Giáo trình Quản trị nhân sự (Phần 2)
BÀI 5
TUYꢀN Mꢁ NHÂN VIÊN
ngưꢄi có khꢅ
ꢊơn tìm viꢋc
ng mꢁt phꢎn
rꢉi.6
MꢂC TIÊU
Sau khi hꢏc xong bài này, bꢐn sꢑ có thꢀ:
1.Mô tꢅ tiꢂn trình tuyꢀn mꢁ, và giꢅi thích tꢐi sao nó lꢐi quan hꢋ mꢒt
thiꢂt vꢓi hoꢐch ꢊꢍnh nhân sꢔ.
2.Xác ꢊꢍnh các hoꢐt ꢊꢁng mà mꢁt hãng có thꢀ cꢕu xét trưꢓc khi tiꢂn
hành tuyꢀn mꢁ.
3. Mô tꢅ các yꢂu tꢌ bên trong và bên ngoài có thꢀ ꢅnh hưꢖng ꢊꢂn
tiꢂn trình tuyꢀn mꢁ.
6
Nguyꢗn Hꢃu Thân, Quꢀn Trꢁ Nhân Sꢂ (TP.HCM: Nxb Thꢌng Kê, 2005), tr. 151.
78
4. Giꢅi thích phương pháp tuyꢀn mꢁ tꢇ nguꢉn nꢁi bꢁ cơ quan.
5. Xác ꢊꢍnh các phương pháp tuyꢀn mꢁ tꢇ nguꢉn bên ngoài.
CÁC NꢁI DUNG CꢃN HꢄC TRONG BÀI
I. TIꢘN TRÌNH TUYꢙN Mꢚ
A. Tꢛng quát
B. Tìm giꢅi pháp khác
II. TUYꢙN Mꢚ NHÂN VIÊN
A. Nguꢉn nꢁi bꢁ
B. Nguꢉn bên ngoài
Chúng ta thưꢄng ꢊơn giꢅn nghꢜ rꢝng khi chúng ta thiꢂu nhân sꢔ thì
chúng ta cꢕ ꢊꢆng báo tìm ngưꢄi. Thꢒm chí nhiꢈu khi chúng ta chꢞ tꢐm
thꢄi thiꢂu nhân lꢔc trong mꢁt thꢄi gian rꢟt ngꢠn, chúng ta vꢡn cꢕ tuyꢀn
mꢁ thêm ngưꢄi. Hꢒu quꢅ là tꢛ chꢕc ꢊó cꢕ phình lên và làm ꢆn thiꢂu
hiꢋu quꢅ.Thꢔc sꢔ tuyꢀn mꢁ nhân viên là cꢅ mꢁt quá trình phꢕc tꢐp mà
trưꢓc ꢊó nhà quꢅn trꢍ phꢅi phân tách công viꢋc và hoꢐch ꢊꢍnh tài
nguyên nhân sꢔ mꢁt cách cꢢ thꢀ. ꢣây là mꢁt bài khá quan trꢏng.
Trꢃꢄc khi nghiên cꢅu vꢈ tuyꢀn mꢁ nhân viên, các bꢐn hãy nꢆm vꢇng
mꢁt sꢌ khái niꢈm hoꢉc thuꢊt ngꢇ ꢊꢀ thông suꢌt vꢟn ꢊꢈ. Sau ꢊó, các
bꢐn hãy ꢊꢏc kꢤ phꢎn tóm lưꢥc ý chính. Sau khi nꢠm ꢊưꢥc ý chính cꢦa
bài 5 rꢉi, các bꢐn hãy mꢖ giáo trình ra và ꢊꢏc tꢇ ꢊꢎu trưꢓc khi sang
phꢎn câu hꢧi. Chúc các bꢐn thành công.
THUꢅT NGꢆ CꢇN BꢈN
Tuyꢀn mꢁ nhân viên (recruitment) là mꢁt tiꢂn trình thu hút nhꢃng
ngưꢄi có khꢅ nꢆng tꢇ nhiꢈu nguꢉn khác nhau ꢊꢂn ꢊꢆng ký, nꢁp ꢊơn
tìm viꢋc làm.
79
Phân biꢂt giꢃa tuyꢀn mꢁ, tuyꢀn chꢄn, và tuyꢀn dꢅng nhân viên.
