Cách ứng phó với stress của công nhân tại công ty Trách nhiệm Hữu hạn Hà Nội Lace Việt Nam

Download

CÁCH ỨNG PHÓ VỚI STRESS CỦA CÔNG NHÂN TẠI CÔNG TY

TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN HÀ NỘI LACE VIỆT NAM

Trịnh Viết Then¹, Nguyễn Thị Minh²

¹Trường Đại học Công nghệ TP. HCM

²Phân viện Học viện hành chính Quốc gia, cơ sở tại thành phố Hồ Chí Minh

TÓM TẮT

Bài viết này đề cập đến cách ứng phó với stress của công nhân tại công ty trách nhiệm hữu hạn Hà Nội

Lace Việt Nam (TNHH HNL Vina). Có 296 công nhân tham gia vào cuộc nghiên cứu. Phương pháp điều

tra bằng bảng hỏi được sử d ng chính trong nghiên cứu, nhằm tìm hiểu cách ứng phó với stress của công

nhân trong hoạt động nghề nghiệp. Kết quả cho thấy, các cách ứng phó với stress của công nhân bao gồm

3 cách ứng phó: ứng phó tập trung vào vấn đề và tìm kiếm sự trợ giúp; ứng phó lảng tránh; ứng phó tiêu

cực. Trong đó cách ứng phó tập trung vào vấn đề và tìm kiếm sự trợ giúp, cách ứng phó lảng tránh được

công nhân chú trọng sử d ng nhiều hơn cách ứng phó tiêu cực khi gặp stress.

Từ khóa: Stress, ứng phó stress, ứng phó với stress ở công nhân.

1. ĐẶT VẤN ĐỀ

Khi các nguồn tác nhân gây stress tác động đến công nhân, tùy thuộc vào kinh nghiệm stress của mình,

mỗi công nhân có cách thức, chiến lược ứng phó với stress khác nhau nhằm giảm stress và giảm thiểu

những trải nghiệm stress tiêu cực ở công nhân.

Ứng phó là một khái niệm được đề cập rất nhiều trong các nghiên cứu về stress của các tác giả trong nước

và trên thế giới. Khái niệm ứng phó xuất phát từ tiếng Anh ―cope‖ có nghĩa là ứng phó đương đầu đối

mặt thường là trong tình huống bất thường, tình huống khó khăn và stress. Trong tâm l học khái niệm

ứng phó được hiểu theo hai cách. Thư nhất, chỉ quan tâm đến tính chất của hoàn cảnh, chuyển trọng tâm

chú ý từ chủ thể sang toàn bộ hoàn cảnh mà trong đó chủ thể tồn tại. Thứ hai quan tâm đến sự khác biệt

cá nhân trong ứng phó, không tập trung chú đến cái chung và cái ổn định của cá nhân mà chú đến cái

đặc thù và thay đổi của từng con người c thể trong những điều kiện c thể [1, tr.42].

Tác giả Ross và Altmaier (1994) cho rằng ứng phó được hiểu theo ba khía cạnh: ứng phó như là một phản

ứng bên trong cá nhân, ứng phó như nguồn lực từ m i trường bên ngoài, và ứng phó như một sự tương tác

[6, tr.7-9]. Ứng phó được hiểu như là một phản ứng bên trong cá nhân. Đó chính là sự cảm cảm nhận, suy

nghĩ của cá nhân về các tác nhân gây stress để ứng phó với stress con người tìm hiểu tình hình stress là

một vấn đề tổng thể. Ứng phó như là nguồn lực từ m i trường bên ngoài. Những căng thẳng và khó khăn

có thể được xoa dịu bởi nguồn lực sẵn có trong m i trường. Một nguồn lực có sẵn đó là khả năng hỗ trợ xã

hội (Cob 1976). Gia đình và bạn bè đóng một vai trò lớn tác động đến sự thích nghi và điều chỉnh của cá

nhân. Ứng phó như một sự tương tác. Đó là những nỗ lực về nhận thức và hành vi của cá nhân đáp ứng

nhu cầu đòi hỏi của các tác nhân gây stress. Những nỗ lực này có thể tập trung vào vấn đề cũng có thể

được tập trung vào cảm xúc của cá nhân về vấn đề trong m i trường [3].

