Hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp tại trung tâm ươm tạo doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao thành phố Hổ Chí Minh

42

CHUYÊN MỤC

KINH TẾ HỌC

HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP TẠI TRUNG

TÂM ƢƠM TẠO DOANH NGHIỆP NÔNG NGHIỆP

CÔNG NGHỆ CAO THÀNH PHỐ HỔ CHÍ MINH

LÊ DIỄM THU^*

Nông nghiệp được xem là động lực quan trọng trong chiến lược phát triển nhanh

và bền vững kinh tế quốc gia. Một trong những hình thức hữu hiệu giúp cho các

doanh nghiệp kinh doanh vững tin, tránh được những rủi ro trong bước đầu khởi

nghiệp là thành lập vườn ươm doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao. Bài

viết tìm hiểu thực trạng hoạt động của Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Nông

nghiệp Công nghiệp cao tại TPHCM, qua đó, bài viết đề xuất một số giải pháp

góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động ươm tạo doanh nghiệp nông nghiệp

công nghệ cao.

Từ khóa: vườn ươm doanh nghiệp, doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp nông

nghiệp công nghệ cao TPHCM

Nhận bài ngày: 4/7/2020; đưa vào biên tập: 10/7/2020; phản biện: 24/7/2020; duyệt

đăng: 20/8/2020

1. DẪN NHẬP

duyệt Chương trình phát triển nông

nghiệp ứng dụng công nghệ cao thuộc

Chương trình Quốc gia phát triển

công nghệ cao đến năm 2020. Trong

các giải pháp nhằm thúc đẩy phát

triển nông nghiệp công nghệ cao thì

mô hình vườn ươm doanh nghiệp

được xem là một trong những công cụ

quan trọng hỗ trợ cho doanh nghiệp

tồn tại và phát triển trong giai đoạn

khởi sự. Sau một thời gian hoạt động,

một số mô hình vườn ươm đã thành

công trong việc ươm tạo doanh

Sản xuất nông nghiệp Việt Nam đang

phải đối mặt với nhiều thách thức:

biến đổi khí hậu, quá trình đô thị hóa

dẫn đến diện tích đất nông nghiệp bị

thu hẹp, nguồn nhân lực có chuyên

môn về ứng dụng kỹ thuật sản xuất

công nghệ cao còn thiếu và yếu.

Chính vì vậy, Chính phủ đã ban hành

Quyết định số 1895/QĐ-TTg phê

^*Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ.

LÊ DIỄM THU – HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP…

43

nghiệp, đem lại tín hiệu tích cực cho chung, khái niệm vườn ươm doanh

thị trường, tạo mạng lưới liên kết giữa nghiệp có thể được hiểu là một tổ

các doanh nghiệp vừa và nhỏ với các

đối tác trong và ngoài nước, cung cấp

các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp góp

phần nâng cao năng lực hoạt động,

cạnh tranh cho các doanh nghiệp

trong xu thế hội nhập quốc tế.

chức, đơn vị hỗ trợ các doanh nghiệp

trong khởi nghiệp thông qua cung cấp

dịch vụ, cơ sở vật chất cần thiết, đào

tạo mà không vì lợi nhuận mà nhằm

giúp các doanh nghiệp tồn tại và phát

triển.

Tuy nhiên, hiện nay các vườn ươm

doanh nghiệp vẫn còn một số khó

khăn nhất định, chưa phát huy nhiều

vai trò và chức năng. Bài viết phân

tích thực trạng hoạt động của Trung

tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Nông

nghiệp Công nghiệp cao để làm rõ nét

hơn những thành công và những bất

cập trong quá trình hoạt động hiện

nay.

