Tài liệu hướng dẫn thí nghiệm Máy điện - Bài 4: Máy điện một chiều
Thê nghiãm May âiãn
Trang 22
BAI THÊ NGHIÃM SÄ 4
MAY ÂIÃN MÄT CHIÃU
I. MUC ÂÊCH VA YÃU CÁU THÊ NGHIÃM:
1. Muc âêch:
- Tçm hiãu cáu tao va nguyãn ly lam viãc cua may âiãn mät chiãu.
- Xac âënh cac thäng sä cua may âiãn mät chiãu.
- Xac âënh mät sä âæång âàc tênh cua may âiãn mät chiãu.
2. Yãu cáu :
- Xem ky phán phu luc âã biãt âæåc cac thiãt bë, cach ghep näi, cac tæ va thuát ngæ
måi cán thiãt cho bai thê nghiãm.
- Xem lai ly thuyãt vã may âiãn mät chiãu.
- Tçm hiãu cáu tao ghi cac sä liãu âënh mæc cua may âiãn mät chiãu thê nghiãm.
II. TOM TÀC LY THUYÃT
1. Cáu tao va nguyãn ly lam viãc
May âiãn mät chiãu co thã la may phat hoàc âäng cå âiãn va co cáu tao giäng nhau.
Nhæng phán chênh cua may âiãn mät chiãu gäm phán cam (stator) va phán æng (phán quay,
rotor).
Phán cam hay con goi la stator gäm co cac bä
phán chênh nhæ sau :
+ Cæc tæ chênh (hçnh 4-1) la bä phán sinh ra
tæ træång, gäm co loi thep va dáy quán kêch tæ läng
ngoai loi thep cæc tæ, dong âiãn chay trong dáy
quán kêch tæ sao cho cac cæc tæ tao ra co cæc tênh
liãn tiãp luán phiãn nhau. Cæc tæ chênh lam bàng
nhæng la thep ky thuát âiãn ep lai, tan chàc va gàn
vao vo may nhå cac buläng.
+ Cæc tæ phu âàc giæa cac cæc tæ chênh va
dung âã cai thiãn âäi chiãu. Loi thep cæc tæ phu
thæång lam bàng thep khäi va gàn vao vo may nhå
Hçnh 4.1 Cæc tæ chênh
cac buläng.
+ Gäng tæ dung lam mach tæ, näi liãn giæa cac cæc tæ âäng thåi dung lam vo may.
Trong may âiãn nho thæång lam bàng thep tám uän räi han lai, trong may âiãn lån thæång
dung thep âuc.
+ Cac bä phán khac gäm co nàp may va cå cáu chäi than. Cå cáu chäi than âã âæa âiãn
tæ phán quay ra ngoai gäm co chäi than âàt trong häp chäi than va nhå co lo xo ep chäi nãn
chäi than tç chàt lãn cä gop.
Thê nghiãm May âiãn
Trang 23
Phán æng cua may âiãn mät chiãu gäm loi thep, dáy quán phán æng, cä gop va truc may.
Loi thep phán æng dung âã dán tæ. No la hçnh tru thæång âæåc lam bàng cac la thep ky
thuát âiãn day 0,5 mm, hai màt co phu sån cach âiãn mong räi ghep lai. Cac la thep âæåc dáp
cac lä âã gàn rätor våi truc va lä thäng gio. Màt ngoai loi thep âæåc dáp cac ranh âã âàt dáy
quán phán æng (hçnh 4.2).
Hçnh 4.2 La thep rotor
Hçnh 4.3 Phiãn âäi chiãu va cä gop
Dáy quán phán æng la phán sinh ra sââ va co dong âiãn chay qua. Dáy quán phán æng
thæång lam bàng dáy âäng co boc cach âiãn, gäm nhiãu phán tæ màc näi tiãp våi nhau, âàt
trong cac ranh cua phán æng tao thanh mät hoàc nhiãu vong kên.
Cä gop (vanh gop hay con goi la vanh âäi chiãu) dung âã âäi chiãu dong âiãn xoay
chiãu thanh dong âiãn mät chiãu (hçnh 4.3).gäm nhiãu phiãn âäng hçnh âuäi nhan âæåc ghep
thanh mät khäi hçnh tru, cach âiãn våi nhau va cach âiãn våi truc may.
Cac bä phán khac nhæ truc may, quat lam mat may...
Så âä nguyãn ly lam viãc cua may phat âiãn mät chiãu nhæ hçnh 4.4. May gäm co mät
khung dáy abcd co âáu näi våi hai phiãn gop. Khung dáy va phiãn gop quay quanh truc cua
no våi täc âä khäng âäi trong tæ træång cua hai cæc nam chám N-S. Cac chäi âiãn A, B âàt cä
âënh va luän luän ty sat vao phiãn gop.
e,i
e,i
(a)
(b)
(c)
Hçnh 4.4 Så âä nguyãn ly lam viãc cua may phat mät chiãu
a).Mä ta nguyãn ly may phat; b) Sââ may phat co mät phán tæ;
c) Sââ may phat co nhiãu phán tæ.
Khi âäng cå så cáp quay phán æng (khung dáy abcd) may phat trong tæ træång âãu cua
phán cam (nam chám S-N), cac thanh dán cua dáy quán phán æng càt tæ træång phán cam,
Thê nghiãm May âiãn
Trang 24
theo âënh luát cam æng âiãn tæ, trong khung dáy se cam æng sââ xoay chiãu ma trë sä tæc thåi
cua no âæåc xac âënh theo biãu thæc :
e = Blv
(4.1)
Trong âo:
B: (T) tæ cam nåi thanh dán quet qua.
l (m): chiãu dai dáy dán nàm trong tæ træång.
V (m/s): täc âä dai cua thanh dán.
Chiãu cua sââ âæåc xac âënh theo qui tàc ban tay phai. Váy theo hçnh 4.4a, sââ cua
thanh dán ab nàm dæåi cæc tæ N co chiãu âi tæ b âãn a, con cua thanh dán cd nàm dæåi cæc S
co chiãu âi tæ d âãn c. Nãu näi hai chäi A va B våi tai thç sââ trong khung dáy se sinh ra trong
mach ngoai mät dong âiãn chay tæ chäi than A âãn chäi than B.