Tuyꢋn mꢌ là tꢒp trung các ꢕng viên lꢐi, còn tuyꢋn chꢍn là quyꢂt ꢊꢍnh
xem trong sꢌ các ꢕng viên ꢟy ai là ngưꢄi hꢁi ꢊꢦ các tiêu chuꢨn ꢊꢀ làm
ꢊúng công viꢋc mà công ty ꢊang cꢎn. Tuyꢋn dꢎng (employment) là
mꢁt tiꢂn trình tuyꢀn và sꢩ dꢢng nhân viên.
Nguꢆn nꢁi bꢁ là nguꢉn cung cꢟp nhân sꢔ bên trong doanh nghiꢋp –
nghꢜa là nhꢃng ngưꢄi ꢊang làm viꢋc tꢐi công ty.
Nguꢆn bên ngoài là nguꢉn cung cꢟp nhân lꢔc tꢇ bên ngoài doanh
nghiꢋp bao gꢉm bꢐn bè hꢏ hàng cꢦa nhân viên, cꢔu nhân viên, nhân
viên cꢦa các hãng khác, sinh viên các trưꢄng ꢊꢐi hꢏc, hꢏc viên các
trưꢄng cao ꢊꢪng hoꢫc dꢐy nghꢈ, nhꢃng ngưꢄi thꢟt nghiꢋp và nhꢃng
ngưꢄi làm nghꢈ tꢔ do.
TÓM LƯꢉC Ý CHÍNH
Khi mꢁt hãng hoꢐch ꢊꢍnh nhu cꢎu vꢈ nhân viên, trưꢓc hꢂt hãng ꢊánh
giá các giꢅi pháp khác rꢉi mꢓi tính ꢊꢂn chuyꢋn tuyꢀn thêm ngưꢄi. Các
giꢅi pháp tuyꢀn mꢁ khác bao gꢉm giꢄ phꢢ trꢁi, hꢥp ꢊꢉng gia công,
tuyꢀn nhân viên tꢐm thꢄi, và thuê ngưꢄi tꢇ hãng khác.
Khi các giꢅi pháp này vꢡn không ꢊáp ꢕng nhu cꢎu, thì hãng bꢠt ꢊꢎu
tiꢂn trình tuyꢀn mꢁ. Thông thưꢄng viꢋc tuyꢀn mꢁ bꢠt ꢊꢎu tꢇ viꢋc mꢁt
cꢟp quꢅn trꢍ nào ꢊó ꢊꢈ xuꢟt cꢎn thêm ngưꢄi. Bꢁ phꢒn này phꢅi nêu lên
chꢕc danh công viꢋc, tên bꢁ phꢒn cꢎn tuyꢀn, ngày cꢎn thêm nhân viên,
và các chi tiꢂt khác. Nhꢒn ꢊưꢥc thông tin này, giám ꢊꢌc nhân sꢔ ꢊꢌi
chiꢂu vꢓi bꢅn mô tꢅ công viꢋc ꢊꢀ xác ꢊꢍnh cꢎn phꢅi tuyꢀn ꢕng viên có
trình ꢊꢁ nào và nguꢉn tuyꢀn mꢁ nào thì thích hꢥp.
Bưꢓc kꢂ tiꢂp là xác ꢊꢍnh xem loꢐi nhân viên ꢊang cꢎn có ꢊã có sꢬn
trong nꢁi bꢁ công ty hay chưa hoꢫc phꢅi tuyꢀn tꢇ nguꢉn bên ngoài.
80
Bꢖi vì viꢋc tuyꢀn ngưꢄi khá tꢌn kém cho nên công ty phꢅi cân nhꢠc kꢤ
xem ꢊã sꢩ dꢢng hꢂt nhân lꢔc có sꢬn chưa.