2.2. Nông nghiệp công nghệ cao

Vụ Khoa học Công nghệ và Môi

trường thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát

triển nông thôn Việt Nam xác định:

“Nông nghiệp công nghệ cao là nền

nông nghiệp được áp dụng những

công nghệ mới vào sản xuất, bao gồm:

công nghiệp hóa nông nghiệp (cơ giới

hóa các khâu của quá trình sản xuất),

tự động hóa, công nghệ thông tin,

công nghệ vật liệu mới, công nghệ

sinh học và các giống cây trồng, giống

vật nuôi có năng suất và chất lượng

cao, đạt hiệu quả kinh tế cao trên một

đơn vị diện tích và phát triển bền vững

trên cơ sở canh tác hữu cơ” (dẫn theo

Thanh Tùng, 2018).

2. TỔNG QUAN VỀ VƢỜN ƢƠM

DOANH NGHIỆP NÔNG NGHIỆP

CÔNG NGHỆ CAO TPHCM

2.1. Vƣờn ƣơm doanh nghiệp

(business incubator - BI)

Theo Eshun (2009), vườn ươm doanh

nghiệp là một hình thức tổ chức mới

nhằm thúc đẩy sự tăng trưởng và phát

triển của những doanh nghiệp khởi

nghiệp thông qua việc cải thiện cơ

hội tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ cho

phát triển và thương mại hóa các sản

phẩm, công nghệ, mô hình kinh

Mục tiêu của khu nông nghiệp công

nghệ cao là tập trung thực hiện hoạt

động nghiên cứu, đào tạo, chuyển

giao công nghệ, ứng dụng thành tựu

khoa học công nghệ vào lĩnh vực

nông nghiệp.

doanh mới. Tại Việt Nam, mô hình Như vậy, nông nghiệp công nghệ cao

vườn ươm doanh nghiệp là một mô

hình hỗ trợ doanh nghiệp khởi sự

kinh doanh thông qua cung cấp các

dịch vụ dùng chung, đào tạo, hỗ trợ

tài chính, trang thiết bị và nhà xưởng

giúp các doanh nghiệp phát triển (Lê

Nguyễn Đoan Khôi, 2015). Nhìn

chủ yếu tập trung vào việc áp dụng

các công nghệ mới, hiện đại. Việc

ứng dụng khoa học công nghệ vào

phát triển nông nghiệp trong bối cảnh

hiện nay là tất yếu và cần thiết để

giúp cho ngành nông nghiệp thay đổi

phương thức tổ chức sản xuất từ nhỏ

TẠP CHÍ KHOA HỌC XÃ HỘI số 8 (264) 2020

44

lẻ, manh mún, mang tính tự cung tự khởi nghiệp nông nghiệp công nghệ

cấp sang hiện đại, sản xuất ra sản cao tạo ra sản phẩm mang thương

phẩm nông sản chất lượng cao, an hiệu Việt.

toàn và hiệu quả. Mặt khác, kết hợp

3. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA

sử dụng công nghệ vào quản lý và

TRUNG TÂM ƢƠM TẠO DOANH

vận hành nền sản xuất nông nghiệp

NGHIỆP NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ

phải đảm bảo thân thiện với môi

CAO

trường, góp phần đem lại lợi ích cho

Tính đến năm 2020, AHBI đã và đang

xã hội, kinh tế. Trong đó, các doanh

ươm tạo 43 doanh nghiệp (có 15

nghiệp khởi nghiệp đóng vai trò quan

doanh nghiệp đã tốt nghiệp, 7 doanh

trọng đối với việc ứng dụng công

nghiệp đang trong giai đoạn tiền ươm

nghệ mới vào hoạt động sản xuất -

tạo, 21 doanh nghiệp đang tham gia

kinh doanh.

chương trình ươm tạo chính thức).

Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp

3.1. Các hoạt động hỗ trợ doanh

Nông nghiệp Công nghệ cao (AHBI)

nghiệp của AHBI

được thành lập theo Quyết định số

3.1.1. Hoạt động thu hút doanh

4615/QĐ-UBND ngày 5/10/2009, là

nghiệp tham gia ươm tạo

đơn vị sự nghiệp thuộc Ban Quản lý

Khu Nông nghiệp Công nghệ cao, có

vai trò khuyến khích và hỗ trợ các tổ

chức, cá nhân hình thành và phát triển

doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh

vực nông nghiệp công nghệ cao. Sau

hơn 10 năm hoạt động, Trung tâm đã

góp phần phát triển hệ sinh thái khởi

nghiệp TPHCM, hỗ trợ doanh nghiệp

Để tìm kiếm các ứng viên có tiềm

năng tốt, phù hợp, Trung tâm đã tiến

hành nhiều hoạt động như: tiếp thị

qua các báo viết, báo hình và các sự

kiện; thông qua các đề tài nghiên cứu

của các viện, các trường; các khóa

đào tạo; chương trình hội chợ, hội

thảo. Ngoài ra, Trung tâm còn liên hệ

Bảng 1: Hoạt động của AHBI giai đoạn 2016-2019

Số người tham dự/tiếp cận Tổng số người tiếp cận

Số lượng

hoạt động

Hoạt động

Hội thảo

được thông tin về chương

trình ươm tạo trung bình

được thông tin về

chương trình ươm tạo

33

38

15

495

Khóa đào tạo khởi sự

doanh nghiệp

12

456

Hội chợ

72

25

10

15

720

375

Mạng lưới liên kết

Kênh truyền thông báo

chí + truyền hình +

website, facebook

1

12.000

14.046

Tổng cộng

Nguồn: Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Nông nghiệp Công nghệ cao, 2019: 1.

LÊ DIỄM THU – HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP…

45

làm việc với các Trung tâm Khuyến 41,1%. Tỷ lệ này tương đối cao thể

nông, Hội Nông dân, tham gia các hiện chính sách “ươm tạo” hiện tại

mang tính thiết thực đối với doanh

nghiệp đang có nhu cầu khởi nghiệp

trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ

cao.

cuộc thi, tham gia chương trình

festival khởi nghiệp… (Bảng 1).

Song song những hoạt động trên,

AHBI có Khu Nông nghiệp Công nghệ

cao được đầu tư các trang thiết bị, hệ

thống phòng thí nghiệm hiện đại, hệ

thống nhà màng, nhà lưới, đất đai...

nên được nhiều cá nhân, tổ chức

quan tâm tìm hiểu, giúp Trung tâm có

nhiều lựa chọn trong việc tìm kiếm

những ứng viên tiềm năng tham gia

chương trình ươm tạo.

Tỷ lệ doanh nghiệp chính thức được

tiếp nhận so với số lượng doanh

nghiệp có nhu cầu tham gia chương

trình ươm tạo chiếm 13,7%. Điều này

là do trong số các doanh nghiệp mong

muốn tham gia chương trình ươm tạo

có nhiều doanh nghiệp còn thiếu và

yếu về các nguồn lực để có thể đáp

ứng các điều kiện của chương trình

ươm tạo. Bên cạnh đó, nhiều đối

tượng tiếp cận cũng mới chỉ dừng lại

ở khâu ý tưởng, đang trong quá trình

tìm hiểu về các chính sách hỗ trợ của

Nhà nước, chưa sẵn sàng để triển

khai dự án.

Theo báo cáo đánh giá kết quả hoạt

động của Trung tâm Ươm tạo Doanh

nghiệp Nông nghiệp Công nghệ cao

giai đoạn 2016-2019, Trung tâm hiện

đã tiếp nhận khoảng 1.120 cá nhân

liên hệ trực tiếp để tìm hiểu sâu hơn

về những chính sách và điều kiện

tham gia, trong đó có khoảng 460

trường hợp muốn được tham gia

chương trình và đã có 63 cá nhân/

doanh nghiệp chính thức được tiếp

nhận.

