Công ước LA hay năm 1996 - Sự cần thiết đối với việc nghiên cứu khả năng gia nhập của Việt Nam
NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
CÔNG ƯỚC LA HAY NĂM 1996 - SỰ CẦN THIẾT ĐỐI VỚI
VIỆC NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG GIA NHẬP CỦA VIỆT NAM
Lê Xuân Tùng*
*ThS. Viện khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp
Thông tin bài viết:
Tóm tắt:
Từ khóa: Công ước La Hay năm
1996, tư pháp quốc tế, trẻ em.
Trong khuôn khổ Hội nghị La Hay, các vấn đề liên quan đến trẻ em có
yếu tố nước ngoài đặc biệt được các quốc gia thành viên dành sự quan
tâm rất lớn. Các khía cạnh về bảo vệ trẻ em được đề cập đến trong Hội
nghị La Hay cho đến thời điểm hiện tại bao gồm: nghĩa vụ cấp dưỡng,
nuôi con nuôi quốc tế, hành vi bắt cóc trẻ em và đặc biệt là bảo vệ trẻ em.
Trong đó, Công ước La Hay năm 1996 về quyền tài phán, luật áp dụng,
công nhận, thi hành và hợp tác liên quan đến trách nhiệm của cha mẹ và
các biện pháp bảo vệ trẻ em (Công ước La Hay năm 1996) được đánh
giá là Công ước tiên tiến khi mục tiêu của Công ước nhằm bảo vệ trẻ em
trong các tình huống có tính chất quốc tế và tránh các xung đột pháp luật
liên quan có thể xảy ra đối với các biện pháp bảo vệ trẻ em. Do đó, việc
nghiên cứu Công ước La Hay năm 1996 để tiến đến khả năng gia nhập là
cần thiết cho Việt Nam trong thời điểm hiện tại.
Lịch sử bài viết:
Nhận bài
Biên tập
Duyệt bài
: 30/3/2021
: 18/4/2021
: 21/4/2021
Article Infomation:
Abstract:
Keywords: Hague Conference of
1996; private international law;
children.
Within the framework of Hague Conference, issues related to children
with foreign elements are especially concerned by contracting members.
Aspects of child protection covered in the Hague Conference up to present
include: support obligations, international adoption, child abduction and
especially children protection. Among them, the Hague Convention of
1996 is considered as an advanced Convention when its aim is to protect
children in international situations and avoid possible conflicts of law
related to child protection measures. Therefore, it is extremely necessary
to review the Convention towards the possibility of accession of Viet
Nam at present.
Article History:
Received
Edited
: 30 Mar. 2021
: 18 Apr. 2021
: 21 Apr. 2021
Approved
Việt Nam cũng như các quốc gia trên
thế giới luôn coi nhiệm vụ bảo vệ, chăm
sóc và giáo dục trẻ em là nội dung trọng
yếu trong chiến lược phát triển đất nước1.
Trẻ em là công dân đặc biệt được gia đình
cũng như xã hội quan tâm, bảo vệ, chăm
1
sóc. Trẻ em còn non nớt về thể chất và tinh
thần nên các em không thể tự mình thực
hiện đầy đủ các quyền mà hầu hết phải dựa
vào người lớn là cha mẹ hoặc người giám
hộ. Khi thực hiện pháp luật về bảo đảm
các quyền trẻ em, các quốc gia luôn đặt lên
phat-trien-dat-nuoc-623607.ldo, truy cập ngày 12/9/2020.
8
Số 11(435) - T6/2021
NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
hàng đầu nguyên tắc bảo vệ những lợi ích
tốt nhất dành cho trẻ em (ensure the best
interests) tương ứng với từng độ tuổi phát
triển về thể chất và tinh thần của trẻ. Trong
bối cảnh hội nhập quốc tế gia tăng, các vấn
đề về bảo vệ trẻ em, đặc biệt là trẻ em có
yếu tố nước ngoài cần sự chung tay hợp tác
của các quốc gia trên thế giới thông qua
các điều ước song phương hay đa phương2.
biệt là bảo vệ trẻ em. Trong đó, Công ước
La Hay năm 1996 được đánh giá5 là công
ước tiên tiến khi mục tiêu của Công ước
nhằm bảo vệ trẻ em trong các tình huống có
tính chất quốc tế và tránh các xung đột pháp
luật liên quan có thể xảy ra đối với các biện
pháp bảo vệ trẻ em.
