Điều kiện chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng trong luật chứng khoán năm 2019
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
ĐIỀU KIỆN CHÀO BÁN CỔ PHIẾU LẦN ĐẦU RA CÔNG CHÚNG
TRONG LUẬT CHỨNG KHOÁN NĂM 2019
Nguyễn Vinh Hưng*
*TS. Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội
Thông tin bài viết:
Tóm tắt:
Từ khóa: Chứng khoán, cổ
phiếu, chào bán cổ phiếu lần
đầu, nhà đầu tư, cổ đông, Luật
Chứng khoán.
Việc chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng không những có ý nghĩa to
lớn đối với tổ chức phát hành mà còn ảnh hưởng, tác động đến thị trường
chứng khoán. Vì vậy, để đảm bảo các cổ phiếu được đưa ra giao dịch an
toàn, chất lượng, minh bạch và rõ ràng, cần có thêm điều kiện, thủ tục
chặt chẽ hơn nữa.
Lịch sử bài viết:
Nhận bài
Biên tập
Duyệt bài
: 24/02/2021
: 07/03/2021
: 10/03/2021
Article Infomation:
Abstract:
Keywords: Securities, shares,
initial public offering, investors,
shareholders, Law on Securities.
Article History:
The initial public offering of shares not only has great significance for
the company, but also gives effects to the securities market. Therefore, in
order to ensure that stocks are feely traded in a safe, quality, transparent
and clear manner, it needs more conditional criteria and stricter
procedures.
Received
Edited
: 24 Feb. 2021
: 07 Mar. 2021
: 10 Mar. 2021
Approved
1. Điều kiện chào bán cổ phiếu lần đầu ra
công chúng
này. Nói cách khác, đây là loại hình công ty
“có khả năng mở rộng quy mô vốn thông
qua thị trường chứng khoán”2. Mặc dù vậy,
thị trường chứng khoán (CK) là thị trường
vốn được tổ chức rất cao nên tiềm ẩn khá
nhiều rủi ro đối với các nhà đầu tư còn yếu
và thiếu kinh nghiệm. Không những vậy, sự
phát triển hay suy thoái của thị trường CK
đều ảnh hưởng, tác động trực tiếp đến nền
Luật Doanh nghiệp năm 2020 điều chỉnh
05 mô hình kinh doanh khác nhau1. Tuy
nhiên, chỉ có duy nhất công ty cổ phần mới
có quyền phát hành cổ phần. Đây cũng là
đặc trưng của công ty cổ phần và thể hiện
rõ cấu trúc “vốn mở” của loại hình công ty
1 Luật Doanh nghiệp năm 2020 điều chỉnh doanh nghiệp tư nhân và các loại hình công ty bao gồm: công ty cổ
phần, công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, công
ty hợp danh.
2 Nguyễn Thị Lan Hương (2009), Một số so sánh về công ty cổ phần theo Luật công ty Nhật Bản và Luật doanh
nghiệp Việt Nam, Tạp chí Khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội, Luật học 25, tr. 88.
42
Số 06(430) - T3/2021
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
kinh tế. Vì thế, việc “bảo vệ lợi ích của các
nhà đầu tư, bảo đảm sự phát triển ổn định và
lành mạnh của thị trường CK chính là bảo
vệ sự ổn định và phát triển của cả nền kinh
tế và đời sống xã hội”3. Từ đó, nếu nguồn
hàng hóa (cổ phiếu) bày bán của công ty cổ
phần không chất lượng thì có thể ảnh hưởng
rất lớn đến quyền, lợi ích của các nhà đầu tư
và còn tác động tới tâm lý chung của toàn
bộ thị trường. Vì vậy, nếu như trước đây,
Luật Chứng khoán năm 2006 đã được sửa
đổi, bổ sung một số điều năm 2010 (Luật
CK năm 2006) chỉ quy định tương đối sơ
sài về các điều kiện chào bán cổ phiếu
(CP) ra công chúng thì Luật CK năm 2019
đã quy định tường tận, chi tiết, rõ ràng và
thậm chí phân định rõ trường hợp chào bán
CP lần đầu (initial public offering - IPO)
và trường hợp chào bán thêm CP (seasoned
public offering - SPO) ra công chúng. Đặc
biệt, đối với những tổ chức chào bán CP lần
đầu ra công chúng sẽ phải đáp ứng các điều
kiện pháp lý rất chặt chẽ; bởi lẽ, đây chính
là sự tiền kiểm quan trọng của pháp luật để
đánh giá liệu tổ chức phát hành có đủ khả
