Nguyên nhân gây tai nạn giao thông và giải pháp cho đào tạo sát hạch lái xe
NGUYÊN NHÂN GÂY TNGT VÀ GIẢI PHÁP CHO ĐÀO TẠO SÁT HẠCH
LÁI XE
Phạm Đức Công
Viện Kỹ Thuật Hutech, Trƣờng ĐH Công Nghệ Tp.HCM, Việt Nam
TÓM TẮT
Đề tài đƣa ra các vụ tai nạn điển hình trong thời gian qua và tìm hiểu nguyên nhân gây ra tai nạn giao
thông chủ yếu hiện nay. Đánh giá và nhìn nhận tình hình công tác trong đào tạo sát hạch lái xe hiện nay
dƣới cái nhìn thực tế có những tồn tại và khó khăn. Và cuối cùng đƣa ra các giải pháp nhằm khác phục
những vấn đề về công tác trong đào tạo, sát hạch lái xe.
Từ khóa: Tai nạn giao thông,đào tạo lái xe sát hạch, giải pháp an toàn giao thông.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
An toàn giao thông luôn là vấn đề nóng. Năm 2018 và 2 tháng đầu năm 2019, lực lƣợng CSGT cả nƣớc
đã xử lý 4.618.154 trƣờng hợp vi phạm TTATGT, phạt tiền hơn 2.880 tỷ đồng, tạm giữ 703.803 phƣơng
tiện, tƣớc 398.164 giấy phép lái xe. Phân tích cho thấy những hành vi ngƣời tham gia giao thông thƣờng
mắc là không đội mũ bảo hiểm (chiếm 24%), chạy quá tốc độ quy định (10,5%), vi phạm về nồng độ cồn
(6,4%), đi không đúng phần đƣờng, làn đƣờng (4,11%), dừng đỗ không đúng quy định (6,5%), không có
giấy phép lái xe (7,5%)… ( trích báo bộ cục công an cảnh sát giao thông)
Vào chiều 2-1, tại ngã tƣ Bình Nhật, thuộc địa phận xã Nhật Chánh, huyện Bến Lức, Long An , khi các
phƣơng tiện đang dừng chờ đèn đỏ thì xe container đã tông thẳng vào khiến 4 ngƣời chết, hàng chục
ngƣời bị thƣơng. Lái xe gây tai nạn liên hoàn đƣợc xác định là Phạm Thành Hiếu, SN 1987, trú ở Bến
Lức, Long An. Sau khi gây tai nạn, lái xe đã rời khỏi hiện trƣờng, 10 tiếng sau mới ra trình diện nhƣng
qua kiểm tra,nồng độ cồn của Phạm Thành Hiếu vẫn vƣợt quá 2 lần so với quy định và dƣơng tính với
ma túy.
Hình 1. Hiện trƣờng kinh hoàng vụ tai nạn tại Bến Lức
1099
Vụ lật xe ô tô ở Núi Guộc, Nghệ An vào năm 2013 cũng khiến mọi hết sức bất ngờ và bức xúc khi lái xe bị
cụt 1 chân.
Rõ ràng, trong các vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng do nguyên nhân lái xe thiếu hiểu biết về Luật Giao
thông đƣờng bộ, kỹ năng xử lý tình huống kém chiếm phần lớn đã phản ánh chất lƣợng đào tạo, sát hạch
GPLX của ngành GTVT còn hạn chế, thậm chí tiêu cực. Bên cạnh đó, phƣơng tiện dùng cho đào tạo, sát
hạch GPLX còn cũ nát, lạc hậu, không cập nhật kịp thời công nghệ mới khiến lái xe khi ra thực tế gặp
nhiều bỡ ngỡ, tiềm ẩn nguy cơ TNGT.
Công tác quả lý đào tại lái xe không đáp ứng đƣợc yêu cầu, chạy theo giá trị thiếu chuẩn mực (cạnh tranh
giá học phí, theo dõi thời gian học lỏng lẻo, nhiều ngƣời không muốn học nhƣng lại muốn có giấy
phép...). Trong bài thi cấp GPLX thì lỗi dẫn đến không đạt nhiều nhất là lỗi trên sa hình, nhƣng lỗi này
không phải là lỗi chính dẫn đến TNGT. Trong khi nội dung quan trọng, tiềm ẩn nguy cơ TNGT là kỹ năng
đi trên đƣờng thì việc sát hạch đƣờng trƣờng lại rất ít bị trƣợt, rất cảm tính. ―Ở nƣớc ngoài, sát hạch
đƣờng trƣờng rất khó và sát hạch viên phải đủ bản lĩnh, kinh nghiệm và công tâm. Họ phải là ―quan tòa‖
để đánh giá kết quả thi trƣớc đó (lý thuyết và sa hình).