1. Công ước La Hay năm 1996
1.1. Tổng quan về Công ước La Hay
năm 1996
Năm 1990, Việt Nam là quốc gia đầu tiên
ở khu vực châu Á, là nước thứ hai trên thế
giới đã phê chuẩn Công ước của Liên hợp
quốc về quyền trẻ em năm 19893. Đặc biệt,
kể từ ngày 10/4/2013, Việt Nam đã trở thành
thành viên chính thức của Hội nghị La Hay
về tư pháp quốc tế. Với tư cách thành viên,
Việt Nam sẽ được tham gia quyết định chính
sách, xây dựng các công ước hợp tác về các
vấn đề tư pháp quốc tế và phương hướng
tương lai của Hội nghị La Hay. Trong khuôn
khổ Hội nghị La Hay, các vấn đề liên quan
đến trẻ em có yếu tố nước ngoài đặc biệt
được các quốc gia thành viên danh sự quan
tâm rất lớn4. Các khía cạnh về bảo vệ trẻ
em được đề cập đến trong Hội nghị La Hay
bao gồm: Các nghĩa vụ cấp dưỡng, nuôi con
nuôi quốc tế, hành vi bắt cóc trẻ em và đặc
2
Vào thập niên 80 của thế kỷ 20, khi mà
các vấn đề liên quan đến trẻ em có yếu tố
nước ngoài đặc biệt bùng nổ, bộ ba Công
ước về trẻ em của Hội nghị La Hay đã
được phát triển trong khoảng thời gian
16 năm, từ năm 1980 đến năm 1996 với
một mục đích cơ bản là cung cấp một cơ
chế thiết thực cho phép các quốc gia thành
viên chung tay trong việc hợp tác bảo vệ
trẻ em6. Đầu tiên là Công ước năm 1980
về các khía cạnh dân sự của hành vi bắt
cóc trẻ em với mong muốn bảo vệ trẻ em
trên phạm vi quốc tế khỏi các ảnh hưởng
xấu do bị mang đi hoặc bị giữ lại trái phép.
Sau đó, vào năm 1993, Công ước về bảo vệ
trẻ em và hợp tác trong lĩnh vực nuôi con
nuôi có yếu tố nước ngoài được thiết lập
Xem http://trogiupphaply.gov.vn/nghien-cuu-trao-doi/phap-luat-va-nguyen-tac-quoc-te-ve-quyen-tre-em,
truy cập ngày 15/10/2020.
3 Unicef Việt Nam, Kỷ niệm 30 năm Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em, xem https://www.unicef.org/
vietnam/vi/nh%E1%BB%AFng-c%C3%A2u-chuy%E1%BB%87n/k%E1%BB%B7-ni%E1%BB%87m-30-
n%C4%83m-c%C3%B4ng-%C6%B0%E1%BB%9Bc-li%C3%AAn-h%E1%BB%A3p-qu%E1%BB%91c-
v%E1%BB%81-quy%E1%BB%81n-tr%E1%BA%BB-em.
4 Elisabeth J. Ryan, For the Best Interests of the Children: Why the Hague Convention of Intercountry Adoption
Needs to Go Farther, as Evidenced by Implementation in Romania and the United States, Boston College
International and Comparative Law Review.
5
Henry Setright QC & Marcus Scott-Manderson QC, 4 PAPER BUILDINGS, 1996 Hague Convention
Seminar, https://www.4pb.com/wp-content/uploads/2012/06/Hague_Seminar_Final_Draft.pdf, truy cập ngày
31/10 /2020.
