Kiểm tra nghiệm thu thống kê trong ngành may

KIỂM TRA NGHIỆM THU THỐNG KÊ TRONG NGÀNH MAY

Nguyễn Thị Kim Ngân, Nguyễn Yến Ngân, Trương Ngọc Hiền, Hồ Thị Ngọc Trâm

Khoa Kiến trúc  Mỹ thuật, Trường Đại học Công nghệ TP.Hồ Chí Minh

GVHD: TS. Nguyễn Thị Ngọc Quyên

TÓM TẮT

Kiểm tra nghiệm thu là một trong những hoạt động của kiểm tra chất lượng sản phẩm. Kiểm tra

nghiệm thu có thể áp dụng cho nguyên liệu, bán thành phẩm và thành phẩm. Bài báo sẽ giới thiệu

về hoạt động kiểm tra nghiệm thu trong ngành may.

Từ khóa: Kiểm tra nghiệm thu, cá thể, mẫu, lô, mức khuyết tật chấp nhận.

1 CÁC KHÁI NIỆM CHUNG

Cá thể: Có thể là kết quả của một hoạt động hay quá trình (một bộ phận, thiết bị, hệ thống, lượng

vật liệu, sản phẩm hữu hình hay không cảm giác được, ví dụ một chương trình máy tính, bản vẽ, chỉ

dẫn sử dụng) hay một hoạt động, một quá trình.

Tổng thể: Toàn bộ các cá thể được xét.

Lô: Một lượng hàng hóa hay dịch vụ sản xuất đồng thời trong điều kiện được coi là đồng nhất.

Mẫu: Một số cá thể lấy từ lô để cung cấp thông tin về lô và có thể dùng làm cơ sở để quyết định về

lô hay quá trình sản xuất ra lô đó.

Cỡ lô: Số cá thể trong lô.

Khuyết tật: Một sự không phù hợp của sản phẩm so với yêu cầu quy định.

Sản phẩm khuyết tật: Sản phẩm có ít nhất một khuyết tật.

Mức khuyết tật: Tỷ lệ phần trăm sản phẩm khuyết tật hay số khuyết tật trung bình trong một trăm

đơn vị sản phẩm.

Phương án kiểm tra: Bao gồm cỡ mẫu và chuẩn mực để chấp nhận hay o6.

Mức khuyết tật chấp nhận: Là mức trung bình tối đa của quá trình sản xuất được coi là thỏa

mãn yêu cầu, ký hiệu AQL (acceptance quality level). Nói cách khác, nếu mức khuyết tật trung bình

của người sản xuất không vượt quá AQL thì quá trình sản xuất coi là tốt, khi đó phần lớn lô kiểm tra

sẽ được nhận khi kiểm tra mẫu. Xác suất bác bỏ lô có mức khuyết tật AQL gọi là rủi ro của người

sản xuất.

Mức khuyết tật giới hạn: Với phương án kiểm tra xác định, mức khuyết tật lô ứng với xác suất

nhận tương đối thấp gọi là mức khuyết tật giới hạn, ký hiệu LQ (limiting quality). Bên nhận chỉ muốn

nhận lô có mức khuyết tật bằng LQ với xác suất thấp, gọi là rủi ro của người nhận.

608

Mức khuyết tật trung bình sau kiểm tra: Khi kiểm tra hàng loạt lô, nếu quy định các lô bị loại

chịu kiểm tra 100% và thay sản phẩm khuyết tật bằng sản phẩm không khuyết tật thì mức khuyết tật

trung bình của các lô sau kiểm tra sẽ giảm đi so với trước khi kiểm tra và gọi là mức khuyết tật trung

bình sau kiểm tra, ký hiệu AOQ (average outgoing quality).

Quan hệ cỡ lô và cỡ mẫu: Với những lô cỡ lớn, các bên hữu quan đều muốn hạn chế sai lầm

đến mức thấp nhất, vì hậu quả của những quyết định sai sẽ càng lớn đối với những lô cỡ lớn. Để

giảm rủi ro với AQL và LQ đã xác định, cần phải tăng cỡ mẫu. Bởi vậy điều hợp lý khi chọn phương

án kiểm tra là cỡ mẫu tăng theo cỡ lô. Tuy nhiên để xác định cỡ mẫu, không chỉ căn cứ vào cỡ lô

mà còn xét đến tính phức tạp của việc kiểm tra và mức độ quan trọng của sản phẩm. Nói chung

nếu chi phí kiểm tra càng nhỏ và sản phẩm càng quan trọng thì cỡ mẫu càng lớn, các yếu tố này

kết hợp lại và thể hiện qua bậc kiểm tra. Trong các tiêu chuẩn, cùng với cỡ lô, theo các bậc kiểm tra

khác nhau sẽ có cỡ mẫu khác nhau.

Chế độ kiểm tra: Kiểm tra bình thường; Kiểm tra thắt chặt; Kiểm tra giảm nhẹ.

2 KIỂM TRA NGHIỆM THU ĐỊNH TÍNH

2.1 Trình tự lập phương án kiểm tra thể hiện qua Hình 1

Khi lập phương án kiểm tra định tính, trong đa số các tiêu chuẩn, cần tiến hành:

– Phân loại khuyết tật và sản phẩm khuyết tật.

– Quy định mức khuyết tật cho từng khuyết tật.

– Chọn loại phương án kiểm tra.

– Quy định bậc kiểm tra.

– Xác định cỡ lô.