năng tham gia thị trường CK hay không. Cụ
thể, các điều kiện chào bán cổ phần lần đầu
ra công chúng bao gồm4:
Như vậy, có thể thấy rằng, Luật CK năm
2019 đã tăng đáng kể mức vốn điều lệ đối
với công ty cổ phần để có thể tham gia chào
bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng. Để lý
giải cho điều này, có nhận định cho rằng,
“hiện nay, một mặt, do các doanh nghiệp
Việt Nam đã lớn mạnh cả về số lượng và
năng lực tài chính; mặt khác, do chủng loại
hàng hóa trên thị trường giao dịch CK cũng
đã phong phú hơn trước, quy định về mức
vốn điều lệ mà các doanh nghiệp phải thỏa
mãn để được chào bán CP ra công chúng
lại được nâng lên”6. Điều này đòi hỏi “sức
khỏe” và “tiềm lực” tài chính của tổ chức
phát hành phải đủ tốt thì mới có thể chào
bán “hàng hóa” trên thị trường cạnh tranh
đầy khốc liệt này. Hơn nữa, nếu công ty có
tiềm lực tài chính vững vàng cũng chính
là góp phần đảm bảo an toàn cho các nhà
đầu tư khi mua cổ phần và đảm bảo cho thị
trường CK có thêm một nguồn hàng hóa
đảm bảo chất lượng.
Thứ hai, hoạt động kinh doanh của 02
năm liên tục liền trước năm đăng ký chào
bán phải có lãi, đồng thời không có lỗ lũy
kế tính đến năm đăng ký chào bán.
Nếu như so với quy định trước đây, tổ
chức phát hành chỉ cần đáp ứng yêu cầu
hoạt động kinh doanh của năm liền trước
năm đăng ký chào bán phải có lãi và không
có lỗ lũy kế tính đến năm đăng ký chào bán
thì hoạt động kinh doanh hiện nay phải đáp
ứng tối thiểu 02 năm liên tục phải có lãi7.
Điều này thể hiện “doanh nghiệp có nhu
Thứ nhất, mức vốn điều lệ đã góp tại
thời điểm đăng ký chào bán từ 30 tỷ đồng
trở lên tính theo giá trị ghi trong sổ kế toán.
So với Luật CK năm 2006, mức vốn điều
lệ đã góp tại thời điểm đăng ký chào bán đã
tăng từ 10 tỷ đồng lên thành 30 tỷ đồng5.
3 Trường Đại học Luật Hà Nội (2012), Giáo trình Luật Chứng khoán, Nxb. Công an nhân dân, tr. 247.
4 Khoản 1 Điều 15 Luật Chứng khoán năm 2019.
5 Điểm a khoản 1 Điều 12 Luật Chứng khoán năm 2006 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2010 và
điểm a khoản 1 Điều 15 Luật Chứng khoán năm 2019.
6 Trường Đại học Luật Hà Nội (2012), Giáo trình Luật Chứng khoán, sđd, tr.72 - 73.
7
Điểm b khoản 1 Điều 12 Luật Chứng khoán năm 2006 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2010
Số 06(430) - T3/2021
43
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
cầu chào bán cổ phiếu ra công chúng phải là
doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả… Quy
định này sẽ góp phần đảm bảo rằng doanh
nghiệp phát hành có khả năng đem lại thu
nhập thỏa đáng cho các cổ đông tương
lai”8. Bởi lẽ, chỉ có căn cứ vào kết quả kinh
doanh gần nhất mới có thể nhận định, đánh
giá chính xác về khả năng tồn tại và phát
triển của công ty có mong muốn được tham
gia chào bán CP ra công chúng. Do đó, một
trong những thước đo quan trọng và đơn
giản dùng để đánh giá, xem xét liệu công
ty cổ phần có thể làm ăn hiệu quả sau khi
chào bán CP hay không chính là xem xét từ
các số liệu liên quan đến kết quả làm ăn gần
nhất của công ty này.
trở thành công ty đại chúng. Do đây là một
quyết định rất quan trọng nên cần phải được
sự đồng ý và quyết định của Đại hội đồng
cổ đông. Có thể thấy rằng, việc Luật CK
năm 2019 tiếp tục quy định điều kiện này
chính là nhằm mục đích đảm bảo cho Đại
hội đồng cổ đông thực hiện được quyền
tự quyết định các định hướng tồn tại và
phát triển của công ty cổ phần. Mặt khác,
“Luật CK đã thể hiện sự nhất quán với Luật
Doanh nghiệp bằng cách thừa nhận quyền
quyết định tối cao của Đại hội cổ đông đối
với phương án huy động và sử dụng vốn
của doanh nghiệp”11.