6 Xem tại:https://www.familylawweek.co.uk/site.aspx?i=ed105739, truy cập ngày 12/8/2020.
Số 11(435) - T6/2021
9
NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
để điều chỉnh việc nuôi con nuôi quốc tế
trong việc bảo vệ quyền và lợi ích của trẻ
em ở cả nước nhận và nước gốc. Công ước
năm 1996 về quyền tài phán, luật áp dụng,
công nhận, thực thi và hợp tác liên quan
đến trách nhiệm của cha mẹ và các biện
pháp bảo vệ trẻ em có phạm vi rộng hơn
so với hai công ước trước đó khi bao trùm
được một lượng lớn các phương pháp dân
sự trong công tác bảo vệ trẻ em.
tránh khả năng xảy ra các quyết định gây
nên xung đột. Công ước xác định trách
nhiệm của cơ quan nơi trẻ em thường trú
(habitual residence), trách nhiệm của quốc
gia nơi trẻ em đang tạm trú phải có những
biện pháp cần thiết bảo vệ trẻ em.
Điều 3 Công ước La Hay năm 1996
tuy không nêu rõ định nghĩa về các biện
pháp bảo vệ nhưng quy định các vấn đề cụ
thể mà biện pháp bảo vệ có thể được áp
dụng nằm trong phạm vi Công ước. Quan
trọng hơn, những điều khoản về hợp tác
của Công ước tạo ra một khung pháp lý cơ
bản cho việc trao đổi thông tin và phối hợp
giữa các cơ quan hành chính nhà nước tại
các quốc gia khác nhau.
Tính đến tháng 9/2019, đã có tổng cộng
123 quốc gia trở thành thành viên của
Công ước La Hay năm 19937. Đáng chú
ý, 52 quốc gia thành viên phần lớn đến
từ các nước châu Âu và châu Mỹ; châu
Phi có một quốc gia là Ma-rốc còn châu Á
chưa có bất kỳ thành viên nào. Mỹ đã ký
Công ước La Hay từ năm 2010 nhưng quá
trình phê chuẩn Công ước vẫn còn đang
bị bỏ ngỏ8. Đây cũng là một điểm đáng
chú ý khi xem xét khả năng gia nhập của
Việt Nam từ kinh nghiệm của các quốc gia
trong và ngoài khu vực.
Công ước La Hay năm 1996 không
ràng buộc các quốc gia thành viên phải
sửa đổi luật pháp quốc nội trong cho phù
hợp với Công ước, nhưng trên thực tế,
các quốc gia thành viên đều có những bổ
sung, hoàn thiện pháp luật trong nước để
tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện
Công ước.
Công ước La Hay năm 1996 gồm 63
điều, được chia làm 7 chương9 bao gồm: (i)
Phạm vi công ước, (ii) Quyền tài phán, (iii)
Luật áp dụng, (iv) Công nhận và thi hành,
(v) Hợp tác, (vi) Những quy định chung,
(vii) Điều khoản cuối cùng.
Công ước La Hay năm 1996 đã xây
dựng một thiết chế để giải quyết các vấn
đề về quyền nuôi dưỡng có thể phát sinh
khi cha mẹ ly thân và sống ở các quốc gia
khác nhau, tránh việc cơ quan tài phán ở
nhiều quốc gia có thẩm quyền để quyết
định vụ việc.
Các quy định được nêu trong Công ước
La Hay năm 1996 có tính thống nhất cao,
7
14/10/2020.
8 Xem tại: Linda Silberman. “The 1996 Hague Convention on the Protection of Children: Should the United
States Join?” Family Law Quarterly 34, no. 2 (2000): 239-70, truy cập lần cuối ngày 24/5/2021, http://www.
lần cuối ngày 24/5/2021.
