›
›

Nghiên cứu các yếu tố tác động đến hành vi mua sắm đối với các trang thương mại điện tử của người tiêu dùng Việt Nam

Download
NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN HÀNH VI  
MUA SẮM ĐỐI VỚI CÁC TRANG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ  
CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG VIỆT NAM  
Nguyễn Ngọc Phương Vy  
Viện Công nghệ Việt – Nhật, Trường Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh  
GVHD: ThS. Nguyễn Tiến Thành  
TÓM TẮT  
Trong cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0, cùng với sự phát triển thần tốc của khoa học – kỹ thuật,  
đặc biệt là sự phát triển của công nghệ thông tin thì các trang thương mại điện tử bắt đầu xuất hiện  
và ngày càng phổ biến. Hiện nay, các trang thương mại điện tử đang phát triển nhanh chóng tại  
nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Đây được xem như là điều tất yếu trong công cuộc công  
nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta. Bài báo khoa học này chủ yếu thu thập các dữ liệu thứ cấp và  
sử dụng phương pháp thống kê mô tả để so sánh, phân tích và đánh giá hành vi mua sắm của  
người tiêu dùng Việt Nam đối với các trang thương mại điện tử. Đối với người tiêu dùng, thương mại  
điện tử giúp tiết kiệm thời gian, dễ dàng so sánh mức giá và chất lượng của nhiều nhà cung cấp  
cùng một lúc. Thương mại điện tử chính là cầu nối liên kết tất cả các nhà cung cấp với người tiêu  
dùng trên toàn thế giới.  
Từ khóa: Công nghiệp hóa, công nghiệp 4.0, hiện đại hóa, người tiêu dùng, thương mại điện tử.  
1 TỔNG QUAN  
Thương mại điện tử đang trở thành một xu hướng tất yếu đối với toàn cầu nói chung và Việt Nam  
nói riêng. Các nghiên cứu về hành vi mua sắm của người tiêu dùng đối với các trang thương mại  
điện tử ngày nay được tiến hành nghiên cứu khá đa dạng và phong phú trên toàn thế giới.  
1.1 Đối với các nghiên cứu ngoài nước  
Thông qua mô hình về ý định mua sắm trực tuyến trong bài nghiên cứu của tác giả Rong li et al  
(2007), yếu tố sự tin tưởng được chứng minh là yếu tố quan trọng nhất tác động đến hành vi mua  
sắm trực tuyến của người tiêu dùng Trung Quốc.  
Thông qua mô hình về ý định mua sắm trực tuyến trong bài nghiên cứu của tác giả Ma Mengli  
(2011) chỉ ra rằng, có ba yếu tố tác động đến hành vi mua hàng của người tiêu dùng Thái Lan là sự  
dễ sử dụng cảm nhận, sự hữu dụng cảm nhận và sự tin tưởng.  
Mahrdad Salehi (2012) đã tiến hành xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi người tiêu dùng đối  
với mua sắm trực tuyến tại Malaysia. Nghiên cứu này tập trung vào 9 yếu tố, cụ thể là, sự xuất hiện  
của website, sự truy cập nhanh chóng, sự bảo mật, bố cục website, giá trị phù hợp, sự cải tiến, sự  
thu hút, sự tin tưởng và sự độc đáo. Nghiên cứu sử dụng thang đo Likert 5 điểm để đo lường các  
863  
yếu tố ảnh hưởng đến dự định mua sắm trực tuyến. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, 5 yếu tố đầu  
tiên trong những yếu tố kể trên có ảnh hưởng đến dự định hành vi mua sắm trực tuyến và sự bảo  
mật là yếu tố quan trọng nhất đối với dự định hành vi mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng tại  
Malaysia.  
1.2 Đối với các nghiên cứu trong nước  
Theo nghiên cứu của hai tác giả Nguyễn Thị Bảo Châu và Lê Nguyễn Xuân Đào (2014) chỉ ra rằng,  
yếu tố sự thoải mái có vai trò quan trọng nhất trong quyết định mua sắm trực tuyến. Còn trong bài  
nghiên cứu “Vai trò của niềm tin đối với ý định mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng Việt Nam”,  
Hồ Thị Phương Lan (2014) đã dựa trên mô hình lý thuyết TAM (Davis, 1985) nghiên cứu các yếu tố  
của niềm tin như niềm tin vào công nghệ, sự tin tưởng và niềm tin vào xã hội, đây là những yếu tố  
ảnh hưởng đến ý định mua sắm trực tuyến. Ở một nghiên cứu gần đây của Hà Ngọc Thắng &  
Nguyễn Thành Độ (2016) tiến hành nghiên cứu “Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua sắm trực  
tuyến của người tiêu dùng Việt Nam: Nghiên cứu mở rộng thuyết hành vi có hoạch định”, tác giả đã  
bổ sung yếu tố niềm tin và cảm nhận rủi ro để dự đoán ý định mua trực tuyến của người tiêu dùng.  
