Giáo trình Thiết bị chiếu sáng
Thiết bị điện: Chiếu sáng
CHIẾU SÁNG
1. GIỚI THIỆU ............................................................................................... 1
6. BẢNG TÍNH.............................................................................................. 39
1. GIỚI THIỆU
Phần này giới thiệu ngắn gọn kiến thức cơ sở về chiếu sáng và những thuật ngữ cùng khái
niệm cơ bản sử dụng trong ngành liên quan đến chiếu sáng.
1.1. Kiến thức cơ sở
Từ thời kỳ sơ khai của văn minh đến thời gian gần đây, con người chủ yếu tạo ra ánh sáng
từ lửa mặc dù đây là nguồn nhiệt nhiều hơn ánh sáng. Ở thế kỷ 21, chúng ta vẫn đang sử
dụng nguyên tắc đó để sản sinh ra ánh sáng và nhiệt qua loại đèn nóng sáng. Chỉ trong vài
thập kỷ gần đây, các sản phẩm chiếu sáng đã trở nên tinh vi và đa dạng hơn nhiều. Theo
ước tính, tiêu thụ năng lượng của việc chiếu sáng chiếm khoảng 20 – 45% tổng tiêu thụ
năng lượng của một toà nhà thương mại và khoảng 3 – 10% trong tổng tiêu thụ năng lượng
của một nhà máy công nghiệp. Hầu hệ́t những người sử dụng năng lượng trong công
nghiệp và thương mại đều nhận thức được vấn đề tiết kiệm năng lượng trong các hệ thống
chiếu sáng. Thông thường có thể tiến hành tiết kiệm năng lượng một cách đáng kể chỉ với
vốn đầu tư ít và một chút kinh nghiệm. Thay thế các loại đèn hơi thuỷ ngân hoặc đèn nóng
sáng bằng đèn halogen kim loại hoặc đèn natri cao áp sẽ giúp giảm chi phí năng lượng và
tăng độ chiếu sáng. Lắp đặt và duy trì thiết bị điều khiển quang điện, đồng hồ hẹn giờ và
các hệ thống quản lý năng lượng cũng có thể đem lại hiệu quả tiết kiệm đặc biệt. Tuy
nhiên, trong một số trường hợp, cần phải xem xét việc sửa đổi thiết kế hệ thống chiếu sáng
để đạt được mục tiêu tiết kiệm như mong đợi. Cần hiểu rằng những loại đèn có hiệu suất
cao không phải là yếu tố duy nhất đảm bảo một hệ thống chiếu sáng hiệu quả.
1.2. Lý thuyết cơ bản về ánh sáng
Ánh sáng chỉ là một phần của rất nhiều loại sóng điện từ bay trong không gian. Những loại
sóng này có cả tần suất và chiều dài, hai giá trị này giúp phân biệt ánh sáng với những
dạng năng lượng khác trên quang phổ điện từ.
Ánh sáng được phát ra từ vật thể là do những hiện tượng sau:
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP
1
Thiết bị điện: Chiếu sáng
Nóng sáng Các chất rắn và chất lỏng phát ra bức xạ có thể nhìn thấy được khi chúng
được nung nóng đến nhiệt độ khoảng 1000K. Cường độ ánh sáng tăng lên và màu sắc
bề ngoài trở nên sáng hơn khi nhiệt độ tăng.
Phóng điện Khi một dòng điện chạy qua chất khí, các nguyên tử và phân tử phát ra
bức xạ với quang phổ mang đặc tính của các nguyên tố có mặt.
Phát quang điện: Ánh sáng được tạo ra khi dòng điện chạy qua những chất rắn nhất
định như chất bán dẫn hoặc photpho.
Phát sáng quang điện: Thông thường chất rắn hấp thụ bức xạ tại một bước sóng và
phát ra trở lại tại một bước sóng khác. Khi bức xạ được phát ra đó có thể nhìn thấy
được, hiện tượng được gọi là sự phát lân quang hay sự phát huỳnh quang.
Như có thể quan sát trên dải quang phổ điện từ ở Hình 1, ánh sáng nhìn thấy được thể hiện
là một dải băng từ tần hẹp nằm giữa ánh sáng của tia cực tím (UV) và năng lượng hồng
ngoại (nhiệt). Những sóng ánh sáng này có khả năng kích thích võng mạc của mắt, giúp
tạo nên cảm giác về thị giác, gọi là khả năng nhìn. Vì vậy, để quan sát được cần có mắt
hoạt động bình thường và ánh sáng nhìn thấy được.
Tia hồng ngoại
Tia cực tím
Hình 1. Bức xạ nhìn thấy được
(Cục sử dụng năng lượng hiệu quả, 2005)
1.3 Các khái niệm và thuật ngữ thường dùng
Lumen: Đơn vị của quang thông; thông lượng được phát ra trong phạm vi một đơn vị góc
chất rắn bởi một nguồn điểm với cường độ sáng đều nhau là một Candela. Một lux là một
lumen trên mỗi mét vuông. Lumen (lm) là đương lượng trắc quang của Oát, được tăng lên
để phù hợp với phản ứng mắt của “người quan sát chuẩn” 1 W = 683 lumen tại bước sóng
555 nm.
Hiệu suất tải lắp đặt Đây là độ chiếu sáng duy trì trung bình được cung cấp trên một mặt
phẳng làm việc ngang trên mỗi Oát công suất với độ chiếu sáng nội thất chung được thể
hiện bằng lux/W/m².
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP
2
Thiết bị điện: Chiếu sáng
Hệ số hiệu suất tải lắp đặt: Đây là tỷ số của hiệu suất tải mục tiêu và tải lắp đặt.
Nguồn phát sáng: Bộ đèn là một đơn vị phát sáng hoàn chỉnh, bao gồm một hoặc nhiều
đèn cùng với các bộ phận được thiết kế để phân phối ánh sáng, định vị và bảo vệ đèn, và
nối đèn với nguồn điện.
Lux: Đây là đơn vị đo theo hệ mét cho độ chiếu sáng của một bề mặt. Độ chiếu sáng duy
trì trung bình là các mức lux trung bình đo được tại các điểm khác nhau của một khu vực
xác định. Một lux bằng một lumen trên mỗi mét vuông.