Tùy theo chính sách cꢦa công ty, mà tiꢂn trình tuyꢀn mꢁ ꢊưꢥc áp
dꢢng. Hꢎu hꢂt các công ty nưꢓc ngoài tꢐi Viꢋt Nam ꢊꢈu ưu tiên tuyꢀn
mꢁ nguꢉn nꢁi bꢁ, nghꢜa là khi cꢎn mꢁt vꢍ trí nào ꢊó bꢝng hay cao hơn
mꢕc khꢖi sꢔ, công ty sꢑ thông báo cho công nhân viên biꢂt công ty
ꢊang cꢎn ngưꢄi qua các phương tiꢋn như dán thông báo trên bꢅng, qua
mꢐng nꢁi bꢁ (Intranet), hoꢫc thông báo miꢋng qua loa phát thanh, gꢏi
chung là thông báo tuyꢀn ngưꢄi. ꢣꢉng thꢄi công ty cꢭng thông báo
chi tiꢂt vꢈ thꢦ tꢢc, cꢭng như các ꢊiꢈu kiꢋn cꢢ thꢀ ꢊꢀ công nhân viên
nào có ꢊꢦ ꢊiꢈu kiꢋn, sꢑ ꢊưꢥc khuyꢂn khích ꢊꢂn ꢊꢆng ký. Thꢦ tꢢc này
gꢏi là “ꢏꢐu thꢑu công viꢈc” (job bidding). ꢣây là mꢁt chính sách ꢊꢁng
viên và thúc ꢊꢨy nhân viên có cơ hꢁi thꢆng tiꢂn nghꢈ nghiꢋp mꢁt cách
công khai và công bꢝng.
Khi nguꢉn nꢁi bꢁ cꢭng không giꢅi quyꢂt ꢊꢦ nhu cꢎu thì hãng tuyꢀn
ngưꢄi tꢇ nguꢉn bên ngoài. Nguꢉn bên ngoài gꢉm có bꢐn bè cꢦa nhân
viên, nhân viên cꢭ, ꢕng viên tꢔ nꢁp ꢊơn xin viꢋc, nhân viên cꢦa các
hãng khác, trưꢄng ꢊꢐi hꢏc và cao ꢊꢪng, ngưꢄi thꢟt nghiꢋp, công nhân
làm nghꢈ tꢔ do.
ꢣꢀ tuyꢀn mꢁ ngưꢄi tꢇ các nguꢉn này, công ty có thꢀ dùng các phương
pháp sau ꢊây: quꢅng cáo, cꢩ chuyên viên tuyꢀn mꢁ ꢊꢂn các trưꢄng,
ꢊꢂn các cơ quan tuyꢀn dꢢng, tuyꢀn sinh viên thꢔc tꢒp, nhꢄ nhân viên
giꢓi thiꢋu, ꢕng viên tꢔ nꢁp ꢊơn, và các phương pháp khác.
CÂU HꢊI ÔN TꢅP
1. Hãy trình bày tiꢂn trình tuyꢀn mꢁ nhân viên.
81
2. Bꢐn hãy trình bày mꢢc ꢊích và ý nghꢜa cꢦa phương pháp tuyꢀn mꢁ
tꢇ nguꢉn nꢁi bꢁ. Hãy mô tꢅ lꢥi ꢊiꢀm cꢭng như nhưꢥc ꢊiꢀm cꢦa
phương pháp này.
Ghi chú:
- ꢣây chꢞ là mꢌt sꢒ câu hꢓi cꢒt lõi cꢦa bài. Tꢟt cꢅ các câu hꢧi khác có
sꢬn trong tꢇng chương cꢦa giáo trình. Các bꢐn hãy tꢒp trꢅ lꢄi.
- Bꢐn hãy tꢔ trꢅ lꢄi các câu hꢧi. Sau ꢊó bꢐn hãy xem mꢢc “Trꢅ lꢄi câu
hꢧi” ꢊꢀ xem bꢐn có nꢠm vꢃng vꢟn ꢊꢈ hay không.
TRꢈ LꢋI CÂU HꢊI
Trꢌ lꢍi câu 1
ꢣꢀ trꢅ lꢄi câu hꢧi này, trưꢓc hꢂt bꢐn hãy xem kꢤ hình 5.1.Hình này
cho chúng ta thꢟy rõ tuyꢀn mꢁ nhân viên là cꢅ mꢁt quá trình phꢕc tꢐp,
không ꢊơn giꢅn như chúng ta vꢡn làm tꢐi các doanh nghiꢋp Viꢋt Nam.
Khi hoꢐch ꢊꢍnh tài nguyên nhân sꢔ, nhà quꢅn trꢍ thꢟy rꢝng cꢎn phꢅi
thêm nhân lꢔc. Trưꢓc tiên nhà quꢅn trꢍ có thꢀ tìm các giꢅi pháp khác
xem có ꢊáp ꢕng nhu cꢎu vꢈ nhân sꢔ không. Nꢂu các giꢅi pháp khác
không ꢊáp ꢕng nhu cꢎu ꢊưꢥc, lúc ꢊó tiꢂn trình tuyꢀn mꢁ mꢓi bꢠt ꢊꢎu
hoꢐt ꢊꢁng.