Khi phán æng quay âæåc næa vong, vë trê cua phán tæ thay âäi, thanh dán ab å cæc S,
thanh dán cd å cæc N, sââ trong thanh dán âäi chiãu. Nhå chäi âiãn âæng yãn, chäi A ván tiãp
xuc våi phiãn gop trãn, chäi B tiãp xuc våi phiãn gop dæåi, nãn chiãu dong âiãn å mach ngoai
khäng âäi. Nhå cä gop va chäi than, âiãn ap trãn chäi va dong âiãn qua tai la âiãn ap va dong
âiãn mät chiãu.
Nãu may chè co mät phán tæ, âiãn ap âáu cæc may phat nhæ hçnh 4.4b. Âã âiãn ap ra
lån va êt âáp mach (hçnh 4.4c), dáy quán phán æng phai co nhiãu phán tæ va nhiãu phiãn âäi
chiãu.
5.2.1. Nguyãn ly lam viãc cua âäng cå mät chiãu
Ngæåc lai trãn hçnh 4.5 mä ta nguyãn ly lam viãc cua âäng cå mät chiãu. Khi cho âiãn
ap mät chiãu U vao hai chäi âiãn A va B, trong dáy quán phán æng co dong âiãn. Cac thanh
dán ab va cd mang dong âiãn nàm trong tæ træång se chëu læc tac dung tæång hä lãn nhau tao
nãn momen tac dung lãn rotor, lam rotor quay. Chiãu læc tac dung âæåc xac âënh theo qui tàc
ban tay trai (hçnh 4.5a).
Khi phán æng quay âæåc næa vong, vë trê thanh dán ab, cd âäi chä nhau, nhå co phiãn
gop âäi chiãu dong âiãn, nãn dong âiãn mät chiãu biãn âäi thanh dong âiãn xoay chiãu âæa
vao dáy quán phán æng, giæ cho chiãu læc tac dung khäng âäi, do âo læc tac dung lãn rotor
cung theo mät chiãu nhát âënh, âam bao âäng cå co chiãu quay khäng âäi (hçnh 4.5b).
(a)
(b)
Hçnh 4.5 Mä ta nguyãn ly lam viãc cua âäng cå âiãn mät chiãu
Thê nghiãm May âiãn
Trang 25
2. Sââ phán æng va mämen âiãn tæ
Khi quay räto, cac thanh dán cua dáy quán phán æng càt tæ træång phán cam, trong
mäi thanh dán cam æng sââ trung bçnh la :
etb = Btblv
(4.2)
Φ
τl
trong âo : Btb
=
tæ cam trung bçnh trong khe hå;
l la chiãu dai cua thanh dán;
πDn
60
n
60
v =
= 2τp
täc âä dai.
Våi: D: âæång kênh ngoai phán æng; τ : bæåc cæc; p : sä âäi cæc tæ.
n : täc âä vong; Φ : tæ thäng khe hå dæåi mäi cæc tæ.
Ei
Ei
Btb
Bδ
(b)
(a)
U
τ
Hçnh 4.6 Xac âënh sââ phán æng va momen âiãn
tæ trong may âiãn mät chiãu
a) Tæ træång cæc tæ; b) Så âä ky hiãu dáy quán;
Thã vao (4.2), ta co sââ trung bçnh trong mät thanh dán :
n
e
= 2pΦ
tb
60
Tæ phêa cä gop nhçn vao phán æng ta tháy dáy quán co thã biãu thë bàng så âä ky hiãu
nhæ hçnh 4.6b. Tæ âo ta tháy dáy quán gäm nhiãu phán tæ näi tiãp nhau tao thanh mach vong
kên. Cac chäi âiãn chia dáy quán thanh nhiãu nhanh song song. Khi phán æng quay, vë trê phán
tæ thay âäi nhæng nhçn tæ ngoai vao ván la nhiãu mach nhanh song song. Sââ phán æng bàng
täng cac sââ thanh dán trong mät nhanh. Nãu goi sä thanh dán cua dáy quán phán æng la N,
sä âäi mach nhanh song song la a (2a sä nhanh song song), sä thanh dán cua mät nhanh song
song N/2a. Váy sââ cua dáy quán phán æng la sââ cua mät nhanh song song bàng:
N
2a
pN
60a
Eæ =
etb
=
Φn = kEΦn = kMΦΩ
(4.3)
2πn
trong âo: Ω =
la täc âä goc cua phán æng;
60
pN
pN
2πa
kE =
, kM
=
hã sä phu thuäc vao kãt cáu cua may.
60a
Thê nghiãm May âiãn
Trang 26
Tæ cäng thæc (4.3) ta tháy, âã thay âäi sââ phán æng thç co thã thay âäi täc âä hoàc thay
âäi tæ thäng Φ tæc la thay âäi dong âiãn kêch tæ va muän âäi chiãu sââ thç hoàc âäi chiãu
quay, hoàc âäi chiãu dong âiãn kêch tæ.
Mämen âiãn tæ va cäng suát âiãn tæ cua may âiãn mät chiãu
Khi may âiãn lam viãc trong dáy quán phán æng se co dong âiãn chay qua. Tac dung
cua tæ træång lãn dáy dán co dong âiãn se sinh ra mämen âiãn tæ trãn truc may.
Læc âiãn tæ tac dung lãn tæng thanh dán:
f = Btbliæ
Nãu täng sä thanh dán cua dáy quán phán æng la N va dong âiãn trong mach nhanh la iæ =
Iæ/2a thç mämen âiãn tæ tac dung lãn dáy quán phán æng:
Iæ
2a
D
2
M = Btb
l N
trong âo: Iæ : dong âiãn phán æng.
a : sä âäi mach nhanh song song.
D : Âæång kênh ngoai phán æng
l : chiãu dai tac dung cua thanh dán.
2pτ
π
pN
2πa
Φ
τl
Do:
D =
va Btb
=
, nãn ta co:
M =
ΦIæ = kMΦIæ (Nm)
(4.4)
Tæ cäng thæc (4.4) ta tháy, muän thay âäi mämen âiãn tæ, ta phai thay âäi dong âiãn
phán æng Iæ hoàc thay âäi dong âiãn kêch tæ It. Trong may phat âiãn mät chiãu mämen âiãn tæ
la mämen ham vç váy ngæåc chiãu quay phat âiãn, con trong âäng cå âiãn mät chiãu, mämen
âiãn tæ la mämen quay nãn cung chiãu quay våi âäng cå.
