Tài liệu Phân tích cấu trúc bằng phổ hồng ngoại
Phaân tích caáu truùc baèng phoå hoàng ngoaïi
Cô sôû lyù thuyeát phoå hoàng ngoaïi
Aùnh saùng ôû vuøng 50 micromet- 1mm (200-10 cm-1 ) gaây ra hieän töôïng laøm quay
phaân töû quanh truïc khoâng gian cuûa noù, aùnh saùng coù böôùc soùng ngaén hôn 0,8-50
micromet gaây ra nhöõng dao ñoäng cuûa nguyeân töû vaø caùc lieân keát trong phaân töû.
Phaàn trình baøy döôùi ñaây seõ nghieân cöùu chi tieát caùc hieän töôïng naøy ñoàng thôøi
thieát laäp quy luaät dao ñoäng vaø quay cuûa phaân töû döôùi taùc ñoäng cuûa böùc xaï hoàng
ngoaïi.
1. Söï xuaát hieän cuûa quang phoå quay:
• Phaân töû khi haáp thuï aùnh saùng kích thích ôû vuøng hoàng ngoaïi seõ quay
quanh truïc caân baèng cuûa chuùng:
Xeùt phaân töû coù 2 nguyeân töû gioáng nhau (H2, Cl2..) vaø khaùc nhau (CO, HCl..)
z
z
m1
y
m1
y
x
r1
r2
r1
x
r2
m2
m2
0
0
r1= r2
r1 r2
Chæ nhöõng phaân töû goàm nhöõng nguyeân töû coù ñoä aâm ñieän khaùc nhau (khi ñoù
0 ) môùi bò kích thích bôûi aùnh saùng vaø quay
momen löôõng cöïc cuûa chuùng
ñöôïc.
• Naêng löôïng quay cuûa phaân töû:
theo cô hoïc coå ñieån thì naêng löôïng quay coù daïng:
NBT CNVL
1
1
E1 I2
2
m1m2
m1m2
I
(r r )2
r2
1
2
m1 m2
m1 m2
I M.r2
M- khoái löôïng ruùt goïn
Chuyeån ñoäng quay cuûa phaân töû goàm 2 nguyeân töû ñöôïc moâ taû baèng phöông
trình Schroñinger:
2 2 2 2
Ej j 0
x2 y2 z2
h
2
x, y, z toaï ñoä töông ñoái cuûa haït nhaân
x=x1-x2
y=y1-y2
z=z1-z2
giaûi phöông trình naøy ruùt ra naêng löôïng quay cuûa phaân töû
h2
Eq
J(J 1)
8 2I
J laø soá löôïng töû quay vaø nhaän caùc giaù trò 0, 1, 2, 3, 4...
Töø ñaây ta thaáy naêng löôïng quay cuûa phaân töû khoâng phaûi laø lieân tuïc maø ñaõ ñöôïc
löôïng töû hoaù vaø chæ coù theå nhaän nhöõng giaù trò nhaát ñònh
h
h
nhö vaäy Eq=n
Phaân töû seõ quay khi bò kích thích bôûi aùnh saùng E=
Eq
h
J(J 1)
hc 8 2cI
NBT CNVL
2
Eq
hc
F(J)- laø soá haïng quay
h
B
- laø haèng soá quay (cm-1)
2
8 cI
F(J) B.J(J 1)
(cm-1)
khi bò kích thích phaân töû chuyeån möùc naêng löôïng quay töø J sang J’ vaø theo quy
taéc löïa choïn vôùi tröôøng hôïp quay phaân töû thì hieäu soá giöõa hai böôùc nhaûy naêng
löôïng chæ coù theå laø 1:
F(J 1) F(J) 2B(J 1)
E h
F(J 1) F(J)
hc hc c
- soá soùng
nhö vaäy ta thaáy soá soùng cuûa aùnh saùng maø phaân töû haáp thuï chính laø hieäu soá cuûa
hai soá haïng quay lieân tieáp:
J
F
0
0
2B
1
2B
4B
2
6B
6B
3
12B
8B
4
20B
10B
5
30B
12B
30B
J=5
20B
J=4
NBT CNVL
3