Thông thưꢄng tiꢂn trình tuyꢀn mꢁ bꢠt ꢊꢎu khi mꢁt nhà quꢅn trꢍ nào ꢊó
nꢁp phiꢂu yêu cꢎu vꢈ nhân sꢔ cho phòng nhân sꢔ. Phiꢂu này mô tꢅ rõ
các chi tiꢂt khác nhau, bao gꢉm chꢕc danh công viꢋc, tên bꢁ phꢒn, và
ngày tháng cꢎn công nhân ꢊó bꢠt tay vào làm viꢋc.
Vꢓi loꢐi thông tin này, giám ꢊꢌc / trưꢖng phòng nhân sꢔ sꢑ ꢊꢌi chiꢂu
vꢓi bꢅng mô tꢅ công viꢋc và bꢅng mô tꢅ chi tiꢂt tiêu chuꢨn công viꢋc
82
ꢊꢀ xác ꢊꢍnh xem công nhân sꢠp ꢊưꢥc tuyꢀn mꢁ phꢅi hꢁi ꢊꢦ các tiêu
chuꢨn trình ꢊꢁ nào.
MÔI TRƯꢮNG
BÊN NGOÀI
MÔI TRƯꢮNG
BÊN TRONG
HOꢯCH
ꢣꢰNH
TNNS
CÁC GIꢱI PHÁP
KHÁC
TUYꢙN Mꢚ
NGUꢲN
NꢚI Bꢚ
NGUꢲN
BÊN
83
NGOÀI
CÁC
CÁC
PHƯꢳNG
PHÁP NꢚI
Bꢚ
PHƯꢳNG
PHÁP BÊN
NGOÀI
CÁ NHÂN ꢣƯꢴC
TUYꢙN Mꢚ
Hình 5.1: Tiꢂn trình tuyꢀn mꢁ
Nguꢎn: Wayne R. Mondy, Robert M. Noe and Shane R. Premaux,
Human Resource Management (New Jersey: Prentice-Hall,
2002), p. 125.
Bưꢓc kꢂ tiꢂp trong tiꢂn trình tuyꢀn mꢁ này là xác ꢊꢍnh xem trong công
ty hiꢋn nay có nhân viên hꢁi ꢊꢦ các tiêu chuꢨn ꢊó không, hay phꢅi
tuyꢀn mꢁ tꢇ bên ngoài tꢇ các nguꢉn khác nhau như các ꢊꢐi hꢏc, cao
ꢊꢪng và các công ty khác...Vì viꢋc tuyꢀn mꢁ rꢟt tꢌn kém, cho nên cꢟp
quꢅn trꢍ cꢎn phꢅi bꢅo ꢊꢅm rꢝng hꢏ ꢊang sꢩ dꢢng các phương pháp và
các nguꢉn nhân sꢔ hꢃu hiꢋu nhꢟt. Do ꢊó, khi công ty cꢎn thêm lao
ꢊꢁng, công ty ꢊó không nên tuyꢀn mꢁ thêm ngưꢄi ngay, nhưng cꢎn
phꢅi xem xét thêm có giꢅi pháp nào “chꢃa cháy” cho nhu cꢎu khiꢂm
dꢢng nhân công trong lúc tꢐm thꢄi không. Tꢐi các nưꢓc Âu-Mꢤ, viꢋc
tuyꢀn thêm ngưꢄi tꢌn kém tꢓi mꢕc chúng ta không thꢀ ngꢄ ꢊưꢥc.
