›
›

Bài giảng môn Tinh thể. Khoáng vật - Chương 7: Các tính chất vật lý của khoáng vật

Download
Ch 7. CÁC TÍNH CHẤT VẬT LÝ CỦA  
KHOÁNG VẬT  
7.1. Các tính chất quang học;  
7.1.1. Độ trong suốt  
7.1.2. Ánh và chiết suất  
7.1.3. Màu  
7.1.4.  
7.2. Các tính chất cơ học;  
7.3. Các tính chất vật lý khác.  
Ch7. CÁC TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ CUÛA  
KHOAÙNG VAÄT  
+ Caùc tsnâ câagt vaät lyùcïûa åâoaùng vaät laøsö ïpâaûn aùnâ  
åâaùcâ qïan caùc ñaqc ñãeåm veàtâaønâ pâaàn âoùa âoïc  
vaøåãegn trïùc beân trong;  
+ Moã moät loaïã åâoaùng vaät coùnâö õng tsnâ câagt rãeâng  
laøm dagï âãeäï nâaän bãegt vaøpâaân bãeät vôùã caùc  
åâoaùng vaät åâaùc.  
+ Cïøng moät loaïã åâoaùng vaät nâö ng tâaønâ taïo trong  
nâö õng ñãeàï åãeän åâaùc nâaï caùc tsnâ câagt vaät lyù  
åâaùc nâaï.  
7.1. Caùc tsnâ câagt qïang âoïc  
+ Chỉ xem xét bằng mắt thường.  
+ Kính hiển vi phân cực?.  
Ch7. CÁC TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ  
7.1.1. Độ trong suốt  
Do ánh sáng chiếu vào.  
Trong suốt tuyệt đối: khi ánh sáng xuyên qua  
hoàn toàn (không hấp thụ một tí ánh sáng nào  
đi qua).  
Thực tế ít khi gặp: Nước cất?; các khoáng vật  
tạo đá?; các khoáng vật tạo quặng?;…  
Chú ý: Tính dị hướng, các tạp chất có ảnh hưởng  
tới độ trong suốt của khoáng vật.  
Ch: TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ CUÛA  
KHOAÙNG VAÄT  
Có ba nhóm khoáng vật:  
+ Khoáng vật trong suốt: thạch anh pha lê, topaz,...  
+ Khoáng vật nửa trong suốt: beryl thuần khiết,  
sphalerite, thần sa,...  
+ Khoáng vật không trong suốt: pyrite, than,...  
Các khoáng vật trong suốt (thạch anh pha lê, topaz,...)  
Các khoáng vật nửa trong suốt (beryl thuần khiết, sphalerite,  
thần sa,...)  
Các khoáng vật không trong suốt (pyrite, than,...)  
Ch: TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ CUÛA  
KHOAÙNG VAÄT  
7.1.2. Ánh  
Là năng lực phản xạ của ánh sáng lên bề mặt  
khoáng vật.  
Không phụ thuộc vào màu  
Phụ thuộc vào chiết suất.  
Ch7: CÁCTÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ CUÛA  
KHOAÙNG VAÄT  
Có bốn cấp ánh:  
+ Ánh thủy tinh: n = 1,3 - 1,9 như thạch anh (n = 1,544), nước  
đá (n = 1,309), corindon (1,768), fluorine (1,434), granat  
(1,736 – 1,895).  
+ Ánh kim cương: (n = 1,9 – 2,6) như zircon (n = 1,95),  
cassiterite (2,00), sphalerite (2,33), kim cương (2,419).  
+ Ánh bán kim: (n = 2,6 – 3,0) như thần sa (n = 2,91), hematite  
(n = 3,01).  
+ Ánh kim: khi n >3 như galena, pyrite, molipdenite,...  
Ch: TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ CUÛA  
KHOAÙNG VAÄT  
Chú ý:  
+ Ánh phụ thuộc vào độ trong suốt (hệ số hấp thụ  
năng lực phản xạ.  
Hematite có n = 2,42 đáng lẽ thuộc loại có ánh kim  
cương nhưng vì không trong suốt, hấp thụ ánh sáng  
mạnh nên năng lực phản xạ cao hơn và có ánh bán  
kim.  
Ch7: CÁC TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ CUÛA  
KHOAÙNG VAÄT  
Chú ý:  
+ Lưỡng chiết suất cao ánh của khoáng vật sẽ thay  
đổi (do tính dị hướng).  