1285

Theo Lazarus và Folkman (1984) ―ứng phó là những nỗ lực không ngừng thay đổi về nhận thức và hành vi

của cá nhân để giải quyết các yêu cầu c thể, tồn tại bên trong cá nhân và trong m i trường mà cá nhân

nhận định chúng có tính đe dọa, thách thức hoặc vượt quá nguồn lực của họ" [2, tr.15], [4]. Khi đề cập đến

cách ứng phó, có thể hiểu là những nỗ lực không ngừng thay đổi nhận thức và hành vi của cá nhân để giải

quyết các yêu cầu đặt ra trong hành vi ứng phó được thể hiện thông qua những phản ứng c thể về mặt

nhận thức, cảm xúc, hành vi trước các tình huống. Cách ứng phó đề cập đến phản ứng đáp lại của con

người trước những hoàn cảnh khó khăn sự kiện căng thẳng (Taylor, 1991) hay là kỹ thuật ứng phó trong

một bối cảnh c thể (Hariharan và Rath, 2008) hoặc là những phương thức c thể trước một tình huống,

một hoàn cảnh nhất định. Như vây cách ứng phó là những phản ứng c thể được thực hiện giải quyết các

yêu cầu c thể, tồn tại bên trong cá nhân và trong m i trường mà cá nhân nhận định chúng có tính đe dọa,

thách thức hoặc vượt qua nguồn lực của họ [2, tr.16].

Ứng phó với stress được các nhà nghiên cứu chia thành nhiều cách khác nhau. Lazarus và Folkman (1984)

đã chia ứng phó với stress thành 2 cách bao gồm: cách ứng phó tập trung vào giải quyết vấn đề, và cách

ứng phó tập trung vào cảm xúc [4]. Trong nghiên cứu khác Lazarus, Folkman và cộng sự (1986) đã đưa ra

8 chiến lược ứng phó với stress khác nhau như: Sẵn sàng đương đầu; tìm kiếm chỗ dựa xã hội; giải quyết

vấn đề có kế hoạch; kiểm soát bản thân; giữa khoảng cách; đánh giá lại những điểm dương tính; chấp nhận

trách nhiệm; lảng tránh/ chạy trốn [5].

Như vậy, các tác giả đã chỉ ra rất nhiều chiến lược và cách ứng phó với stress. Vây cách ứng phó với stress

ở công nhân tại Công ty TNHH HNL Vina diễn ra như thể nào? Bước đầu trong bài viết này, kế thừa kết

quả các công trình nghiên cứu của các tác giả chúng t i đã thiết kế thang đo có liên quan đến những cách

ứng phó với stress ở công nhân nhằm tìm hiểu, nghiên cứu các cách ứng phó với stress ở công nhân.

2. KHÁCH THỂ VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Khách th nghiên cứu: Chúng tôi tiến hành phát 350 phiếu khảo sát cho công nhân Công ty TNHH HNL

Vina, số phiếu khảo sát thu lại được 311 phiếu, phiếu được làm sạch còn 296 phiếu tương ứng với 296

khách thể trong đó Nam chiếm 25,7%, nữ chiếm 74,3%

P ương p p ng ên ứu: Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi được sử d ng để tìm hiểu các cách ứng

phó với stress ở công nhân. Các số liệu thu được từ khảo sát thực tiễn được xử l theo chương trình SPSS

trong m i trường Window, phiên bản 13.0. Ngoài ra chúng tôi còn sử d ng phương pháp phỏng vấn sâu

nhằm thu thập thông tin bổ sung cho dữ liệu thu được từ phương pháp điều tra bằng bảng hỏi.

Để tìm hiểu các ứng phó với stress ở c ng nhân chúng t i đã xây dựng trong đó thang đo các cách ứng

phó với stress bao gồm 33 item là các cách ứng phó của công nhân khi gặp stress. Thang đo mức độ sử

d ng các cách ứng phó với stress ở c ng nhân được đánh giá theo 5 phương án trả lời ứng với các điểm số

như sau: Kh ng bao giờ sử d ng: 1 điểm; sử d ng nhưng kh ng thấy có hiệu quả: 2 điểm; sử d ng ít có

hiệu quả: 3 điểm; hiệu quả vừa phải: 4 điểm; có nhiều hiệu quả: 5 điểm.

Để tiện cho việc so sánh thang đo chúng t i phân điểm trung bình (ĐTB) mà khách thể đạt được thành 5

nhóm điểm khác nhau: Không hiệu quả, hiệu quả ít, hiệu quả trung bình, hiệu quả cao và hiệu quả cao.