3.1.2. Hoạt động hỗ trợ chi phí cho

doanh nghiệp ươm tạo

Do tính chất đặc thù của các nhóm

ngành nghề nên việc tính chi phí trung

bình cho doanh nghiệp tham gia được

chia thành 4 nhóm như sau (số lượng

doanh nghiệp được tính trong giai

đoạn 2016-2019):

Báo cáo đánh giá hoạt động của

Trung tâm giai đoạn 2016-2019⁽¹⁾cho

thấy:

- Nhóm 1: Doanh nghiệp rau ăn quả,

rau ăn lá trong nhà màng – 20 doanh

nghiệp: trung bình mỗi doanh nghiệp

được hỗ trợ 1 nhà màng với diện tích

648m²; thời gian trung bình từ khi

tham gia tiền ươm tạo đến khi bán

sản phẩm ra thị trường khoảng 12

tháng.

Mức độ quan tâm đối với hoạt động

của Trung tâm là 7,97% và tỷ lệ thu

hút doanh nghiệp đầu vào/tổng số

người quan tâm đến chương trình

ươm tạo là 5,6%. Mức độ quan tâm

khởi nghiệp trong lĩnh vực nông

nghiệp nhìn chung còn thấp. Tỷ lệ

doanh nghiệp mong muốn tham gia

chương trình ươm tạo khi đã hiểu rõ

các chính sách của chương trình là

- Nhóm 2: Doanh nghiệp về nấm ăn,

nấm dược liệu – 16 doanh nghiệp:

TẠP CHÍ KHOA HỌC XÃ HỘI số 8 (264) 2020

46

trung bình mỗi doanh nghiệp được hỗ các doanh nghiệp thường được hỗ trợ

trợ 1 nhà trồng nấm với diện tích 60m²tủ cấy, kệ để chai mô, nhà hậu nuôi

và sử dụng các trang thiết bị dùng cấy mô (diện tích trung bình 50m²);

chung phục vụ cho sản xuất và chế các trang thiết bị phòng thí nghiệm;

biến nấm; thời gian trung bình từ khi thời gian trung bình từ khi tham gia

tham gia tiền ươm tạo đến khi bán tiền ươm tạo cho đến khi bán sản

sản phẩm ra thị trường khoảng 9 phẩm ra thị trường khoảng 15 tháng.

tháng.

- Nhóm 5: Doanh nghiệp về chế biến

- Nhóm 3: Doanh nghiệp về chế phẩm sau thu hoạch – 9 doanh nghiệp: các

sinh học, phân vi sinh – 14 doanh doanh nghiệp thường được hỗ trợ các

nghiệp: các doanh nghiệp thường máy móc, thiết bị trong phòng thí

được hỗ trợ khoảng 100m²nhà nghiệm, các thiết bị đóng gói, sấy…

xưởng, các máy móc như: máy đóng (theo nhu cầu), ngoài ra các doanh

gói, máy trộn; thời gian trung bình từ

nghiệp cũng được hỗ trợ xúc tiến

khi tham gia tiền ươm tạo đến khi sản thương mại và hoàn thiện các thủ tục

phẩm bán ra thị trường khoảng 6 pháp lý về sản phẩm.

tháng.

Số liệu từ Bảng 2 cho thấy:

- Nhóm 4: Doanh nghiệp về công

Nhóm các doanh nghiệp trồng rau ăn

nghệ tế bào thực vật – 4 doanh nghiệp:

quả, ăn lá trong nhà màng, sản xuất

Bảng 2. Khoản chi phí trung bình hỗ trợ cho từng nhóm doanh nghiệp dựa trên khung

giá thuê các trang thiết bị phòng thí nghiệm và cơ sở hạ tầng tại Trung tâm giai đoạn