+ Ánh còn phụ thuộc vào cát khai, mặt tinh thể, mặt  
phản chiếu của khoáng vật.  
Ch 5: TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ CUÛA  
KHOAÙNG VAÄT  
Dựa vào bề mặt phản chiếu, còn có các loại ánh  
sau:  
+ Ánh mỡ và ánh nhựa.  
+ Ánh sáp  
+ Ánh đất  
+ Ánh tơ  
Ch7: CÁC TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ CUÛA  
KHOAÙNG VAÄT  
7.1.3. Màu của khoáng vật  
• Có ba loại màu (theo nguyên nhân):  
Màu tự sắc là màu của bản thân khoáng vật do các tính  
chất bên trong của nó quyết định.  
+ Do các nguyên tố màu (sắc tố) có trong khoáng vật như  
Ti, Cr, Fe, Cu, Co, Ni,...  
Những nguyên tố nầy có mặt là thường do sự thay thế  
đồng hình.  
Nguyên tố Cr trong corundum (Al2O3) với 1% thì có màu  
đỏ tươi ,…..  
Ch7: CÁC TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ CUÛA  
KHOAÙNG VAÄT  
Màu ngoại sắc  
+ Do các tạp chất cơ học (vô cơ hoặc hữu cơ) lẫn vào.  
Agate có những đường vân rất đẹp  
Thạch anh có màu lục nếu có lẫn chlorite hoặc actinolite;  
Thạch anh có màu nâu đỏ nếu có lẫn bột goethite hay vẩy  
mica;  
Thạch anh ám khói nếu có lẫn hạt bitum;...  
Chú ý: Khi nhiệt độ thay đổi thì màu ngoại sắc cũng thay đổi  
(hoặc biến mất) Tính không ổn định.  
Ch7: CÁC TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ CUÛA  
KHOAÙNG VAÄT  
Màu giả sắc  
+ Do hiện tượng giao thoa ánh sáng (tới và phản xạ) trên  
mặt khoáng vật tạo nên.  
+ Không liên quan tới bản chất bên trong của khoáng vật.  
+ Chúng thường xuất hiện dưới dạng cầu vồng (trên mặt  
cát khai mica hay bề mặt bornite).  
+ Màu giả sắc thay đổi theo phương của mắt quan sát và  
không cố định.  
Ch7: CÁC TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ  
CUÛAKHOAÙNG VAÄT  
+ Cách gọi màu:  
- Dùng tên kép như màu lục vàng, nâu đỏ,...  
- Dùng độ đậm nhạt, khi màu giống nhau nhưng sắc  
khác nhau như màu đỏ thẩm, màu lục nhạt, màu  
vàng tươi,...  
- Dùng màu sắc những vật đã quen thuộc như màu  
xám chì, màu trắng sữa, màu vàng cam, màu đỏ  
thịt,...  
Ch7: CÁC TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ CUÛA  
KHOAÙNG VAÄT  
# Những màu tiêu chuẩn được chọn nhu sau:  
1. Màu tím (thạch anh tím),  
2. Màu xanh (lazurite),  
3. Màu lục (malachite), Cu2CO3(OH)2  
4. Màu vàng (thư hoàng – As2S3 – opiment sulfur ) (vàng cam).  
5. Màu đỏ (cinnabar - HgS),  
6. Màu nâu (limonite), iron(III) oxide-hydroxide  
7. Màu đen (pyrolusite – MnO2),  
8. Màu trắng thiếc (arsenopyrite), FeAsS  
9. Màu xám chì (molipdenite), MoS2  
10. Màu xám thép (tetrahedrite), (Cu,Fe)12Sb4S13  
11. Màu đen sắt (magnetite), iron(II,III) oxide, Fe3O4  
12. Màu đỏ đồng (đồng tự nhiên),Cu  
13. Màu vàng đồng (chalcopyrite), CuFeS2  
14. Màu vàng kim (vàng tự nhiên), Au.  
Thạch anh tím (amethyst)  
Cãnnabarãt  
Cochineal-red  
Tải về để xem bản đầy đủ
pdf 37 trang Thùy Anh 14860 Free
Download
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng môn Tinh thể. Khoáng vật - Chương 7: Các tính chất vật lý của khoáng vật", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfbai_giang_mon_tinh_the_khoang_vat_chuong_7_cac_tinh_chat_vat.pdf