12B
J=3
J=2
6B
2B
J=1
J=0
2B
4B 6B
8B
12B
Nhö vaäy caùc vaïch seõ caùch ñeàu nhau moät khoaûng laø 2B
Trong thöïc teá khi ghi phoå quay cuûa caùc phaân töû caùc ñænh caøng ra xa caøng sít laïi
gaàn nhau hôn nguyeân nhaân do khi quay khoaûng caùch cuûa caùc nguyeân töû trong
phaân töû bò thay ñoåi. Soá haïng quay cuûa phaân töû ñöôïc hieäu chænh theâm moät ñaïi
D 104 B
löôïng goïi laø naêng löôïng phaân ly D (
) coù giaù trò raát nhoû
F(J 1) F(J) 2B(J 1) 4D(J 1)3
söï quay phaân töû nhö vaäy coù theå xem nhö söï quay cuûa hai quaû caàu noái vôùi nhau
baèng moät loø xo
LÖUYmÙ: n)gvuaoø ànvukønícghvithsíocùnhgs(ö5ï 0q0uay mph-a1ânmtmöû)n. aCèmaùctrboönùcgxvauï cønhgæ hkoícànhgtnhgícohaïipxhaaân(5t0ö-û
500
quay quanh truïc x vaø y maø khoâng kích thích quay quanh truïc z. Naêng löôïng
quay quanh truïc x vaø y laø nhö nhau neân ta chæ thu ñöôïc moät ñöôøng cong phoå
duy nhaát (chaäp vaøo nhau) caùc ñöôøng haáp thuï töông öùng.
NBT CNVL
4
2. Söï xuaát hieän quang phoå dao ñoäng:
Xeùt tröôøng hôïp phaân töû coù hai nguyeân töû vaø coù theå xem maãu nhö hai quaû taï
noái vôùi nhau baèng moät chieác loø xo. Neáu giöõ chaët moät quaû taï coøn quaû taï kia ta
eùp laïi roài buoâng ra thì noù seõ dao ñoäng quay vò trí caân baèng:
x
x
r0
maãu dao ñoäng töû ñieàu hoaø
• Tröôøng hôïp dao ñoäng ñieàu hoaø:
löïc ñaøn hoài F tæ leä vôùi ñoä leäch x : F=-kx (k- haèng soá löïc)
ñoä leäch x tuaân theo phöông trình
x=xocos(2dt)
d
-taàn soá dao ñoäng
1 k
d
2 m
m- khoái löôïng ruùt goïn
1/m=1/m1+1/m2
k- haèng soá löïc phuï thuoäc vaøo löïc lieân keát giöõa caùc nguyeân töû
Phaân töû
k, dyn.cm-1
d
, cm-1
H2
4160
3958
2143
2885
5,2
8,8
18,7
4,8
HF
CO
HCl
• Naêng löôïng cuûa dao ñoäng phaân töû hai nguyeân töû :
Giaûi phöông trình schodinger cho caùc dao ñoäng töû vôùi theá naêng E=1/2. kx2 (x laø
ñoä leäch cuûa nguyeân töû khoûi vò trí caân baèng)
NBT CNVL
5
d2 8 2m
1
E kx2 0
dx2 h2
2
nghieäm cuûa phöông trình naøy chính laø naêng löôïng ñaõ ñöôïc löôïng töû hoaù cuûa
caùc nguyeân töû dao ñoäng:
h k
Ev
. v 1/ 2 h v 1/ 2
d
2 m
trong ñoù v laø soá löôïng töû dao ñoäng coù caùc giaù trò 0, 1,2,3....
naêng löôïng
4
3
2
1
0
• Ñoái vôùi dao ñoäng ñieàu hoaø thi quy luaät löïa choïn cho pheùp
v 1 nghóa laø dao ñoäng chæ ñöôïc pheùp thay ñoåi töø möùc naêng
löôïng naøy sang möùc keá caän noù:
NBT CNVL
6
Ev d
F(v) v 1/ 2 (v 1/ 2)
hc c
F(v 1) F(v) (v 1/ 2 1) (v 1/ 2)
F(v 1) F(v)
v 0,1,2,3,4...
