Vai trò của nguồn nhân lực nữ chất lượng cao trong thúc đẩy phát triển kinh tế và tiến bộ xã hội ở tỉnh Quảng Bình hiện nay
TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC ÑOÀNG THAÙP
Tap chí Khoa hoc so 36 (02-2019)
VAI TRÒ CỦA NGUỒN NHÂN LỰC NỮ CHẤT LƯỢNG CAO
TRONG THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ TIẾN BỘ XÃ HỘI
Ở TỈNH QUẢNG BÌNH HIỆN NAY
y Nguyễn Thị Như Nguyệt(*)
Tóm tắt
Quảng Bình đang trong quá trình hội nhập và phát triển nên sự đóng góp của nguồn nhân lực nữ
nói chung, nguồn nhân lực nữ chất lượng cao nói riêng là vô cùng cấp thiết và quan trọng. Trên cơ sở
làm rõ bản chất của khái niệm “nguồn nhân lực nữ” và “nguồn nhân lực nữ chất lượng cao”, bài viết
tập trung phân tích vai trò của nguồn nhân lực nữ chất lượng cao trong thúc đẩy phát triển kinh tế và
tiến bộ xã hội ở tỉnh Quảng Bình hiện nay. Từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy vai trò của
nguồn nhân lực nữ chất lượng cao có hiệu quả trong thời gian tới góp phần phấn đấu đưa Quảng Bình
phát triển nhanh và bền vững.
Từ khóa: Nguồn nhân lực nữ chất lượng cao, thúc đẩy phát triển kinh tế, thúc đẩy tiến bộ xã hội,
Quảng Bình.
1. Đặt vấn đề
vượng và phát triển đó là nguồn tài nguyên thiên
nhiên; vốn tài chính; công nghệ và nguồn nhân lực.
Nếu yếu tố nguồn nhân lực (còn gọi là nguồn lực
con người), xét về trước mắt cũng như về lâu dài
là yếu tố quyết định sự phát triển kinh tế - xã hội
của một quốc gia thì nguồn nhân lực nữ là bộ phận
cơ bản cấu thành nguồn lực ấy.
Hiểu theo nghĩa rộng: nguồn nhân lực nữ bao
gồm tổng hòa các tiêu chí của bộ phận dân số nữ
đang có khả năng tham gia vào quá trình lao động
xã hội và các thế hệ phụ nữ nối tiếp sẽ phục vụ xã
hội. Nói cách khác, nguồn nhân lực nữ được hiểu
không chỉ đơn thuần là lực lượng lao động nữ đã
có và sẽ có, mà còn bao gồm sức mạnh trí tuệ, tinh
thần của các cá nhân nữ trong một cộng đồng, quốc
gia được đem ra hoặc có khả năng đem ra sử dụng
vào quá trình phát triển xã hội.
Theo nghĩa hẹp: nguồn nhân lực nữ là lực
lượng lao động của xã hội, bao gồm nhóm phụ nữ
đến tuổi lao động trở lên có khả năng lao động.
Pháp luật Việt Nam qui định độ tuổi lao động đối
với nữ trong khoảng nhỏ hơn của độ tuổi lao động
nam (nữ từ đủ 15 đến hết 55 tuổi, nam từ đủ 15 đến
hết 60 tuổi) nên mặc dù dân số nữ thường xuyên
cao hơn (thường chiếm trên 51% dân số) song lực
lượng lao động nữ lại thường chiếm tỷ lệ nhỏ hơn
(khoảng 49% lao động xã hội).
Trong chiến lược chung về phát triển nguồn
nhân lực, xuất phát từ những nhu cầu khách quan
và quan điểm mác xít về vai trò của phụ nữ, Đảng
Cộng sản Việt Nam luôn nhận thức nhất quán, coi
phụ nữ là động lực quan trọng của cách mạng. Với
định hướng chiến lược của Việt Nam hiện nay là
đổi mới, hội nhập và phát triển, những cơ hội và
thử thách đặt ra đã và đang đòi hỏi hơn bao giờ hết
mọi tiềm năng quốc gia phải được khai thác hợp lý,
trong đó có nguồn nhân lực nữ nói chung và nguồn
nhân lực nữ chất lượng cao (NNLNCLC) nói riêng.