2016-2019

Đơn vị tính: 1.000 đồng

Nhà màng/hậu nuôi

cấy mô/nhà xưởng/ thí nghiệm

Phòng

Khóa Hội chợ/

đào tạo hội thảo

Tổng

nhà trồng nấm

trung bình

15.000

Doanh nghiệp công nghệ tế

bào thực vật

3.600

5.000 10.000 33.600

5.000 10.000 55.824

5.000 10.000 44.850

5.000 10.000 45.000

Doanh nghiệp rau ăn quả, rau

ăn lá trong nhà màng

40.824

14.850

15.000

Doanh nghiệp nấm ăn, nấm

dược liệu

15.000

Doanh nghiệp chế phẩm sinh

học, phân vi sinh

Ghi chú: Cách tính chi phí hỗ trợ như trên căn cứ vào giá thuê nhà màng, nhà hậu nuôi cấy

mô, nhà xưởng, nhà trồng nấm, trang thiết bị phòng thí nghiệm và chính sách miễn phí

100% cho 6 tháng đầu tiên tham gia, mức thu tăng dần 25%, 50%, 75%, 100% tương ứng

với mức hỗ trợ giảm dần từ 75%, 50%, 25%, 0% cho từng khoảng thời gian 6 tháng.

Nguồn: Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Nông nghiệp Công nghệ cao, 2019: 9.

LÊ DIỄM THU – HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP…

47

nấm ăn, nấm dược liệu và các doanh Điều tra, khảo sát nhu cầu và phương

nghiệp sản xuất chế phẩm sinh học thức hỗ trợ khởi nghiệp cho các

nhận được sự hỗ trợ về mặt chi phí doanh nghiệp trong lĩnh vực nông

nhiều hơn nhóm các doanh nghiệp nghiệp công nghệ cao được tổ chức

còn lại, chủ yếu do Trung tâm đã tự bởi Trung tâm ươm tạo cho thấy việc

trang bị được những cơ sở vật chất hỗ trợ đào tạo kiến thức cho doanh

phù hợp cho các doanh nghiệp này. nghiệp khởi nghiệp là cần thiết.

Việc tiết kiệm được một khoản phí lớn Chương trình đào tạo bao gồm các

cho đầu tư ban đầu (nhà màng, phòng khóa: khởi sự doanh nghiệp, quản lý

thí nghiệm, nhà xưởng, nhà trồng nấm) doanh nghiệp, công nghệ (bao gồm

cũng là điểm hấp dẫn giúp Trung tâm các khóa về sở hữu trí tuệ). Giai đoạn

thu hút được các doanh nghiệp trong 2016-2019, hàng năm Trung tâm đã tổ

3 mảng này tham gia.

chức trên 30 khóa đào tạo/tập huấn

khác nhau về chuyên môn nghiệp vụ,

quản lý, kỹ thuật nhằm cập nhật, nâng

cao kiến thức chuyên môn và kỹ năng

làm việc cho các doanh nghiệp ươm

tạo (Bảng 3, 4).

Nhóm doanh nghiệp về chế biến sau

thu hoạch tuy không cần hỗ trợ nhiều

về mặt cơ sở vật chất nhưng họ được

Trung tâm hỗ trợ về xúc tiến thị

trường nhanh, kịp thời do thời gian

khởi nghiệp của doanh nghiệp ngắn.

Nhìn chung, sau khi tham gia khóa

học, các doanh nghiệp đã áp dụng

các kiến thức, kỹ năng vào thực tế

3.1.3. Hoạt động đào tạo doanh

nghiệp ươm tạo

Bảng 3. Số lượng các khóa đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ và học viên tương ứng cho

các doanh nghiệp ươm tạo theo từng năm

Nội dung

2016

2017

2018

2019

Tổng số lượng khóa đào tạo chuyên

môn, nghiệp vụ theo từng năm

25 khóa

24 khóa

22 khóa

26 khóa

Tổng số lượng học viên tham dự

theo từng năm (trung bình 50 học

viên/khóa)

Khoảng

1.200

học viên

Khoảng

1.100

học viên

Khoảng

1.300

học viên

Khoảng 1.250

học viên

Nguồn: Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Nông nghiệp Công nghệ cao, 2019: 18.