Độ cao lắp đặt: Độ cao của đồ vật hay đèn so với mặt phẳng làm việc.
Hiệu suất phát sáng danh nghĩa: Tỷ số giữa công suất lumen danh nghĩa của đèn và tiêu
thụ điện danh nghĩa, được thể hiện bằng lumen trên oát
Chỉ số phòng : Đây là một hệ số thiết lập quan hệ giữa các kích thước dự kiến của cả căn
phòng và độ cao giữa bề mặt làm việc và bề mặt của đồ đạc.
Hiệu suất tải mục tiêu: Giá trị của hiệu suất tải lắp đặt được xem là có thể đạt được với
hiệu suất cao nhất, được thể hiện bằng lux/W/m².
Hệ số sử dụng (UF): Đây là tỷ lệ của quang thông do đèn phát ra tới mặt phẳng làm việc.
Đây là đơn vị đo thể hiện tính hiệu quả của sự phối hợp chiếu sáng.
Quang thông và cường độ sáng:
Đơn vị quốc tế của cường độ sáng I là Candela (cd). Một lumen bằng quang thông chiếu
sáng trên mỗi mét vuông (m2) của một hình cầu có bán kính một mét (1m) khi một nguồn
ánh sáng đẳng hướng 1 Candela (nguồn phát ra bức xạ đều nhau tại mọi hướng) có vị trí tại
tâm của hình cầu. Do diện tích của hình cầu có bán kính r là 4πr2, một hình cầu có bán
kính là 1m có diện tích là 4πm2 nên tổng quang thông do nguồn 1 – cd phát ra là 4π1m. Vì
vậy quang thông do một nguồn ánh sáng đẳng hướng có cường độ I sẽ được tính theo công
thức:
Quang thông (lm) = 4π × cường độ sáng(cd)
Sự khác nhau giữa lux và lumen là lux phụ thuộc vào diện tích mà quang thông trải ra.
1000 lumen, tập trung tại một diện tích một mét vuông, chiếu sáng diện tích đó với độ
chiếu sáng là 1000 lux. Cũng 1000 lumen chiếu sáng trên diện tích mười mét vuông sẽ tạo
ra độ chiếu sáng mờ hơn, chỉ có 100 lux.
Định luật tỷ lệ nghịch với bình phương
Định luật tỷ lệ nghịch với bình phương xác định quan hệ giữa cường độ sáng từ một điểm
nguồn và khoảng cách. Định luật phát biểu rằng cường độ ánh sáng trên mỗi đơn vị diện
tích tỷ lệ nghịch với bình phương của khoảng cách tính từ nguồn (về bản chất là bán kính).
E = I / d 2
Trong đó E = độ chiếu sáng, I = cường độ sáng và d = khoảng cách
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP
3
Thiết bị điện: Chiếu sáng
Một cách viết khác đôi khi thuận tiện hơn của công thức này là:
E1 d1² = E2 d2²
Khoảng cách được đo từ điểm kiểm tra đến bề mặt phát sáng đầu tiên – dây tóc của bóng
đèn trong, hoặc vỏ thủy tinh của bóng đèn mờ.
Ví dụ: Nếu đo cường độ sáng của một bóng đèn tại khoảng cách 1,0 mét được 10,0 lm/m²
thì mật độ thông lượng tại điểm chính giữa của khoảng cách đó sẽ là bao nhiêu?
Lời giải: E1m = (d2 / d1)² * E2
= (1.0 / 0.5)² * 10.0
= 40 lm/m²
Nhiệt độ màu
Nhiệt độ màu, được thể hiện theo thang tính Kelvin (K) là biểu hiện màu sắc của đèn và
ánh sáng mà nó phát ra. Tưởng tượng một tảng sắt được nung đều cho đến khi nó rực lên
ánh sáng da cam đầu tiên, và sau đó là vàng, và tiếp tục cho đến khi nó trở nên “nóng
trắng” Tại bất kỳ thời điểm nào trong quá trình nung, chúng ta có thể đo được nhiệt độ của
kim loại theo độ Kelvin ( độ C + 273) và gán giá trị đó với màu được tạo ra. Đây là nền
tảng lý thuyết về nhiệt độ màu. Đối với đèn nóng sáng, nhiệt độ màu là giá trị “thực”; đối
với đèn huỳnh quang và đèn có ống phóng điện cao áp (HID), giá trị này là tương đối và vì
vậy được gọi là nhiệt độ màu tương quan. Trong công nghiệp, "nhiệt độ màu “ và “nhiệt độ
màu tương quan” thường có thể được sử dụng hoán đổi cho nhau. Nhiệt độ màu của đèn
làm cho đèn trở thành các nguồn sáng “ấm”, “trung tính” hoặc “mát”. Nói chung, nhiệt độ
càng thấp thì nguồn càng ấm, và ngược lại.
Độ hoàn màu
Khả năng hoàn màu bề mặt của nguồn ánh sáng có thể được đo một cách rất tiện lợi bằng
chỉ số hoàn màu. Chỉ số này dựa trên tính chính xác mà chiếc đèn được xem xét mô phỏng
một tập hợp các màu kiểm tra so với chiếc đèn mẫu, kết quả của độ phù hợp hoàn hảo là
100. Chỉ số CIE có một số hạn chế nhưng vẫn là đơn vị đo đặc tính hoàn màu của nguồn
ánh sáng được công nhận rộng rãi nhất.
Bảng 1. Ứng dụng của các nhóm hoàn màu (Cục sử dụng năng lượng hiệu quả, 2005)
Nhóm hoàn màu
Chỉ số hoàn màu
Ứng dụng đặc trưng
chung CIE(Ra)
Bất kỳ nơi nào cần có sự hoàn màu chính xác, ví dụ việc
kiểm tra in màu
Bất kỳ nơi nào cần đánh giá màu chính xác hoặc cần có
sự hoàn màu tốt vì lý do thể hiện, ví dụ chiếu sáng trưng
bày
1A
1B
Ra > 90
80 < Ra < 90
2
3
60 < Ra < 80
40 < Ra < 60
Bất kỳ nơi nào cần sự hoàn màu tương đối
Bất kỳ nơi nào sự hoàn màu ít quan trọng nhưng sự biểu
hiện màu sắc sai lệch rõ rệt là không thể chấp nhận được
Bất kỳ nơi nào sự hoàn màu không hề quan trọng và sự
biểu hiện màu sắc sai lệch rõ rệt là chấp nhận được.