Là vùng đất có nhiều tiềm năng để phát triển,
tỉnh Quảng Bình đang huy động mọi nguồn lực và
đặc biệt chú trọng bồi dưỡng, phát triển và khai
thác nguồn nhân lực chất lượng cao, trong đó có
NNLNCLC. Tuy nhiên, cũng là vùng đất còn gặp
nhiều khó khăn như điều kiện thiên nhiên khắc
nghiệt, ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng “trọng nam
khinh nữ” nên vấn đề phát triển NNLNCLC ởQuảng
Bình cần được đặc biệt quan tâm. Cùng với đó, việc
xác định vai trò của NNLNCLC và đề xuất giải pháp
nhằm phát huy vai trò của NNLNCLC trong thúc
đẩy phát triển kinh tế và tiến bộ xã hội càng có ý
nghĩa quan trọng đối với tỉnh Quảng Bình hiện nay.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Một số khái niệm
2.1.1. Nguồn nhân lực nữ
Có bốn yếu tố giúp cho một đất nước thịnh
Việc quan niệm nguồn nhân lực nữ (rộng hay
hẹp) chỉ mang tính chất tương đối, phụ thuộc vào
phạm vi điều chỉnh của chiến lượng phát triển kinh
tế - xã hội. Còn với tư cách là phần nửa dân số
(*) Trường Đại học Quảng Bình.
107
TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC ÑOÀNG THAÙP
Tap chí Khoa hoc so 36 (02-2019)
và lực lượng lao động xã hội, vừa là người trực lao động, có tinh thần trách nhiệm trong công
tiếp tái sản xuất ra nguồn nhân lực cho đất nước, việc, tác phong làm việc nhanh nhẹn, chính xác,
phụ nữ luôn là vấn đề lớn đối với chiến lược phát có lương tâm nghề nghiệp, đạo đức trong sáng, lối
triển kinh tế - xã hội của bất kỳ quốc gia nào. Vì sống lành mạnh, sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn
thế, nguồn nhân lực nữ phải được đề cập đến theo về giới để khẳng định bản thân,… Cao hơn cả là
nghĩa rộng, có nghĩa là các mục tiêu phát triển sự mong muốn đóng góp sức lực, tài năng, trí tuệ
nguồn nhân lực hướng tới khả năng lao động của của mình vào sự nghiệp phát triển chung của đất
các thế hệ phụ nữ.
2.1.2. Nguồn nhân lực nữ chất lượng cao
nước, xóa bỏ rào cản tâm lý tự ty, mặc cảm, định
kiến bất bình đẳng về giới của bản thân và xã hội.
NNLNCLC được hiểu là một bộ phận tinh Đây được xem là tiêu chí mang tính chất nền tảng
túy nhất của nguồn nhân lực nữ, được đào tạo, có trong quá trình xây dựng những tiêu chí để xác định
trình độ học vấn và chuyên môn kỹ thuật cao, có đúng về NNLNCLC.
khả năng nhận thức, có năng lực sáng tạo, đặc biệt
Ngày nay, phẩm chất đạo đức của NNLNCLC
là khả năng thích ứng nhanh, đáp ứng được những còn được biểu hiện ở những nội dung mới là dám
yêu cầu của thực tiễn, biết vận dụng tri thức, kỹ nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; tự tin không
năng đã được đào tạo vào trong quá trình lao động cam chịu đói nghèo, lạc hậu, quyết chí vươn lên
sản xuất nhằm đem lại năng suất, chất lượng và làm giàu cho bản thân và xã hội; biết vươn lên để
hiệu quả cao, có phẩm chất đạo đức tiêu biểu của tạo bình đẳng giới; có bản lĩnh chính trị vững vàng;
nguồn nhân lực nữ.
bao dung, đôn hậu, trọng chữ tín; tác phong công
Từ khái niệm trên, có thể xác định các tiêu chí nghiệp; kỷ luật lao động,…
cơ bản của NNLNCLC là:
- Kỹ năng mềm: Thực tế cho thấy người thành
- Trình độ học vấn: Những người có trình đạt chỉ có 15% là do kiến thức chuyên môn, 85%
độ cao đẳng, đại học trở lên. Đây được coi là tiêu còn lại được quyết định bởi những kỹ năng mềm
chí quan trọng nhất của NNLNCLC. Bởi vì khi mà họ được trang bị. Đây được coi là tiêu chí mới
nguồn nhân lực nữ có trình độ thì họ mới có khả của NNLNCLC trong thời đại mới. Các kỹ năng
năng nhận thức và cải tạo tự nhiên - xã hội đạt kết mềm cần thiết đó là kỹ năng lắng nghe, kỹ năng
quả cao, mới áp dụng được các thành tựu khoa giao tiếp, kỹ năng ứng phó với căng thẳng, kỹ năng
học công nghệ vào trong quá trình lao động sản làm việc nhóm, kỹ năng tư duy sáng tạo, kỹ năng
xuất có hiệu quả.
giải quyết vấn đề, kỹ năng lựa chọn và xử lý thông
-Sứckhỏe:TìnhtrạngsứckhỏecủaNNLNCLC tin, kỹ năng thích ứng,…
được biểu hiện qua các mặt cụ thể như: chiều cao,
Trong xu thế phát triển của thời đại, phát huy
cân nặng, sự cân đối của cơ thể, tuổi thọ, tình hình vai trò của NNLNCLC là yêu cầu cơ bản, lâu dài
bệnh tật, cơ sở vật chất, các điều kiện bảo vệ và của tất cả các quốc gia. Đối với nước ta, do nền
chăm sóc sức khỏe,… NNLNCLC có sức khỏe tốt kinh tế còn chưa phát triển cao và xã hội chịu ảnh
được thể hiện ở sự nhanh nhẹn, tháo vát, bền bỉ, hưởng của tư tưởng “trọng nam khinh nữ” nên phát
dẻo dai để đáp ứng được yêu cầu của công việc và triển NNLNCLC trở thành vấn đề hệ trọng, vừa cấp
khả năng chịu đựng được sức ép trong công việc bách, vừa lâu dài.
mà họ phải vượt qua.
