Bài giảng Quản trị học - Chương 3: Quyết định quản trị

Chương 3: Quyết định quản trị

Nội dung:

3.1. Khái niệm, vai trò của quyết định

3.2. Phân loại quyết định

3.3.Nguyên tắc, chức năng, nội dung QĐ,

3.4. Quy trình, phương pháp, nghệ thuật ra QĐ

3.5. Công cụ hỗ trợ ra quyết định.

3.6. Nâng cao hiệu quả quyết định quản lý

Thảo luận, ôn tập

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

39

3.1. Vai trò của quyết định quản trị

Trong quá trình điều hành hoạt động của tổ chức,

nhà quản trị phải xử lý tình huống và ra các quyết

khác nhau Ra quyết định là một nhiệm vụ quan

trọng của nhà quản trị; Bởi:

Quyết định quản trị là hành vi sáng tạo của nhà

quản trị nhằm định ra những đường lối và tính

chất hoạt động của tổ chức; nhằm giải quyết

những vấn đề nảy sinh và đã chín muồi, trên cơ

sở phân tích các qui luật khách quan đang vận

động, chi phối đối tượng và trên khả năng thực

hiện của đối tượng (tổ chức).

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

40

3.2. Phân loại quyết định quản trị

Tùy theo mục đích, cách tiếp cận, người ta đưa ra

các phương pháp phân loại quyết định:

1. Theo tính chất của vấn đề quyết định phân thành:

1.- Quyết định chiến lược: Đưa đường lối, phương

hứng hoạt động,

- Quyết định chiến thuật: Giải quyết những vấng

đề lớn, bao quát một lĩnh vực,

- Quyết định tác nghiệp: Giải quyết những vấn đề

mang tính nghiệp vụ.

2. Theo thời gian thực hiện:

- Quyết định dài hạn,

- Quyết định trung hạn,

- Quyết định ngắn hạn.

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

41

 Phân loại quyết định quản trị

3. Theo phạm vi thực hiện:

- Quyết định toàn cục,

- Quyết định bộ phận.

4. Theo chức năng quản trị:

- Quyết định kế hoạch,

- Quyết định về tổ chức,

- Quyết định điều hành,

- Quyết định về kiểm tra…

Việc ra quyết định có thể do các cấp quản trị trực

tiếp tiến hành bằng các phương thức soạn thảo văn

bản, mệnh lệnh trực tiếp, cũng có thể chỉ đạo cho

các bộ phận chức năng thực hiện theo sự phân cấp,

phân quyền.

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

42

3.3. Những yêu cầu, nguyên tắc ra QĐ

Các chức năng, nội dung quyết định:

- Chức năng định hướng (chỉ phương hướng

thực hiện),

- Chức năng đảm bảo (khả năng thi hành),

- Chức năng phối hợp (vai trò những các bộ

phận tham gia),

- Chức năng cưỡng bức (quyết định phải là

mệnh lệnh buộc thi hành).

- Chức năng khuyến khích (quyết định phải

động viên, khuyến khích đối tượng tự giác

thực hiện, như vậy nâng cao tính khả thi).

43

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

 Những yêu cầu, nguyên tắc ra QĐ

Một quyết định phải đáp ứng các yêu cầu:

• Căn cứ khoa học (Quyết định tuân thủ các

quy luật khách quan),

• Tính thống nhất (Thống nhất các bộ phận và

mục tiêu),

• Tính thẩm quyền,

• Tính cụ thể (phải cụ thể về thời gian thi hành,

thời điểm chính xác, kịp thời, địa chỉ thi hành),

• Tính hình thức (hình thức phải rõ ràng, rễ

hiểu, ngôn ngữ đơn nghĩa, đúng thể thức).

44

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

3.4. Quá trình hình thành quyết định

Quá trình ra quyết định là một chuỗi các thao

tác phức tạp, linh động và phụ thuộc vào nhiều

yếu tố, mà nhà quản trị phải nắm rõ, như:

1. Xác định môi trường ra quyết định,

2. Xác định các bước ra quyết định,

3. Chọn cách thức ra quyết định,

4. Xác định các công cụ hỗ trợ ra quyết định,

5. Ra quyết định,

6. Tổng kết quá trình thực hiện quyết định để

điều chỉnh, bổ sung, nâng cao hiệu quả quyết

định.

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

45

 Xác định môi trường ra quyết định

Có các loại môi trường ra QĐ:

1. Môi trường chắc chắn (ổn định): Nhà quản

trị biết rõ các phương án, điều kiện thực hiện

QĐ, khi đó nhà quản trị so sách lựa chọn

phương án hiệu quả nhất.

