con tin; Tội chế tạo, tàng
trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc
chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ
thuật quân sự; Tội đánh bạc; Tội tổ chức đánh bạc
hoặc gá bạc; Tội tham ô tài sản; Tội nhận hối lộ; Tội
luật về phòng, chống rửa tiền trên thế giới và
ở Việt Nam”, Khoa Luật Đại học Quốc gia,
8/2020
7. Bộ luật hình sự năm 2015
8. Anh Minh, “Cảnh báo nguy cơ rửa tiền
trong lĩnh vực bất động sản, ngân hàng”,
nguy-co-rua-tien-trong-linhvuc-bat-dong-
san-ngan-hang/366223.vgp
9. Luật các TCTD năm 2010, Thông tư số
39/2016/TT-NHNNVN về hoạt động cho vay
của TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài
lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản… đối với khách hàng.
Số chuyên đề 4 - 2020
Khoa học Kiểm sát 47
11 trang
12160
Free
Bạn đang xem tài liệu "Phòng ngừa tội rửa tiền qua hoạt động ngân hàng ở Việt Nam hiện nay - Khó khăn và giải pháp khắc phục", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- phong_ngua_toi_rua_tien_qua_hoat_dong_ngan_hang_o_viet_nam_h.pdf