2.2. Vai trò của NNLNCLC trong thúc đẩy
- Phẩm chất đạo đức, nhân cách, thái độ và phát triển kinh tế và tiến bộ xã hội ở Quảng
phong cách làm việc. Đây là những phẩm chất đạo Bình hiện nay
đức, tinh thần có vai trò hết sức quan trọng, ảnh
Chỉ thị 21-CT/TW (ngày 20/08/2018) của Ban
hưởng đến chất lượng của con người, nó thúc đẩy bí thư về Tiếp tục đẩy mạnh công tác phụ nữ trong
tính tích cực và làm gia tăng hiệu quả hoạt động tình hình mới đã nhấn mạnh: “Xây dựng người phụ
của con người. Do vậy, phát triển nguồn nhân lực nữ Việt Nam phát triển toàn diện đáp ứng yêu cầu
trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường, đòi của thời kỳ mới. Chú trọng phát triển NNLNCLC”
hỏi lao động nữ phải có hàng loạt phẩm chất cần [2, tr. 2] bởi họ là bộ phận quan trọng của nguồn
thiết như: có ý thức tổ chức kỷ luật, tự giác trong nhân lực đất nước. Đối với Quảng Bình, một tỉnh
108
TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC ÑOÀNG THAÙP
Tap chí Khoa hoc so 36 (02-2019)
đang trong quá trình hội nhập và phát triển thì việc
Quảng Bình là vùng đất chịu nhiều đau thương
xác định vai trò và phát huy vai trò của NNLNCLC do chiến tranh và cũng là vùng đất có khí hậu khắc
càng có ý nghĩa quan trọng. nghiệt. Suốt một thời kỳ dài, người dân Quảng Bình
Thứ nhất, NNLNCLC có vai trò to lớn trong chăm lo, phát huy nguồn nhân lực cho sự nghiệp
thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của cách mạng chứ chưa quan tâm đến phát triển nguồn
tỉnh Quảng Bình.
nhân lực chất lượng cao cho công cuộc đổi mới và
Quảng Bình là một tỉnh đang trong quá trình phát triển quê hương. Ngày nay, chú trọng phát
phát triển và đang rất cần đến mọi nguồn lực. Là triển NNLNCLC là một bước đột phá quan trọng
nguồn lao động có chất lượng, nguồn nhân lực chất của tỉnh nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực,
lượng cao sẽ là lực lượng tiên phong nắm bắt các đáp ứng sự phát triển.
nhu cầu của xã hội và dẫn đường thực hiện các mục
tiêu, nhiệm vụ đề ra. Đồng thời, để xây dựng quê xây dựng gia đình hạnh phúc bền vững.
hương giàu và đẹp, Đảng bộ tỉnh đã xác định vai trò Kinh tế thị trường tác động đến cuộc sống gia
Thứ ba, NNLNCLC là nhân tố tiên quyết trong
quan trọng của nguồn nhân lực mà đặc biệt nguồn đình theo hai hướng: tích cực và tiêu cực. Có thể dễ
nhân lực chất lượng cao nói chung, NNLNCLC nói dàng nhận thấy, không gia đình nào không chịu ảnh
riêng đóng vai trò không thể thiếu.
hưởng sự tác động của kinh tế thị trường với những
Quảng Bình có nhiều lợi thế tiềm năng về mức độ khác nhau và để lại những hậu quả khác
biển, rừng, hang động, ẩm thực,… phục vụ cho nhau. Hoặc là bạo lực gia đình, hoặc là con cái hư
phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục,… Các hỏng, và thậm chí gia đình tan vỡ. Thực trạng này
lợi thế tiềm năng đó chỉ có hiệu quả khi con người ở Quảng Bình đặt ra cho cả nam giới và nữ giới về
biết khai thác hợp lý. Vì vậy, NNLNCLC càng có năng lực nhận thức và năng lực giải quyết vấn đề
cơ hội để phát huy, thể hiện năng lực, tài năng của gia đình. Với người phụ nữ, được ví như “ngọn lửa
mình. Với sự nỗ lực vượt qua khó khăn trong cuộc giữ ấm” cho gia đình thì vai trò của họ càng có ý
sống, họ đang hàng ngày, hàng giờ tạo ra các thành nghĩa trong việc xây dựng gia đình hạnh phúc và
quả lao động để xây dựng quê hương ngày càng bền vững. Đặc biệt khi người phụ nữ có trình độ,
phát triển, hiện đại và văn minh.
có hiểu biết, có kỹ năng thì gia đình của họ càng
Thứ hai, NNLNCLC là nhân tố quan trọng trở nên bền vững và hạnh phúc hơn.
trong việc góp phần nâng cao chất lượng nguồn
nhân lực ở Quảng Bình.