F(v)- goïi laø soá haïng dao ñoäng
Phöông trình treân cho thaáy hieäu giöõa hai soá haïng dao ñoäng keà nhau
chính laø soá soùng
• Thöïc teá dao ñoäng caùc nguyeân töû khoâng ñieàu hoaø vì bieân ñoä cuûa caùc
nguyeân töû bò thay ñoåi. Khoaûng caùch taêng ñeán moät möùc naøo ñoù seõ bò phaân
ly hoaëc khi eùp 2 nguyeân töû laïi gaàn nhau seõ xuaát hieän moät löïc ñaåy. Vì vaäy
ñöôøng bieåu dieãn naêng löôïng dao ñoäng khoâng caùch ñeàu nhau maø caøng sít
laïi gaàn nhau khi caøng leân cao:
h2 2
d
Ev hd (v 1/ 2)
(v 1/ 2)2
4D
v 1,2,3...
• Ñoái vôùi dao ñoäng khoâng ñieàu hoaø thì
phaân töû dao
ñoäng coù theå bò kích thích töø möùc ñaàu ñeán taát caû nhöõng möùc cao hôn
E
5
4
3
2
1
NBT CNVL
7
0
2. Dao ñoäng cuûa phaân töû coù nhieàu nguyeân töû:
• Neáu heä thoáng N nguyeân töû (phaân töû coù N nguyeân töû) ñöôïc moâ taû baèng heä
toaï ñoä Descarte thì traïng thaùi cuûa N nguyeân töû ñöôïc moâ taû baèng 3N toaï soá,
ngöôøi ta noùi chuùng coù 3N möùc töï do.
• Trong 3N möùc töï do coù 3 möùc tö do lieân quan ñeán chuyeån ñoäng tònh tieán
cuûa toaøn phaân töû vaø 3 möùc töï do lieân quan ñeán chuyeån ñoäng quay cuûa phaân
töû
• Nhö vaäy trong phaân töû khoâng thaúng haøng coù 6 möùc töï do khoâng lieân quan
tôùi traïng thaùi dao ñoäng cuûa phaân töû. Nhö vaäy phaân töû coù 3N-6 dao ñoäng
chuaån
• Ñoái vôùi phaân töû thaúng haøng N nguyeân töû do chi coù 2 möùc töï do lieân quan
ñeán chuyeån ñoäng quay neân coù 3N-5 dao ñoäng chuaån
• Moãi moät dao ñoäng chuaån öùng vôùi moät taàn soá dao ñoäng cô baûn. Moãi dao
ñoäng nhö vaäy muoán ñöôïc xaûy ra phaûi ñöôïc cung caáp naêng löôïng töông öùng
goïi laø naêng löôïng dao ñoäng. Caùc dao ñoäng coù cuøng moät möùc naêng löôïng goïi laø
dao ñoäng thoaùi bieán vaø caùc vaïch haáp thuï seõ truøng khít leân nhau treân phoå.
• Ngöôøi ta phaân ra thaønh hai loaïi dao ñoäng chính:
-dao ñoäng hoaù trò laø nhöõng dao ñoäng laøm thay ñoåi ñoä daøi lieân keát cuûa caùc
nguyeân töû trong phaân töû nhöng khoâng laøm thay ñoåi goùc lieân keát. Goàm coù
dao ñoäng hoaù trò ñoái xöùng vs vaø dao ñoäng hoaù trò baát ñoái xöùng va
vs
vs
va
CO2
va
H2O
-dao ñoäng bieán daïng laø nhöõng dao ñoäng laøm thay ñoåi goùc lieân keát nhöng
khoâng laøm thay ñoåi ñoä daøi lieân keát cuûa nhöõng nguyeân töû trong phaân töû
.
Nhöõng dao ñoäng naøy xaûy ra trong maët phaúng öu tieân vaø dao ñoäng bieán daïng
ñoái xöùng
NBT CNVL
8
+
_
+
CO2
H2O
- Ñoái vôùi caùc dao ñoäng bieán daïng xaûy ra ngoaøi maët phaúng (out-of-plane) coù dao
, dao ñoäng bieán daïng xoaén t , dao ñoäng quaû laéc r
ñoäng quaït
Vs(CH2)
va(CH2)
s(CH2)
+
+ +
-
t
r
(CH2)
(CH2)
(CH2)
3. Phoå dao ñoäng vaø caáu taïo phaân töû:
• Haèng soá löïc cuûa phaân töû hai nguyeân töû (hoaëc lieân keát coù hai nguyeân töû
tham gia):
K 4 2d2M
m1m2
M
m1 m2
• Taàn soá ñaëc tröng vaø caáu taïo phaân töû:
- dao ñoäng cuûa moät lieân keát trong phaân töû nhieàu nguyeân töû khoâng phuï thuoäc
vaøo lieân keát ( caùc goác, nhoùm) coøn laïi cuûa phaân töû khi haèng soá löïc khaùc ñaùng keå
vôùi caùc haèng soá löïc coøn laïi hoaëc khoái löôïng caùc nguyeân töû cuûa nhoùm khaùc ñaùng
keå khoái löôïng caùc nguyeân töû coøn laïi.