4
20 < Ra < 40
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP
4
Thiết bị điện: Chiếu sáng
Việc cho rằng nhiệt độ màu và độ hoàn màu đều cùng mô tả những đặc tính giống nhau
của đèn là một quan niệm sai lầm. Cần nhắc lại rằng nhiệt độ màu mô tả sự biểu hiện màu
sắc của nguồn ánh sáng và ánh sáng được phát ra từ đó. Độ hoàn màu mô tả mức độ chính
xác mà ánh sáng biểu hiện màu trên các vật thể.
2. CÁC LOẠI HỆ THỐNG CHIẾU SÁNG
Phần này mô tả các chủng loại và thành phần của nhiều hệ thống chiếu sáng khác nhau.
2.1 Đèn sợi đốt (GLS)
Đèn nóng sáng hoạt động như một “vật thể xám”, phát ra các bức xạ có lựa chọn, hầu hết
diễn ra ở vùng có thể nhìn thấy được. Bóng đèn có một bộ phận chân không hoặc nạp khí.
Mặc dù bộ phận này ngăn sự oxy hóa của dây tóc đèn bằng vonfam, nó không ngăn ngừa
bay hơi. Bóng đèn bị tối đi là do vonfam bị bay hơi ngưng lại trên bề mặt tương đối mát
của bóng. Nhờ bộ phận nạp khí trơ, tình trạng bay hơi sẽ được ngăn chặn và trọng lượng
phân tử càng lớn thì hiệu quả của nó càng cao. Đối với những loại đèn thường, hỗn hợp
agon nitơ với tỷ lệ 9/1 được sử dụng do chi phí thấp. Kripton hoặc Xenon chỉ được sử
dụng trong những ứng dụng đặc biệt như đèn chu kỳ khi bóng đèn kích thước nhỏ giúp bù
đắp lại chi phí cao và khi hiệu suất là vấn đề cực kỳ quan trọng.
Việc nạp khí có thể làm dẫn nhiệt từ dây tóc, vì vậy độ dẫn nhiệt thấp là rất quan trọng.
Đèn nạp khí thường hợp nhất các dây chì trong dây dẫn chính. Một khe hở nhỏ có thể gây
phóng điện, có khả năng kéo theo dòng điện mạnh. Vì khe nứt của dây tóc thường báo hiệu
kết thúc tuổi thọ của đèn nên các cầu chì mạch sẽ không dễ bị hư hỏng.
Bức xạ có thể
nhìn thấy được
Thất thoát do dẫn
nhiệt và đối lưu
Bức xạ tia hồng ngoại
Hình 2. Đèn sợi đốt và sơ đồ năng lượng của đèn sợi đốt
(Ủy ban về sử dụng năng lượng hiệu quả, 2005)
Đặc điểm
Hiệu suất – 12 lumen/Oát
Chỉ số hoàn màu – 1A
Nhiệt độ màu – Ấm (2.500K – 2.700K)
Tuổi thọ của đèn – 1 – 2.000 giờ
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP
5
Thiết bị điện: Chiếu sáng
2.2 Đèn Halogen-Vonfam
Đèn halogen là một loại đèn nóng sợi đốt. Loại đèn này có dây tóc bằng vonfam giống
như đèn sợi đốt bình thường mà bạn sử dụng tại nhà, tuy nhiên bóng đèn được bơm đầy
bằng khí halogen. Nguyên tử vonfam bay hơi từ dây tóc nóng và di chuyển về phía thành
mát hơn của bóng đèn. Các nguyên tử vonfam, oxy và halogen kết hợp với nhau tại thành
bóng để tạo nên phân tử vonfam oxyhalogen. Nhiệt độ ở thành bóng giữ cho các nguyên tử
vonfam oxyhalogen ở dạng hơi. Các phân tử này di chuyển về phía dây tóc nóng nơi nhiệt
độ cao hơn tách chúng ra khỏi nhau. Nguyên tử vonfam lại đông lại trên vùng mát hơn của
dây tóc-không phải chính xác ở những vị trí mà chúng bị bay hơi. Các khe hở thường xuất
hiện gần các điểm nối giữa dây tóc vonfam và dây đầu vào bằng molypđen, nơi nhiệt độ
giảm đột ngột.
Hình 33 Đèn halogen vonfam
Đặc điểm
Hiệu suất – 18 lumen/Oát
Chỉ số hoàn màu – 1A
Nhiệt độ màu – Ấm (3.000K- 3.200K)
Tuổi thọ của đèn – 2 – 4.000 giờ
Ưu điểm
Nhược điểm
Giá cao hơn
Gọn hơn
Tuổi thọ dài hơn
Sáng hơn
Ánh sáng trắng hơn (nhiệt độ màu cao hơn)
Nhiều tia hồng ngoại hơn
Nhiều tia cực tím hơn
Khó cầm giữ
2.3 Đèn huỳnh quang
2.3.1 Đặc điểm của đèn huỳnh quang
Đèn huỳnh quang có hiệu suất lớn hơn đèn sợi đốt tiêu chuẩn từ 3 đến 5 lần và có tuổi thọ
từ 10 đến 20 lần. Dòng điện chạy qua chất khí hoặc kim loại bay hơi có thể gây ra bức xạ
điện từ tại những bước sóng nhất định tuỳ theo thành phần cấu tạo hoá học và áp suất khí.
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP
6
Thiết bị điện: Chiếu sáng
Bộ khởi động
Chấn lưu
Hình 4a. Đèn huỳnh quang
Bức xạ nhìn
thấy được
Thất thoát do dẫn nhiệt
và đối lưu
Hình 4b. Sơ đồ dòng năng lượng của đèn huỳnh quang
Phía bên trong thành thủy tinh có một lớp photpho mỏng, được chọn để hấp thu bức xạ UV
và truyền bức xạ này ở vùng có thể nhìn thấy được. Quy trình này có hiệu suất khoảng
50%. Đèn huỳnh quang là loại đèn “catốt nóng”, do catốt được nung nóng là một phần
trong quy trình ban đầu. Catốt là những dây tóc Vonfam với một lớp bari cacbonat. Khi
được nung nóng, lớp này sẽ cung cấp các electron bổ sung để giúp phóng điện. Lớp phát
xạ này không được nung quá, nếu không tuổi thọ của đèn sẽ giảm xuống. Đèn sử dụng
thủy tinh natri cacbonat, một chất truyền tia cực tím kém. Lượng thủy ngân nhỏ, thường là
12mg. Những loại đèn mới nhất đang sử dụng hỗn hợp thủy ngân, do đó liều lượng gần đạt
đến 5mg. Điều này giúp duy trì áp suất thủy ngân tối ưu trên dải nhiệt độ rộng hơn. Đặc
tính này rất hữu ích cho chiếu sáng bên ngoài và chiếu sáng các đồ đạc nhỏ gọn ở hốc
tường.