Cäng suát æng våi mämen âiãn tæ láy vao âäi våi may phat va âæa ra âäi våi âäng cå
goi la cäng suát âiãn tæ va bàng:
Pât = ΩM
(4.5)
trong âo: M la momen âiãn tæ;
Thay vao cäng thæc trãn ta co:
pN
2πn pN
Pât = MΩ =
ΦIæ
=
nΦIæ = Eæ Iæ
(4.6)
2πa
60
60a
Tæ cäng thæc náy ta tháy âæåc quan hã giæa cäng suát âiãn tæ våi momen âiãn tæ va sæ
trao âäi nàng læång trong may âiãn. Trong may phat âiãn cäng suát âiãn tæ âa chuyãn cäng
suát cå MΩ thanh cäng suát âiãn EæIæ. Con trong âäng cå âiãn, cäng suát âiãn tæ âa chuyãn
cäng suát âiãn EæIæ thanh cäng suát cå MΩ.
Tän hao va cac phæång trçnh cán bàng
Tän hao trong may âiãn mät chiãu gäm cac loai sau:
Tän hao cå pCå : gäm tän hao å ä bi, tän hao ma sat chäi than våi vanh gop, tän hao
thäng gio ... tän hao náy phu thuäc vao täc âä quay va lam cho ä bi, vanh gop nong lãn.
Thê nghiãm May âiãn
Trang 27
Tän hao sàt pFe : tän hao do dong âiãn xoay va tæ trã trong loi thep gáy nãn. Tän hao náy
phu thuäc vao vát liãu, chiãu day cua tám thep, trong læång loi thep, tæ cam va tán sä.
Cac tän hao trãn khi ktai âa tän tai nãn goi la tän hao khäng tai: P0 = pcå + pFe .
Tän hao âäng pCu:
+ Tän hao âäng trong mach phán æng:
• Tän hao âäng trong dáy quán phán æng: Iæ2 ræ.
• Tän hao âäng trong dáy quán cæc tæ phu: Iæ2 rf.
• Tän hao tiãp xuc giæa chäi than va vanh gop : 2ΔUt x = 2V nãn pt x = 2Iæ.
Gop tát ca cac tän hao trãn lai goi la tän hao âäng trãn phán æng:
pæ = Iæ2Ræ.
Våi Ræ. = ræ + rf + rtx
+ Tän hao âäng trong mach kêch thêch:
• Tän hao âäng trong dáy quán kêch thêch.
• Tän hao trãn biãn trå âiãu chènh trong mach kêch tæ, váy : pCut = UtIt ,
trong âo : Ut âiãn ap âàt lãn mach kt, It : dong âiãn kêch tæ.
Tän hao phu pf :
+ Trong thep: tæ træång phán bä khäng âãu, anh hæång ràng ranh.
+ Trong âäng: qua trçnh âäi chiãu lam dong thay âäi,.. láy 1%Pâm .
Phæång trçnh cán bàng âiãn ap may phat mät chiãu: U= Eæ - RæIæ.
Phæång trçnh cán bàng âiãn ap âäng cå mät chiãu : U= Eæ + RæIæ.
3. May phat mät chiãu
A. MAY PHAT KÊCH TÆ ÂÄC LÁP
Dong âiãn kêch tæ It do nguän mät chiãu ngoai may tao ra, khäng phu thuäc dong âiãn
phán æng Iæ. Trãn hçnh 4.7 la mach âiãn tæång âæång cua may phat âiãn mät chiãu âäc láp.
Cac phæång trçnh cua may phat
Ræ
mät chiãu kêch tæ âäc láp :
Phæång trçnh âiãn ap :
+ Mach kêch tæ :
It
Iæ
I
Râc
Rt
R
Ut = RmtIt
Eæ
Ut
_
+ Mach phán æng :
Eæ = U + RæIæ
_
Iæ = I
Hçnh 4.7 Mach tæång dæång cua may phat kêch tæ âäc láp
Rmt = Rt + Râc ;
Ræ : âiãn trå mach phán æng.
a. Âàc tênh khäng tai : E = f( It ) khi I=0 va n = const
Læu y cac âiãm sau :
Thê nghiãm May âiãn
Trang 28
• Luc It = 0 ván co mät sââ nho Edæ do tæ dæ cua loi thep.
• Trong âoan EdæA. sââ E ty lã It .
• Trong âoan chuyãn tiãp AB, sââ E
C
E
tàng chám hån It
B
Bao hoa
Chuyãn tiãp
• Trong âoan bao hoa BC, sââ E tàng
A
khäng âang kã.
Âiãm lam viãc bçnh thæång cua may
nàm trãn âoan chuyãn tiãp vç nãu trãn âoan
tuyãn tênh sââ E se thay âäi nhiãu theo dong
âiãn It nãn âiãn ap ra cua may bë dao âäng;
Tuyãn tênh
Edæ
It
con trãn âoan bao hoa dong âiãn It lån lam
tàng tän hao.
Hçnh 4.8 Âàc tênh khäng tai
b. Âàc tênh ngoai : U =f(I), khi n = const va It = const.
U
RæIæ
It
Uo
E
Uâm
It0
U
Sut ap do phan
æng phán æng
RæIæ
I
I
Hçnh 4.10 Âàc tênh âiãu chènh
Iâm
Hçnh 4.9 Âàc tênh ngoai
• Tac dung fan æng phán æng lam tæ thäng Φ giam, keo theo sââ Eæ giam.
• Âiãn ap råi trong mach phán æng RæIæ tàng.
Âä biãn âäi âiãn ap âënh mæc cua may phat : (It= Itâm)
Uo − Uâm
ΔUâm % =
×100 = (5 −15)%
(4.7)
Uâm
c. Âàc tênh âiãu chènh : It =f(I) khi U va Ω = Cte
Âã giæ âiãn ap may phat khäng âäi khi tai tàng, phai tàng dong âiãn k.tæ It .
MAY FAT ÂIÃN MÄT CHIÃU KÊCH TÆ SONG SONG
a. Mach âiãn tæång âæång va cac phæång trçnh cán bàng
Iæ = Its + I
; U = Eæ − RæIæ ;
Ut = RmtIts = RI
Thê nghiãm May âiãn
Trang 29
b. Âiãu kiãn tæ kêch
Quay may phat våi Ω khi Itai= 0 va Its = 0. Nhå co Φdæ may se co sââ Edæ trãn âáu
cæc cua may. Khi mach kêch tæ âæåc näi våi âáu cæc may phat, se co hai træång håp xay ra :
1. Sââ Edæ tao ra Its , Its tao ra Φt cung chiãu Φdæ . Tthäng cæc tæ Φ = Φt + Φdæ tàng
dán lãn, sââ E tàng theo va may tæ kêch âæåc.