Hơn thế nữa, Quảng Bình là vùng đất chịu
nhiều ảnh hưởng của tư tưởng “trọng nam khinh
NNLNCLC là một bộ phận quan trọng trong nữ” thời kỳ phong kiến nên vốn xưa nay người phụ
nguồn nhân lực nói chung, nguồn nhân lực nữ nói nữ có tinh thần cam chịu, nhẫn nhục và dễ bị tổn
riêng. NNLNCLC là lực lượng lao động có đầy đủ thương. Từ khi có sự quan tâm của Đảng, Nhà nước
các yêu cầu về thể lực, trí lực, phẩm chất đạo đức, và Đảng bộ tỉnh về phát triển nguồn nhân lực nữ,
các kỹ năng mềm cần thiết. Trước hết, họ làm cho người phụ nữ có cơ hội học hành, nâng cao trình
lực lượng sản xuất hôm nay làm việc có hiệu quả độ, nâng cao nhận thức về bình đẳng giới và khẳng
hơn, nhờ vai trò chăm sóc của họ đối với các thành định vai trò, vị trí của bản thân trong gia đình cũng
viên của hộ gia đình trong độ tuổi lao động.
như ngoài xã hội. Đây chính bước đột phá lớn đã
Sau đó làm cho lực lượng sản xuất trong tương tạo lập vai trò làm chủ cho người phụ nữ để họ có
lai làm việc có hiệu quả hơn. Nhờ có giáo dục, có thể xây dựng và giữ gìn hạnh phúc gia đình của
hiểu biết, những người mẹ có học vấn cao hơn có mình. Bởi vì “…nhiều gia đình cộng lại mới thành
khả năng dạy dỗ, chỉ bảo con cái mình tốt hơn, xã hội, xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình
đồng thời trình độ, phẩm chất của người mẹ cũng tốt thì xã hội tốt. Hạt nhân của xã hội là gia đình.
là tấm gương cho con cái noi theo. Những đứa trẻ Chính vì vậy, muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì
có mẹ trình độ học vấn cao và phẩm chất đạo đức phải chú ý hạt nhân cho tốt” [5, tr. 531-532]. Để có
tốt thì sẽ có cơ hội được học tập cao hơn, có nhân thể thực hiện thành công nhiệm vụ đó không thể
cách, hiểu biết tốt để có thể tham gia vào thị trường không khẳng định vai trò của nguồn nhân lực nữ,
nhân lực một cách tốt nhất.
trong đó có NNLNCLC.
109
TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC ÑOÀNG THAÙP
Tap chí Khoa hoc so 36 (02-2019)
Thứ tư, NNLNCLC là một yếu tố không thể như công tác vận động, đoàn kết các tầng lớp phụ
thiếu trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, nữ ở các địa bàn khác nhau trên toàn tỉnh để không
hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, xây dựng xảy ra các vụ việc phụ nữ bị lôi kéo, kích động làm
nông thôn mới và hội nhập quốc tế.
trái với chủ trương, đường lối của Đảng và chính
Cùng với cả nước, Quảng Bình đang thực hiện sách, pháp luật của Nhà nước.
quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Là địa bàn có nhiều dân tộc và nhiều tôn giáo
nông nghiệp, nông thôn và xây dựng nông thôn mới cùng chung sống nên văn hóa Quảng Bình vừa
nên đòi hỏi phải có nguồn nhân lực với số lượng phong phú, đa dạng vừa hết sức phức tạp. Để góp
và chất lượng cao. Trong quá trình khai thác tối đa phần vào sự ổn định và phát triển trên quê hương
sức mạnh của nguồn nhân lực chất lượng cao không của mình, NNLNCLC có vai trò rất quan trọng.
thể thiếu sự đóng góp của NNLNCLC.