2.3.2 Đèn huỳnh quang T12, T10, và T5 khác nhau như thế nào?
Bốn loại đèn này khác nhau về đường kính (từ 1,5 inch hay 12/8 inch đối với T12 đến
0,625 hay 5/8 inch đối với đèn T5). Hiệu suất của các loại đèn này cũng khác nhau. Đèn
T5 & T8 cho hiệu suất cao hơn 5 phần trăm so với đèn T12 40 Oát, và hai loại này được ưa
chuộng lắp đặt nhiều hơn trong các hệ thống chiếu sáng.
2.3.3 Ảnh hưởng của nhiệt độ
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP
7
Thiết bị điện: Chiếu sáng
Đèn huỳnh quang đạt được hiệu suất hoạt động tốt nhất khi nhiệt độ môi trường vào
khoảng 20 đến 30°C. Nhiệt độ thấp hơn có thể làm giảm áp suất thủy ngân, có nghĩa là
năng lượng tia cực tím tạo ra sẽ giảm; vì vậy sẽ có ít năng lượng tia cực tím tác dụng với
photpho và kết quả là tạo ra ít ánh sáng hơn. Nhiệt độ cao có thể làm dịch chuyển bước
sóng của tia cực tím, làm cho bước sóng gần vùng quang phổ nhìn thấy được. Bước sóng
dài hơn của tia cực tím sẽ có ít tác dụng với photpho hơn, và vì vậy hiệu suất sáng sẽ bị
giảm. Ảnh hưởng chung là hiệu suất sáng giảm hơn nếu nhiệt độ môi trường lớn hơn hoặc
nhỏ hơn mức nhiệt độ tối ưu.
Đặc điểm
Halogen photphat
Hiệu suất – 80 lumen/Watt (bộ điều khiển HF tăng
hiệu suất thêm 10%)
Chỉ số hoàn màu –2-3
Nhiệt độ màu – Bất kỳ
Tuổi thọ của đèn – 7 – 15.000 giờ
Photpho hóa trị ba
Hiệu suất– 90 lumen/Oát
Chỉ số hoàn màu – -1B
Nhiệt độ màu – Bất kỳ
Tuổi thọ của đèn – 7 – 15.000 giờ
2.3.4 Đèn huỳnh quang compact
Loại đèn huỳnh quang compact xuất hiện gần đây đã mở ra một thị trường hoàn toàn mới
của nguồn sáng huỳnh quang. Những chiếc đèn này cho phép thiết kế bộ đèn nhỏ hơn
nhiều, có thể cạnh tranh với loại đèn nóng sáng và đèn hơi thủy ngân trên thị trường đồ
chiếu sáng có hình tròn hoặc vuông. Sản phẩm bán trên thị trường có bộ điều khiển gắn
liền (CFG) hoặc điều khiển tách rời (CFN).
Đặc điểm
Hiệu suất – 60 lumen/Oát
Chỉ số hoàn màu – 1B
Nhiệt độ màu- Ấm, Trung bình
Tuổi thọ của đèn – 7 – 10.000 giờ
Hình 5 : CFL
2.4 Đèn hơi Natri
2.4.1 Đèn hơi Natri cao áp
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP
8
Thiết bị điện: Chiếu sáng
Đèn hơi Natri cao áp (HPS) được sử dụng rộng rãi trong các ứng dụng chiếu sáng ngoài
trời và chiếu sáng công nghiệp. Hiệu suất cao là đặc điểm ưu việt hơn của loại đèn này so
với đèn halogen kim loại vì những ứng dụng này không đòi hỏi độ hoàn màu cao. Khác với
đèn thủy ngân và đèn hologen kim loại, đèn HPS không có các điện cực khởi động, balat
chấn lưu bao gồm tác-te điện tử cao áp.Ống hồ quang được làm bằng gốm, có thể chịu
được nhiệt độ lên đến 2372F. Ống được nạp khí xenon giúp tạo hồ quang cũng như hỗn
hợp khí thủy ngân và natri.
Ống hồ quang
Bộ khởi động
Bức xạ nhìn
thấy được
Thất thoát do dẫn
nhiệt và đối lưu
Bức xạ tia hồng ngoại
0.5% UV bức xạ tia cực tím
Sơ đồ dòng năng lượng của đèn hơi Natri cao áp
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP
9
Thiết bị điện: Chiếu sáng
Đặc điểm
Hiệu suất – 50 - 90 lumens/Watt (chỉ số hoàn màu tốt hơn, hiệu suất thấp
hơn)
Chỉ số hoàn màu – 1 – 2
Nhiệt độ màu – Ấm
Tuổi thọ của đèn – 24.000 giờ, duy trì quang thông đặc biệt tốt
Làm nóng – 10 phút, làm nóng trở lại – trong vòng 60 giây
Sử dụng đèn sodium tại áp suất và nhiệt độ cao hơn sẽ làm đèn phản ứng cao
hơn.
Bao gồm 1-6 mg natri và 20mg thủy ngân
Khí nạp là Xenon.Tăng lượng khí sẽ cho phép giảm lượng thủy ngân, nhưng
sẽ khó khởi động đèn hơn.
Ống hồ quang được đặt trong một bóng đèn có lớp khuyếch tán để giảm
chói.
Áp suất càng cao, dải bước sóng càng rộng và chỉ số hoàn màu càng tốt, hiệu
suất càng thấp.
