Tóm tắt Sức bền vật liệu 2 - Chương 11, Phần 1: Ổn định của thanh chịu nén - Cao Văn Vui
Chapter 11. ỔN ĐỊNH CỦA THANH CHỊU NÉN
§1 KHÁI NIỆM
Thanh phải thỏa mãn điều kiện:
+ bền
+ cứng
+ ổn định.
Minh họa khái niệm ổn định:
ổn định, không ổn định, phiếm định.
P
A
Tác dụng lên điểm đặt của lực P một lực ngang R bé để tạo ra chuyển vị bé . Sau đó,
bỏ lực này đi:
Nếu P < Pth (lực tới hạn): thanh sẽ phục hồi lại trạng thái ban đầu ổn định.
Nếu P > Pth: chuyển vị ngang sẽ tăng và thanh bị cong thêm mất ổn định.
Nếu P = Pth: thanh vẫn giữ nguyên chuyển vị cân bằng phiếm định.
Tính chất của mất ổn định:
Đột ngột và nguy hiểm.
Mất ổn định một thanh cũng có thể dẫn tới sự sụp đổ kết cấu.
Phạm vi nghiên cứu: ổn định của thanh chịu nén.
1
§2 LỰC TỚI HẠN CỦA THANH THẲNG CHỊU NÉN ĐÚNG TÂM
2.1 Thanh liên kết khớp hai đầu
Xét thanh có lk khớp 2 đầu, chịu lực nén Pth. Khi bị nhiễu, thanh sẽ bị uốn cong trong
mặt phẳng có độ cứng nhỏ nhất và cân bằng ở dạng mới.
P
P
th
th
M
y
y(z)
P
th
z
A
y
Với giả thiết vật liệu đàn hồi tuyến tính và chuyển vị bé, ta có:
M
y''
EI
(11-1)
(11-2)
Trong đó:
EI là độ cứng chống uốn trong mặt phẳng uốn cong.
M được xác định từ điều kiện cân bằng:
M=Pthy
P y
th
Do đó:
y''
EI
P
th
y''
y 0
EI
P
2
th
Đặt:
(11-3)
(11-4)
EI
Ta được:
Nghiệm tổng quát:
y''2 y 0
y C1 cosz C2 sinz
(11-5)
Các hằng số C1 và C2 được xác định từ điều kiện biên:
y(0)=0 ==> C1=0
y(l)=0 ==> C2 sinl 0
Vì y(z) ≠ 0 nên C1 ≠ 0
sinl 0
2
Nghiệm:
với n=1,2,3, …
l n
n
l
==>
(11-6)
(11-7)
Thay vào (11-3), ta được:
2
n
P 2EI
EI
th
l
Trong số n=1,2,3, …chỉ có n=1 có ý nghĩa thực tế. Do đó:
2
l
P
EI
th
2EI
P
(11-8)
(11-9)
th
l2
Phương trình đường đàn hồi hình sin:
l
y C2 sinz C2 sin
z
C2 là chuyển vị ngang giữa thanh.
2.2 Thanh có các liên kết khác
Khi áp dụng phương pháp trên cho các trường hợp liên kết khác nhau ở hai đầu,
người ta thu được công thức tính lực tới hạn chung (công thức (11-7)). Trong đó, n là
số nữa song hình sin của đường đàn hồi khi mất ổn định.
1
Đặt:
gọi là hệ số quy đổi.
n
Công thức (11-7) được viết lại:
2EI
2EI
P
(11-10)
th
2
le2
l
Đây được gọi là công thức Euler.
le l là chiều dài quy đổi của thanh ra sơ đồ liên kết khớp ở hai đầu.
Dạng mất ổn định và trị số được thể hiện trên hình sau:
3
Bạn đang xem tài liệu "Tóm tắt Sức bền vật liệu 2 - Chương 11, Phần 1: Ổn định của thanh chịu nén - Cao Văn Vui", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
tom_tat_suc_ben_vat_lieu_2_chuong_11_phan_1_on_dinh_cua_than.pdf