Với trình độ hiểu biết, am hiểu về đặc điểm địa bàn
NNLNCLC là lực lượng có nhiều thuận lợi sinh sống, được trang bị các kỹ năng quan trọng,
để tiếp cận các thành tựu khoa học công nghệ và họ là lực lượng vừa gần dân vừa tham gia công tác
ứng dụng các công nghệ mới vào quá trình lao tuyên truyền, dân vận một cách thuận lợi và hiệu
động sản xuất, góp phần nâng cao khả năng cạnh quả. NNLNCLC như “cánh tay nối dài” sức mạnh
tranh và hội nhập quốc tế. Khi tham gia hội nhập đoàn kết các tầng lớp phụ nữ và các lực lượng khác
quốc tế, NNLNCLC sẽ là cầu nối quan trọng giúp trong xã hội.
chị em phụ nữ tự tin nhìn ra thế giới để phấn đấu,
Thứ sáu, NNLNCLC có vai trò quan trọng
cống hiến và khẳng định. Từ đó, bạn bè trên thế trong việc sáng tạo, giữ gìn và phát triển văn hóa
giới hiểu rõ hơn về phụ nữ Việt Nam nói chung và bản địa.
phụ nữ Quảng Bình nói riêng.
Tuy là vùng đất cực hẹp của đất nước, có điều
Bên cạnh đó, NNLNCLC còn là một bộ phận kiện khí hậu cực kỳ khắc nghiệt, nhưng Quảng Bình
của dân số nên họ còn tham gia vào việc tiêu ẩn chứa nhiều giá trị khảo cổ, lịch sử, văn hóa hết
dùng các sản phẩm hàng hóa và dịch vụ. Thực tế, sức đa dạng và phong phú. Tham gia vào việc sáng
NNLNCLC có nhu cầu tiêu dùng, điều kiện tiêu tạo, truyền thụ, giữ gìn và phát triển văn hóa không
dùng hơn nguồn nhân lực nam trong xã hội về các thể thiếu nguồn nhân lực nữ. Họ là những người
loại hàng hóa và dịch vụ công nghiệp, nông nghiệp sáng tạo, giữ gìn, truyền thụ những giá trị văn hóa
nên họ cũng tạo ra nhu cầu kích thích sản xuất, thúc tốt đẹp của quê hương, của dân tộc từ thế hệ này
đẩy kinh tế phát triển. NNLNCLC đã và luôn là một qua thế hệ khác bằng những lời ru, những truyện
trong những yếu tố quyết định sự thành công của cổ dân gian, những khúc đồng dao đến những tục
công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông lệ tốt đẹp.
thôn cũng như hội nhập quốc tế.
Con người Việt Nam nói chung, con người
Thứ năm, NNLNCLC là lực lượng tiên phong Quảng Bình nói riêng đến nay còn lưu giữ những
trong công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư phẩm chất, đạo đức tốt đẹp như tinh thần yêu nước,
tưởng, đạo đức, lối sống, ý thức tôn trọng và chấp lòng tự hào về quê hương, ý chí tự lực, tự cường,
hành pháp luật của Nhà nước cũng như công tác thông minh, sáng tạo trong lao động, tình nghĩa
vận động, đoàn kết các tầng lớp phụ nữ ở các địa chung thủy giữa vợ và chồng, lòng hiếu thảo của
bàn khác nhau.
con cái đối với cha mẹ, lòng kính trọng biết ơn
Hiện nay, các thế lực thù địch, phản động đang người già, sự tương trợ, đùm bọc nhau trong họ
triệt để lợi dụng dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn hàng làng xóm… Ở đây có công lao to lớn của
giáo để kích động, phá hoại khối đại đoàn kết các nguồn nhân lực, đặc biệt là NNLNCLC - người mẹ
dân tộc, phá hoại sự nghiệp cách mạng của Đảng có kiến thức, nhân cách, văn hóa trong việc nuôi
và Nhà nước ta. Do vậy, thông qua các cấp Hội và dưỡng, giáo dục con cái sẽ đóng góp những công
các cơ quan đoàn thể, NNLNCLC sẽ là lực lượng dân có ích cho xã hội và đất nước. Họ còn đóng
tiên phong trong công tác tuyên truyền, giáo dục vai trò quan trọng đối với việc xây dựng, củng cố
chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, ý thức tôn những quan hệ tốt đẹp giữa người với người, nhờ đó
trọng và chấp hành pháp luật của Nhà nước cũng xã hội Việt Nam còn giữ được nếp sống có nghĩa,
110
TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC ÑOÀNG THAÙP
Tap chí Khoa hoc so 36 (02-2019)
có tình, có trước, có sau, quan tâm giúp đỡ nhau và tiến bộ xã hội ở Quảng Bình hiện nay.
lúc khó khăn hoạn nạn. Tóm lại, phụ nữ có vai trò quan trọng đối với
Cùng với đó, Quảng Bình có một vị thế quan sự phát triển. Nhìn nhận về vai trò của phụ nữ, Nghị
trọng trong lịch sử phát triển và giao thoa văn hóa quyết 04/BCT (khóa VIII) đã khẳng định một quan
của các tộc người, các vùng miền từ thời tiền sử điểm mới và khá toàn diện: “Phụ nữ vừa là người
cho đến ngày nay. Vì vậy, để phát huy lợi thế đó, lao động, vừa là người công dân, vừa là người mẹ,
rất cần vai trò của nguồn nhân lực chất lượng cao, người thầy đầu tiên của con người. Khả năng và
trong đó có NNLNCLC.