2.4.1 Đèn hơi Natri hạ áp
Mặc dù đèn hơi Natri hạ áp (LPS) tương tự như hệ thống huỳnh quang (vì chúng đều là hệ
thống hạ áp), nhưng loại đèn này thường được xếp vào họ đèn HID. Đèn LPS là nguồn
sáng thành công nhất, nhưng chất lượng lại kém nhất trong tất cả các loại đèn. Là nguồn
ánh sáng đơn sắc, tất cả các màu mà LPS thể hiện là đen, trắng, hoặc bóng của màu xám.
Đèn LPS có thể sử dụng trong mức điện áp từ 18-180. Đèn LPS thường được hạn chế sử
dụng cho các ứng dụng ngoài trời như chiếu sáng an ninh hoặc chiếu sáng đường phố và
các ứng dụng hạ áp trong nhà không cần chất lượng màu tốt (như cầu thang). Tuy nhiên, vì
độ hoàn màu kém nên nhiều đô thị không cho phép sử dụng chúng cho chiếu sáng đường
phố.
Đặc điểm
Hiệu suất – 100 – 200 lumen/Oát
Chỉ số hoàn màu – 3
Nhiệt độ màu – Vàng (2,200K)
Tuổi thọ của đèn – 16,000 giờ
Khởi động – 10 phút, làm nóng trở lại – lên đến 3 phút
2.5 Đèn hơi thủy ngân
Đèn hơi thủy ngân là kiểu đèn HID cổ nhất. Mặc dù có tuổi thọ cao và chi phí ban đầu
thấp, đèn có hiệu suất kém (30 đến 65 lumen trên watt, chưa kể thất thoát balat chấn lưu)
và phát ra ánh sáng màu xanh yếu. Có lẽ vấn đề quan trọng nhất liên quan đến đèn hơi thủy
ngân là làm sao thay thế chúng bằng những loại đèn HID hoặc huỳnh quang có hiệu suất
và độ hoàn màu tốt hơn. Đèn hơi thủy ngân loại rõ, phát ra ánh sáng màu xanh da trời-xanh
lá cây, gồm có ống hồ quang với các điện tử Vonfam ở cả hai đầu. Những chiếc đèn này có
hiệu suất thấp nhất trong họ đèn HID, quang thông giảm nhanh và chỉ số hoàn màu thấp.
Do những đặc điểm này nên các nguồn sáng HID khác đã thay thế đèn hơi thủy ngân trong
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP 10
Thiết bị điện: Chiếu sáng
Hình 7. Đèn hơi thủy ngân và sơ đồ dòng năng lượng
Đặc điểm
Hiệu suất – 50 - 60 lumen/Watt (trừ phần L)
Chỉ số hoàn màu – 3
Màu nhiệt độ – Trung gian
Tuổi thọ của đèn – 16.000 – 24.000 giờ, duy trì quang thông kém
Điện cực thứ ba có nghĩa bộ điều khiển đơn giản hơn và rẻ hơn.Một số nước đã
sử dụng MBF cho chiếu sáng đường phố nơi mà loại đèn SOX vàng được xem là
không phù hợp.
Ống hồ quang chứa 100 mg thủy ngân và khí agon.Vỏ bằng thạch anh
Không có catốt nung trước, điện cực thứ ba với khe hở ngắn hơn để bắt đầu
phóng điện.
Bóng đèn bọc photpho bên ngoài. Nó cung cấp ánh sáng đỏ bổ sung sử dụng tia
cực tím để khắc phục xu hướng phóng ánh sáng màu xanh da trời/xanh lá cây
Vỏ thủy tinh bên ngoài ngăn bức xạ cực tia cực tím.
2.6 Đèn kết hợp
Đèn kết hợp thường được miêu tả là đèn hai trong một. Đèn kết hợp hai nguồn sáng bao
xung quanh bởi một bóng đèn nạp khí. Một nguồn là ống phóng thủy ngân thạch anh (như
đèn thủy ngân) và nguồn kia là dây tóc Vonfam được mắc nối tiếp với nó. Dây tóc đóng
vai trò như một balat chấn lưu để ống phóng điện ổn định công suất dòng điện, và vì vậy
không cần balat chấn lưu nữa. Dây tóc đèn Vonfam được quấn theo cấu trúc bao quanh
ống phóng điện và được mắc nối tiếp với nó. Lớp bột huỳnh quang ở bên trong thành đèn
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP 11
Thiết bị điện: Chiếu sáng
Đặc điểm
Công suất danh nghĩa đặc trưng 160 W
Hiệu suất từ 20 đến 30 Lm/W
Hệ số công suất cao 0,95
Tuổi thọ 8000 giờ
Hình 8. Đèn kết hợp
2.7 Đèn halogen kim loại
Đèn halogen hoạt động tương tự đèn halogen vonfram. Khi nhiệt độ tăng, hợp chất halogen
diễn ra sự phân tách, giải phóng kim loại về phía hồ quang. Halogen ngăn thành đèn bằng
thạch anh khỏi bị kim loại có tính kiềm tấn công.
Đặc điểm
Hiệu suất – 80 lumen/Oát
Chỉ số hoàn màu – 1A – 2 tùy thuộc vào hỗn hợp halogen
Nhiệt độ màu – 3,000K – 6,000K
Tuổi thọ của đèn – 6.000 – 24.000 giờ, duy trì quang thông kém
Khởi động – 2-3 phút, làm nóng lại 10-20 phút
Lựa chọn về màu, kích thước và chủng loại của MBI đa dạng nhất so với các loại đèn
khác. Chúng là loại đèn hiện đại hơn so với hai loại đèn phóng điện cường độ cao
khác, do chúng có hiệu suất tốt hơn.
Bằng cách thêm các kim loại khác vào thủy ngân, có thể phát ra quang phổ khác.
Một số chiếc đèn MBI sử dụng điện cực thứ ba để khởi động, nhưng những chiếc
khác, đặc biệt đèn trưng bày nhỏ hơn, đòi hỏi xung đánh lửa điện áp cao.