Thứ tư, tối thiểu là 15% số CP có quyền
biểu quyết của tổ chức phát hành phải được
bán cho ít nhất 100 nhà đầu tư không phải
là cổ đông lớn; trường hợp vốn điều lệ của
tổ chức phát hành từ 1.000 tỷ đồng trở lên,
tỷ lệ tối thiểu là 10% số CP có quyền biểu
quyết của tổ chức phát hành.
Thứ ba, có phương án phát hành và
phương án sử dụng vốn thu được từ đợt
chào bán cổ phiếu được Đại hội đồng cổ
đông thông qua.
“Một trong những đặc điểm của công ty
cổ phần là quản lý tập trung thông qua cơ
cấu hội đồng”9. “Đại hội đồng cổ đông gồm
tất cả các cổ đông có quyền biểu quyết và
đây chính là cơ quan có thẩm quyền quyết
định cao nhất của công ty cổ phần”10. Về
nguyên tắc, tất cả các công việc quan trọng
của công ty cổ phần đều phải được Đại hội
đồng cổ đông xem xét và biểu quyết tập thể
để thông qua. Việc phát hành CP ra công
chúng chính là hành vi có thể làm thay đổi
cơ cấu chủ sở hữu và làm cho công ty này
Theo quy định của Luật CK năm 2019,
cổ đông lớn là cổ đông sở hữu từ 5% trở lên
số CP có quyền biểu quyết của một tổ chức
phát hành12. Đây là những cổ đông có quyền
hạn và khả năng tác động, ảnh hưởng rất lớn
đến các hoạt động của công ty đại chúng.
Đã có nghiên cứu chỉ ra rằng, đối với các
công ty cổ phần “quyền lực của các công
ty tập trung chủ yếu vào các cổ đông lớn
và những người quản lý điều hành công ty
và điểm b khoản 1 Điều 15 Luật Chứng khoán năm 2019.
8 Nguyễn Văn Tuyến (chủ biên 2008), Giáo trình Luật Chứng khoán, Nxb. Giáo dục, tr. 64 - 65.
9 Lê Học Lâm và Lê Ngọc Đức (2010), Luật Kinh doanh, Nxb. Thống kê, tr. 135.
10 Nguyễn Vinh Hưng (2019), Cơ cấu tổ chức của công ty cổ phần theo Luật Doanh nghiệp năm 2014, Tạp chí
Nghiên cứu lập pháp, số 12, tr. 24.
11 Nguyễn Văn Tuyến (chủ biên 2008), Giáo trình Luật Chứng khoán, sđd, tr. 65.
12 Khoản 18 Điều 4 Luật Chứng khoán năm 2019.
44
Số 06(430) - T3/2021
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
(managers)”13. Chính vì để hạn chế bớt sự
ảnh hưởng, lũng đoạn và làm cho công ty
đại chúng trở thành một công ty đúng nghĩa
“đại chúng” là sự đóng góp, hợp tác và là
công ty của nhiều thành viên thì cần thiết
phải đảm bảo sự dân chủ, công bằng, chia
sẻ đồng đều quyền hạn trong cơ cấu tổ chức
của công ty. Do đó, Luật CK năm 2019 đưa
ra yêu cầu phải có ít nhất là 15% số CP có
quyền biểu quyết phải được bán cho ít nhất
100 nhà đầu tư không phải là cổ đông lớn.
Còn trong trường hợp những tổ chức phát
hành với quy mô lớn từ 1.000 tỷ đồng trở
lên thì tỷ lệ CP có quyền biểu quyết có thể
giảm xuống nhưng về nguyên tắc, vẫn phải
đảm bảo tối thiểu 10% số CP có quyền biểu
quyết của tổ chức phát hành được bán cho
các nhà đầu tư không phải là cổ đông lớn.