9 Xem https://www.hcch.net/en/instruments/conventions/full-text/?cid=70, truy cập lần cuối vào 15/9/2020.
10
Số 11(435) - T6/2021
NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
Những điều khoản của Chương công
nhận và thực thi của Công ước được thiết
kế nhằm mục đích tránh việc tranh chấp
hay khởi kiện lại việc cấp dưỡng và liên
lạc, đồng thời đảm bảo rằng, các quyết
định tại nơi trẻ có thường trú được hưởng
ưu tiên.
bổ sung, củng cố bằng cách nhấn mạnh
và làm rõ vai trò của các cơ quan tại nơi
mà trẻ thường trú với việc quyết định bất
kỳ biện pháp nào cần thiết để bảo vệ trẻ
em lâu dài11. Các thủ tục về hợp tác trong
Công ước La Hay năm 1996 đóng vai trò
quan trọng trong các trường hợp trẻ chưa
thành niên không có người đi kèm đi qua
biên giới của các quốc gia khác. Dù cho trẻ
thành niên không có người đi kèm là người
tị nạn, xin tị nạn hay người bỏ trốn ở tuổi
thành niên, Công ước hỗ trợ bằng cách hợp
tác trong việc xác định vị trí của đứa trẻ,
bằng cách xác định quốc gia nào có thẩm
quyền để thưc hiện bất kỳ biện pháp bảo vệ
cần thiết. Công ước La Hay năm 1996 dựa
trên quan điểm cho rằng các điều khoản về
bảo về trẻ em nên tạo thành một thể thống
nhất. Điều này cũng giải thích lý do phạm
vi Công ước khá rộng khi Công ước khắc
phục sự không chắc chắn (uncertainty)
phát sinh nếu các quy tắc riêng áp dụng
cho các loại biện pháp bảo vệ khác nhau.
Đồng thời, Công ước La Hay năm 1996
tính đến sự đa dạng của các thể chế pháp lý
và hệ thống bảo vệ trẻ em tồn tại trên khắp
thế giới.
Những điều khoản của Chương hợp tác
khuyến khích việc trao đổi thông tin một
cách cần thiết và có thể trở thành một kênh
hữu hiệu cho việc tìm kiếm các giải pháp,
chẳng hạn như hòa giải…
2. Mối quan hệ của Công ước La Hay năm
1996 với các điều ước quốc tế liên quan
Công ước La Hay năm 1996 được nhận
xét là có nhiều điểm tương đồng với Quy
chế Brussell II (Quy chế). Cả hai công cụ
đều chứa các quy tắc về quyền tài phán,
công nhận và thực thi các quyết định về
trách nhiệm của cha mẹ. Nếu một vụ việc
xảy ra thì Quy chế sẽ chiếm ưu thế hơn
Công ước trong quan hệ giữa các quốc gia
thành viên về các vấn đề thuộc phạm vi
điều chỉnh của Quy chế. Do đó, Quy chế
chiếm ưu thế trong các vấn đề về thẩm
quyền, công nhận và thực thi. Mặt khác,
Công ước La Hay năm 1996 được áp dụng
trong quan hệ giữa các quốc gia thành viên
về các vấn đề luật áp dụng, vì vấn đề này
không được quy định trong Quy chế10.
3. Một số thuật ngữ đáng chú ý trong
Công ước La Hay năm 1996
- Habitual Residence (Nơi thường trú)
Công ước La Hay năm 1996 không đưa
ra định nghĩa cụ thể về nơi thường trú.
Bản chất của các quy định và sự sắp xếp
So với Công ước La Hay năm 1980
về các khía cạnh dân sự của hành vi bắt
cóc trẻ em, Công ước La Hay năm 1996
10 Practice Guide for the application of the new Brussels II Regulation, xem file:///C:/Users/MyPC/Downloads/
guide_new_brussels_ii_EU_en.pdf, truy cập ngày 15/9/2020.
11
Seventh Meeting of the Special Commission on the Practical Operation of the 1980 Child Abduction
details4/?pid=6545&dtid=57, truy cập ngày 10/11/2020.