Bảng 4. Số lượng các khóa tập huấn kỹ thuật và số học viên tương ứng theo từng năm

Nội dung

2016

2017

2018

2019

Tổng số lượng tập huấn kỹ thuật

theo từng năm

11 khóa

6 khóa

7 khóa

Tổng số lượng học viên tham dự

theo từng năm (trung bình 50 học

viên/khóa)

Khoảng 550 Khoảng 300 Khoảng 300 Khoảng 350

học viên học viên học viên học viên

Nguồn: Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Nông nghiệp Công nghệ cao, 2019: 18.

TẠP CHÍ KHOA HỌC XÃ HỘI số 8 (264) 2020

48

Bảng 5. Doanh thu của doanh nghiệp ươm tạo giai đoạn 2016-2019

Đơn vị: triệu đồng

Doanh nghiệp

Vuông

Tròn

Kiến

Tường

Nano

Xanh

Phương

Hóa sinh

Nam

Chỉ tiêu

Doanh thu bắt đầu tham gia ươm

tạo/năm

40

5.600

201

450

400

Doanh thu sau khi tốt nghiệp/năm

Tốc độ tăng trưởng doanh thu

3.000

75

9.000

1.61

4.050

20.15

2.370

5.27

2.405

6.01

Nguồn: Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Nông nghiệp Công nghệ cao, 2019: 9.

hoạt động của doanh nghiệp mang lại Trung tâm ươm tạo. Thứ hai, nguồn

hiệu quả cao thể hiện qua doanh thu nhân lực có kỹ năng còn thiếu và

của doanh nghiệp (Bảng 5). Ví dụ, chưa có nhiều kinh nghiệm làm việc.

Công ty TNHH Thương mại Vuông Thứ ba, nguồn vốn tài trợ cho hoạt

Tròn từ doanh nghiệp gặp nhiều khó động của Trung tâm ươm tạo hạn chế

khăn trong giai đoạn đầu khởi nghiệp, do khung pháp lý chậm được ban

sau khi nhận được hỗ trợ từ Trung hành hoặc không còn áp dụng tại thời

tâm đã dần phát triển ổn định và điểm hiện tại nên một số nội dung hỗ

doanh số tăng đều, đạt khoảng 3 tỷ trợ hoạt động ươm tạo của doanh

đồng/năm; Công ty Cổ phần Xuất nghiệp được xây dựng trên cơ sở các

nhập khẩu Nông nghiệp Kiến Tường, văn bản pháp lý trước đó không được

với số vốn đầu tư ban đầu là 5,6 tỷ triển khai thực hiện. Thứ tư, cộng

đồng, trong quá trình ươm tạo tại đồng doanh nghiệp cũng như các tổ

Trung tâm cho đến khi tốt nghiệp, chức, cá nhân chưa biết đến hoạt

doanh thu tăng 1,61 lần, đạt 9 tỷ/năm.

động và vai trò hỗ trợ của Trung tâm

đối với doanh nghiệp khởi nghiệp.

Tuy nhiên, số lượng khóa học và học

viên tham gia tập huấn tại Trung tâm

có xu hướng giảm dần theo từng năm,

từ 11 khóa năm 2016 giảm còn 6 - 7

khóa ở các năm tiếp theo (Bảng 4).

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này:

3.2. t đạt đƣợ hạn ch

trong hoạt động của Trung tâm

Ƣơm tạo Doanh nghiệp Nông nghiệp

Công nghệ cao

ột t q đạt đượ

Thứ nhất, Trung tâm đã hỗ trợ nhiều

cơ sở vật chất, kỹ thuật giúp doanh

nghiệp giảm thiểu chi phí đầu tư ban

đầu. Trung tâm còn tăng cường hợp

tác với các viện, trường đại học thực

hiện các đề tài, dự án nghiên cứu

khoa học và công nghệ nhằm tư vấn

và hỗ trợ cho các doanh nghiệp. Sự

Thứ nhất, Trung tâm Dạy nghề Nông

nghiệp Công nghệ cao TPHCM ra đời

(theo Quyết định số 581/QĐ-UBND

ngày 6/2/2015), đào tạo nhân lực kỹ

thuật trong sản xuất, dịch vụ, cập nhật

các ứng dụng công nghệ hiện đại về

nông nghiệp công nghệ cao, đã thu

hút nhiều học viên tiềm năng của

LÊ DIỄM THU – HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP…

49

hỗ trợ của Trung tâm mang tính quyết nghiệp sau khi tốt nghiệp, tăng ít nhất

định đối với sự thành công của doanh là 1,5 lần so với doanh thu khi doanh

nghiệp trong bước đầu khởi nghiệp.

nghiệp bắt đầu tham gia ươm tạo.

Thứ hai, Trung tâm tổ chức nhiều hoạt 3.2.2. Hạn ch

động cho doanh nghiệp tham gia như:

hội chợ, hội thảo về khởi nghiệp, nông

nghiệp công nghệ; hỗ trợ các doanh

nghiệp hoạt động lĩnh vực nông

nghiệp phát triển và quảng bá sản

phẩm, tìm kiếm các kênh phân phối

giúp doanh nghiệp gia tăng đáng kể

doanh số bán hàng. Trung tâm hỗ trợ

doanh nghiệp đăng ký chứng nhận vệ

sinh an toàn thực phẩm, đăng ký bảo

hộ tài sản trí tuệ nhằm tránh các vấn

đề tranh chấp pháp lý trong quá trình

hoạt động; đồng thời tư vấn, hướng

dẫn doanh nghiệp triển khai sản xuất

theo tiêu chuẩn VietGap góp phần

nâng cao chất lượng sản phẩm, tiếp

cận thị trường trong và ngoài nước.

Thứ nhất, hạ tầng kỹ thuật và diện tích

đất canh tác đã được đầu tư mỗi năm

nhưng vẫn chưa đủ đáp ứng được

nhu cầu ngày càng cao của các doanh

nghiệp ươm tạo.

Thứ hai, nguồn kinh phí được cấp

nhằm phục vụ cho hoạt động đào tạo

hạn hẹp, gây khó khăn cho Trung tâm

trong việc mua sắm trang thiết bị hỗ

trợ doanh nghiệp.

Thứ ba, nguồn kinh phí chi trả thù lao

cho các giảng viên khá thấp so với

mặt bằng chung hiện nay nên Trung

tâm gặp khó khăn khi mời giảng viên.

Thứ tư, đội ngũ nhân sự hoạt động

trong lĩnh vực ươm tạo doanh nghiệp

nông nghiệp chưa đảm bảo số lượng

phù hợp với từng giai đoạn phát triển

của Trung tâm.

Thứ ba, doanh nghiệp tham gia được

hỗ trợ tiếp cận các nguồn quỹ. Trung

tâm đã hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận

các quỹ hỗ trợ như: Quỹ Hỗ trợ Thanh

niên khởi nghiệp, Khởi nghiệp đổi mới

sáng tạo, Quỹ INNOFUND (thuộc dự

án Hỗ trợ xây dựng chính sách đổi

mới và phát triển các cơ sở ươm tạo

doanh nghiệp (BIPP), với mức hỗ trợ

tối thiểu là 15.000 EUR và tối đa là

25.000 EUR).

4. MỘT SỐ U N NG

Mặc dù hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp

của AHBI có một số hạn chế nhất định,

đặc biệt việc tiếp cận các nguồn vốn

vay, quỹ đầu tư cho doanh nghiệp

trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ

cao, nhưng không thể phủ nhận

những thành quả mà Trung tâm đã

làm được trong thời gian qua, góp

phần không nhỏ vào quá trình xây

dựng và ươm tạo doanh nghiệp cho

TPHCM.