Kết quả nghiên cứu chứng minh rằng, niềm tin, cảm nhận rủi ro, thái độ và nhận thức kiểm soát  
hành vi của người tiêu dùng ảnh hưởng đến ý định mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng.  
Nói tóm lại, thông qua các công trình nghiên cứu được thực hiện trong và ngoài nước đã chỉ ra  
nhiều nhóm yếu tố khác nhau tác động đến hành vi mua sắm trên các trang thương mại điện tử  
của người tiêu dùng. Và nhìn chung, mục đích cuối cùng của các nghiên cứu này là gợi ý cho các  
nhà cung cấp, các doanh nghiệp về những yếu tố tác động đến hành vi mua của khách hàng từ đó  
xây dựng những chính sách bán hàng trực tuyến trên các trang thương mại điện tử một cách phù  
hợp để mang đến những lợi ích tích cực cho khách hàng, người tiêu dùng của doanh nghiệp.  
2 KHÁI NIỆM THUẬT NGỮ  
Công nghiệp hóa là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động sản xuất từ sử dụng  
sức lao động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động dựa trên sự phát  
triển của công nghiệp cơ khí.  
Cách mạng Công nghiệp 4.0 là sự ra đời của một loạt các công nghệ mới, kết hợp tất cả các kiến  
thức trong lĩnh vực vật lý, kỹ thuật số, sinh học, và ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực, nền kinh tế,  
các ngành kinh tế và ngành công nghiệp.  
Hiện đại hóa là quá trình ứng dụng và trang bị những thành tựu khoa học và công nghệ tiên tiến,  
hiện đại vào quá trình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế - xã hội.  
Thương mại điện tử nói một cách dễ hiểu là việc mua bán sản phẩm hay dịch vụ thông qua internet  
và các phương tiện điện tử khác. Toàn bộ quá trình giao dịch này bao gồm tất cả các hoạt động  
như: giao dịch, mua bán, thanh toán, đặt hàng và giao hàng.  
Người tiêu dùng là người mua, sử dụng hàng hóa, dịch vụ cho mục đích sử dụng, sinh hoạt của cá  
nhân, gia đình, tổ chức. Tuy nhiên, người tiêu dùng không phải lúc nào cũng là người mua.  
864  
3 THỰC TRẠNG TẠI VIỆT NAM  
Theo thống kê mua sắm của người tiêu dùng Việt Nam từ Picodi (vào tháng 3/2019), dữ liệu của  
Picodi đưa ra câu trả lời rằng, phụ nữ Việt (khoảng 60%) mua sắm nhiều hơn nam giới (khoảng  
40%). Không quá ngạc nhiên khi thế hệ trẻ Việt Nam ngày càng yêu thích mua sắm trực tuyến. Gần  
một nửa số người mua sắm trực tuyến (49%) là những người nằm trong độ tuổi từ 25-34. Tiếp đến  
là những người ở độ tuổi từ 18 – 24 (28%). Những nhóm người trên 35 tuổi chỉ còn dưới 10%.  
Hình 1: Giới tính người tiêu dùng mua sắm trực tuyến tại Việt Nam  
(Nguồn: Picodi, 2019)  
Hình 2: Độ tuổi mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng Việt Nam  
(Nguồn: Picodi, 2019)  
Trong bài nghiên cứu “Các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng khi mua sắm  
online” của tác giả Nguyễn Tố Uyên (2016) chỉ ra đặc tính hàng hóa và chất lượng thông tin là hai  
yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất đến sự hài lòng khi mua hàng qua các trang thương mại trực tuyến  
của người tiêu dùng Việt Nam.  
Theo thống kê của Tạp chí tài chính online (2018), đã đưa ra các yếu tố khách hàng gặp vấn đề khi  
tham gia thương mại điện tử như sau:  
Hình 3: Những vấn đề người tiêu dùng Việt Nam gặp phải khi tham gia thương mại điện tử do Tạp chí  
Tài chính online công bố  
(Nguồn: Tạp chí Tài chính online, 2018)  
865  
4 GIẢI PHÁP  
Dựa trên kết quả các nghiên cứu, luận án đã kế thừa, tác giả đã tổng hợp và mang đến cho các  
nhà bán lẻ trực tuyến một số đề xuất để giảm thiểu cảm nhận rủi ro và xây dựng niềm tin của  
người tiêu dùng đối với các nhà bán lẻ trực tuyến, qua đó nâng cao ý định mua sắm trực tuyến của  
người tiêu dùng Việt Nam như sau:  
– Về sự tin cậy vào nguồn thông tin trực tuyến: Doanh nghiệp nên tạo cho mình một website  
chính thống, đăng rõ các mô tả về sản phẩm, thông tin bảo hành – cam kết, hơn là chỉ mở  
một gian bán hàng trên các trang bán lẻ trực tuyến như Shopee, Lazada,... hiện nay. Điều  
này sẽ là tăng mức độ tin tưởng của người tiêu dùng khi có ý định mua sắm online. Thiết kế  
trang web tiện dụng, dễ dàng thao tác để phù hợp với tất cả độ tuổi tham gia mua sắm  
trực tuyến.  