Số 11(435) - T6/2021
11
NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
được mô tả trong Công ước phụ thuộc vào
nơi một đứa trẻ “thường trú”. Nguyên tắc
chung là quốc gia mà đứa trẻ thường trú
là quốc gia có quyền tài phán đối với đứa
trẻ và có quyền thực hiện và quyết định
các thủ tục tố tụng để bảo vệ quyền lợi của
đứa trẻ đó. Thiết lập nơi ở theo thói quen
của trẻ thường là một giai đoạn quan trọng
trong việc đánh giá tình hình của trẻ.
hoặc bất kỳ mối quan hệ tương tự nào về
thẩm quyền xác định quyền; quyền hạn và
trách nhiệm của cha mẹ, người giám hộ
hoặc người đại diện hợp pháp khác liên
quan đến đứa trẻ. Khi trách nhiệm của cha
mẹ đã được thiết lập ở một quốc gia, người
nắm giữ nó sẽ tiếp tục giữ trách nhiệm của
cha mẹ sau khi chuyển sang một quốc gia
khác. Bất kỳ sự bổ sung trách nhiệm của
cha mẹ chỉ có thể được thực hiện theo luật
của quốc gia mà đứa trẻ thường trú tại thời
điểm đó. Quyền giám hộ là một dạng trách
nhiệm đặc biệt của cha mẹ, thay thế trách
nhiệm của cha mẹ hoặc những người khác
có trách nhiệm.
Nơi thường trú của một đứa trẻ không
đương nhiên là của người chăm sóc chính
của chúng, cũng không liên quan đến quốc
tịch của đứa trẻ. Nếu một đứa trẻ bị chuyển
từ quốc gia này sang quốc gia khác mà
không có sự đồng ý của người hoặc cơ
quan có quyền nuôi dưỡng, thì nơi thường
trú của trẻ sẽ không thay đổi. Tuy nhiên,
nếu một đứa trẻ đã sống ở một quốc gia
trong một năm và định cư ở đó, nơi thường
trú của trẻ sẽ là quốc gia đó với điều kiện
không có cá nhân hoặc cơ quan nào đưa
ra yêu cầu hợp lệ để trả lại đứa trẻ. Nếu
một đứa trẻ bị chuyển từ quốc gia này sang
quốc gia khác mà không có sự đồng ý của
người hoặc cơ quan có quyền nuôi dưỡng,
thì nơi thường trú của trẻ sẽ không thay đổi.
Sổ tay của Hội nghị La Hay về Hướng
dẫn thực thi Công ước xác định khái niệm
“trách nhiệm của cha mẹ” có thể được hiểu
tùy theo pháp luật của mỗi quốc gia thành
viên. Pháp luật Việt Nam quy định khá đầy
đủ về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ và
người giám hộ, người đại diện theo pháp
luật đối với nhân thân cũng như tài sản của
trẻ em.
- Urgent cases (Trường hợp khẩn cấp)
Công ước La Hay năm 1996 không đưa
ra định nghĩa thế nào là “trường hợp khẩn
cấp”. Do đó, vấn đề được đặt ra đối với các
cơ quan tư pháp/hành chính tại nước ký kết
chính là việc xác định xem một tình huống
cụ thể có phải là “khẩn cấp” hay không.
Trong trường hợp một đứa trẻ là người
tị nạn hoặc rời khỏi đất nước của mình, thì
quốc gia mà đứa trẻ đó hiện diện thực tế sẽ
có quyền tài phán. Nếu không rõ trẻ thường
trú ở đâu, thì cần tư vấn pháp lý.
- Parental Responsibility (Trách nhiệm
của cha mẹ)
Căn cứ vào Báo cáo Giải thích Công
ước La Hay năm 1996, tình huống khẩn
cấp có thể được xác định trong trường
hợp biện pháp bảo vệ được áp dụng theo
quy định từ Điều 5 đến Điều 1012 khi trẻ
Trách nhiệm của cha mẹ được quy định
tại khoản 2 Điều 1 Công ước La Hay năm
1996, bao gồm: Thẩm quyền của cha mẹ
12 Quy định về những cơ sở chung
12
Số 11(435) - T6/2021
NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
có thể phải chịu những tổn hại không
thể khắc phục được hoặc trong trường
hợp lợi ích của trẻ có thể bị xâm phạm13.