Việc phân chia này chỉ áp d ng cho mẫu khách thể tham gia khảo sát của nghiên cứu này và có sử d ng

cách ứng phó. Với thang đo này cách tính điểm chênh lệch của thang đo như sau: Điểm cao nhất của thang

đo là 5 trừ đi điểm thấp nhất là 1 và chia cho 5 mức độ của thang đo. Như vậy điểm ở các mức độ c thể

như sau: Kh ng sử d ng (ĐTB từ 1 đến 1,80), không hiệu quả (ĐTB từ 1 81 đến 2,60), hiệu quả ít (ĐTB

từ 2 61 đến 3,40), hiệu quả trung bình (ĐTB từ 3,41 đến 4,20) và hiệu qủa cao (ĐTB từ 4 21 đến 5). Độ

1286

tin cậy, tính hiệu lực của thang đo (hệ số tải các item của thang đo ≥ 0 50) các cách ứng phó với stress có

Cronbach's Alpha = 0,64.

3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Kết quả khảo sát thực trạng và phân tích dữ liệu cho thấy (bảng 1), công nhân ứng phó với stress tập trung

vào 3 nhóm cách ứng phó đó là: cách ứng phó tập trung vào vấn đề và tìm kiếm sự trợ giúp, cách ứng phó

lảng tránh, cách ứng phó tiêu cực. Trong các nhóm cách ứng phó, công nhân có các cách ứng phó tập

trung vào vấn đề và tìm kiếm sự trợ giúp và cách ứng lảng tránh cao hơn so với cách ứng phó tiêu cực.

Bảng 1. Nhóm các cách ứng phó với stress của công nhân

STT

Nhóm các cách ứng phó

Ứng phó tập trung vào vấn đề và tìm kiếm sự trợ giúp

Ứng phó lảng tránh

ĐTB

2,02

2,43

1,98

2,09

ĐLC

0,24

0,34

0,66

0,22

Ứng phó tiêu cực

Trung bình chung

Như vậy, công nhân ở công ty Công ty TNHH HNL Vina hiện nay đã biết chọn cách ứng phó tích cực

trong ứng phó với stress điều này sẽ giúp làm giảm những trải nghiệm stress tiêu cực ở công nhân, và

những hệ quả liên quan đến stress, giúp cho hoạt động nghề nghiệp của c ng nhân đạt hiệu quả.

Cách ứng phó tập trung vào vấn đề và tìm kiếm sự trợ giúp: Ứng phó tập trung vào vấn đề là những

cách công nhân nỗ lực tập trung những nguồn lực vào các tác nhân gây stress đang tác động đến công

nhân. Nhằm giảm bớt hoặc loại bỏ sự tác động tiêu cực của các tác nhân, giúp cá nhân thoát khỏi stress.

Cách ứng phó tìm kiếm sự trợ giúp đó chính là sự tìm kiếm những nguồn lực bên ngoài như đồng nghiệp,

lãnh đạo, bạn bè hay người thân trong gia đình để ứng phó với những tác nhân gây stress, giúp giảm bớt

stress ở công nhân trong hoạt động nghề nghiệp.

Bảng 2. Các cách ứng phó tập trung vào vấn đề và tìm kiếm sự trợ giúp của công nhân

STT

C ch ứng phó

Tìm hiểu tại sao chuyện này lại xảy ra vấn đề

Suy nghĩ nhiều lần về sự việc để tìm hiểu bản chất vấn đề

Suy nghĩ tích cực lạc quan

ĐTB

1,32

1,26

2,00

2,06

2,20

2,12

1,83

2,59

2,72

2,31

ĐLC

0,56

0,53

0,54

0,75

0,58

0,77

0,66

0,86

0,68

0,57

0,76

Đặt ra m c tiêu tạo động lực cho bản thân

Bắt đầu ngày làm việc với tinh thần lạc quan

Cố gắng kh ng hành động bột phát

Cố gắng thay đổi một số thứ trong hoàn cảnh này để làm việc tốt hơn

Có kế hoạch để giải quyết tình huống này

Tập trung toàn bộ sức lực để thay đổi chuyện này

Thay đổi bản hân để làm mọi hứ ố hơn

Làm việc có giới hạn

1287

STT

C ch ứng phó

ĐTB

2,41

2,64

2,32

2,21

1,94

1,32

1,33

ĐLC

0,85

1,00

0,91

0,93

0,79

0,63

0,62

Tự an ủi rằng vấn đề đó chẳng có gì quan trọng cả

Mong muốn hay đổi sự việc, vấn đề

Nói chuyện với bạn bè người thân trong gia đình về vấn đề của mình

Nói với bạn bè người thân trong gia đình về nững điều mình lo lắng

Tìm kiếm sự chia sẻ giúp đỡ từ đồng nghiệp

Tìm kiếm sự chia sẻ giúp đỡ từ bạn bè

Gặp gỡ chuyên gia tâm l người có chuyên m n tìm kiếm sự chia sẻ giúp

đỡ

Tìm kiếm sự đồng cảm và chia sẻ từ người khác

1,90

0,59

Kết quả phân tích bảng 2 cho thấy c ng nhân đã sử d ng hầu hết các cách ứng phó tập trung vào vấn đề