– Về vấn đề so sánh giữa các trang thương mại điện tử, doanh nghiệp nên bán hàng với một  
mức giá hợp lý, tạo thêm một số chiết khấu để lấy được sự hài lòng từ khách hàng khi mua  
sắm. Tuy nhiên, cũng đừng bán với giá quá thấp hoặc chiết khấu và khuyến mãi thường  
xuyên sẽ làm người tiêu dùng nghi ngờ về chất lượng của sản phẩm.  
– Người tiêu dùng Việt Nam khá nhạy cảm với mức độ rủi ro khi mua hàng trực tuyến vì họ luôn  
ở thế bất cân xứng về thông tin sản phẩm, vì vậy vẫn còn khá nhiều người tin dùng phương  
pháp mua sắm trực tiếp truyền thống. Để cải thiện vấn đề này, các chủ trang thương mại  
điện tử nên mô tả thông tin sản phẩm chân thực, chính sách bảo hành, đổi trả hàng rõ ràng  
để đảm bảo quyền lợi và giảm mức độ rủi ro của người tiêu dùng.  
– Để nâng cao ý định mua trực tuyến của người tiêu dùng, các nhà cung cấp cần phải tìm cách  
giảm thiểu các cảm nhận rủi ro của người tiêu dùng. Đối với rủi ro về tài chính, nhiều khách  
hàng lo ngại họ có thể bị mất tiền nhưng không nhận được hàng hóa đã mua khi phải thanh  
toán trước. Vì vậy, các nhà bán lẻ trực tuyến có thể áp dụng phương pháp thanh toán khi  
giao hàng (COD), hoặc thanh toán qua bên thứ ba.  
5 KẾT LUẬN  
Thông qua các thông tin tìm kiếm, nghiên cứu thứ cấp, tổng hợp sơ bộ thông tin đã có và phân tích  
đánh giá sơ lược các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua hàng của người tiêu dùng tại Việt Nam  
cho thấy: thị trường thương mại điện tử tại Việt Nam là rất rộng mở. Đặc biệt, giới trẻ hiện nay tại  
Việt Nam rất yêu thích mua sắm trực tuyến vì mức độ tiện lợi, tiết kiệm thời gian và nhanh chóng.  
Tuy nhiên, bên cạnh đó có những yếu tố tiêu cực tác động đến hành vi mua của người tiêu dùng tại  
Việt Nam, nổi bật trong số đó chính là sự tin cậy về nguồn thông tin trực tuyến vẫn còn thấp, các  
doanh nghiệp mua bán online nên khắc phục điều này một cách nghiêm túc. Vì vậy, đã có được  
mô hình kế thừa như sau:  
866  
Hình 4: Mô hình nghiên cứu các yếu tố tác động đến hành vi mua sắm đối với các trang thương mại điện tử  
của người tiêu dùng Việt Nam  
(Nguồn: Tác giả tổng hợp)  
TÀI LIỆU THAM KHẢO  
Tiếng Việt:  
[1]  
Nguyễn Thị Minh Tâm (2014), Khóa luận tốt nghiệp đại học, “Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng  
đến việc chấp nhận mua hàng trực tuyến của khách hàng cá nhân trên địa bàn Tp. Huế”.  
[2]  
Nguyễn Tố Uyên (2016). Tóm tắt luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh, “Nghiên cứu các nhân  
tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng khi mua sắm online: nghiên cứu trên địa bàn  
Tp. Kom Tum”.  
[3]  
[4]  
Lê Kim Dung (2020), Luận án Tiến sĩ Quản trị kinh doanh, “Nghiên cứu hành vi mua sắm trực  
tuyến của người tiêu dùng Việt Nam”.  
Hà Ngọc Thắng, Nguyễn Thành Độ (2016), Tạp chí Khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội: Kinh tế  
và kinh doanh, tập 32, số 4 (2016).  
Tiếng Anh:  
[5]  
[6]  
[7]  
Rong Li, JaeJon Kim, JaeSung Park (2007), Journal of Information Systems and Technology  
Management, Vol. 4, No. 3, 2007, p. 269-286, “The effects of internet shoppers’ trust on their  
purchasing intention in China”.  
Ma Mengli (2011), Proceedings of the 7th International Conference on Innovation &  
Management, “Study on Factors Affecting Consumers’ Attitude Towards Online Shopping and  
Online Shopping Intention in Bangkok, Thailand”.  
Mahrdad Salehi (2012), International Journal of Academic Research in Business and Social  
Sciences, January 2012, Vol. 2, No. 1, “Consumer Buying Behavior towards Online Shopping  
Stores in Malaysia”.  
867  
pdf 5 trang Thùy Anh 13420 Free
Download
Bạn đang xem tài liệu "Nghiên cứu các yếu tố tác động đến hành vi mua sắm đối với các trang thương mại điện tử của người tiêu dùng Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfnghien_cuu_cac_yeu_to_tac_dong_den_hanh_vi_mua_sam_doi_voi_c.pdf