2. NGUYÊN NHÂN
Nguyên nhân gây tai nạn giao thông chủ yếu do:
Con ngƣời:
– Ý thức
– Chất kích thích ( rƣợu bia, ma túy...)
Hình 2. Chất kích thích
– Không tuân thủ luật ATGT ( đi sai làn đƣờng, chạy quá tốc độ..).
Hình 4. Không đội mũ; chở 3,4 khi tham giao giao thông.
1100
– Thái độ chủ quan khi tham gia giao thông.
Trình độ
– Chƣa có giấy phép lái xe.
Hình 5. Giấy phép lái xe
– Chƣa đƣợc đào tạo kỹ về trình độ, khả năng xử lý tình huống
Hình 5. Hƣớng dẫn đào tạo kỹ năng, xử lý tình huống
Cơ sở hạ tầng:
Đƣờng sá (chập hẹp, mấp mô, ổ gà, rảnh lƣơn..)
Hình 6. Đƣờng mấp mô, ổ gà, rãnh lƣơn
Đƣờng giao thông không đồng bộ với các chƣơng trình ( cấp thoát nƣớc, thủy lợi..)
1101
Vấn đề khác:
Thiên tai (mƣa bão, lũ lụt, động đất..)
Gia súc (thả rông…)
Phƣơng tiện khác (phƣơng tiện giao thông cũ nát, tác động của phƣơng tiện..)
3. ĐÁNH GIÁ, NHÌN NHẬN
Rõ ràng, công tác đào tạo, sát hạch GPLX đang ―có vấn đề‖, nhiều vi phạm, không đáp ứng đƣợc yêu
cầu đặt tra. Từ năm 1995 trở về trƣớc, pháp luật giao cho ngành Công an tổ chức sát hạch, cấp, quản lý
GPLX. Theo đó, bằng nhiều biện pháp quản lý chặt chẽ ngƣời lái xe nên ý thức chấp hành pháp luật, đạo
đức ngƣời lái xe đƣợc nâng cao, trình độ hiểu biết pháp luật, kỹ năng xử lý tình huống cơ bản tốt, am
hiểu về kỹ thuật phƣơng tiện nên tình trạng vi phạm và số vụ TNGT nghiêm trọng do ý thức, trình độ lái
xe không lớn, đồng thời đảm bảo đồng bộ trong công tác quản lý nhà nƣớc, bởi vì khi xử phạt vi phạm
cũng đồng thời theo dõi quản lý đƣợc lịch sử lái xe vi phạm, chấm điểm đƣợc quá trình lái xe để có các
biện pháp giám sát chặt chẽ lái xe.
Hiện nay, công tác đào tạo, sát hạch lái xe đều do ngành GTVT quản lý theo kiểu ―vừa đá bóng, vừa thổi
còi‖, đào tạo quá dễ dãi và sát hạch cũng sơ hở, dễ dãi không kém nên rõ ràng chất lƣợng, đạo đức lái xe
không đảm bảo. Bên cạnh đó, việc cấp lại GPLX của các sở GTVT cũng quá dễ dàng, không trao đổi lại
với CSGT, thậm chí trong hơn 100 nghìn trƣờng hợp CSGT đã có công văn trao đổi nhƣng cũng không
nhận đƣợc trả lời dẫn đến việc xử phạt hành chính không thực hiện đƣợc, không đảm bảo sự nghiêm
minh của pháp luật.
4. GIẢI PHÁP
Thực sự cần thiết là phải làm chặt quy trình đào tạo, sát hạch GPLX. Nên tách bạch giữa đào tạo và sát
hạch cấp giấy phép do hai lực lƣợng chuyên biệt để chuyên môn hóa. ―Theo kinh nghiệm của một số
nƣớc (Nhật Bản, Singapore...) là những nƣớc có hệ số ATGT cao thì việc đào tạo do cơ quan quản lý về
giao thông chịu trách nhiệm còn sát hạch thuộc về lực lƣợng Cảnh sát vì lực lƣợng Cảnh sát nắm bắt
đƣợcquá trình hoạt động của ngƣời lái xe nhƣ thói quen, các lỗi vi phạm thƣờng gặp, đặc điểm giao
thông của các vùng, miền.