và tìm kiếm sự trợ giúp có ĐTB > 1 80 (bảng 1), tuy nhiên, các cách ứng phó này được công nhân sự d ng

nhưng kh ng hiệu quả (1 81 < ĐTB < 2 60). Trong các cách ứng phó tập trung vào vấn đề và tìm kiếm sự

trợ giúp thì chỉ có cách ứng phó như: mong muốn thay đổi bản thân (ĐTB = 2 64) và thay đổi bản thân để

làm việc tốt hơn (ĐTB = 2 72) là có ít hiệu quả. Như vây c ng nhân mới chỉ biết tập trung vào vấn đề

thay đổi bản thân để thay đổi vấn đề với m c đích giảm stress.

Các cách ứng phó tập trung vào vấn đề và tìm kiếm sự trợ giúp đã được công nhân lựa chọn sử d ng

nhưng kh ng có hiệu quả hoặc ít hiệu quả. Công nhân còn tập trung nhiều vào cảm xúc bên trong, chưa

hướng vào những hành động c thể tập trung vào các tác nhân gây stress cũng như tìm kiếm sự trợ giúp từ

đồng nghiệp và người thân trong gia đình. Điều này cho thầy, cần tổ chức các lớp tập huấn nhằm giúp

công nhân có khả năng ứng phó hiệu quả cao tập trung vào vấn đề và tìm kiếm sự trợ giúp khi tác nhân

(vấn đề) nảy sinh khiến công nhân gặp stress.

Cách ứng phó lảng tránh: Trong hoạt động nghề nghiệp của công nhân, cách ứng phó lảng tránh cũng có

thể được coi là một trong những cách ứng phó có hiệu quả với stress. Bởi khi các tác nhân gây stress tác

động, bằng các nguồn lực công nhân sử d ng giảm stress nhưng kh ng đạt hiệu quả thì cách ứng phó lảng

tránh sẽ phát huy tác ng giúp công nhân giảm nhẹ sự tác động của các tác nhân gây stress, từ đó giúp

giảm nhẹ stress ở công nhân.

Bảng 3. Các cách ứng phó lảng tránh của công nhân

STT

C ch ứng phó

ặc kệ cho mọi chuyện xảy ra thế nào cũng được

Né tránh tiếp xúc với mọi người

ĐTB

2,48

1,33

2,74

2,76

2,71

2,57

ĐLC

0,82

0,61

0,53

0,65

0,99

0,72

ếp ục mọi việc nhƣ không có chuyện gì xảy ra

p ung vào công việc, iếp ục công việc để cảm hấy luôn bận ộn

Cân bằng giữa cuộc sống gia đình và công việc

Nén nước mắt (che giấu cảm xúc)

Phân tích kết quả nghiên cứu ở bảng 1 cho thấy, nhìn chung cách ứng phó lảng tránh được công nhân sử

d ng nhiều nhất trong các cách ứng phó (ĐTB = 2 43) khi gặp tác nhân gây stress, tuy nhiên cách ứng phó

1288

này cũng chưa đạt hiệu quả (1 81 < ĐTB < 2 60). Trong các cách ứng phó lảng tránh của công nhân (bảng

3), cách ứng phó như: Tiếp t c mọi việc như kh ng có chuyện gì xảy ra (ĐTB = 2 74) Tập trung vào công

việc, tiếp t c công việc để cảm thấy luôn bận rộn (ĐTB = 2 76) Cân bằng giữa cuộc sống gia đình và

công việc (ĐTB = 2 71) được c ng nhân lựa chọn sử d ng và có ít hiệu quả điều này cho chúng ta thấy

cách ứng phó lảng tránh cũng có tác d ng trong ứng phó với stress, bởi khi những tác nhân tác động gây

stress có thể vẫn còn tồn tại trong hoạt động nghề nghiệp của công nhân. Các cách ứng phó lảng tránh

khác được c ng nhân sử d ng nhưng kh ng có hiệu quả (ĐTB < 2 60).

Cách ứng phó tiêu cực: Cách ứng phó tiêu cực của c ng nhân đó chính là những cách thể hiện ở mặt cảm

xúc, hành vi tiệu cực trước các tác nhân gây stress tác động, hay nói cách khác công nhân có những đánh

gia suy nghĩ hành vi tiêu cực khi huy động những nguồn lực để ứng phó với stress.