NBT CNVL
9
..c c.
.
- ví duï: thöïc nghieäm chöùng minh caùc lieân keát -C-C-,
, -C C-, coù moái
töông quan 1:2:3 neân caùc noái keùp coù taàn soá dao ñoäng ít phuï thuoäc vaøo caùc lieân
keát khaùc. Caùc lieân keát C-H, C-S, C-Cl... coù d
ít phuï thuoäc vaøo lieân keát khaùc
- taàn soá dao ñoäng cuûa moät nhoùm nguyeân töû naøo ñoù trong phaân töû ít phuï thuoäc vaøo
caùc phaàn coøn laïi cuûa phaân töû goïi laø taàn soá ñaëc tröng cuûa nhoùm. Nhö vaäy söï xuaát
hieän taàn soá ñaëc tröng lieân quan ñeán xuaát hieän cuûa nhoùm ñoù trong caùc phaân töû
khaùc nhau.
VD:
3000,
C-H
2570...
SH
- trong moät soá hôïp chaát khaùc nhau thì taàn soá ñaëc tröng coù thay ñoåi chuùt ít
NBT CNVL
10
TAÀN SOÁ ÑAËC TRÖNG VAØ CAÁU TAÏO PHAÂN TÖÛ
Dao ñoäng bieán daïng
Dao ñ
C H
C=C=C
C=N C-O-C
CH
N N
C=C
C-Br
C-Cl
C-I
C-F
C N
C C
C-C
C-O
C-N
O-H
C=O
3700 3400
1300 1000
3100
2800
2500
2200
1900
1600
700 cm-1
• Do söï khaùc nhau veà khoái löôïng vaø löïc lieân keát neân moãi nhoùm chöùc coù
moät khoaûng taàn soá nhaát ñònh öùng vôùi caùc dao ñoäng rieâng cuûa chuùng
• Söï thay ñoåi vò trí cuûa caùc taàn soá ñaëc tröng coøn phuï thuoäc vaøo nhieàu yeáu
toá khaùc nhö: traïng thaùi taäp hôïp cuûa vaät lieäu (loûng, raén, khí), lieân keát
hidro cuõng laøm thay ñoåi taàn soá ñaëc tröng, söùc caêng voøng trong moät soá
hôïp chaát voøng ..
• Nhö vaäy taàn soá ñaëc tröng cuûa moät soá nhoùm nguyeân töû (goác, nhoùm chöùc)
töông ñoái thay ñoåi töø hôïp chaát naøy sang hôïp chaát khaùc. Nhöõng yeáu toá
chính aûnh höôûng ñeán söï thay ñoåi taàn soá naøy laø:
-aûnh höôûng cuûa löïc lieân keát vaø khoái löôïng:
söï phuï thuoäc naøy thaáy roõ qua coâng thöùc xaùc ñònh taàn soá dao ñoäng
NBT CNVL
11
1 k
d
2 m
-aûnh höôûng cuûa traïng thaùi taäp hôïp:
cuøng moät chaát nhöng khi ghi noù ôû nhöõng traïng thaùi khaùc nhau (khí, loûng, raén)
seõ coù taàn soá ñaëc tröng cuûa nhoùm khaùc nhau do söï töông taùc cuûa caùc phaân töû
khaùc nhau. Ôû traïng thaùi khí söï töông taùc giöõa caùc phaân töû yeáu, ôû traïng thaùi
loûng, raén caùc phaân töû gaàn nhau hôn neân töông taùc maïnh hôn laøm aûnh höôûng
ñeán dao ñoäng cuûa caùc nguyeân töû neân taàn soá dao ñoäng coù thay ñoåi
VD: axeton traïng thaùi khí coù vc=o= 1742, ôû traïng thaùi loûng vc=o=1718 cm-1
Dung moâi hoaø tan chaát nghieân cöùu cuõng aûnh höôûng maïnh ñeán taàn soá dao ñoäng