2. Nãu Φt ngæåc chiãu, se triãt tiãu Φdæ , may k0 tæ kêch âæåc.
Gia sæ may tæ kêch âæåc va Itai=0, luc âo E va Its nghiãm cua hã:
E = f(Its) va E = RmtIts.
Âæång E = f(Its) phu thuäc Ω; âæång E = RmtIts phu thuäc vao Rmt va tao våi truc Its mät
goc α = arctgRmt . Chung càt nhau tai M.
Gia thiãt giæ Ω = Cte, nãu Rmt tàng, âæång thàng cam tiãp xuc våi âàc tênh khäng tai æng
våi âiãn trå tåi han Rth, luc âo âiãn ap khäng än âënh. Nãu tiãp tuc tàng Rmt may se lam viãc
våi Edæ.
Rf1
Rf3 Rft
E
E
Ræ
M
Iæ
I
+
Its
E=f(Its)
Its
Râc
Rts
R
Eæ
_
U=RmtIts
Edæ
Ikt
Hçnh 4.11 Mach tæång dæång
cua may phat kêch tæ song song
Hçnh 4.12 Âiãu kiãn tæ kêch
Tom lai âiãu kiãn tæ kêch la :
1. Phai co tæ dæ trong hã thäng mach tæ (may).
2. Tæ thäng do sââ Edæ tao ra cung chiãu tæ dæ.
3. Biãn trå mach kêch tæ Rmt phai âu be (Rmt < Rth).
c. Âàc tênh ngoai : U = f(I), khi n = const, Rmt = const.
Khi tai I tàng, âiãn ap U cua may phat kêch tæ song song giam nhiãu hån may phat kêch tæ
âäc láp vç
+ anh hæång cua fan æng phán æng va
+ âiãn ap råi trãn Ræ nhæ trong may phat kêch tæ âäc láp va thãm
+ khi U giam khiãn Its va E giam theo nãn U giam nhiãu hån so våi ktâl. Ta ve chung hai
âàc tênh âã so sanh. Ta tháy ΔUâm cua may phat kêch tæ song song cung lån hån may phat kêch
tæ âäc láp : ΔUâm= (10-20)%
Âiãm âàc biãt cua may phat kêch tæ song song la dong âiãn tai chè tàng âãn mät trë sä
nhát âënh I = Ith sau âo nãu tiãp tuc tàng tai thç dong âiãn I khäng tàng ma giam nhanh âãn trë
sä Io xac âënh båi tæ dæ trong may, âiãm P. Så dé nhæ váy la do may lam viãc trong tçnh trang
Thê nghiãm May âiãn
Trang 30
khäng bao hoa æng våi âoan thàng cua âàc tênh tæ hoa, dong âiãn Its giam se lam cho E va U
giam rát nhanh. Âiãn ap U giam nhanh hån dong Its âæa lai kãt qua la dong tai I giam âãn Io.
Nhæ váy sæ cä may phat kêch tæ song song khäng gáy nguy hiãm nhæ may phat kêch tæ âäc láp
.
U
ΔUâm
Its
Uâm
It0
2
Po
I
I
Ith
Idæ
Iâm
Hçnh 4.14 Âàc tênh âiãu chènh
Hçnh 4.13 Âàc tênh ngoai cua may
phat mät chiãu . 1. Kêch tæ âäc láp;
2. Kêch tæ song song.
d. Âàc tênh âiãu chènh
Âã âiãu chènh âiãn ap, ta phai âiãu chènh dong âiãn kêch tæ, âæång âàc tênh âiãu chènh
cua may phat kêch tæ song song Its = f(I), khi âiãn ap U va täc âä n khäng âäi ve trãn hçnh
30.4.
MAY PHAT ÂIÃN MÄT CHIÃU KÊCH TÆ HÄN HÅP
a. Mach âiãn tæång âæång phæång trçnh cán bàng
Phæång trçnh cán bàng :
Iæ = Its + I; Itn = I ; Eæ = IæRæ + IRtn + U
Ut = RmtIts = ItnRtn + U
Dong Itn tao ra Φn , nãu Φ = Φs + Φn : may phat kêch tæ hän håp näi thuán, con
Φ = Φs − Φn : may phat kêch tæ hän håp näi ngæåc. Sââ trong biãu thæc la :
Eæ = CEnΦ = CEn(Φs ± Φn )
U
Uâm
2
3
Râc
Iæ
Ræ
I
Its
4
Rtn
R
U
Eæ
I
Rts
_
Iâm
Hçnh 4.16 Âàc tênh ngoai cua may phat
âiãn mät chiãu kêch tæ hän håp. 1. Bu
thæa. 2. Bu âu 3. Bu thiãu 4. Näi ngæåc
Hçnh 4.15 Mach tæång dæång
cua may phat kêch tæ hän håp
Thê nghiãm May âiãn
Trang 31
b. Âàc tênh ngoai : U = f(I), khi n = const, Rmt = const.
Goi U0 la âiãn ap luc khäng tai va Uâm la âiãn ap âáy tai.
Ta co : U = Eæ − RæIæ − RtnI va Eæ = kM (Φs ± Φn )Ω
khi dong tai I tàng, âiãn ap U thay âäi phu thuäc vao âä lån cua Φn so våi Φs tæc la phu
thuäc vao sä vong dáy Wn cua cuän ktnt. Âàc tênh ngoai cua mfkthh våi :
+ Kêch tæ hän håp näi thuán : âæång (3) bu thiãu; âæång (2) bu âu; âæång (1) bu thæa.
+ Kêch tæ hän håp näi ngæåc : âæång (4), do näi ngæåc nãn tæ thäng täng giam nhiãu khi
tai tàng nãn U giam rát nhanh.