Quy định này nhằm mục đích làm giảm bớt
sự thâu tóm quyền lực của các cổ đông lớn.
chúng, rất có thể làm cho các cổ đông lớn
thiếu trách nhiệm với tổ chức phát hành và
thậm chí còn có thể phát sinh các hành vi
lừa đảo huy động vốn thông qua phát hành
CP. Quy định này chính là sự ràng buộc chặt
chẽ về cả quyền lợi và trách nhiệm của cổ
đông lớn đối với tổ chức phát hành và trước
các nhà đầu tư tham gia mua CP.
Thứ sáu, tổ chức phát hành không thuộc
trường hợp đang bị truy cứu trách nhiệm
hình sự hoặc đã bị kết án về một trong các
tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế mà
chưa được xóa án tích.
CP là một loại giấy tờ có giá và giá trị
của CP gắn liền với uy tín, danh tiếng của
tổ chức phát hành ra chúng. Bên cạnh đó,
CP sau khi phát hành có thể được rất nhiều
nhà đầu tư sở hữu và mua bán nhờ tính
thanh khoản (thanh tiêu - tính lỏng) dễ
dàng. Chính vì vậy, sự tồn tại, phát triển
của tổ chức phát hành liên quan trực tiếp
đến giá trị của CP và gắn liền với quyền,
lợi ích hợp pháp của các nhà đầu tư đang
sở hữu chúng. Hơn thế nữa, thị trường CK
còn rất nhạy cảm trước các tin đồn hay sự
hoảng loạn của nhà đầu tư14. Vậy nên, nếu
như tổ chức mong muốn chào bán CP ra
công chúng nhưng lại đang liên quan đến
vi phạm pháp luật hình sự và đến mức bị
truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc phải chịu
những mức hình phạt như xâm phạm đến
trật tự quản lý kinh tế mà vẫn chưa được
xóa án tích, thì nếu CP đó được phép phát
hành, có thể gây ra tâm lý hoang mang, lo
lắng cho các nhà đầu tư và từ đó, có thể
Thứ năm, cổ đông lớn trước thời điểm
chào bán CP lần đầu ra công chúng của tổ
chức phát hành phải cam kết cùng nhau
nắm giữ ít nhất 20% vốn điều lệ của tổ chức
phát hành tối thiểu là 01 năm kể từ ngày kết
thúc đợt chào bán.
Mục đích của điều kiện này là nhằm ràng
buộc chặt chẽ trách nhiệm của các cổ đông
lớn với tổ chức phát hành thông qua việc
yêu cầu cổ đông lớn phải cùng nhau nắm
giữ một tỷ lệ vốn điều lệ của tổ chức phát
hành trong một khoảng thời gian nhất định.
Bởi lẽ, nếu như cho phép cổ đông lớn có thể
tự do chuyển nhượng toàn bộ phần vốn của
họ ngay khi phát hành CP lần đầu ra công
13
Friedrich Fubler và Jurgen Simon (1992), Mấy vấn đề pháp luật kinh tế Cộng hòa Liên bang Đức, Nxb.
Pháp lý, tr. 50.
14
tre.vn/chung-khoan-giam-ky-luc-nha-dau-tu-hoang-loan-ban-thao-20210119112426642.htm, truy cập ngày
24/4/2021.
Số 06(430) - T3/2021
45
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
gây ảnh hưởng xấu đến toàn bộ thị trường
CK. Trên thực tế, ngay cả các tổ chức đã
phát hành thành công CP ra công chúng
và đang hoạt động rất hiệu quả nhưng chỉ
vì một vài tin đồn không chính xác cũng
đã làm ảnh hưởng không những đến giá trị
CP của tổ chức đó mà còn làm sụt giảm
giá trị của nhiều CP thuộc mã ngành đó15.
Chính vì thế, pháp luật CK đưa ra yêu cầu
bắt buộc tổ chức phát hành CP lần đầu ra
công chúng phải có một “lý lịch” tư pháp
trong sạch, rõ ràng để đủ sức thuyết phục
các nhà đầu tư.