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP 12
Thiết bị điện: Chiếu sáng
Bức xạ có
ể nhìn thấy
Bức xạ tia hồng ngoại
Bức xạ tia cực tím
Thất thoát do dẫn nhiệt và đối lưu
2.8 Đèn LED
Đèn LED là loại đèn mới nhất bổ sung vào danh sách các nguồn sáng sử dụng năng lượng
hiệu quả. Trong khi đèn LED phát ra ánh sáng nhìn thấy được ở dải quang phổ rất hẹp,
chúng có thể tạo ra "ánh sáng trắng”. Điều này được thực hiện nhờ đèn LED xanh có phủ
photpho hay dải màu đỏ-xanh da trời-xanh lá cây. Đèn LED có tuổi thọ từ 40.000 đến
100.000 giờ tùy thuộc vào màu sắc. Đèn LED đã được sử dụng trong nhiều ứng dụng chiếu
sáng, bao gồm biển báo lối thoát, đèn tín hiệu giao thông, đèn dưới tủ, và nhiều ứng dụng
trang trí khác. Mặc dù còn mới mẻ, công nghệ đèn LED đang phát triển nhanh và rất đáng
hứa hẹn trong tương lai. Tại đèn tín hiệu giao thông, một thị trường thế mạnh của LED, tín
hiệu đèn đỏ chỉ huy bao gồm 196 đèn LED chỉ tiêu thụ 10W trong khi đèn nóng sáng sẽ
tiêu thụ 150W. Các ước tính khác nhau về khả năng tiết kiệm năng lượng rơi vào khoảng
từ 82% đến 93%. Các sản phẩm LED xuất hiện dưới nhiều dạng khác nhau bao gồm cả đèn
ở thanh, bảng điều khiển và vít trong đèn LED, thường chỉ sử dụng 1-5W mỗi đèn báo
hiệu, đem lại hiệu quả tiết kiệm đáng kể so với đèn nóng sáng với lợi thế tuổi thọ lâu hơn,
giúp giảm yêu cầu bảo trì.
2.9 Thành phần chiếu sáng
2.9.1 Nguồn phát sáng/Mặt phản xạ
Yếu tố quan trọng nhất khi lắp đèn, ngoài bóng đèn ra chính là mặt phản xạ. Mặt phản xạ
ảnh hưởng đến lượng ánh sáng đèn tiếp cận được vùng cần chiếu sáng cũng như cách thức
phân phối chiếu sáng. Nói chung mặt phản xạ thường ở dạng khuếch tán (mài trắng được
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP 13
Thiết bị điện: Chiếu sáng
sơn hoặc được tráng bột) hay dạng phản quang (được đánh bóng hoặc trông như gương).
Mức độ phản xạ của vật liệu phản xạ và hình dáng mặt phản xạ ảnh hưởng trực tiếp đến
hiệu quả và hiệu suất lắp đèn. Mặt phản xạ khuếch tán thông thường có hiệu suất phản xạ
đạt 70-80% khi còn mới. Vật liệu phản xạ cao hay bán khuếch tán loại mới có hệ số phản
xạ lên tới 85%. Bộ khuếch tán thông thường hấp thu và phát tán nhiều ánh sáng hơn là
phản chiếu ánh sáng tập trung vào khu vực yêu cầu. Cùng với thời gian chỉ số phản xạ có
thể giảm xuống do bụi bẩn tích tụ hay do hiện tượng ố vàng mà đèn UV gây ra. Mặt phản
quang hiệu quả hơn nhiều vì chúng phát huy tối đa khả năng quang học và hệ số phản
chiếu nên cho phép kiểm soát ánh sáng và chế độ đóng ngắt chuẩn xác hơn. Trong điều
kiện mới, chúng vẫn đảm bảo được toàn bộ chỉ số phản xạ trong phạm vi 85-96%. Khi bị
cũ, những giá trị này không bị hao hụt quá nhiều như mặt phản xạ thông thường. Vật liệu
được sử dụng nhiều nhất là nhôm anôt hóa (hệ số phản xạ 85-90%) và sợi bạc được cán
thành lớp kim loại (hệ số phản xạ 91-95%). Nhôm tráng được sử dụng ít hơn (hệ số phản
xạ 88-96%) vì mặt phản xạ quang học phải được giữ sạch thì mới có hiệu quả, do vậy
không nên sử dụng chúng trong các cụm dây cầu chì hở kiểu công nghiệp vì chắc chắn
chúng sẽ bị bụi bẩn.
Hình 10. Bộ đèn gương quang học
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP 14
Thiết bị điện: Chiếu sáng
2.9.2 Bộ phận phụ trợ
Bộ phận phụ trợ được sử dụng trong thiết bị chiếu sáng bao gồm:
Chấn lưu: Một thiết bị hạn chế dòng điện giúp giảm điện trở âm của các loại đèn
phóng điện. Đối với đèn huỳnh quang, thiết bị này giúp tích tụ lượng điện áp ban đầu
cần thiết khi bật đèn.
Bộ đánh lửa: Thiết bị này dùng để bật đèn halogen kim loại và đèn hơi natri có cường
độ cao.
Bảng dưới cho biết đặc tính chiếu sáng của các thể sáng thường được sử dụng:
Bảng 2: Đặc tính chiếu sáng của các thể sáng thường được sử dụng
Lum / Oát
Chỉ số hoàn
Tuổi thọ
(Giờ)
Loại đèn
Đèn sợi đốt
Ứng dụng đặc trưng
màu
Phạm vi
TB
8-18
14
Hoàn hảo Gia đình, khách sạn,
chiếu sáng chung,
1000
chiếu sáng khẩn cấp
Đèn huỳnh quang
46-60
50
Tốt, đặc Văn phòng, cửa hàng,
biệt khi có bệnh viện, gia đình
lớp bọc
5000
Đèn huỳnh quang
compact (CFL)
40-70
44-57
60
50
Rất tốt
Khách sạn, cửa hàng,
gia đình, văn phòng
8000-
10000
Đèn thủy ngân cao áp
(HPMV)
Trung bình Chiếu sáng chung
trong nhà máy, ga ra,
đỗ xe, chiếu sáng bằng
đèn pha
5000
Đèn halogen
18-24
20
Hoàn hảo Trưng bày, chiếu sáng 2000-4000
bằng đèn pha, khu
triển lãm ở sân vận
động, khu vực xây
dựng
Đèn hơi Natri cao áp
(HPSV) SON
67-121
90
Trung bình Chiếu sáng chung
trong nhà máy, kho
6000-
12000
hàng, đèn đường
Đèn hơi Natri hạ áp
(LPSV) SOX
101-175
150
Kém
Lòng đường, đường
hầm, kênh, đèn đường
6000-
12000
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP 15
Thiết bị điện: Chiếu sáng
3. ĐÁNH GIÁ HỆ THỐNG CHIẾU SÁNG
Phần này bao gồm nội dung thiết kế hệ thống chiếu sáng nội thất và phương pháp nghiên
cứu sử dụng năng lượng hiệu quả của hệ thống chiếu sáng. Phần này cũng đưa ra chỉ số
chiếu sáng cần thiết cho mỗi loại công việc khác nhau theo tiêu chuẩn của Ấn Độ.