do söï töông taùc cuûa chuùng vôùi nhau
- lieân keát caàu hidro:
caùc lieân keát hidro aûnh höôûng lôùn ñeán taàn soá ñaëc tröng. Caùc nhoùm OH, NH.. coù
tham gia taïo caàu hidro (noäi phaân töû vaø ngoaïi phaân töû) coù taàn soá luoân thay ñoåi
trong nhöõng dung moâi khaùc nhau
H
C
Lieân keát hidro noäi phaân töû
O
Andehit salixilic
O
H
O H
R
O H
R
O H
O H Lieân keát H ngoaïi
phaân töû
R
R
ancol
VD: nhoùm OH coù v= 3590-3650 khi coù lieân keát hidro v=3350 cm-1
-aûnh höôûng cuûa caùc hieäu öùng caûm öùng:
ÔÛ moät soá chaát coù söï thay ñoåi phaân boá ñieän tích trong nhoùm do ñoù laøm thay ñoåi
haèng soá löïc daãn ñeán thay ñoåi taàn soá lieân keát
VD: photphin oxyt chuû yeáu toàn taïi ôû daïng II do aùi löïc maïnh cuûa oxy vôùi ñieän
töû neân keùo ñieän töû veà phía mình
(-CH2-CH3)3P=O
€
(-CH2-CH3)3P+--O-
NBT CNVL
12
III
Triankylphotphin chuû yeáu toàn taïi ôû daïng III do söï caân baèng cuûa hai oxy ôû hai
beân photpho
(-CH2-CH2-O)3P=O
€
(-CH2-CH2-O)3P+--O-
IV
III
Ngoaøi nhoùm P=O moät soá nhoùm khaùc cuõng bò aûnh höôûng bôûi hieäu öùng caûm öùng
nhu S=O, C=O...
HYDROCACBON VAØ CAÙC DAÃN XUAÁT
• Hydrocacbon no chuû yeáu goàm caùc lieân keát C-C (dao ñoäng cuûa maïch cacbon
roi vaøo mieàn 800-1200 cm-1) vaø lieân keát C-H
• Neáu thay nhoùm CH3 ôû cuoái maïch baèng moät nguyeân töû (hay nhoùm nguyeân
töû) X thì lieân keát C-X seõ cho taàn soá ñaëc tröng neáu khoâng rôi vaøo mieàn C-C.
Taàn soá cuûa hai lieân keát naøy caøng ít töông taùc neáu coù söï khaùc bieät lôùn neáu
khoâng seõ xaûy ra hieän töôïng coäng höôûng
Taàn soá lieân keát C-H trong CH3X (khoâng coù lieân keát C-C)
X
Cl
Br
I
Taàn soá C-X
712
X
H
OH
NH2
F
Taàn soá C-X
2914
594
522
704
1032
1037
1049
SH
Ta thaáy raèng neáu X laø Cl, Br, I, SH seõ cho taàn soá ñaëc tröng coøn lieân keát C-O,
C-N, C-F khoâng ñaëc tröng vì rôi vaøo mieàn C-C
• Thöïc nghieäm cho thaáy CnH2n+1X taàn soá cuûa C-X khoâng thay ñoåi (X= Cl, Br,
I, SH), do ñoù coù theå keát luaän söï coù maët cuûa lieân keát neáu thaáy xuaát hieän taàn
soá töông öùng
LIEÂN KEÁT CACBONYL C=O
X
• Lieân keát cacbonyl
C=O coù taàn soá ñaëc tröng laân caän 1710
X
cm-1 khi khoâng coù coäng höôûng. Taàn soá chæ leäch nhau vaøi cm-1 trong nhöõng hôïp
chaát khaùc nhau
• khi coù hieän töôïng coäng höôûng nhoùm C=O coù theå dao ñoäng trong khoaûng
roäng töø 1650 ñeán 1810 cm-1.
