Bài giảng Tinh thể. Khoáng vật. Thạch học - Chương 10: Mô tả các đá biến chất
Chương 10
Mô tả các đá biến chất
1.Đá biến chất động lực
2.Đá biến chất tiếp xúc nhiệt
1. Đá biến chất động lực (cà nát)
• Tác dụng chủ yếu bởi áp suất định hướng
• Phần tương đối nông của vỏ Trái đất
• Liên quan đến các chuyển động kiến tạo
• Các đá bị cà nát dọc theo các đứt gẫy.
• Các đá bị biến đổi về cấu tạo, kiến trúc
• Bề mặt phân phiến trùng với bề mặt dịch chuyển của đứt gẫy.
• Khi điều kiện nhiệt độ tương đối cao thì xảy ra quá trình tái kết tinh mạnh mẽ
hình thành khoáng vật mới
2
Đá biến chất động lực
• Nếu có dung dịch biến chất di chuyển sẽ gây nên những biến đổi các khoáng
vật nhiệt độ thấp
• Phân loại chủ yếu dựa vào cấu tạo, kiến trúc, mức độ vỡ vụn của đá
• Dăm kết kiến tạo
• Dăm kết mịn (cataclasit);
• Đá nát nhừ (milonit).
• Dựa vào đặc điểm tái kết tinh
• Đá blatomilonit
• Phylonit.
3
Dăm kết kiến tạo
• Đá bị cà nát ở mức độ thấp
• Thành phần khoáng vật hoàn toàn giống với đá nguyên thuỷ
• Cấu tạo khối
• Kiến trúc dạng dăm thô
• Các mảnh vụn có kích thước không đều, sắc cạnh, mảnh vụn có kích thước lớn
chiếm ưu thế
• Trong các khe nứt, lỗ hổng có thể được lấp đầy bởi các khoáng vật thứ sinh
• Đá granit, đá vôi, quartzit,… dễ bị cà nát thành dăm kết kiến tạo
• Có thể nhận biết bằng mắt thường
• Phân biệt dăm kết kiến tạo, dăm kết trầm tích, dăm kết núi lửa
• Gọi tên đá bằng cách thêm tên đá nguyên thuỷ vào sau tên đá biến chất
4
Dăm kết kiến tạo
5
Cataclasite (dăm kết mịn)
• Đá bị cà nát ở mức độ cao hơn dăm kết kiến tạo
• Thành phần khoáng vật cũng hoàn toàn giống như đá nguyên thủy nhưng có thể gặp
những khoáng vật mới được thành tạo đồng thời với quá trình cà nát
• Kiến trúc dạng dăm mịn hoặc cataclasit, gồm các mảnh vụn có kích thước lớn, thường
không sắc cạnh và được gắn kết bằng các mảnh vụn có kích thước nhỏ có cùng thành phần.
Tỉ lệ giữa các mảnh vụn lớn và nhỏ không cố định.
• Cấu tạo khối hoặc phân phiến mờ.
• Quan sát được sự chuyển tiếp giữa cataclasite với mylonite
• Gọi tên bằng cách thêm tên của đá nguyên thủy vào phía sau cataclasite_
• Phân biệt giữa dăm kết kiến tạo và cataclasite
• Mức độ cà nát
• Khả năng quan sát
• Độ sắc cạnh
• Số lượng hạt lớn
6
Cataclasite
7
Mylonite (đá nát nhừ)
• Bị cà nát ở mức độ cao hơn cataclasite.
• Thành phần khoáng vật tương tự như đá nguyên thủy; có thể gặp các
khoáng vật mới như epidote, chlorite, sericite,...
• Kiến trúc mylonite thô tới mịn
• Cấu tạo phân phiến điển hình hay phân dãy song song.
8