3.1 Thiết kế hệ thống chiếu sáng
3.1.1 Lượng ánh sáng cần thiết
Mọi công việc đều yêu cầu mức chiếu sáng nhất định lên bề mặt cơ thể. Đảm bảo chiếu
sáng tốt là điều cần thiết để thực hiện các công việc cần chiếu sáng. Việc chiếu sáng tốt
cho phép mọi người làm việc đạt năng suất cao hơn. Thông thường để đọc sách phải cần
100 đến 200 lux. Vì thế câu hỏi đầu tiên đối với nhà thiết kế là chọn được mức chiếu sáng
phù hợp. Ủy ban quốc tế về chiếu xạ (CIE) và Hội các kỹ sư ánh sáng (IES) đã đưa ra các
mức chiếu sáng cho các loại công việc khác nhau. Những chỉ số này từ đó đã trở thành tiêu
chuẩn quốc gia và quốc tế trong thiết kế chiếu sáng (Bảng nêu phía dưới). Câu hỏi thứ hai
là về chất lượng đèn. Trong hầu hết trường hợp, chất lượng được hiểu là độ hoàn màu. Phụ
thuộc vào từng loại công việc mà ta có thể chọn các loại đèn khác nhau dựa trên chỉ số
hoàn màu.
Mức chiếu
Ví dụ về các khu vực hoạt động
sáng (lux)
Chiếu sáng chung đối với các 20
Chiếu sáng dịch vụ tối thiểu tại các khu vực đi lại bên
ngoài, các cửa hàng ngoài trời, các chuồng gia súc
Lối đi bộ và bậc lên xuống.
Khu vực nồi hơi.
Trạm biến thế, gian lò,.v...v.
phòng và khu vực hoặc không
được sử dụng thường xuyên
hoặc/và các công việc cần
chiếu sáng bình thường hay
đơn giản
50
70
100
150
Khu vực đi lại trong nhà máy, cửa hàng và phòng cất
trữ
200
300
Chiếu sáng dịch vụ tối thiểu
Gia công nguội vừa và gia công cơ khí, quy trình
chung trong ngành hóa chất và thực phẩm, các hoạt
động đọc sách và lập hồ sơ thông thường.
Giá treo, kiểm tra, phòng thiết kế, gia công nguội tinh
và dây chuyền máy móc, nhuộm màu, công việc thiết
kế quan trọng
450
Chiếu sáng chung
dành cho nội thất
1500
Gia công nguội rất tinh và gia công cơ khí, công cụ
và dây chuyền máy móc đòi hỏi sự chính xác đến
từng chi tiết nhỏ, các linh kiện điện tử, đo và kiểm tra
các bộ phận phức tạp (có thể được chiếu sáng cục bộ)
Những công việc cần sự chính xác đến từng chi tiết,
ví dụ như các bộ phận rất nhỏ của công cụ, chế tạo
đồng hồ, chạm khắc
Chiếu sáng cục bộ bổ sung
đối với những công việc đòi
hỏi sự chính xác về thị giác
3000
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP 16
Thiết bị điện: Chiếu sáng
3.1.2 Thiết kế chiếu sáng nội thất
Quy trình thiết kế chiếu sáng từng bước được minh họa phía dưới có kèm theo ví dụ. Hình
sau nêu các thông số của một không gian thường gặp.
Độ cao
lắp đặt
Độ
cao
trần
nhà
Bàn làm việc
Chiều dài
Hình 11. Phòng có các kích thước
Bước 1: Quyết định mức chiếu sáng cần thiết lên bề mặt làm việc, loại đèn và nguồn
phát sáng
Phải tiến hành đánh giá sơ bộ về loại chiếu sáng cần thiết, thường thì quyết định được đưa
ra dựa trên tính kinh tế và tính thẩm mỹ. Đối với các công việc văn phòng bình thường cần
mức chiếu sáng 200 lux.
Đối với không gian văn phòng sử dụng điều hòa, chúng ta nên chọn đèn tuýp huỳnh quang
36W bộ đôi. Nguồn phát sáng được phủ men sứ, thích hợp cho loại đèn trên. Cần có bảng
hệ số sử dụng cho bộ đèn này từ nhà sản xuất để tính toán chi tiết hơn.
Bước 2: Thu thập số liệu phòng theo mẫu dưới đây:
Kích thước phòng
Chiều dài
Chiều rộng
Diện tích sàn
nhà
Chiều cao
trần nhà
Trần nhà
Tường
L1 10
L2 10
m
m
m
2
L3 100
L4 3,0
m
Hệ số phản xạ bề mặt
L5 0,7 p.u
L6 0,5 p.u
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP 17
Thiết bị điện: Chiếu sáng
Sàn nhà
L7 0,2 p.u
Chiều cao bề mặt làm việc tính từ sàn
nhà
Chiều cao bộ đèn tính từ sàn nhà
L8 0,9
L9 2,9
m
m
Chỉ số phản xạ thường sử dụng đối với L5, L6, L7 là:
Trần Tườn Sàn
nhà
g
nhà
Văn phòng có điều hòa
Công nghiệp nhẹ
0,7
0,5
0,2
0,5
0,3
0,3
0,2
0,1
0,1
Công nghiệp nặng
Bước 3: Tính chỉ số đo phòng
Dài x Rộng
Cao x (Dài + Rộng)
Chỉ số phòng
= 10 X 10 / [2 *(10 + 10)] = 2,5
Bước 4: Tính hệ số sử dụng
Hệ số sử dụng được định nghĩa như là tỷ lệ phần trăm của lumen đèn trần phát ra nguồn
sáng và truyền đến bề mặt làm việc. Hệ số này bao gồm cả ánh sáng trực tiếp phát ra từ
nguồn phát sáng cũng như ánh sáng phản chiếu ra ngoài bề mặt căn phòng. Nhà sản xuất sẽ
cấp cho mỗi bộ đèn một bảng CU riêng lấy từ báo cáo thử nghiệm trắc quang. Sử dụng
bảng có sẵn từ nhà sản xuất có thể quyết định hệ số sử dụng để lắp các loại đèn khác nhau
nếu biết hệ số phản xạ của tường và trần nhà, biết loại nguồn phát sáng và xác định được
chỉ số đo phòng. Đối với đèn tuýp đôi, hệ số sử dụng là 0,66 tương ứng với chỉ số đo
phòng là 2,5
Bước 5: Tính số mối lắp cần thiết bằng cách áp dụng công thức sau:
Trong đó:
N = Số mối lắp
E = Mức lux cần thiết lên bề mặt làm việc
A = Diện tích (L x W)
F = Tổng lượng dòng (lumen) của tất cả các đèn trong một mối lắp
UF = Hệ số sử dụng lấy từ bảng đối với mối lắp
LLF = Hệ số thất thoát ánh sáng. Hệ số này tính độ hao mòn theo thời gian của lượng ánh
sáng phát ra từ đèn và lượng bụi tích tụ trên mối lắp và trên tường nhà.