nếu có sự hỗ trợ, giúp đỡ của công ty CK
cho các tổ chức phát hành trong việc tư vấn
hồ sơ chào bán CP thì việc thực hiện các
thủ tục sẽ nhanh chóng, đơn giản, hiệu quả
và đúng pháp luật. Bởi vậy, để đảm bảo hồ
sơ chào bán CP lần đầu ra công chúng được
chuẩn bị kỹ lưỡng, đảm bảo hiệu quả, chất
lượng thì yêu cầu bắt buộc đối với tổ chức
phát hành là cần phải có sự tư vấn của công
ty CK trong việc lập hồ sơ chào bán. Theo
quy định của Luật CK năm 2019, tổ chức
phát hành và tổ chức tư vấn đều phải chịu
trách nhiệm trước pháp luật về tính chính
xác, trung thực và đầy đủ của hồ sơ đăng ký
chào bán CK ra công chúng19. Bộ luật Hình
sự năm 2015 đã được sửa đổi, bổ sung một
số điều năm 2017 còn quy định mức hình
phạt đối với tội làm giả tài liệu trong hồ
sơ chào bán, niêm yết CK20. Đây là những
quy định rất chặt chẽ, nhằm đảm bảo việc
lập, nộp hồ sơ chào bán CK lần đầu ra công
chúng được kiểm soát nghiêm minh, đúng
pháp luật.
Thứ bảy, có công ty CK tư vấn hồ sơ
đăng ký chào bán CP ra công chúng, trừ
trường hợp tổ chức phát hành là công ty CK.
“Công ty CK là định chế tài chính trung
gian quan trọng trên thị trường CK”16. Hay
có thể khẳng định, công ty chứng khoán
“đóng vai trò rất quan trọng đối với sự phát
triển của thị trường CK”17. Mặt khác, công
ty CK còn là “tổ chức kinh doanh trên thị
trường CK”18 thông qua các hoạt động kinh
doanh chính như môi giới CK, tự doanh
CK, tư vấn đầu tư CK và bảo lãnh phát hành
CK. Trong đó, việc phát hành CP lần đầu ra
công chúng thường khó khăn, phức tạp, rắc
rối đối với các tổ chức phát hành lần đầu.
Bởi lẽ, không chỉ phải đáp ứng đầy đủ các
điều kiện pháp lý, công ty CK còn phải thực
hiện đầy đủ, chi tiết các loại giấy tờ, sổ sách
kế toán hay chứng từ hạch toán… Do đó,
Thứ tám, có cam kết và phải thực hiện
niêm yết hoặc đăng ký giao dịch CP trên
hệ thống giao dịch CK sau khi kết thúc đợt
chào bán.
Điều kiện này nhằm ràng buộc chặt
chẽ trách nhiệm của tổ chức phát hành sau
khi được Ủy ban Chứng khoán nhà nước
(UBCKNN) cho phép được chào bán CP ra
công chúng. Về nguyên tắc, tổ chức phát
15 Báo điện tử Vietnamnet (2017), Tôi thủng túi 1 tỉ đồng chỉ vì… tin đồn thất thiệt, https://mvietnamnet.vn/vn/
kinh-doanh/tai-chinh/toi-thung-tui-1-ti-dong-chi-vi-tin-don-that-thiet-394165.html , truy cập ngày 24/4/2021.
16 Trường Đại học Luật Hà Nội (2012), Giáo trình Luật Chứng khoán, sđd, tr. 201.
17 Lê Thị Thu Thủy (chủ biên 2015), Giáo trình Pháp luật về thị trường chứng khoán, Nxb. Đại học Quốc gia
Hà Nội, tr. 133.
18 Phạm Thế Anh (2007), Cẩm nang trong đầu tư chứng khoán, Nxb. Thanh niên, tr. 20.
19 Điều 23 Luật Chứng khoán năm 2019.
20 Điều 212 Bộ luật Hình sự năm 2015 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2017.
46
Số 06(430) - T3/2021
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
hành phải niêm yết hoặc đăng ký giao dịch
CP trên hệ thống giao dịch CK ngay sau khi
đợt chào bán kết thúc. Sở dĩ như vậy là vì
CP sau khi kết thúc đợt chào bán phải được
niêm yết hoặc đăng ký giao dịch công khai
tại các hệ thống giao dịch CK (Sở giao dịch
CK) để nhà đầu tư có thể liên tục và kịp thời
theo dõi các diễn biến. Mặt khác, việc niêm
yết còn đảm bảo tổ chức phát hành sẽ phải
thực hiện đầy đủ, nghiêm chỉnh các nghĩa
vụ cung cấp thông tin theo quy định.