U
Râc
Uâm
2
Iæ
Ræ
+
I
Its
4
Rtn
R
Eæ
Rts
I
_
Iâm
Hçnh 4.18 Âàc tênh ngoai cua may phat
âiãn mät chiãu kêch tæ hän håp. 1. Bu
thæa. 2. Bu âu 3. Bu thiãu 4. Näi ngæåc
Hçnh 4.17 Mach tæång dæång
cua may phat kêch tæ hän håp
c. Âàc tênh âiãu chènh
Its
Âã giæ U âáu cæc may phat âiãn khäng âäi,
ta phai âiãu chènh dong âiãn kêch tæ, âæång âàc
tênh âiãu chènh cua may phat kêch tæ hän håp Its
= f(I), khi U va n=Cte âæåc trçnh bay trãn hçnh
4.14. Trong âo la âæång 1 la khi näi thuán bu
thæa, âæång 2 näi thuán bu bçnh thæång va
âæång 3- näi ngæåc.
2
1
Ito
I
Iâm
Hçnh 4.19 Âàc tênh âiãu chènh
cua may phat âiãn mät chiãu
kêch tæ hän håp.
4. Âäng cå âiãn mät chiãu
A. ÂÄNG CÅ ÂIÃN MÄT CHIÃU KÊCH TÆ SONG SONG (ÂÄC LÁP)
a. Mach âiãn tæång âæång va cac phæång trçnh cán bàng
Mach âiãn tæång âæång âæåc trçnh bay trãn hçnh 4.20; våi cac ky hiãu tæång tæ nhæ
may phat, ta co cac phæång trçnh cán bàng la :
I = Iæ + Ikt
(4.9a)
Thê nghiãm May âiãn
Trang 32
U
U
Ikt =
=
(4.9b)
Râc + Rkd Rkt
Eæ = U − Ræ Iæ = kMΩΦ
(4.9c)
b. Âàc tênh ván täc theo dong kêch tæ n=f(Ikt).
I
+
Iæ
Ikt
Râc
Ræ
Eæ
Râc
n
U
Tai
Râc= 0
Ikt
Rkq
M
_
Hçnh 4.20 Mach tæång dæång cua
âäng cå kêch tæ song song
Hçnh 4.21 Âàc tênh täc âä
theo dong kêch thêch
Âàc tênh täc âä theo dong kêch tæ la âæång cong n = f(Ikt), khi Iæ = const va U = const.
Theo biãu thæc (4.9c), n tè lã nghëch våi tæ thäng Φ(Ikt ); trong khi âo quan hã Φ(Ikt )
co dang âæång cong tæ hoa B(H). Váy n = f(Ikt) co dang hypebän nhæ hçnh 4.21. Tæ âàc
tênh náy cho tháy, âã âiãu chènh täc âä âäng cå kêch tæ song song ta âiãu chènh dong âiãn
kêch tæ Ikt. Âáy la æu âiãm âäng cå mät chiãu so våi âäng cå xoay chiãu.
c. Âàc tênh cå Ω = f(M).
Âo la âæång cong quan hã Ω = f(M), khi It = const va U = const. Rut Iæ tæ cäng thæc (4.9)
va thay vao (4.9), ta co :
Ræ
U
kMΦ
Ω =
−
M
(4.10)
(kMΦ)2
Nãu âiãn ap U va tæ thäng Φ khäng âäi thç âàc tênh cå la âæång thàng däc xuäng nhæ
trçnh bay trãn hçnh 4.22. Moment tàng thç täc âä giam rát êt, nhæ váy âàc tênh cå cæng. Trong
nhæng may âiãn thæc tæ thäng giam do phan æng phán æng, nãn M hay Iæ tàng lam täc âä giam
êt hån so våi trçnh bay trãn hçnh 4.21. Nhæ váy, phan æng phán æng co låi trong viãc âiãu
khiãn täc âä âäng cå mät chiãu.
Nãu M2= 0 va M0= 0 thç Iæ= 0, âäng cå quay våi
U
Ω
täc âä khäng tai ly tæång : Ω1 =
kMΦ
Ω1
Ω0
Ωâm
Luc khäng tai âäng cå cung phai láy I0 âã bu
ΔΩ
vao P0, va quay våi Ω0 < Ω1 mät êt :
U − RæIo
Ωo =
≈ Ω1
kMΦ
M
0
Hçnh 4.22 Âàc tênh cå cua âäng cå kêch tæ song song
M0
Mâm
Thê nghiãm May âiãn
Trang 33
Tæ cäng thæc (4.10), ta tháy âã âiãu chènh täc âä âäng cå mät chiãu co ba phæång phap :
1. Âiãu chènh âiãn ap U âàt vao mach phán æng U.
2. Âiãu chènh tæ thäng Φ.
3. Âiãu chènh âiãn trå phu màc näi tiãp våi mach phán æng.
Tom lai, täc âä cua âäng cå âiãn mät chiãu tàng khi U va Φ tàng hay âiãn trå phu giam,
âiãu âo se âã cáp sau.
B. ÂÄNG CÅ ÂIÃN MÄT CHIÃU NÄI TIÃP (serie)
a. Mach âiãn tæång âæång va cac phæång trçnh
Âäng cå kêch tæ näi tiãp co cuän
kêch tæ màc näi tiãp våi cuän dáy phán
Ræ
I
Iæ
+
æng. Vç dong kêch tæ bàng dong âiãn
phán æng nãn cuän kêch tæ co tiãt diãn
lån, êt vong dáy va âiãn trå nho. Mach
âiãn tæång âæång trçnh bay trãn hçnh
4.23, våi Rkn la âiãn trå cua dáy quán
kêch tæ näi tiãp.
n
Eæ
U
Tai
Rkn
M
_
Hçnh 4.23 Mach tæång dæång
cua âäng cå kêch tæ song song
Cac phæång trçnh cán bàng la :
I = In = Iæ
(4.11)
Eæ = U − (Rn + Ræ )Iæ = kEΦn
(4.12)
Chu y : Å âáy dong âiãn Iæ va tæ thäng Φ(Iæ ) phu thuäc tai cua âäng cå.
b. Âàc tênh cå Ω = f(M).
Ω
Âo la âæång cong quan hã Ω = f(M) khi âiãn ap U =
Theo cäng thæc (4.4) va Φ = kΦIæ , ta co :
M = kMkΦI2æ
Khi Iæ nho, tæ biãu thæc (4.10) va (4.13), ta co :
const.