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP 18
Thiết bị điện: Chiếu sáng
LLF = Lumen đèn MF x Nguồn sáng MF x Bề mặt căn phòng MF
Chỉ số LLF thường gặp
Văn phòng có điều hòa
Công nghiệp sạch
Công nghiệp không sạch
0,8
0,7
0,6
200 ×100
N = 2 × 3050 × 0,66 × 0,8
= 6,2; như vậy sẽ cần đèn tuýp đôi 6 nos. Tổng số đèn 36W là 12.
Bước 6: Bố trí các bộ đèn để đảm bảo tính đồng đều
Mọi bộ đèn đều được xác định một tỷ lệ không gian so với chiều cao. Trong các phương
pháp thiết kế trước đây, tỷ lệ đồng đều, nghĩa là tỷ lệ chiếu sáng tối thiểu so với chiếu sáng
trung bình được giữ ở mức 0,8 và tỷ lệ hợp lý của không gian so với chiều cao được xác
định để đảm bảo tính đồng đều. Trong các thiết kế hiện đại có kết hợp giữa việc tiết kiệm
năng lượng và việc chiếu sáng thì quan điểm chủ đạo là đảm bảo độ đồng đều từ 1/3 tới
1/10 phụ thuộc vào từng loại công việc. Chỉ số được áp dụng cho loại đèn trên là 1,5. Nếu
tỷ lệ thực tế cao hơn chỉ số được nêu, độ chiếu sáng đồng đều sẽ giảm xuống. Đối với mẫu
bố trí lắp đèn, tham khảo hình 12. Nguồn phát sáng gần tường chỉ nên chiếm 1 nửa không
gian hay ít hơn.
Không gian làm
Lắp đèn
việc
Hình 12. Bố trí đèn
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP 19
Thiết bị điện: Chiếu sáng
Không gian giữa các bộ đèn = 10/3 = 3,33 m
Chiều cao lắp đặt = 2,0 m
Tỷ lệ không gian so với chiều cao = 3,33/2,0 = 1,66
Con số này gần với dung sai và vì vậy được chấp nhận.
Tốt hơn nên chọn bộ đèn có SHR lớn. Làm vậy có thể giảm số mối lắp và tải trọng chiếu
sáng liên kết.
3.2 Mức chiếu sáng áp dụng cho các loại công việc / hoạt động / địa điểm khác
nhau
3.2.1 Các đề xuất chiếu sáng
Phạm vi
chiếu sáng:
Mức chiếu sáng tối thiểu đối với khu vực nội thất không có người làm việc là 20
lux (tính trên IS là 3646). Hệ số khoảng 1,5 cho thấy sự chênh lệch rất quan
trọng dù là nhỏ nhất trong mức độ ảnh hưởng của việc chiếu sáng. Vì vậy, phạm
vi chiếu sáng sau được đưa ra.
20–30–50–75–100–150–200–300–500–750–1000–1500–2000…lux
Biên độ ánh Bởi vì các tình huống diễn ra rất khác nhau dù cùng một ứng dụng được sử dụng
sáng:
cho khu vực nội thất khác nhau hay cùng một loại hoạt động trong các điều kiện
khác nhau, biên độ ánh sáng được đưa ra cho mỗi kiểu nội thất hay mỗi loại hoạt
động phù hợp với một chỉ số chiếu sáng duy nhất. Mỗi biên độ bao gồm ba mức
liên tục trong phạm vi chiếu sáng được đề xuất. Đối với khu vực làm việc thì chỉ
số trung bình (R) của mỗi biên độ cho thấy mức chiếu sáng dịch vụ được đề
xuất sẽ được sử dụng trừ khi một hay nhiều hệ số sau được áp dụng.
Chỉ số cao (H) của biên độ nên được sử dụng trong các trường hợp đặc biệt, ở đó hệ số
phản xạ hay độ tương phản thấp xảy ra, các sai số nếu chỉnh lưu sẽ rất tốn kém, việc chiếu
sáng là bắt buộc, độ chính xác hay năng suất cao là yếu tố quan trọng và khả năng thị giác
tốt của người lao động có thể giúp thực hiện điều này.
Tương tự, chỉ số thấp (L) của biên độ có thể được sử dụng khi hệ số phản xạ và tương
phản cực kỳ cao, tốc độ và độ chính xác không quan trọng và công việc được tiến hành
không thường xuyên.
Chiếu sáng đề xuất
Bảng sau nêu biên độ chiếu sáng đề xuất cho các công việc và hoạt động khác nhau. Chỉ số
có liên quan đến yêu cầu thị giác của công việc, đến sự thỏa mãn của người sử dụng, đến
kinh nghiệm thực tiễn và đến nhu cầu sử dụng năng lượng có sinh lợi.
Hướng dẫn sử dụng năng lượng hiệu quả trong các ngành công nghiệp Châu Á –
©UNEP 20
Tải về để xem bản đầy đủ
40 trang
26360
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình Thiết bị chiếu sáng", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giao_trinh_thiet_bi_chieu_sang.pdf
