Bài giảng môn Phân tích hoạt động kinh doanh

PHÂN TÍCH

HOẠT ĐỘNG KINH DOANH

Khoa Quản trị kinh doanh

CHƯƠNG 1

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG

VỀ PHÂN TÍCH

HOẠT ĐỘNG KINH DOANH

1.1. KHÁI NIỆM VÀ NỘI DUNG PHÂN TÍCH

HOẠT ĐỘNG KINH DOANH

1. Khái niệm phân tích hoạt động kinh doanh

Theo nghĩa chung nhất là quá trình

nghiên cứu tất cả các hiện tượng, các sự vật

có liên quan trực tiếp và gián tiếp đến hoạt

động sản xuất kinh doanh của con người.

Quá trình phân tích được tiến hành từ bước

khảo sát thực tế đến tư duy trừu tượng, tức

là từ việc quan sát thực tế, thu thập thông

tin số liệu, xử lý phân tích các thông tin số

liệu, tìm nguyên nhân đến việc đề ra các

định hướng hoạt động và các giải pháp thực

hiện các định hướng đó.

2. Nội dung phân tích hoạt động kinh doanh

- Nội dung chủ yếu của phân tích hoạt động kinh

doanh là các chỉ tiêu kết quả kinh doanh như: doanh thu bán

hàng, giá trị sản xuất, giá thành, lợi nhuận...

Khi phân tích cần hiểu rõ ranh giới giữa chỉ tiêu số lượng và

chỉ tiêu chất lượng, chỉ tiêu tuyệt đối, tương đối, bình

quân,...

- Đi sâu nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả kinh

doanh biểu hiện trên các chỉ tiêu đó.

- Nhân tố khách quan là nhân tố thường phát sinh và tác

động như một nhu cầu tất yếu, không phụ thuộc vào chủ

thể tiến hành hoạt động kinh doanh.

- Nhân tố chủ quan là nhân tố tác động đến đối tượng

nghiên cứu như thế nào tùy thuộc vào nổ lực chủ quan

của chủ thể

- Nhân tố số lượng phản ánh quy mô kinh doanh như số lượng

lao động, vật tư, lượng hàng hóa sản xuất, tiêu thụ,…

- Nhân tố chất lượng phản ánh hiệu suất kinh doanh như: giá

thành, tỉ suất chi phí, năng suất lao động,…

- Nhân tố tích cực: tác động tốt, làm tăng độ lớn của hiệu quả

kinh doanh

- Nhân tố tiêu cưc: tác động xấu, làm giảm quy mô kết quả

kinh doanh

3. Vai trò và yêu cầu của phân tích hoạt động kinh doanh

- Là một công cụ quả lý kinh tế có hiệu quả các hoạt động của

doanh nghiệp.

- Đánh giá, xem xét việc thực hiện các chỉ tiêu phản ánh hoạt

động kinh doanh của doanh nghiệp

-Xem xét việc thực hiện các mục tiêu hoạt động kinh doanh,

những tồn tại, nguyên nhân khách quan, chủ quan và đề ra biện

pháp khắc phục nhằm tận dụng một cách triệt để thế mạnh của

doanh nghiệp.

- Chỉ đạo mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

- Giúp doanh nghiệp điều hành từng mặt hoạt động cụ thể

với sự tham gia cụ thể của từng bộ phận chức năng của

doanh nghiệp.

- Là công cụ quan trọng để liên kết mọi hoạt động của các

bộ phận cho hoạt động chung của doanh nghiệp được

nhịp nhàng và đạt hiệu quả cao.

- Giúp các nhà đầu tư quyết định hướng đầu tư và các dự

án đầu tư

Yêu cầu

- Tính đầy đủ: phải tính toán tất cả các chỉ tiêu cần thiết thì mới đánh giá

đúng đối tượng cần phân tích.

- Tính chính xác: Chất lượng của công tác phân tích phụ thuộc rất nhiều

vào tính chính xác về nguồn số liệu khai thác; sự lựa chọn phương pháp

phân tích, chỉ tiêu dùng để phân tích.

- Tính kịp thời: Sau mỗi chu kỳ HĐKD phải kịp thời tổ chức phân tích đánh

giá tình hình hoạt động, kết quả và hiệu quả đạt được, để nắm bắt những mặt

mạnh, những tồn tại trong HĐKD, thông qua đó đề xuất những giải pháp cho

thời kỳ HĐKD tiếp theo có kết quả và hiệu quả cao hơn.

1 1.2 NHIỆM VỤ PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH

- Kiểm tra và đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh thông qua

các chỉ tiêu kinh tế

- Xác định các nhân tố ảnh hưởng của các chỉ tiêu và tìm các

nguyên nhân gây nên ảnh hưởng của các nhân tố đó

- Đề xuất giải pháp nhằm khai thác triệt để tiềm năng và khắc

phục những tồn tại của quá trình hoạt động kinh doanh

- Xây dựng phương án kinh doanh căn cứ vào mục tiêu đã định:

1.3 NHÂN TỐ TRONG PHÂN TÍCH

1. Khái niệm nhân tố

Nhân tố có nghĩa là nguyên nhân gây ảnh hưởng đến kết quả

nhất định cho hiện tượng và quá trình kinh tế.