điều kiện lao động, trình độ văn hóa, vị trí xã hội,
Thứ bảy, NNLNCLC góp phần thực hiện thành đời sống vật chất và tinh thần của phụ nữ có ảnh
công mục tiêu phát triển bền vững cũng như mục hưởng sâu xa đến sự phát triển của thế hệ tương
tiêu bình đẳng và tiến bộ xã hội.
lai”. Việc phát huy vai trò của NNLNCLC vì thế,
Để thoát nghèo và phát triển bền vững đòi sẽ tạo ra động lực phát triển xã hội, thúc đẩy bước
hỏi phải có sự tham gia của mọi nguồn lực. Trong tiến của dân tộc nói chung, tỉnh Quảng Bình nói
đó, nguồn nhân lực giữ vai trò quyết định. Và sẽ riêng cả về cơ sở vật chất và cuộc sống văn hóa
thành công hơn khi tận dụng được tối đa sự đóng tinh thần.
góp của nguồn nhân lực nữ nói chung, NNLNCLC
Tuy nhiên, việc phát huy, khai thác, sử dụng
nói riêng. NNLNCLC là một bộ phận của nửa thế NNLNCLC ở Quảng Bình hiện nay vẫn chưa
giới không thể tách rời tạo nên sự phát triển cân tương xứng với tiềm năng và nguyện vọng của họ.
bằng, ổn định cho xã hội. Khi NNLNCLC được Nhiều nơi vẫn chưa chú trọng chiến lược đào tạo
đào tạo và trang bị tốt cùng với đặc tính về giới, NNLNCLC.Việc khai thác, sử dụng NNLNCLC
họ sẽ tham gia tích cực, chủ động, sáng tạo không ở một số địa bàn chưa hiệu quả. Thực tế đó đặt ra
kém nam giới trong mọi quá trình phát triển kinh những yêu cầu mới cho các cấp, các ngành, các
tế - xã hội, đóng góp được nhiều cho phát triển bền đơn vị trong toàn tỉnh về việc chú trọng và phát
vững. Đồng thời, khi phụ nữ được quan tâm và đầu triển NNLNCLC có hiệu quả trong thời gian tới.
tư thì đây chính loại đầu tư đem lại nhiều lợi ích Đồng thời, việc đề xuất và thực thi đồng bộ các
nhất cho gia đình và xã hội.
giải pháp là một tất yếu có ý nghĩa lý luận và thực
Do những điều kiện kinh tế - xã hội và văn tiễn sâu sắc.
hóa ngày càng được cải thiện nên quan hệ bất bình
2.3. Giải pháp phát huy vai trò của
đẳng nam - nữ ở Quảng Bình hiện nay không còn NNLNCLC ở Quảng Bình trong thời gian tới
phổ biến và không quá nặng nề. “Trên thực tế, đã
Để thực hiện thắng lợi công cuộc đẩy mạnh
có thay đổi đáng kể về vai trò của phụ nữ và nam công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với kinh tế tri
giới trong gia đình, từ chỗ người chồng chỉ huy thức và hội nhập quốc tế, Đảng bộ tỉnh Quảng Bình
và toàn quyền quyết định chuyển dần sang việc cả chủ trương phải đặc biệt coi trọng và nâng cao chất
hai vợ chồng cùng bàn bạc quyết định và chia sẻ lượng nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực
công việc gia đình, chăm sóc con cái”[1, tr. 40]. chất lượng cao. Tại Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh
Nhiều phụ nữ đã và đang tham gia quản lý không lần thứ XVI (2015), Đảng bộ đã đề ra chủ trương
chỉ trong gia đình mà còn ngoài xã hội. Thực tế đó “thực hiện có hiệu quả chủ trương đổi mới căn bản,
không chỉ nói lên sự bình đẳng nam - nữ trong đời toàn diện giáo dục và đào tạo, gắn với phát triển
sống xã hội mà còn đảm bảo cho phụ nữ có người nguồn nhân lực chất lượng cao” [3, tr. 173].