NBT CNVL
13
Taàn soá ñaëc tröng cuûa C=O trong xeton
Taàn soá
cm-1
Phaân töû
H3C-CO-CH3
H3C-CO-C2H5
H3C-CO-C3H7
H5C2-CO-C2H5
H5C2-CO-C4H9
1708
1712
1710
1711
1709
1706
1710
(H3C)CHCH2-CO-CHCH2(CH3)
H3C-CO-C9H19
Soá soùng
cm-1 trong XCOX’ khi coù coäng höôûng
X’
X
OH
NH2
C6H5 C2H5
H
OC2H5
Cl
OH
-
-
-
1647
1652
1653
1682
1696
1751
1768
1651
1657
1671
1696
1722
1768
1715
-
-
-
NH2
C6H5
C2H5
H
OC2H5
Cl
1655
1652
1664
1671
1692
1731
1654
1692
1711
1722
1733
1792
1692
1715
1733
1715
1743
1772
1731
1768
1792
1647
1651
1657
-
1742
1810
-
• hieän nay taàn soá dao ñoäng cuûa taát caû caùc lieân keát trong phaàn lôùn caùc phaân töû
polime ñaõ ñöôïc nghieân cöùu ghi trong caùc soå tra cöùu ñi keøm theo thieát bò,
hoaëc nhöõng phaàn meàm chuyeân duïng giuùp nhanh choùng phaân tích ñònh tính
cuõng nhö phaân tích ñònh löôïng chaát ñoù trong hoãn hôïp.
Taøi lieäu:
-caùc phöông phaùp phaân tích vaät lyù vaø hoaù lyù. Taäp 1 vaø 2. Nguyeãn Ñình Trieäu.
NXB khoa hoïc vaø kyõ thuaät
-phaân tích hoaù lyù. Ts. Töû Vaên Maëc. NXB KHKT
-materials Science and technology. Vol 2A & 2B. R. W. Cahn, P. Haasen, E. J.
Kramer
PHOÅ HOÀNG NGOAÏI CUÛA CAÙC HÔÏP CHAÁT VOÂ CÔ
PHAÂN TÖÛ GOÀM HAI NGUYEÂN TÖÛ X2 VAØ XY
1 k
• taàn soá dao ñoäng :
2 m
taàn soá dao ñoäng cuûa moät soá chaát thoâng dung
NBT CNVL
14
Hôïp chaát
H2
Soá soùng cm-1
4161,13
3632,06
2993,55
3961,64
2886,01
2883,89
1876,11
2143,16
2096,07
Hôïp chaát
KCl
Soá soùng cm-1
2080
HD
Ba(CN)2
AgCN
LiOH
NaOH
KOH
FBr
2080
2178
3678
3637
3600
665
604,
557
D2
HF19
HCl35
HCl37
N14O16
C12O16
C13O16
FI
Cl2
PHAÂN TÖÛ GOÀM 3 NGUYEÂN TÖÛ KHOÂNG THAÚNG
Maãu phaân töû goàm 3 dao ñoäng chính
1
2
2
3
Hôïp chaát
3
1
H2O
SO2
H2S
3657
1151
2615
1595
518
1183
3756
1362
2627
PHAÂN TÖÛ GOÀM 4 NGUYEÂN TÖÛ DAÏNG PIRAMIT XY3, ZXY2 VAØ PHAÚNG
PHAÂN TÖÛ GOÀM 4 NGUYEÂN TÖÛ DAÏNG PIRAMIT XY3
Goàm coù 4 daïng dao ñoäng chính
NBT CNVL
15
1
2
3
4
Hôïp chaát
2
3
4
5
6
1
AsCl3
[SnCl3]-
[SO3]2-
OSCl2
412
297
967
1229
3193
194
128
620
490
972
387
256
933
194
500
155
103
469
344
1370
443
888
284
1224
HNF2
PHAÂN TÖÛ GOÀM 4 NGUYEÂN TÖÛ THAÚNG HAØNG
• Daïng XY3 goàm coù 4 dao ñoäng chính:
+
_
+
+
1
2
NBT CNVL
16
3
4
3
Hôïp chaát
2
4
1
B10Cl3
AlF3
CaCO3
KNO3
NaNO3
888
718
300
897
828
831
1505
965
1429
1768
1405
482
270
706
716
692
1049
PHAÂN TÖÛ DAÏNG TÖÙ DIEÄN XY4
1
2
3
4
NBT CNVL
17
taát caû coù 4 dao ñoäng chính nhöng chæ hai dao ñoäng
,
bò kích thích bôûi
3
4
hoàng ngoaïi ( do thay ñoåi momen löôõng cöïc ñieän)
Hôïp chaát
2
1534
3
4
1
(R)
(IR)
(IR)
(R)
2917
CH4
SiH4
SiD4
3019
1306
910
681
527