Cỡ lô N

Bậc kiểm tra

Chữ mã cỡ mẫu

AQL

Phương án kiểm tra

Hình 1. Sơ đồ lập phương án kiểm tra

2.2 Sử dụng các phương án kiểm tra

Kiểm tra 1 lần - Hình 2:

Lấy và kiểm tra n sản phẩm

Kết quả k sản phẩm khuyết tật

Nếu k > =b (bằng c+1)

Bác bỏ lô

Hình 2. Sơ đồ kiểm tra 1 lần

Nếu k < =c

Nhận lô

609

Kiểm tra 2 lần – Hình 3:

Lấy và kiểm tra mẫu thứ nhất gồm n₁sản phẩm

Kết quả k₁sản phẩm khuyết tật

c1<k1<b1

k1<= c1

k1>= b1

Lấy và kiểm tra mẫu thứ nhất gồm n₂sản phẩm

Kết quả k₂sản phẩm khuyết tật

Nhận lô

Loại lô

k1+k2 < = c2

k1+k2 > = b2

Hình 3. Sơ đồ kiểm tra 2 lần

Kiểm tra nhiều lần:

Lấy và kiểm tra mẫu thứ nhất gồm n₁sản phẩm

Kết quả k₁sản phẩm khuyết tật

c1<k1<b1

k1> = b1

k1< = c1

Nhận lô

Loại lô

Lấy và kiểm tra mẫu thứ nhất gồm n₂sản phẩm

Kết quả k₂sản phẩm khuyết tật

k1+k2 > = b2

k1+k2<=c2

c2<k1 + k2 < b2

Nhận lô

Loại lô

Lấy và kiểm tra mẫu thứ nhất gồm n₇sản phẩm

Kết quả k₇sản phẩm khuyết tật

k1 + k2 + + k7< =c7

Nhận lô

k1 + k2 + … + k7 > =b7

Loại lô

Hình 4. Sơ đồ kiểm tra nhiều lần

610

Chuyển chế độ kiểm tra:

BẮT ĐẦU KIỂM TRA

10 lô liên tiếp được nhận và

Tổng số sp khuyết tật nhỏ hơn số giới

2 trong 5 lô liên tiếp bị loại

hạn

SX ổn định

Được cơ quan thẩm quyền cho

phép

NGẶT

GIẢM

THƯỜNG

5 lô liên tiếp được nhận

Một lô bị loại hay

Lô được nhận nhưng số sp khuyết tật

nằm giữa c và b của phương án

SX không bình thường

5 lô liên tiếp bị kiểm tra ngặt

Những điều kiện khác đòi hỏi

Ngừng kiểm tra

Cải tiến chất lượng

Hình 5. Chuyển chế độ kiểm tra

3 XÂY DỰNG CỠ MẪU KIỂM TRA TẠI CÔNG TY MAY

Cỡ mẫu kiểm tra chất lượng phụ liệu theo Tiêu chuẩn AQL 2.5, Bảng 1:

Bảng 1. Cỡ mẫu kiểm tra chất lượng phụ liệu theo Tiêu chuẩn AQL 2.5

Tổng số lượng cả lô

Đến

Cỡ mẫu kiểm tra

Chấp nhận

Không chấp nhận

150

280

Toàn bộ

50

8

3

9

4

151

Đến

Trên

281

501

500

80

5

6

1200

3200

10000

125

7

8

1201

3201

200

315

10

14

21

11

15

22

500

611

Cỡ mẫu kiểm tra chất lượng ép mex theo Tiêu chuẩn AQL 2.5, Bảng 2:

Bảng 2. Cỡ mẫu kiểm tra chất lượng ép mex theo Tiêu chuẩn AQL 2.5

Số lượng đơn hàng

Số lần kiểm tra

Tối thiểu 1 lần

Lưu ý

<

1000

2000

3000

5000

7000

9000

10000

Ngoài quy định như cột bên, việc kiểm

tra chất lượng ép còn phải thực hiện

như sau:

1001

2001

3001

5001

7001

9001

Đến

Tối thiểu 2 lần

Tối thiểu 3 lần

Tối thiểu 5 lần

Kiểm tra chi tiết ép đầu tiên sau khi thay

đổi điều kiện ép (nhiệt độ/thời

Tối thiểu 7 lần gian/hoặc áp suất ép)

Kiểm tra chi tiết ép đầu tiên sau mỗi lần

sửa chữa sự cố của máy ép (nếu có)

Tối thiểu 9 lần

Tối thiểu 10 lần

Cỡ mẫu kiểm tra chất lượng thành phẩm may theo Tiêu chuẩn AQL 2.5, Bảng 3:

Bảng 3. Cỡ mẫu kiểm tra chất lượng thành phẩm may theo Tiêu chuẩn AQL 2.5

Chấp nhận lô

Tổng sản lượng lô Cỡ mẫu

Ghi chú

(chiếc/bộ)

kiểm tra

Lỗi nặng tối đa

Lỗi nhẹ tối đa

Từ 2 – 15

2

5

0

1

0

Mức chấp nhận trong

bảng này bao gồm cả kết

quả kiểm tra về thông số

Từ 26 – 90

Từ 91 – 280

13

1

Bất cứ 1 trong 2 hoặc cả 2

loại lỗi nặng/nhẹ) nếu

vượt quá mức chấp nhận

này thì đều không chấp

nhận cả lô hàng

Từ 281 – 500

Từ 501 – 1200

Từ 1201 – 3200

Từ 3201 – 10000

Từ 10001 – 35000

Trên 35000

20

32

50

80

125

200

2

3

5

7

3

5

7

10

14

10

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1]

Nguyễn Thị Ngọc Quyên (2015), Quản lý chất lượng ngành may, Đại học Công nghệ TP.Hồ Chí

Minh.

612