Trong phân tích, nguyên nhân và kết quả không cố định bởi vì

nghiên cứu một hiện tượng, một quá trình kinh doanh nào đó thì

cái này có thể là nguyên nhân nhưng khi nghiên cứu một qúa kinh

doanh khác thì nguyên nhân đó lại trở thành kết qủa. Có khi

nguyên nhân và kết quả hợp với nhau làm cho nguyên nhân biểu

hiện thành kết quả và ngược lại.

2. Phân loại nhân tố

a) Theo nội dung kinh tế bao gồm:

- Nhân tố thuộc điều kiện kinh doanh (lao động, vật tư,

tiền vốn); các nhân tố này ảnh hưởng trực tiếp đến quy mô

kinh doanh.

- Nhân tố thuộc về kết quả kinh doanh, các nhân tố này

thường ảnh hưởng dây chuyền từ khâu cung ứng đến sản xuất

tiêu thụ từ đó ảnh hưởng đến tài chính.

b) Theo tính tất yếu của nhân tố bao gồm:

- Nhân tố chủ quan là những nhân tố tác động đến hoạt động

kinh doanh tuỳ thuộc vào sự nỗ lực chủ quan của chủ thể tiến

hành hoạt động kinh doanh.

- Nhân tố khách quan là những nhân tố phát sinh và tác động

như một yêu cầu tất yếu ngoài sự chi phối của chủ thể tiến hành

hoạt động kinh doanh (thuế, giá cả, lương bình quân).

c) Theo tính chất của nhân tố bao gồm:

- Nhân tố số lượng là những nhân tố phản ánh quy mô, điều

kiện hoạt động kinh doanh, như số lượng lao động, vật tư, tiến

vốn, sản lượng doanh thu..

- Nhân tố chất lượng là những nhân tố phản ánh hiệu suất

hoạt động kinh doanh.

d) Theo xu hướng tác động của các nhân tố phân ra:

- Nhân tố tích cực là những nhân tố có tác động tốt hay

làm tăng độ lớn của kết quả và hiệu quả hoạt động kinh

doanh.

- Nhân tố tiêu cực là những nhân tố có tác động xấu

hay làm giảm quy mô của kết qủa hoạt động kinh doanh.

1.4 QUY TRÌNH TIẾN HÀNH CÔNG TÁC PHÂN TÍCH

1. Lập kế hoạch phân tích

2. Thu thập, kiểm tra và xử lý số liệu

3. Xây dựng hệ thống chỉ tiêu và phương pháp phân tích

4. Viết báo cáo phân tích và tổ chức hội nghị phân tích

1.5 PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH

1. Phương pháp so sánh đối chiếu

Nội dung của phương pháp là tiến hành so sánh đối chiếu

các chỉ tiêu phản ánh hoạt động kinh doanh của doanh

nghiệp (chỉ tiêu phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh; chỉ

tiêu phản ánh điều kiện hoạt động kinh doanh và chỉ tiêu

hiệu quả hoạt động kinh doanh).

Về số gốc để so sánh

khi xác định phụ thuộc vào mục đích cụ thể của phân tích.

Nếu như phân tích để nghiên cứu nhịp độ biến động tốc độ

tăng trưởng các chỉ tiêu thì số gốc để so sánh là trị số của

chỉ tiêu kỳ trước hoặc nếu nghiên cứu thực hiện nhiệm vụ

kinh doanh trong từng khoảng thời gian thường so sánh

với cùng kỳ năm trước.

Về điều kiện so sánh

khi xác định sẽ khác nhau theo thời gian và không gian. Khi so

sánh theo thời gian cần đảm bảo tính thống nhất về nội dung

kinh tế của chỉ tiêu. Cũng cần đảm bảo tính thống nhất về

phương pháp tính các chỉ tiêu. Khi so sánh cần lựa chọn hoặc

tính lại các trị số chỉ tiêu theo phương pháp thống nhất. Cần

đảm bảo tính thống nhất về đơn vị tính các chỉ tiêu cả về số

lượng, thời gian và giá trị.

Về mục tiêu so sánh

Khi xác định cần phân biệt xác định mức độ biến động tuyệt

đối hay mức độ biến động tương đối của chỉ tiêu phân tích.

- Mức độ biến động tuyệt đối, xác định bằng cách so sánh trị số

của chỉ tiêu giữa 2 kỳ (kỳ phân tích và kỳ lấy làm gốc)

- Mức độ biến động tương đối là kết quả so sánh giữa kỳ phân

tích với kỳ gốc đã được điều chỉnh theo hệ số của chỉ tiêu liên

quan