Bên cạnh đó, cần có sự tách biệt trong công tác đào tạo, sát hạch cấp GPLX bởi phƣơng tiện giao thông
là nguồn nguy hiểm cao độ, không chỉ liên quan đến tính mạng nhiều ngƣời trên đƣờng mà còn liên quan
đến công tac đảm bảo ANTT hiện nay. Do đó, nếu công tác quản lý GPLX bị chia cắt, tách rời nhƣ hiện
nay, giao cho nhiều Bộ, ngành cùng quản lý nhà nƣớc sẽ không tránh khỏi những tồn tại, bất cập và hệ
lụy cho xã hội và điều này cũng không phù hợp với mô hình của nhiều quốc gia phát triển trên thế giới,
làm giảm hiệu quả quản lý nhà nƣớc, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn. ( trích báo bộ cục công an cảnh sát giao
thông)
Đối với công tác đào tạo lái xe: nên xã hội hóa công tác đào tạo lái xe để tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh,
tránh tình trạng độc quyền, nhằm nâng cao chất lƣợng, hiệu quả, uy tín trong đào tạo, sớm khắc phục
tình trạng GPLX thật nhƣng kiến thức chƣa đạt tiêu chuẩn quốc gia qui định. Thông báo công khai, minh
bạch, rộng rãi đến các cơ quan, tổ chức và công dân để họ nắm vững chủ trƣơng của nhà nƣớc về xã hội
hóa trong đào tạo cấp GPLX, theo đó nhà nƣớc tạo điều kiện thuận lợi cấp phép đào tạo đối với các cơ
sở đào tạo lái xe của các cơ quan, tổ chức và tƣ nhân khi đạt chuẩn quốc gia qui định về đào tạo lái xe,
trong đó nêu rõ một số tiêu chuẩn bắt buộc nhƣ: chƣơng trình, nội dung đào tạo, về giáo trình tài liệu dạy
học, về cơ sở điều kiện vật chất, về quản lý hoạt động đào tạo…
Về nội dung, chƣơng trình đào tạo đối với từng loại giấy phép, từng loại phƣơng tiện có cấu tạo, tính
năng, vận hành khác nhau phải có chƣơng trình đào tạo khác nhau, đƣợc chi tiết trong kế hoạch đào tạo
đối với từng khóa học và đƣợc phê duyệt, quản lý chặt chẽ. Việc tổ chức đào tạo phải chấp hành đúng kế
1102
hoạch đã đề ra, xiết chặt kỷ cƣơng việc tổ chức thực hiện chƣơng trình đào tạo, tránh tình trạng hình
thức, cắt xén thời gian, bỏ bớt nội dung chƣơng trình đào tạo, đơn giản hóa cách thức đào tạo nhƣ một
số cơ sở đang đào tạo, chỉ quan tâm đến cấp giấy phép, không quan tâm đến trình độ, kỹ năng tay nghề
điều khiển của ngƣời học.
Về đội ngũ giáo viên phải đủ tiêu chuẩn theo qui định của pháp luật. Đội ngũ giáo viên phải có đủ giáo
viên lý thuyết giảng dạy luật, đạo đức nghề nghiệp, văn hóa giao tiếp ứng xử, giáo viên thực hành tay lái
trong hình, đƣờng trƣờng, xử lý tình huống giao thông phức tạp khi tham gia giao thông, giáo viên chuyên
môn kỹ thuật nghiệp vụ phƣơng tiện…Đội ngũ giáo viên phải đƣợc tập huấn, đào tạo, bồi dƣỡng, cập
nhật kiến thức thƣờng xuyên, đổi mới nội dung, hình thức phƣơng pháp đào tạo và phải đƣợc cấp chứng
chỉ sƣ phạm, chứng chỉ chuyên môn dạy nghề nghiêm ngặt, tránh hình thức, thủ tục, qua loa đại khái
đang tồn tại khá nhiều ở một số cơ sở đào tạo nhƣ hiện nay.
