Bài giảng Thống kê trong kinh tế và kinh doanh - Chương 3: Tổng hợp thống kê

CHƯƠNG III: TỔNG HỢP THỐNG KÊ

II

III

I

BẢNG

ĐỒ THỊ

PHÂN TỔ

THỐNG KÊ

2. Phân tổ thống kê

Khái niệm

1

Các loại phân tổ

2

3

Các bước tiến hành phân tổ

 Khái niệm phân tổ thống kê

Phân tổ thống kê là căn cứ vào một (hay một số)

tiêu thức nào đó để tiến hành phân chia các đơn

vị của hiện tượng nghiên cứu thành các tổ (hoặc

các tiểu tổ) có tính chất khác nhau

 Ý nghĩa phân tổ thống kê

Có ý nghĩa trong cả quá trì nh nghiên cứu thống kê

• Giai đoạn điều tra thống kê

• Giai đoạn tổng hợp thống kê

• Giai đoạn phâ n tí ch thống kê

 Nhiệm vụ phân tổ thống kê

• Phâ n chia cá c loại hì nh KTXH.

• Biểu hiện kết cấu của hiện tượng nghiên cứu.

• Nghiên cứu mối liên hệ giữa cá c tiêu thức.

Các loại phân tổ thống kê

Phân tổ thống kê

Nhiệm vụ phân tổ

thống kê

Số lượng tiêu thức

phân tổ

Phân tổ Phân tổ Phân tổ

Phâ n tổ đơn

Phân tổ theo

nhiều tiêu thức

phâ n

kết cấu

liên hệ

loại

Phân tổ

kết hợp

Phân tổ

nhiều chiều

Cá c bước phâ n tổ thống kê

Phân phối các đơn vị vào từng tổ

Bước 3

Xác định số tổ và khoảng cách tổ

Bước 2

Lựa chọn tiêu thức phân tổ

Bước 1

B1. Lựa chọn tiêu thức phâ n tổ

Tiêu thức phâ n tổ là tiêu thức được chọn làm

căn cứ để tiến hành phâ n tổ thống kê.

B2. Xá c định số tổ và khoảng cá ch tổ

TH1: Phân tổ theo tiêu thức thuộc tính

 Có ít biểu hiện: mỗi loại hình hình thành nên 1 tổ

 Có nhiều biểu hiện: ghép các biểu hiện gần giống

nhau thành một tổ

 Xác định số tổ và khoảng cách tổ

TH2: Phân tổ theo tiêu thức số lượng

 Có ít biểu hiện (lượng biến): mỗi lượng biến là cơ sở để

hình thành một tổ, gọi là phân tổ không có khoảng cách tổ

 Có nhiều biểu hiện (lượng biến): căn cứ vào quan hệ

lượng - chất, mỗi tổ sẽ bao gồm một phạm vi lượng biến

B3. Phâ n phối cá c đơn vị vào từng tổ

Sắp xếp cá c đơn vị vào từng tổ tương ứng với

biểu hiện của từng tổ

Dãy số phân phối

 Dã y số phâ n phối theo tiêu thức thuộc tí nh

 Dã y số phâ n phối theo tiêu thức số lượng (dã y số lượng biến)

II. Bảng thống kê

Bảng thống kê là một hình thức trình bày các tài liệu thống

kê một cách có hệ thống, hợp lý và rõ ràng, nhằm nêu lên các

đặc trưng về mặt lượng của hiện tượng nghiên cứu

Cá c loại bảng thống kê

Bảng giản đơn: là loại bảng thống kê, trong đó hiện

tượng chỉ phân tổ theo một tiêu thức nào đó

Bảng kết hợp: là loại bảng thống kê trong đó đối tượng

nghiên cứu được phân chia theo từ hai tiêu thức trở lên

Nguyên tắc khi trì nh bày bảng thống kê

- Quy mô bảng vừa phải

- Đơn vị tính – nếu tất cả có cùng đơn vị tính thì ghi góc

phải phía trên bảng

- Các chỉ tiêu được sắp xếp theo thứ tự hợp lý

- Không được để trống ô nào trong bảng, nếu không có

dữ liệu thì ghi bằng các ký hiệu

Nguyên tắc ghi ký hiệu

- Nếu hiện tượng không có số liệu, ghi ( - )