nguồn cung hàng hóa tương đối đa dạng,
phong phú và hấp dẫn. Cũng chính vì thế,
chủ trương cổ phần hóa doanh nghiệp nhà
nước và thúc đẩy các tổ chức kinh tế tư nhân
tham gia niêm yết CK chưa bao giờ mạnh
mẽ như trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên,
chúng tôi cho rằng, chỉ vì mục tiêu cố gắng
cung cấp nhiều hàng hóa cho thị trường CK
bằng cách thúc đẩy thật nhiều tổ chức tham
gia niêm yết chứng khoán chưa hẳn đã là
giải pháp hợp lý, an toàn đối với sự phát
triển và ổn định lâu dài của thị trường CK
Việt Nam. Bởi lẽ, CK luôn là lĩnh vực đầu
tư mạo hiểm và rất nhiều rủi ro. Thậm chí,
ngay đối với các tổ chức phát hành nếu chưa
đủ kinh nghiệm và các tiềm lực cần thiết thì
việc niêm yết CK cũng có thể trở thành con
dao hai lưỡi khi các tổ chức này luôn phải
cố gắng tìm mọi cách để duy trì mức độ chi
trả cổ tức, như vay mượn để duy trì niềm
tin và giữ chân các nhà đầu tư. Hậu quả là
những năm sau đó, tổ chức niêm yết phải ra
sức hoạt động để trả các khoản nợ đã vay
mượn, những điều này đều có thể làm ảnh
hưởng đến các kế hoạch phát triển và sự ổn
định dài hạn của công ty. Thêm vào đó, việc
đã niêm yết trên thị trường CK cũng đồng
nghĩa tổ chức niêm yết phải thực hiện rất
nhiều thủ tục pháp lý phức tạp và nghĩa vụ
công bố thông tin rất chi tiết, chặt chẽ mà từ
đó lại có thể làm lộ các kế hoạch bí mật hay
khả năng tài chính của công ty để cho các
đối thủ cạnh tranh khác khai thác. Do đó,
không hẳn cứ được lên sàn đã là sự mong
chờ, hy vọng của mọi công ty cổ phần. Đó
cũng là lý do tại sao hệ thống ngân hàng
thương mại tại Việt Nam mặc dù đã thành
lập và hoạt động được khá nhiều năm và với
Thứ chín, tổ chức phát hành phải mở tài
khoản phong tỏa nhận tiền mua CP của đợt
chào bán.
Đây là điều kiện mới được đưa vào Luật
CK năm 2019 nhằm đảm bảo sự khách
quan, minh bạch, rõ ràng và trách nhiệm
của tổ chức phát hành đối với khoản tiền
thu được từ đợt chào bán CP. Theo quy định
của Luật CK năm 2019, tiền mua CK phải
được chuyển vào tài khoản phong tỏa mở
tại ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước
ngoài cho đến khi hoàn tất đợt chào bán và
báo cáo UBCKNN21.
2. Kiến nghị
Không thể phủ nhận sự đóng góp to lớn
của thị trường CK đối với sự phát triển kinh
tế tại Việt Nam. Đồng thời, với vai trò “là
kênh dẫn vốn trực tiếp cho nền kinh tế”22,
thị trường CK đã phần nào giúp Nhà nước
trong việc giải quyết bài toán hỗ trợ vốn
vay cho doanh nghiệp. Vì vậy, Nhà nước
luôn chủ trưởng đẩy mạnh và phát triển thị
trường vốn được xác định đặc biệt quan
trọng này. Trong đó, để thị trường CK thu
hút được nhà đầu tư tham gia và ở lại thị
trường thì đòi hỏi thị trường phải có các
21 Khoản 3 Điều 26 Luật Chứng khoán năm 2019.
22 Nguyễn Văn Tuyến (chủ biên 2008), Giáo trình Luật Chứng khoán, sđd, tr. 6.
Số 06(430) - T3/2021
47
THỰC TIỄN PHÁP LUẬT
tiềm lực tài chính phần lớn đều đáp ứng hay
thậm chí vượt các yêu cầu để có thể phát
hành cổ phiếu, thế nhưng, cũng chỉ có một
số ngân hàng thương mại lên sàn. Nên gần
đây, vì muốn đa dạng hóa nguồn cung cho
thị trường CK, đã có chủ trương “bắt buộc
tất cả các ngân hàng phải lên sàn chứng
khoán trong quý 1/2021”23. Theo chúng tôi,
điều này chưa thật sự hợp lý và phù hợp với
tình hình hoạt động thực tế của các ngân
hàng thương mại trong giai đoạn hiện nay
tại Việt Nam. Sở dĩ như vậy là vì, tình trạng
xử lý nợ xấu đã và đang diễn ra rất phức tạp
trong hầu hết các ngân hàng thương mại.