Ω0
(4.13)
Ωâm
Ræ + Rn
kMkΦ
U
kMkΦ
1
M
M
Ω =
×
−
(4.14a)
0
M0
Mk
Mâm
A
M
Ω =
− B
(4.14b)
Hçnh 4.24 Âàc tênh cua âäng cå
kêch tæ song song
Váy âàc tênh cå cua âäng cå kêch thêch näi tiãp co dang
hypebän (hçnh 4.33). Khi täc âä Ω = 0 moment khåi âäng Mk cua âäng cå kêch thêch näi tiãp
co gia trë rát lån. Khi tai giam nhiãu, Iæ nho,Φ nho, âäng cå se quay rát nhanh. Âàc biãt luc
âäng cå khäng tai, dong âiãn Iæ = I0 rát nho khiãn täc âä qua lån, rát nguy hiãm. Vç váy cán
phai ván hanh âäng cå kêch tæ näi tiãp sao cho tçnh trang khåi âängkhäng tai hoàc lam viãc
khäng tai khäng xay ra; va cung cán tranh âäng cå lam viãc qua non tai.
Thê nghiãm May âiãn
Trang 34
Khi Iæ lån, mach tæ bao hoa, tæ thäng Φ (Iæ) tàng chám hån nghéa la Φ (Iæ) < kΦIæ nãn
âàc tênh å trãn hypebän âo.
C. ÂÄNG CÅ ÂIÃN MÄT CHIÃU KÊCH TÆ HÄN HÅP
a) Mach âiãn tæång âæång va cac phæång trçnh
Giäng may phat kêch tæ hän håp, trãn mäi cæc tæ mang hai dáy quán kêch tæ : song song
co âiãn trå Rs; näi tiãp co âiãn trå Rn.
Tæ hçnh 4.25, ta viãt âæåc cac phæång trçnh lam viãc la:
I = Iæ + Ikt ; In = Iæ
Eæ = U − RnIn − RæIæ = U − (Rkn + Rkq )Iæ
(4.15a)
(4.15b)
I
Iæ
+
It
Rdc
Ræ
n
Eæ
U
Tai
R
R
_
M
Hçnh 4.25 Mach tæång dæång
cua âäng cå kêch tæ hän håp
b) Âàc tênh cå (täc âä - Moment) Ω = f(M).
Âo la âæång cong quan hã Ω = f(M) khi âiãn ap U = const va âiãn trå âiãu chènh Râc
=const.
Ω
'''
4
Ω
Ω
Ω
o
''
o
'
Φ’’’
Φ’’
Ωâm
Ω
o
1
3
Ωâm
Φ’
Φâm
2
M
0
0
Mâm (Iæâm
)
M(Iæ)
Hçnh 4.27 Âàc tênh cå cua âäng
cå âiãn mät chiãu kêch tæ song
song våi cac Ikt khac nhau
Hçnh 4.26 Cac âàc tênh cua âäng cå mät chiãu.
(1) song song ; (2) näi tiãp ; (3) hän håp cäng ; (4) hän
håp træ.
Biãt âæåc quan hã Φn = f(Iæ ), tæ (4.35) va (4.36), ta co :
Thê nghiãm May âiãn
Trang 35
(4.17)
(Ræ + Rn )M
U
Ω =
−
k2M (Φs ± Φn )2
kM (Φs ± Φn )
Âáy chênh la phæång trçnh thäng sä cua âæång cong âàc tênh cå âäng cå mät chiãu
(hçnh 4.26).
D. ÂIÃU CHÈNH TÄC ÂÄ ÂÄNG CÅ ÂIÃN MÄT CHIÃU
Âàc tênh cå cua cac loai âäng cå mät chiãu trçnh bay trãn hçnh 4.27, con phu tai khac
nhau yãu cáu täc âä khac nhau. Vç váy âã phu håp våi tai cán phai âiãu chènh täc âä âäng cå
luc co tai.
Tæ cäng thæc (4.17), ta viãt lai nhæ sau :
(Ræ + Rn + Rp )M
k2M (Φs ± Φn )2
U
Ω =
−
(4.18)
kM (Φs ± Φn )
Trong âo, Rp : âiãn trå phu màc vao mach phán æng.
Ta co cac phæång phap âiãu chènh täc âä nhæ sau :
+ Âiãu chènh täc âä bàng cach thay âäi tæ thäng Φ .
+ Âiãu chènh täc âä bàng cach thay âäi âiãn ap U.
+ Âiãu chènh täc âä bàng cach thay âäi âiãn trå phu Rp.
Âäng cå kêch tæ song song (âäc láp)
a) Âiãu chènh täc âä bàng cach thay âäi tæ thäng Φ
Nãu thay âäi Φn bàng cach thay âäi Râc âã thay âäi Ikt (hçnh 4.20) thç æng våi cac trë sä
khac nhau cua Râc ta co cac âàc tênh cå nhæ hçnh 4.27. Cac âæång âàc tênh nay co Ωo >Ωoâm
,
va se giao nhau trãn truc hoanh khi Ω = 0 :
U
Ræ
Iæ =
(4.19)
Do âiãu kiãn âäi chiãu, cac âäng cå thäng dung hiãn nay co thã âiãu chènh täc âä quay
bàng phæång phap nay trong giåi han 1:2. Cung co thã san xuát âäng cå co giåi han âiãu
chènh 1:5, thám chê 1:8.
b) Âiãu chènh täc âä bàng cach thay âäi âiãn ap U
Cán hai nguän: mät nguän co thã âiãu chènh âiãn ap âæåc âã näi våi mach phán æng
va mät nguän khac näi våi mach kêch tæ. Hã thäng T-Â (Thyristor - Âäng cå) nhæ trçnh bay
(hçnh 539). âang sæ dung phä biãn. Bä biãn âäi A va B âæåc näi song song ngæåc, trong âo
bä B âæåc dung khi cán âäi chiãu quay âäng cå.
Khi thay âäi U, ho âàc tênh cå trçnh bay trãn hçnh 4.40. Âæång 1 æng våi Uâm, âæång 3 va
2 æng våi U3 < U2 < Uâm, con âæång 4 æng våi U4 > Uâm.
Thê nghiãm May âiãn
Trang 36
Ω
n
Ωo4
Ωo1
Ωo2
Ωo3
Ωo
Rp=0
4
1
2
Uâm
Rp1
Rp2
3
Rp3
0
0
Mâm (Iæâm
)
Mâm (Iæâm)
M(Iæ)
M(Iæ)
Hçnh 4.28 Âàc tênh cå (täc âä)
cua âäng cå âiãn mät chiãu kêch
tæ âäc láp våi cac U khac nhau
Hçnh 4.29 Âàc tênh cå (täc âä)
cua âäng cå âiãn mät chiãu kêch tæ
song song våi cac Rp khac nhau
c) Âiãu chènh täc âä bàng cach thay âäi âiãn trå phu Rf.