- Nếu số liệu còn thiếu, có thể bổ sung ( … )

- Nếu hiện tượng không liên quan ( x )

III. Đồ thị thống kê

Là các hình vẽ hoặc đường nét hình học dùng để

miêu tả có tính chất quy ước các tài liệu thống kê

Cá c loại đồ thị

- Đồ thị phát triển

- Đồ thị kết cấu

- Đồ thị so sánh

- Đồ thị liên hệ

- Đồ thị “tháp dân số”

Cá c thành phần của đồ thị thống kê

Các thành phần của dữ liệu dùng để trình bày dữ liệu:

các thanh, đường thẳng, các khu vực hoặc các điểm.

Các thành phần hỗ trợ trong việc tìm hiểu dữ liệu: tiêu

đề, ghi chú, nhãn dữ liệu, các đường lưới, chú thích và

nguồn dữ liệu.

Các thành phần dùng để trang trí không liên quan đến

dữ liệu.

Nguyên tắc trì nh bày đồ thị

- Quy mô của đồ thị hợp lý (chiều dài, chiều cao).

- Lựa trọn dạng đồ thị phù hợp

- Khoảng cách giữa các cột hợp lý

- Thang đo, tỷ lệ xích phù hợp (tỷ lệ 1: 1,33 hoặc 1:1,5)

- Không nên có quá nhiều hiện tượng trong một đồ thị

ỨNG DỤNG SPSS

TRONG TỔNG HỢP THỐNG KÊ

Phâ n tổ thống kê

Thực hiện đối với biến thuộc tí nh

Analyze  Descriptive Statistics  Frequencies…

Đưa các biến cần

lập bảng sang ô

Variable(s)

Hiện thị bảng tần số

Lập bảng thống kê

Bảng kết hợp nhiều biến (định tính –

định tính; định tính – định lượng)

Analyze > Tables > Custom Tables...

Đưa các biến (định tính hoặc định lượng)

vào Rows và Columns

Đồ thị thống kê

+ Bar: Đồ thị thanh/cột (biểu diễn phân phối của dữ liệu)

+ Line: Đồ thị đường gấp khúc (biểu diễn xu hướng)

+ Area: Đồ thị diện tích

+ Pie: Đồ thị hình tròn (biểu diễn cơ cấu)

+ Boxplot: Đồ thị hộp (biểu diễn phân phối, xác định Outliers)

+ Population Pyramid: Tháp dân số (Đặc trưng dân số theo

tuổi và giới tính)

+ Scatter/Dot: Đồ thị điểm (biểu diễn mối liên hệ giữa các

biến)

+ Histogram: Đồ thị tần số (biểu diễn phân phối của dữ liệu)

Đồ thị thống kê

Đồ thị thanh (Bar)

Graphs > Lagacy > Dialogs > Bar...

Simple đồ thị thanh cho 1 biến

Clustered đồ thị thanh kết hợp 2 biến (theo nhó m

với nhiều cột cạnh nhau)

Stacked Đồ thị thanh kết hợp 2 biến (biến được

biệu hiện trên 1 cột)

Summaries for groups cases Mỗi thanh của đồ

thị thể hiện số lượng cá c quan sá t có cùng 1 giá

trị của biến

Summaries for separate variables Mỗi thanh

của đồ thị thể hiện giá trị thống kê của biến

Value of individual cases Mỗi thanh của đồ thị

thể hiện giá trị 1 quan sá t của biến

Đồ thị thống kê

Đồ thị thanh (Bar)

Graphs > Lagacy > Dialogs > Bar...

Bars Represent tham số thống kê thể hiện

trên đồ thị

Category Axis Trục hoành

Define Clusters by biến phâ n loại

Có thể vẽ theo dò ng hay cột (theo biến phâ n

loại thứ 2)  đưa biến vào Panel by Rows

(Columns)