Chính vì vậy, cơ quan có thẩm quyền tại
các quốc gia thành viên cần tiến hành
xem xét liệu đứa trẻ có khả năng phải
chịu những tổn hại không thể khắc phục
được hay không hoặc các lợi ích của
chúng bị tổn hại nếu một biện pháp bảo
vệ không được thực hiện14.
mẹ (Điều 96), khai sinh cho trẻ em (Điều
97), bảo đảm chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ
em (Điều 98), giáo dục trẻ em, bảo đảm
quyền học tập, phát triển năng khiếu, vui
chơi, giải trí, hoạt động văn hóa, thể thao,
du lịch của trẻ em (Điều 99); bảo vệ tính
mạng, thân thể, nhân phẩm, danh dự của
trẻ em (Điều 100); bảo đảm quyền dân sự
(Điều 101).
Tuy nhiên, các biện pháp bảo vệ được
đề cập trong pháp luật hiện hành mới chỉ
giới hạn phạm vi trong nước mà chưa tính
đến các vụ việc có yếu tố nước ngoài với
tính chất phức tạp. Có thể kể đến những vụ
ly hôn có yếu tố nước ngoài, việc cha/mẹ
đưa con đến một quốc gia khác mà không
có sự xin phép của người còn lại hay trẻ
em là đối tượng của những vụ buôn bán
người qua biên giới... Việc xác định nơi
thường trú của trẻ em trong nhiều trường
hợp cũng gặp nhiều khó khăn khi có những
mâu thuẫn, xung đột trong pháp luật quốc
gia. Chính vì vậy, khi tính đến khả năng gia
nhập Công ước La Hay năm 1996, các luật
liên quan đến việc bảo vệ lợi ích tốt nhất
cho trẻ cũng như trách nhiệm của cha mẹ
bao gồm: Luật Tương trợ tư pháp, Luật Trợ
giúp pháp lý, Luật Cư trú… cũng cần được
xem xét sửa đổi, bổ sung…
4. Sự cần thiết Việt Nam gia nhập Công
ước La Hay năm 1996
Trong suốt 30 năm kể từ khi gia nhập
Công ước của Liên hợp quốc về quyền trẻ
em, Việt Nam đã nỗ lực trong công tác
xây dựng pháp luật hài hòa với các quy
định của Công ước. Luật Trẻ em năm 2016
(Luật Trẻ em), về cơ bản phù hợp với mục
tiêu của Công ước cũng như các Điều ước
quốc tế liên quan mà Việt Nam là thành
viên. Luật Trẻ em dành một chương riêng
(chương VI từ Điều 79 đến Điều 102) xác
định cụ thể trách nhiệm của các cơ quan
nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ
chức kinh tế, cơ sở giáo dục và trên hết là
trách nhiệm của gia đình, mà đặc biệt là
cha mẹ. Gia đình có vai trò, trách nhiệm
quan trọng trong việc thực hiện quyền trẻ
em (nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục, phát
triển, hình thành nhân cách của trẻ em).
Vì vậy, Luật Trẻ em quy định cụ thể trách
nhiệm bảo đảm cho trẻ em sống với cha,
Việt Nam đã là thành viên của Công ước
năm 1993 và trong thời gian sắp tới sẽ hoàn
tất thủ tục gia nhập Công ước năm 1980.
13 Báo cáo giải thích Công ước, tr.68.
14 Giai đoạn này diễn ra trước khi các cơ quan có thẩm quyền theo Điều 5 đến Điều 10 Công ước La Hay năm
1996 có thể thực hiện các biện pháp bảo vệ cần thiết. Sổ tay Công ước đưa ra các ví dụ sau: i) Trẻ đang ở bên
ngoài quốc gia nơi thường trú của mình và cần phải điều trị y tế khẩn cấp; (ii) Tài sản thuộc về trẻ em cần được
bán; hoặc (iii) Đã xảy ra việc đưa đi hoặc giữ trẻ một cách bất hợp pháp và, trong bối cảnh tố tụng được tiến
hành theo Công ước La Hay năm 1980 về bắt cóc trẻ em, các biện pháp cần được thực hiện khẩn cấp để đảm
bảo đưa trẻ trở lại quốc gia thành viên một cách an toàn.