567
611
625
94
2180
-
970
-
2183
1597
956
1017
1105
1199
405
[SiO4]4-
[PO4]3-
[SO4]2-
[CrO4]3-
SiI4
819
938
938
928
168
340
420
450
459
63
THIEÁT BÒ HOÀNG NGOAÏI VAØ KYÕ THUAÄT THÖÏC NGHIEÄM
MAÙY QUANG PHOÅ
2a
1
3
2b
4
6
5
sô ñoà phoå keá hoàng ngoaïi
1 – nguoàn saùng
NBT CNVL
18
2a – cuvet ño maãu
2b – cuvet so saùnh
3 – taùch aùnh saùng ñôn saéc ( caùch töû hoaëc boä taùn saéc)
4 – nhaän tín hieäu
5 – khueách ñaïi tín hieäu
6 – töï ghi
NGUOÀN SAÙNG 1
• Thöôøng duøng ñeøn Nernst hoaëc ñeøn Globar
Ñeøn Nernst
ZrO2 vaø Y2O3
Oáng thuyû tinh chöùa oxyt ñaát hieám ZrO2 vaø Y2O3 hai ñaàu coù hai cöïc platin noái
vôùi nguoàn ñieän. Khi nung noùng ñeán 800 0 (toái ña 19000) seõ phaùt böùc xaï hoàng
ngoaïi
SiC
a
ñeøn globar
b
a=4-6mm
b=40-60mm
t0 <13000C
•
Hieän nay coøn duøng ñeøn nicroâm goàm sôïi nicroâm quaán quanh moät oáng söù daøi
50-60mm ñöôøng kính 4-5mm ñoát noùng ôû 700-8000
BOÄ TAÙN SAÉC
(maùy ñôn saéc 3)
• Aùnh saùng töø nguoàn saùng ñi qua maãu laø chuøm ña saéc ñöôïc phaân tích thaønh
aùnh saùng ñôn saéc
• Goàm coù laêng kính hoaëc caùch töû, khe vaøo vaø khe ra (xem hình)
NBT CNVL
19
• Laêng kính thöôøng ñöôïc cheá taïo töø caùc tinh theå sau: LiF, CaF2, NaCl, KBr...,
moãi loaïi cho moät khoaûng böôùc soùng nhaát ñònh ñi qua
Vaät lieäu
Chieàu daøi soùng
(
m
)
LiF
CaF2
NaCl
KBr
CsI
2-6
1-8
2,5-15
12,5-25
25-50
• Caùch töû ñöôïc laøm baèng taám thuyû tinh goàm 20-300 vaïch/mm caùch ñeàu
nhau
HEÄ THOÁNG NHAÄN TÍN HIEÄU 4
• Tia saùng sau khi ñi qua maãu bò haáp thuï moät phaàn, ñöôïc truyeàn qua boä
nhaän tín hieäu. Ôû ñaây nhôø moät ñetectô bieán tín hieäu aùnh saùng thaønh tín
hieäu ñieän, ñöôïc khueách ñaïi leân nhieàu laàn sau ñoù truyeàn boä phaän töï ghi
• Phoå ñöôïc ghi lieân tuïc baèng caùc ñieän theá keá töï ñoäng, ñöôøng cong haáp thuï
ñöôïc buùt veõ baèng möïc treân caùc baêng giaáy coù tui caùch rieâng
CHUAÅN BÒ MAÃU GHI PHÖÔNG PHAÙP PHOÅ HOÀNG NGOAÏI
Maãu coù theå ôû daïng khí, loûng hay raén. Caùc cuvet ñöïng maãu phaûi coù caùc cöûa soå
cheá taïo baèng caùc chaát lieäu trong suoát vôùi mieàn böùc xaï thích hôïp
• Maãu daïng khí: vì noàng ñoä caùc phaân töû khí loaõng neân cuvet ñöôïc thieát keá
ñeå ñöôøng ñi cuûa tia saùng caøng daøi caøng toát, chieàu daøi cuûa cuvet khoaûng
10cm nhöng coù nhieàu göông phaûn chieáu
2
3
1
NBT CNVL
20
Tải về để xem bản đầy đủ
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Tài liệu Phân tích cấu trúc bằng phổ hồng ngoại", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
tai_lieu_phan_tich_cau_truc_bang_pho_hong_ngoai.doc