đại diện để bảo vệ quyền lợi của giới mình trong
Kiên định quan điểm đó, tại Đại hội đại biểu
việc thực hiện chính sách ở các cấp, các ngành. phụ nữ tỉnh Quảng Bình lần thứ XV (2016), Hội
Đồng thời, các cấp, các ngành cũng luôn quan tâm Liên hiệp phụ nữ tỉnh đã xác định đẩy mạnh vai
và tạo điều kiện nhằm phát huy tiềm năng, trí tuệ, trò của nguồn nhân lực nữ, trong đó có NNLNCLC
sức sáng tạo, tinh thần khởi nghiệp, khát vọng của nhằm thực hiện thành công ba nhiệm vụ then chốt
đội ngũ nữ lãnh đạo quản lý, nữ trí thức, nữ cán bộ của tỉnh về giảm nghèo, phát triển du lịch và công
khoa học, nữ doanh nhân… Đây chính là biểu hiện tác cán bộ, góp phần xây dựng Quảng Bình phát
rõ nét nhất trong việc thực hiện mục tiêu bình đẳng triển nhanh và bền vững. Các giải pháp phát huy vai
111
TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC ÑOÀNG THAÙP
Tap chí Khoa hoc so 36 (02-2019)
trò của NNLNCLC ở Quảng Bình có thể tiếp cận ở dựng các dự án mang tính chiến lược nhằm đào
nhiều góc độ, xin đề cập đến một số khía cạnh sau: tạo, sử dụng và phát huy vai trò của NNLNCLC,
Thứ nhất, phải xác định rõ NNLNCLC là đặc biệt là cần đặt ra yêu cầu phải gắn kết chặt chẽ
bộ phận quan trọng trong nguồn nhân lực chất với phát triển và ứng dụng khoa học - công nghệ.
lượng cao, là tài nguyên quý giá trong quá trình Cùng với giáo dục và đào tạo, khoa học - công nghệ
đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Quảng cũng phải thực sự là quốc sách hàng đầu, là động
Bình. Muốn vậy, phải làm cho mọi người nhận lực quan trọng nhất để tỉnh phát triển kinh tế - xã
thức rõ vai trò và trách nhiệm của việc đào tạo và hội và hội nhập quốc tế.
sử dụng NNLNCLC, biến thách thức và chất lượng
Thứ sáu, đẩy mạnh hợp tác với các nước trong
nguồn nhân lực thành lợi thế cạnh tranh trong nền khu vực để từng bước tiếp thu, chuyển giao công
kinh tế tri thức. Đây là nhiệm vụ của toàn xã hội, nghệ đào tạo đáp ứng nhu cầu đào tạo nguồn nhân
là trách nhiệm của các cấp lãnh đạo, quản lý, nhà lực chất lượng cao của tỉnh thông qua hợp tác liên
trường, doanh nghiệp, gia đình cũng như của bản kết đào tạo nguồn nhân lực giữa Trường Đại học
thân mỗi người lao động nữ. Đây được coi là giải Quảng Bình, các trường Cao đẳng, Trung cấp nghề
pháp mang tính đột phá vào nhận thức con người của tỉnh với các trường Đại học, Cao đẳng, Trung
Quảng Bình vốn chịu ảnh hưởng nặng nề của tư cấp nghề của các nước trong khu vực và quốc tế
tưởng gia trưởng phong kiến. Tư tưởng được khai như Thái Lan, Pháp, Úc, Singapore, Hàn Quốc…
thông chính là yếu tố quan trọng định hướng cho
mọi hành động tiến bộ và phát triển bền vững, trong vươn lên để khẳng định mình trong gia đình và
đó có phát triển NNLNCLC của tỉnh nhà. ngoài xã hội. Bản thân họ phải nâng cao tính tích
Thứ bảy, bản thân NNLNCLC phải nỗ lực
Thứ hai, tiến hành điều tra, khảo sát thường cực, nỗ lực vượt qua khó khăn về giới để khẳng
xuyên về nguồn nhân lực nữ và chất lượng nguồn định mình; nêu cao bản lĩnh, khả năng tổ chức tốt
nhân lực nữ ở tất cả các ngành, các cấp và các công việc gia đình và xã hội; tích cực đấu tranh để
địa bàn; bảo đảm cân đối cung - cầu NNLNCLC xóa bỏ sự bất bình đẳng giới; nâng cao tính tích
để phát triển kinh tế - xã hội ở từng địa bàn, từng cực xã hội của mình. Bản thân họ phải đứng trước
ngành, từng cấp.
rất nhiều trách nhiệm và áp lực nhưng khi họ đã tự
Thứ ba, nâng cao hiệu quả công tác quy hoạch, nhận thức được về vai trò, vị trí của mình trong xã
quản lý và sử dụng NNLNCLC. Đặc biệt thực hiện hội và có quyết tâm thì chắc chắn họ sẽ sẵn sàng,
hiệu quả chính sách trọng dụng nhân tài nữ, sử tự tin đứng ngang hàng với nam giới trong tất cả
dụng NNLNCLC phục vụ cho sự phát triển kinh các lĩnh vực đời sống kinh tế - xã hội. Đây chính
tế - xã hội ở Quảng Bình. Hàng năm có nhiều nữ là sức mạnh nội sinh của NNLNCLC nhằm hướng
cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ tốt nghiệp, nếu có chính đến mục tiêu bình đẳng và tiến bộ xã hội.