Bảng 4. Cách ứng phó tiêu cực của công nhân

STT

C ch ứng phó

ĐTB

1,85

1,88

1,95

2,14

1,98

1,85

2,15

2,11

ĐLC

0,79

0,95

1,00

0,86

0,95

0,81

1,05

1,03

Phá phách hoặc đánh nhau với người khác

Làm thứ gì đó nguy hiểm/ mạo hiểm cho bản thân/ người xung quanh

Làm tổn thương một người nào đó mà họ kh ng gây nên bất cứ vấn đề gì

Gây gổ, ú ức giận lên ngƣời kh c

Thực hiện những hành vi tiêu cực(tra tấn hành hạ bản thân)

Nói những lời giận giữ mỉa mai châm chọc la mắng người khác

Kiềm chế mộ hời gian ồi suy sụp

Bùng nổ, giận giữ nhƣng không khóc

Khi sử d ng cách ứng phó này công nhân khó có thể kiểm soát được những hành vi của bản thân trước sự

tác động của các tác nhân gây stress. Do vậy, có thể dẫn đến những hệ quả xấu đối với c ng nhân cũng

như c ng ty và khiến stress ở công nhân thêm trầm trọng. Theo kết quả khảo sát (bảng 4 ) thì công nhân sử

d ng kết quả này để ứng phó với stress và kết quả cho thấy các cách ứng phó này cũng kh ng có hiệu quả

(ĐTB < 2 61) khi ứng phó với stress.

4. KẾT LUẬN

Nghiên cứu này đã chỉ ra các cách ứng phó với stress ở công nhân. Kết quả nghiên cứu cho thấy có 3 cách

ứng phó với stress ở công nhân tại Công ty TNHH HNL Vina bao gồm: ứng phó tập trung vào vấn đề và

tìm kiếm sự trợ giúp, ứng phó lảng tránh và ứng phó tiêu cực. Các cách ứng phó với stress được công nhân

nhìn chung kh ng đạt hiệu quả. Trong 3 cách ứng phó với stress của công nhân thì cách ứng phó tìm kiếm

sự trợ giúp và tập trung vào vấn đề, cách ứng phó lảng tránh được công nhân sử d ng nhiều hơn cách ứng

phó tiêu cực với stress điều này cho thấy c ng nhân đã biết lựa chọn cách ứng phó tích cực trong ứng phó

với stress. Tuy nhiên, các cách ứng phó với stress của công nhân không có hiệu quả, vì vậy cần có những

nghiên cứu phát triển nhằm giúp công nhân biết lựa chọn cách ứng phó tích cực và có hiệu quả cao khi

ứng phó với stress trong hoạt động nghề nghiệp.

Kết quả nghiên cứu bước đầu đề cập đến các cách ứng phó với stress của công nhân tại Công ty TNHH

HNL Vina, vậy mối liên hệ giữa các tác nhân gây stress, những trải nghiệm stress với hệ quả do stress ở

công nhân và cách ứng phó với stress ở c ng nhân như thế nào? Trong bài viết này còn chưa được đề cập

đến đây chính là hướng nghiên cứu tiếp theo cho các công trình nghiên cứu đề cập đến stress ở công nhân

1289

tại Công ty TNHH HNL Vina nói riêng và ở công nhân trong hoạt động nghề nghiệp nói chung trong giai

đoạn hiện nay.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Phan Thị Mai Hương (chủ biên) (2007), Cách ứng phó của trẻ vị thành niên với hoàn cảnh khó

khăn, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội.[10]

[2] Đinh Thị Hồng Vân (2014), Cách ứng phó với những cảm xúc âm tính trong quan hệ xã hội của trẻ

vị thành niên thành phố Huế, Luận án tiến sĩ Tâm l học, Học viện Khoa học xã hội.

[3] Trịnh Viết Then (2016), Stress ở giáo viên mầm non, Luận án tiến sĩ Viện Hàn lâm khoa học xã hội

Việt Nam, Học viện khoa học xã hội.

[4] Lazarus, R.S. & Folkman, S. (1984), Stress, appraisal, and coping, Springer, NY.

[5] Lazarus, R.S. (1993a), Coping theory and research: Past, present and future, Journal of

Pschosomatic Medicine, Vol 55, p. 232 – 247.

[6] Ross, R.R. and Altmaier, E.M. (1994), Intervention in occupational stress, A Handbook of

Counselling for stress at work, Sage Publication Ltd.

1290

6 trang Thùy Anh 13320 Free

Download

Bạn đang xem tài liệu "Cách ứng phó với stress của công nhân tại công ty Trách nhiệm Hữu hạn Hà Nội Lace Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

cach_ung_pho_voi_stress_cua_cong_nhan_tai_cong_ty_trach_nhie.pdf