Màc thãm Rp vao mach phán æng (hçnh 4.36), ta tháy täc âä âäng cå giam. Ta co ho âàc
tênh cå æng våi cac trë sä khac nhau cua Rp, trong âo Rp = 0 la âàc tênh cå tæ nhiãn. Ta tháy
nãu Rp cang lån âàc tênh cå cang däc, tæc âàc tênh cå cang mãm, nghéa la täc âä se thay âäi
nhiãu khi tai thay âäi.
III. CAC THIÃT BË THÊ NGHIÃM :
Xem bang cac dung cu å phu luc C âã biãt cac dung cu cán thiãt cho bai thê nghiãm.
III. NÄI DUNG THÊ NGHIÃM :
Thiãt láp thiãt bë :
• Cai cac Module nguän âiãn, Giao diãn thu tháp dæ liãu va may âiãn mät
chiãu trong hã thäng EMS.
• DAI LOW POWER INPUTS âæåc näi våi nguän cung cáp chênh, âàt cäng
tàc nguän AC-24V å vë trê I (ON) va cap det cua may tênh âæåc näi våi DAI.
• Hiãn thë æng dung Metering, chon File cáu hçnh DCMOTOR1.CFG.
1. ÂO ÂIÃN TRÅ MÄT CHIÃU CUA MACH PHÁN ÆNG VA MACH KÊCH
THÊCH.
Så âä thê nghiãm hçnh 4.30.
+
+ Sæ dung nguän cung cáp la nguän âiãn mät
chiãu (DC) âiãu chènh âæåc tæ 0-220V.
1
I1
+
E
+ Trãn cæa sä Metering chuyãn sang chã âä âo
dong âiãn va âiãn ap mät chiãu DC.
+ Dung nguän âiãn mät chiãu âáu 7-N, Vänkã
E1 va Ampekã I1 âáu näi våi cac cuän dáy cua dáy
quán phán æng nhæ hçnh 1 âã âo RÆ va sau âo cho dáy
quán kich thêch song song (Shunt) âã âo Rf .
E
2
Hçnh 4-30
Thê nghiãm May âiãn
Trang 37
+ Bát nguän, xoay num âiãu chènh tàng dán âiãn ap âàt vao hai âáu dáy quán âã âiãn
ap bàng 0.25, 0.50, 0.75, 1.0Uâm âäi våi dáy quán kêch tæ va dong âiãn bàng 0.1, 0.2, 0.3,
0.4Iâm âäi våi dáy quán phán æng.
+ Ghi lai cac trë sä âo âæåc trãn cac cæa sä âo E1 va I1 vao may tênh bàng cach âæa
con tro chuät âãn nut record data. Sau khi âo hãt cac cuän dáy, må bang sä liãu ghi vao
bang 1.
+ Tàt nguän, xoay num âiãu chènh âiãn ap vã vë trê min, thao gå cac dáy näi.
Bang 1
Mach kêch tæ
I1(A)
E1(V)
Mach phán æng
I1(A)
E1(V)
2. THÊ NGHIÃM MAY FAT ÂIÃN MÄT CHIÃU.
a) May fat âiãn mät chiãu kêch tæ âäc láp:
Så âä thê nghiãm nhæ hçnh ve :
+
I1
Iæ
+
+
E1
T
Prime
Mover
MF
MC
R1
N
K
2
+
It
I2
Râc
KT
Hçnh 4.31 : Så âä thê nghiãm khäng tai va co tai may phat mät chiãu
• Thê nghiãm láy âàc tênh khäng tai:(hçnh4.31 )
Trçnh tæ tiãn hanh nhæ sau:
+ Biãn trå âiãu chènh Râc âã å vë trê lån nhát (1000Ω).
+ Cäng tàc MODE âã vë trê Prime Mover.
+ Cäng tàc DISPLAY âã vë trê Speed (n).
Thê nghiãm May âiãn
Trang 38
Bang 2
Khäng tai (I1 = 0)
I2(A)
E1(V)
0
0
Co tai (I2 =
A)
I1(A)
E1(V)
Thanh láp âàc tênh âiãu chènh
I2(A)
I1(V)
+ Hå K, bát nguän va âiãu chènh âã tàng dán âiãn ap U âàc vao âäng cå så cáp (Pime
mover) âat âãn täc âä n = nâm cua may phat âiãn mät chiãu.
+ Âiãu chènh Râc âã tàng dong âiãn kêch tæ cho âãn khi âiãn ap âáu cæc FM bàng
1.2Uâm. trong qua trçnh tàng It, âæa con tro chuät âãn nut record data, nhàp chuät âã ghi kãt
qua vao may tênh. Sau âo må bang sä liãu âo âæåc ghi vao bang 2 (hoàc dung may in âã in
bang sä liãu).
• Thê nghiãm co tai: (hçnh 4.31 )
Trçnh tæ tiãn hanh nhæ sau :
+ Lam giäng nhæ thê nghiãm khäng tai âã thanh láp âiãn ap, nhæng chè bàng Uâm.
+ Âong K âã tàng dán tai cho âãn khi tai âënh mæc, trong qua trçnh tàng tai nãu âiãn ap
sut thç phai tàng dong âiãn kêch tæ âã U = Uâm. Trong qua trçnh tàng tai nãu täc âä n giam thç
phai âiãu chènh âã n = nâm. Sau âo giam dán tai, trong qua giam tai âæa con tro chuät âãn nut
record data, nhàp chuät âã ghi kãt qua âo âæåc vao may tênh. Sau âo må bang sä liãu âo
âæåc ghi vao bang 2.
• Thanh láp âàc tênh âiãu chènh: (hçnh 4.31 )
Trçnh tæ tiãn hanh nhæ sau :
+ Lam giäng nhæ thê nghiãm khäng tai âã thanh láp âiãn ap, nhæng chè bàng Uâm.