Về cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng phƣơng tiện kỹ thuật phục vụ giảng dạy, các cơ sở đào tạo phải
có sân bãi theo qui chuẩn, ngoài kiến thức cơ bản cần xây dựng các tình huống phổ biến phức tạp trong
thực tiễn của hoạt động GTVT để học viên xử lý thuần thục, để khi ra trƣờng học viên có đủ điều kiện
điều khiển phƣơng tiện vững vàng trong mọi tình huống, tránh tình trạng học viên sau đào tạo ra trƣờng
đƣợc cấp GPLX nhƣng thực tế không điều khiển đƣợc phƣơng tiện hoặc chỉ điều khiển phƣơng tiện trên
các tuyến đƣờng đơn giản, ít chƣớng ngại vật. Ngoài hệ thống sân bãi, cơ sở đào tạo lái xe phải có đủ
phòng học chuẩn nhƣ: phòng chuyên dùng, phòng kỹ thuật phƣơng tiện, phòng học lý thuyết có đủ hệ
thống máy tính, xƣởng sửa chữa, xe tập lái các loại có tính năng, vận hành khác nhau (số sàn và số tự
động). (trích báo cảnh sát nhân dân)
Hình 7. Siết chặt quản lý đào tạo, sát hạch cấp GPLX là yêu cầu cấp thiết.
Hoạt động quản lý sau đào tạo cấp GPLX. Công tác quản lý giấy phép ngƣời lái xe sau khi sát hạch là
một nhiệm vụ tất yếu nhằm quản lý chặt chẽ ngƣời điều khiển phƣơng tiện, chất lƣợng cơ sở đào tạo, cơ
quan làm nhiệm vụ sát hạch cấp GPLX. Để giúp cho việc quản lý giấy phép của ngƣời lái xe sau khi đã
sát hạch cấp giấy phép đồng thời quản lý chất lƣợng đào tạo của các cơ sở dạy lái đề nghị Chính phủ chỉ
đạo Bộ Công an, Cục CSGT xây dựng cơ sở dữ liệu chia sẻ thông tin về GPLX trên địa bàn cả nƣớc để
thống nhất quản lý, trên cơ sở đó có căn cứ xử lý đối với những lái xe thƣờng xuyên vi phạm có thể bị
tƣớc giấy phép có thời hạn hoặc vĩnh viễn. Đối với các cơ sở đào tạo thông qua khai thác cơ sở dữ liệu
về GPLX cơ quan quản lý nhà nƣớc có thẩm quyền có cơ sở để đánh giá làm rõ chất lƣợng của cơ sở
đào tạo để có hình thức xử lý, nâng cao trách nhiệm trong công tác đào tạo, đối với cơ sở đào tạo có
nhiều lái xe vi phạm có thể bị thu hồi giấy phép. Đối với cơ quan đƣợc giao nhiệm vụ sát hạch cấp giấy
1103
phép có căn cứ để hoàn thiện nội dung, qui trình sát hạch nhằm nâng cao kỹ năng điều khiển phƣơng
tiện của ngƣời lái xe. (trích báo dân trí Việt Nam)
Tăng cƣờng hoạt động kiểm tra, thanh tra hoạt động đào tạo; quản lý đào tạo; sát hạch, cấp GPLX, xử lý
kiên quyết những cơ sở đào tạo, quản lý đào tạo, hội đồng sát hạch vi phạm qui chế đào tạo, sát hạch,
cấp GPLX. Công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát phải đƣợc tiến hành thƣờng xuyên, đột xuất, kiếm tra
tất cả các khâu của quá trình đào tạo, quản lý đào tạo, sát hạch cấp giấy phép. Đây là việc làm không thể
thiếu nhằm nâng cao chất lƣợng đào tạo, sát hạch cấp GPLX, trong nhiều năm qua hoạt động này bị
buông lỏng, kiểm tra, thanh tra nặng về hình thức vì quyền lợi của cơ sở đào tạo, của ngƣời đƣợc đào
tạo nên không ai dám phản ánh dẫn đến chất lƣợng đào tạo không đáp ứng, nguyên nhân chủ yếu dẫn
đến vi phạm, tai nạn, ùn tắc giao thông. (trích báo dân trí Việt Nam).
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]
Trung tƣớng, GS.TS Nguyễn Xuân Yêm. Tạp chí Cảnh sát nhân dân - Cơ quan chủ quản: Học viện
Cảnh sát nhân dân.
[2]
[3]
[4]
Phƣơng Thủy. Quản lý đào tạo, sát hạch GPLX: Nhiều hệ lụy cần lời giải
Chuyên trang quản lý hành chính cổng thông tin điện tử giao thông vận tải.
Văn Duẩn. Báo ngƣời lao động
1104
6 trang
7000
Free
Bạn đang xem tài liệu "Nguyên nhân gây tai nạn giao thông và giải pháp cho đào tạo sát hạch lái xe", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- nguyen_nhan_gay_tai_nan_giao_thong_va_giai_phap_cho_dao_tao.pdf