Số 11(435) - T6/2021
13
NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
Nhìn một cách tổng quan, việc gia nhập
Công ước La Hay sẽ đem lại nhiều lợi ích
cho Việt Nam, không chỉ tăng cường hợp
tác quốc tế trong việc bảo vệ trẻ em mà còn
có khả năng giải được bài toán lớn trong tư
pháp quốc tế, đó là xác định được những
xung đột của pháp luật bao gồm: quyền tài
phán, luật áp dụng, công nhận và thực thi.
Việc tiếp cận những vấn đề này từ góc độ
dân sự cũng còn khá mới mẻ tại Việt Nam
đồng nghĩa với việc sẽ có những khác biệt
hay khoảng trống so với các quy định của
Công ước.
nghị La Hay về tư pháp quốc tế của Việt
Nam15. Mục 4 của phần nhiệm vụ và giải
pháp của bản Kế hoạch với tên gọi là
“Đẩy mạnh nghiên cứu, từng bước tham
gia các Công ước của Hội nghị La Hay”
đã ghi rõ:
“Nhiệm vụ này nhằm xây dựng một lộ
trình nghiên cứu gia nhập các Công ước
quan trọng của Hội nghị cần thiết đối với
Việt Nam theo thứ tự ưu tiên phù hợp nhất
với nhu cầu, điều kiện của Việt Nam.
Để thực hiện nhiệm vụ này cần tiến hành
rà soát và nghiên cứu sơ bộ toàn bộ các
Công ước của Hội nghị La Hay để xác định
những Công ước mà Việt Nam cần ưu tiên
nghiên cứu gia nhập, lộ trình và cơ quan
chủ trì việc nghiên cứu, gia nhập cũng như
thực thi sau này.”
Một vấn đề khác được đặt ra liên quan
đến bảo vệ trẻ em và trách nhiệm của cha
mẹ, đó là khi tính đến khả năng gia nhập
sẽ có những xung đột trong pháp luật nội
dung và pháp luật hình thức của Việt Nam
và một số quốc gia thành viên Công ước
La Hay năm 1996. Bởi lẽ, khi một thuật
ngữ được dùng ở hai hệ thống pháp luật
khác nhau thì cũng có thể được hiểu theo
hai nghĩa khác nhau. Ví dụ, Công ước
La Hay năm 1996 không định nghĩa về
habitual residence (nơi thường trú) mà
việc quy định này sẽ được dành cho các
quốc gia thành viên. Điều này có thể dẫn
tới những cách hiểu không thống nhất giữa
các quốc gia áp dụng luật quốc tịch (lex
nationalis) và quốc gia áp dụng luật cư trú
(lex domicili).
Trong bối cảnh Việt Nam càng tích cực
trong công cuộc hội nhập quốc tế, các mối
quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài càng
phát triển với tần suất ngày càng gia tăng
về số lượng cũng như sự phức tạp thì việc
bảo vệ trẻ em cũng như đảm bảo lợi ích
tốt nhất cho trẻ em cần sự phối hợp chặt
chẽ, tăng cường hợp tác trong lĩnh vực tư
pháp quốc tế. Nhiều vấn đề quốc tế cần giải
quyết ở vấn đề đa phương với nỗ lực cao từ
các quốc gia và Công ước chính là văn bản
pháp lý quốc tế quan trọng cụ thể hóa mối
quan tâm này. Việc tham gia thiết chế đa
phương trong tư pháp quốc tế là một biện
pháp có tính chất lâu dài, bền vững, hữu
hiệu trong việc xử lý các vấn đề pháp lý có
Sau khi Việt Nam trở thành thành viên
của Hội nghị La Hay, ngày 16/8/2013,
Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết
định số 1440/QĐ-TTg về Kế hoạch thực
hiện quyền và nghĩa vụ thành viên Hội
15
thể phát sinh
id=2&mode=detail&document_id=169326.
14
Số 11(435) - T6/2021
7 trang
15840
Free
Bạn đang xem tài liệu "Công ước LA hay năm 1996 - Sự cần thiết đối với việc nghiên cứu khả năng gia nhập của Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- cong_uoc_la_hay_nam_1996_su_can_thiet_doi_voi_viec_nghien_cu.pdf