+ Âong K âã tàng dán tai. Mäi lán tàng tai, nãu âiãn ap U va täc âä n giam thç phai âiãu
chènh dong âiãn kêch tæ âã giæ U va n bàng âënh mæc. Sau âo âæa con tro chuät âãn nut
record data, nhàp chuät âã ghi kãt qua âo âæåc vao may tênh. Må bang sä liãu âo âæåc ghi
vao bang 2.
b) May fat âiãn mät chiãu kêch tæ song song:
Så âä thê nghiãm nhæ hçnh 4.32:
• Thê nghiãm khäng tai:(hçnh 4.32 )
Trçnh tæ tiãn hanh nhæ sau:
+ Âã biãn trå âiãu chènh Râc å vë trê lån nhát (1000Ω).
+ Hå K, bát nguän va âiãu chènh âã tàng dán âiãn ap U âàc vao âäng cå så cáp âãn
âat täc âä n = nâm cua FM.
+ Giam Râc âã tàng dong âiãn kêch thêch cho âãn khi âiãn ap âáu cæc FM bàng 1.2Uâm.
trong qua trçnh tàng it, âæa con tro chuät âãn nut record data, nhàp chuät âã ghi kãt qua âo
Thê nghiãm May âiãn
Trang 39
âæåc vao may tênh. Sau âo må bang sä liãu âo âæåc ghi vao bang 3 (hoàc dung may in âã in
bang sä liãu).
Iæ
+
I1
+
It
+
I2
+
E1
T
Prime
Mover
MF
MC
R1
KT
N
2
Râc
Hçnh 4.32: Så âä thê nghiãm MFMC kêch thêch song song
• Thê nghiãm co tai: (hçnh 4.32 )
Trçnh tæ tiãn hanh nhæ sau :
+ Lam giäng nhæ thê nghiãm khäng tai âã thanh láp âiãn ap.
+ Âong K âã tàng dán tai cho âãn khi tai âënh mæc. Trong qua trçnh tàng tai, âæa con tro
chuät âãn nut record data, nhàp chuät âã ghi kãt qua âo âæåc vao may tênh. Trong qua trçnh
tàng tai nãu täc âä n giam thç phai âiãu chènh âiãn ap âã n = nâm .Sau âo må bang sä liãu âo
âæåc ghi vao bang 3 (hoàc dung may in âã in bang sä liãu).
• Thanh láp âàc tênh âiãu chènh: (hçnh 4.32 )
Trçnh tæ tiãn hanh nhæ sau :
+ Lam giäng nhæ thê nghiãm khäng tai âã thanh láp âiãn ap, nhæng chè bàng Uâm.
+ Âong K âã tàng dán tai. Mäi lán tàng tai, nãu âiãn ap U va täc âä n giam thç phai âiãu
chènh âã giæ U va n bàng âënh mæc. Sau âo âæa con tro chuät âãn nut record data, nhàp
chuät âã ghi kãt qua âo âæåc vao may tênh. Må bang sä liãu âo âæåc ghi vao bang 3
Bang 3
Khäng tai (I1 = 0)
I = I2(A)
U=E1(V)
0
0
Co tai
It= I2(A)
I = I1(A)
U=E1(V)
Thanh láp âàc tênh âiãu chènh
I = I2(A)
U=E1(V)
Thê nghiãm May âiãn
c) May fat âiãn mät chiãu kêch tæ hän håp:
Trang 40
Så âä thê nghiãm nhæ hçnh 4.33 va 4.34 :
• Thê nghiãm co tai : (hçnh 4.3, näi thuán)
Trçnh tæ tiãn hanh nhæ sau :
I
+
I1
+
It
+
I2
+
E1
T
Prime
Mover
MF
MC
R1
KTss
N
2
Râc
K
Hçnh 4.33a: Så âä thê nghiãm MFMC kêch thêch hän håp näi thuán
KTnt
I
+
I1
+
It
+
I2
+
T
Prime
Mover
MF
MC
E1
R1
KTss
N
2
Râc
K
Hçnh 4.34: Så âä thê nghiãm MFMC kêch thêch hän håp näi ngæåc
+ Lam giäng nhæ thê nghiãm khäng tai trãn âã thanh láp âiãn ap.
+ Âong K âã tàng dán tai cho âãn khi tai âënh mæc. Trong qua trçnh tàng tai, âæa con tro
chuät âãn nut record data, nhàp chuät âã ghi kãt qua âo âæåc vao may tênh. Trong qua trçnh
tàng tai nãu n giam thç phai âiãu chènh âiãn ap âã n = nâm .Sau âo må bang sä liãu âo âæåc
ghi vao bang 4 (hoàc dung may in âã in bang sä liãu).
• Thê nghiãm co tai : (hçnh 4.34) näi ngæåc)
Trçnh tæ tiãn hanh nhæ sau :
+ Lam giäng nhæ thê nghiãm khäng tai trãn âã thanh láp âiãn ap.
Thê nghiãm May âiãn
Trang 41
+ Âong K âã tàng dán tai cho âãn khi tai âënh mæc. Trong qua trçnh tàng tai, âæa con tro
chuät âãn nut record data, nhàp chuät âã ghi kãt qua âo âæåc vao may tênh. Trong qua trçnh
tàng tai nãu n giam thç phai âiãu chènh âiãn ap âã n = nâm .Sau âo må bang sä liãu âo âæåc
ghi vao bang 4.
Bang 4
Näi thuán (hinh 4a)
it= I2(A)
I = I1(A)
U=E1(V)
0
Näi ngæåc (hinh 4b)
it= I2(A)
I = I1(A)
U=E1(V)
0
3. THÊ NGHIÃM ÂÄNG CÅ ÂIÃN MÄT CHIÃU.
a) Láy âàc tênh cå âäng cå mät chiãu KT âäc láp
Så âä näi dáy thê nghiãm hçnh 4.35
Trçnh tæ tiãn hanh nhæ sau :
+ Âã biãn trå âiãu chènh Râc å vë trê max.(1000Ω).
+ Cäng tàt MODE âã vë trê Dinamoteur.
+ Cäng tàt DISPLAY âã vë trê Speed (N ).
+ Cäng tàt Load control mode âã vë trê MAN va xoay mum âiãu chènh vã vë trê min.
+
I1
Iæ
ÂC
+
E1
T
N
+
I2
It
Râc
Hçnh 4.35 Så âä thê nghiãm láy âàc tênh cå âäng cå mät chiãu KT âäc láp
Tải về để xem bản đầy đủ
22 trang
19121
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Tài liệu hướng dẫn thí nghiệm Máy điện - Bài 4: Máy điện một chiều", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tai_lieu_huong_dan_thi_nghiem_may_dien_bai_4_may_dien_mot_ch.pdf