Hơn nữa, do ảnh hưởng của kinh tế suy
thoái toàn cầu và dịch bệnh liên tục kéo dài,
lợi nhuận của hầu hết các ngân hàng thương
mại đều sụt giảm nghiêm trọng. Do đó, yêu
cầu tất cả các ngân hàng thương mại đều
phải niêm yết trên sàn chứng khoán đã thật
sự thỏa đáng và hợp lý hay chưa?, hay đây
chỉ vì cố gắng thực hiện bằng được nhiệm
vụ phát triển đa dạng hóa nguồn cung cho
thị trường CK mà đã cố gắng gượng ép các
ngân hàng này đều phải lên sàn cho dù có
thể chúng chưa hẳn mong muốn trong thời
điểm này.
cung cho thị trường CK, chúng ta cần chú
trọng tăng cường quản lý theo chiều sâu
đối với các tổ chức đang niêm yết trên sàn
CK hiện nay. Trong đó, cần kiên quyết xử
lý nghiêm minh, chính xác và nhanh chóng
các sai phạm trong hoạt động của tổ chức
niêm yết và những tổ chức, cá nhân tham
gia thị trường. Đối với các tổ chức mong
muốn chào bán cổ phiếu lần đầu ra công
chúng, cần xem xét kỹ lưỡng và áp dụng
chặt chẽ, đầy đủ các điều kiện chào bán
cổ phiếu theo Luật CK năm 2019. Thậm
chí, về lâu dài, cần phải tiếp tục mở rộng
các điều kiện chào bán CK lên ngưỡng
cao hơn nữa như: Bổ sung điều kiện đối
với tổ chức chào bán CP lần đầu ra công
chúng phải có sự kiểm tra, giám sát chặt
chẽ của ít nhất 02 tổ chức kiểm toán độc
lập (được UBCKNN chỉ định) trong các
báo cáo tài chính thời điểm nộp hồ sơ chào
bán. Mặt khác, theo chúng tôi, mức vốn
điều lệ để có thể phát hành CP cần phải
có sự điều chỉnh hằng năm phụ thuộc vào
mức độ lạm phát thực tế của nền kinh tế
hoặc có thể tùy thuộc theo từng thời điểm
lên xuống của thị trường. Nghĩa là, không
nhất thiết cố định ngưỡng vốn điều lệ 30 tỷ
trong mọi trường hợp mà có thể xem xét
khi thị trường xuống chỉ còn 500 điểm thì
ngưỡng vốn điều lệ có thể thấp hơn và nếu
thị trường lên trên 1000 điểm thì lại có thể
điều chỉnh cao hơn. Thiết nghĩ, có như vậy,
mới duy trì được niềm tin thị trường đối
với các nhà đầu tư và làm cho thị trường
CK Việt Nam phát triển chậm nhưng chắc
chắn và chất lượng, hiệu quả, bền vững
Bên cạnh đó, sự tồn tại, phát triển hay
thất bại của tổ chức niêm yết đều ảnh hưởng
trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của
các nhà đầu tư và ảnh hưởng tới toàn bộ thị
trường CK. Do đó, không thể chỉ vì mục
đích khơi thông, thu hút, huy động nguồn
vốn trong tay nhà đầu tư mà đánh đổi bằng
việc cho phép các tổ chức còn non yếu đều
được lên sàn CK. Do vậy, theo chúng tôi,
thay vì việc nhanh chóng mở rộng nguồn
lâu dài
23 Báo điện tử VTV (2021), Quý 1/2021, bắt buộc tất cả các ngân hàng phải lên sàn chứng khoán, https://vtv.
vn/kinh-te/quy-1-2021-bat-buoc-tat-ca-cac-ngan-hang-phai-len-san-chung-khoan-20210120225040554.htm,
ngày truy cập 24/4/2020.
48
Số 06(430) - T3/2021
7 trang
11520
Free
Bạn đang xem tài liệu "Điều kiện chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng trong luật chứng khoán năm 2019", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- dieu_kien_chao_ban_co_phieu_lan_dau_ra_cong_chung_trong_luat.pdf