Thứ tư, doanh nghiệp tham gia ý thức

gia tăng sức cạnh tranh, nâng cao

năng lực hoạt động. Trung tâm giúp

doanh nghiệp từng bước làm chủ

công nghệ, sản phẩm được thị trường

chấp nhận, tạo niềm tin của người tiêu

dùng. Đặc biệt, doanh thu của doanh

Theo chúng tôi, để nâng cao hiệu quả

hoạt động ươm tạo doanh nghiệp trở

thành “bà đỡ” cho doanh nghiệp tham

TẠP CHÍ KHOA HỌC XÃ HỘI số 8 (264) 2020

50

gia ươm tạo, AHBI cần:

làm việc tốt để thu hút và giữ chân

nguồn nhân lực có trình độ cao.

Thứ nhất, tạo điều kiện hỗ trợ cơ sở

vật chất, trang thiết bị phục vụ cho

hoạt động nghiên cứu hoàn thiện công

nghệ, sản phẩm cho doanh nghiệp.

Thứ tư, tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp

kết nối, tiếp cận nguồn vốn vay, quỹ

đầu tư cho doanh nghiệp trong lĩnh

vực nông nghiệp công nghệ cao nhằm

giúp doanh nghiệp mở rộng hoạt động

sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả cao.

Thứ hai, tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp

ươm tạo tham gia hội thảo, tập huấn

liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu,

chuyển giao công nghệ… nhằm nâng

cao năng lực cải tiến công nghệ đem

lại hiệu quả cao trong sản xuất kinh

doanh cho doanh nghiệp.

Thứ năm, Trung tâm cần thành lập

quỹ phát triển hoạt động các doanh

nghiệp tham gia ươm tạo nhằm hỗ trợ

các doanh nghiệp thiếu vốn trong

hoàn thiện công nghệ và quy trình

hoạt động. Vì một số doanh nghiệp

khởi nghiệp thường khó tiếp cận

nguồn vốn, do các tổ chức tài chính

chỉ hỗ trợ cho vay và đầu tư đối với

các doanh nghiệp ở giai đoạn tăng

trưởng và phát triển. 

Thứ ba, nâng cao chất lượng đội ngũ

nhân lực của Trung tâm dưới nhiều

hình thức: tuyển dụng, đào tạo, các

khóa bồi dưỡng ngắn hạn trong và

ngoài nước. Bên cạnh đó, đề xuất cơ

chế hỗ trợ, ưu đãi, tạo lập môi trường

CHÚ THÍCH

⁽¹⁾Các chỉ số được tính như sau:

Mức độ quan tâm = tổng số người quan tâm/tổng số người biết đến chương trình x 100% =

1.120/14.046 x 100% = 7,97%

Tỷ lệ doanh nghiệp muốn tham gia chương trình ươm tạo khi đã hiểu rõ các chính sách

ươm tạo: 460/1.120 x 100% = 41,1%

Tỷ lệ doanh nghiệp chính thức được tiếp nhận: 63/460 x 100% = 13,7%

Tỷ lệ thu hút doanh nghiệp đầu vào/tổng số người quan tâm: 63/1.120 x 100% = 5,6%

TÀI LIỆU TRÍCH DẪN

1. Eshun, J.P. 2009. “Business Incubation as Strategy”. Business Strategy Series, 10(3),

pp. 156-166.

2. Lê Nguyễn Đoan Khôi. 2015. “Phân tích thực trạng và đánh giá nhu cầu tham gia

vườn ươm doanh nghiệp công nghệ Trường Đại học Cần Thơ”. Tạp chí Khoa học

Trường Đại học Cần Thơ, số 38, tr. 83-90.

3. Lê Thanh Tùng. 2018. “Phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại TPHCM: thực trạng

và giải pháp”. Nghiên cứu Kinh tế, số 10(485), tr. 89-95.

4. Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Nông nghiệp Công nghệ cao TPHCM. 2019. Báo

cáo kết quả hoạt động ươm tạo doanh nghiệp của Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp

Nông nghiệp Công nghệ cao giai đoạn 2016-2019.