sách trọng dụng nhân tài hợp lý, tỉnh có thể tuyển
chọn được lực lượng lao động nữ chất lượng cao
3. Kết luận
Con người là yếu tố hàng đầu, quyết định sự
cho các tổ chức, các ngành, tuyển chọn được các phát triển của lực lượng sản xuất. Ngày nay, khoa
tài năng nữ để tạo nguồn xây dựng đội ngũ cán bộ học - công nghệ phát triển thì nguồn nhân lực vẫn
nữ, các chuyên gia khoa học nữ tâm huyết với sự là quan trọng nhất và lại càng trở nên quan trọng
nghiệp phát triển quê hương.
hơn bao giờ hết khi mà có nguồn nhân lực chất
Thứ tư, thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao lượng cao. Tính tất yếu và khách quan này đã đặt
trình độ chuyên môn - kỹ thuật và các kỹ năng lao ra yêu cầu mới cho mỗi quốc gia, mỗi địa phương
động cho NNLNCLC; tạo môi trường làm việc phải có tầm nhìn chiến lược về xây dựng và phát
bình đẳng để khuyến khích NNLNCLC phát huy triển nguồn nhân lực chất lượng cao, trong đó có
hết năng lực, sở trường trong công tác; rà soát, sửa NNLNCLC.
đổi, bổ sung các cơ chế, chính sách đã ban hành
liên quan đến nguồn nhân lực nữ và phải tính đến phải đồng bộ các giải pháp và sự chung tay của tất
đặc thù giới tính nữ và thiên chức người mẹ. cả các cấp, các ngành. Việc làm này không chỉ có ý
Thứ năm, Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh cần xây nghĩa nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy kinh
Xây dựng và phát triển NNLNCLC đòi hỏi
112
TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC ÑOÀNG THAÙP
Tap chí Khoa hoc so 36 (02-2019)
tế phát triển mà còn minh chứng cho sự tiến bộ của trọng nhằm thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội
xã hội khi vấn đề bình đẳng giới được thực hiện. đã được Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Bình lần thứ
Đây cũng chính là một trong những nội dung quan XVI (2015) thông qua./.
Tài liệu tham khảo
[1]. Báo cáo quốc gia lần thứ hai về tình hình thực hiện công ước Liên hợp quốc xóa bỏ mọi hình
thức phân biệt đối xử với phụ nữ (1999), NXB Phụ nữ, Hà Nội.
[2]. Ban Bí thư (2018), Chỉ thị 21-CT/TW (ngày 20/08/2018) của Ban bí thư về Tiếp tục đẩy mạnh
công tác phụ nữ trong tình hình mới.
[3]. Đảng bộ tỉnh Quảng Bình, Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI (tháng 12 - 2015).
[4]. Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Quảng Bình, Văn kiện Đại hội đại biểu phụ nữ tỉnh Quảng Bình lần
thứ XV (tháng 10 - 2016),
[5]. Hồ Chí Minh (2000), toàn tập, tập 9, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
[6]. Nguyễn Văn Khánh (chủ biên) (2018), Nguồn lực trí tuệ Việt Nam, Lịch sử, hiện trạng và triển
vọng, NXB Đại học Quốc gia, Hà Nội.
[7]. Nguyễn Thị Giáng Hương (2016), Phát triển NNLNCLC ở Việt Nam trong quá trình đẩy mạnh
công nghiệp hóa, hiện đại hóa, NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật.
[8]. Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Bình (2012), Quyết định số 1136/QĐ-UBND (ngày 21/5/2012)
về việc phê duyệt Quy hoạch phát triển nguồn nhân lực tỉnh Quảng Bình thời kỳ 2011-2020.
THE ROLE OF HIGH QUALITY FEMALE HUMAN RESOURCES IN
PROMOTING THE ECONOMIC DEVELOPMENT AND SOCIAL PROGRESS
IN QUANG BINH PROVINCE
Summary
Since Quang Binh is in the process of integration and development, the contribution of human
resources in general and a high quality female one in particular is extremely significant. On clarifying
the concept of "female human resource" and "high quality female human resource", the paper focuses
on the role of high quality female human resources in promoting current economic development and
social progress in Quang Binh. Thereby, it proposes some solutions boosting this high quality resource
in the future for Quang Binh’s fast, sustainable growth.
Keywords: High quality female human resources, promote economic development, promote social
progress, Quang Binh.
Ngày nhận bài: 18/9/2018; Ngày nhận lại: 03/12/2018; Ngày duyệt đăng: 13/02/2019.
113
7 trang
15120
Free
Bạn đang xem tài liệu "Vai trò của nguồn nhân lực nữ chất lượng cao trong thúc đẩy phát triển kinh tế và tiến bộ xã hội ở tỉnh Quảng Bình hiện nay", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- vai_tro_cua_nguon_nhan_luc_nu_chat_luong_cao_trong_thuc_day.pdf