2. Môi trường không chắc chắn: Rất nhiều

quyết định, đặc biệt trong lĩnh vực SX-KD, khi

ra QĐ không thể lường hết các tình huống, và

kết quả, khi đó nhà quản trị phải dựa trên

những suy đoán, kinh nghiệm.

3. Môi trường rủi ro: Khi mục tiêu ra QĐ

không rõ, thiếu thông tin, nhà quản trị ra QĐ

phải chấp nhận rủi ro.

46

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

 Quy trình các bước ra quyết định

47

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

 Chọn cách thức ra quyết định

Thường nhà quản trị ra quyết định theo các

cách thức:

 Cá nhân quyết định: Nhà quản trị phải QĐ

một mình dựa tên những thông tin, tính toán,

khả năng giải quết các vấn đề (sử dụng khi vấn

đề đã rõ).

 Quyết định có tham vấn: Nhà quản trị tiếp

nhận thêm thông tin, ý kiến tham vấn của người

khác mới QĐ (khi vấn đề QĐ phức tạp).

 Quyết định tập thể: Những vấn đề phức tạp,

phạm vi lớn Nhà quản trị đưa ra tập thể quyết

định (nên sử dụng khi xác định mục tiêu va giải

pháp vì tập thể có nhiều thông tin, cách thức).

48

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

3.5. Công cụ hỗ trợ ra quyết định

Để phân tích, tính toán các tình huống và xác

định kết quả, hiệu quả QĐ, nhà quản trị cần

sử dụng các công cụ hỗ trợ, như:

1.Công cụ định lượng: Là những công cụ tính

toán, lượng hóa thông tin, như:

 Ma trận kinh doanh: là phương pháp dùng

các phương trình toán học để tính toán các

khả năng của các phương sau đó lập bảng so

sánh.

 Cây quyết định: Vẽ một chuỗi quyết định

cần thiết cho việc xác định dữ liệu của các

phương án thực hiện (thực chất là so sách xác

suất của các phương án quyết định).

49

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

 Xác định ông cụ hỗ trợ ra quyết định

2. Công cụ bán định lượng, định tính: Công cụ

định lượng yêu cầu thông tin thu thập phải ở dạng

định lượng, đầy đủ, chính xác, vì vậy người ta sử

dụng thêm các công cụ bán định lượng, định tính

như:

 Kỹ thuật Delphi (tra lời câu hỏi): Là kỹ thuật sử

dụng các QĐ tập thể, nhưng các thành viên tập

thể không đối mặt nhau để tránh gây áp lực.

 Kỹ thật tập thể danh nghĩa: Để các thành viên

họp, trình bày ý kiến từng người, đánh giá cho

điểm từng phương án thành viên, chọn phương án

có điểm cao nhất.

 Tham vấn, phản biện: Tránh đi chủ quan, duy ý

chí, nhà quản trị cần ham vấn, phản biện.

50

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

3.6. Nâng cao hiệu quả quyết định

Việc ra quyết định gắn liền với phong cách, nghệ

thuật, trình độ của nhà quản trị, để ra quyết định

tốt, hiệu quả, nhà quản trị cần 4 phối hợp tốt 4 yếu

tố, kỹ năng sau:

1. Kinh nghiệm: Đó là kinh nghiệm của nhà quản

trị trong giải quyết những vấn đề của quá khứ và

kinh nghiệm của người khác trong vấn đề cần giải

quyết.

2. Khả năng xét đoán: Là khả năng đánh giá, phân

tích thông tin nhanh, chính xác, sáng suốt.

3. Khả năng tính toán:

4. Óc sáng tạo: Đưa ra những ý tưởng mới, khả thi.

51

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

 Nâng cao hiệu quả quyết định

Để nâng cao hiệu quả QĐ, cần:

1. Triển khai thực hiện: Triển khai thực hiện QĐ

phải rõ ràng tới từng bộ phận, cá nhân có thời

gian, địa điểm cụ thể.

2. Bảo đảm cơ sở vật chất: Cơ sở vật chất, nguồn

lực phải đảm bảo để thực hiện được QĐ.

3. Giữ vững thông tin phản hồi: Cần nắm thông tin

phản hồi để kịp thời điều chỉnh, khắc phục vướng

mắc trong thực hiện,

4. Tổng kết đánh giá: Tổng kết đánh giá từng khâu,

công đoạn, bộ phận và toàn bộ quá trình ra, thực

hiện quyết định

52

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

3.7. Thảo luận, ôn tập

Tác giả: Đỗ Văn Thắng,

53

Bài giảng Quản trị học - Chương 3: Quyết định quản trị - Đỗ Văn Thắng