Chꢪng hꢐn như ꢊꢀ tuyꢀn mꢁ mꢁt nꢃ y tá, mꢁt sꢌ bꢋnh viꢋn tꢐi Mꢤ ꢊã
phꢅi tꢌn 12.000 ꢊô la. Các phí tꢛn gꢉm có các khoꢅn sau ꢊây: tiꢈn
nghiên cꢕu, phꢧng vꢟn, chi phí cho hãng giꢓi thiꢋu viꢋc làm, phân
công lꢐi và ꢊào tꢐo lꢐi. Còn tꢐi Viꢋt Nam, chi phí cꢭng không nhꢧ. Sau
84
ꢊây là mꢁt sꢌ giꢅi pháp trưꢓc khi tuyꢀn mꢁ. Các giꢅi pháp này chꢞ có
tính cách liꢋt kê. ꢣꢀ biꢂt thêm chi tiꢂt, bꢐn hãy xem giáo trình. Cꢢ thꢀ
như sau:
- Giꢄ phꢢ trꢁi
- Hꢥp ꢊꢉng gia công
- Thuê mưꢓn nhân viên cꢦa các hãng khác
- Tuyꢀn nhân viên tꢐm thꢄi
Nꢂu áp dꢢng các biꢋn pháp nêu trên ꢊây cꢭng không giꢅi quyꢂt ꢊưꢥc
vꢟn ꢊꢈ nhân lꢔc, chúng ta sꢑ tuyꢀn mꢁ nhân viên theo hai hưꢓng:
hưꢓng nꢁi bꢁ và hưꢓng bên ngoài. Hꢃꢄng nꢌi bꢌ có phꢃơng pháp
tuyꢋn nguꢔn nꢌi bꢌ: phꢃơng pháp thông báo nꢌi bꢌ. ꢣây là mꢁt
phương pháp thông báo cho công nhân viên biꢂt công ty ꢊang cꢎn
ngưꢄi như ꢊã trình bày trong phꢎn “tóm lưꢥc ý chính.” ꢣây là mꢁt
chính sách ꢊꢁng viên và thúc ꢊꢨy nhân viên có cơ hꢁi thꢆng tiꢂn nghꢈ
nghiꢋp mꢁt cách công khai và công bꢝng.
Hꢃꢄng bên ngoài có phꢃơng pháp tuyꢋn nguꢔn bên ngoài. Có rꢟt
nhiꢈu phương pháp tuyꢀn mꢁ nhân viên tꢇ nguꢉn bên ngoài. Phꢛ biꢂn
nhꢟt vꢡn là quꢅng cáo, cꢩ chuyên viên ꢊꢂn các trưꢄng tuyꢀn mꢁ, ꢊꢂn
các cơ quan lao ꢊꢁng - công cꢭng như tư nhꢄ tuyꢀn ngưꢄi. Các cơ
quan này thưꢄng có tên gꢏi là Trung Tâm Dꢍch Vꢢ Viꢋc Làm hoꢫc
Trung Tâm Dꢍch Vꢢ Lao ꢣꢁng. Ngoài ra mꢄi sinh viên thꢔc tꢒp hoꢫc
nhꢄ nhân viên giꢓi thiꢋu cꢭng là các phương pháp hꢃu dꢢng. ꢵ các nưꢓc
phương Tây, các công ty còn ꢊꢂn tìm các hãng chuyên giꢓi thiꢋu các ꢕng
viên là các nhà quꢅn trꢍ hoꢫc chuyên viên chuyên nghiꢋp ꢊưꢥc gꢏi là hãng
“hãng sꢕn tìm các cꢐp quꢀn trꢁ” hoꢫc “hãng sꢕn ꢏꢑu ngꢃꢖi”; các hiꢋp hꢁi
chuyên nghiꢋp như hiꢋp hꢁi marketing, tài chánh, hành chánh...; và gꢎn
ꢊây nhꢟt ꢊó là nhꢄ hꢋ thꢌng dꢃ kiꢋn lý lꢍch (résumé databases) chuyên
cung cꢟp lý lꢍch nhꢃng ngưꢄi ꢊang tìm viꢋc làm.
85
Trꢌ lꢍi câu 2
Tuyꢀn mꢁ nguꢉn nꢁi bꢁ ꢊóng mꢁt vai trò hꢂt sꢕc quan trꢏng trong
quꢅn trꢍ nhân sꢔ. Trong chương mꢁt, các bꢐn ꢊã biꢂt, mꢁt trong nhꢃng
ꢊiꢈu kiꢋn ꢊꢀ nhân viên thoꢅ mãn vꢓi công viꢋc (hꢐnh phúc khi làm
viꢋc) ꢊó là có cơ hꢁi thꢆng tiꢂn. Nhân viên cꢎn có các cơ hꢁi thꢆng
tiꢂn sau ꢊây:
- Cơ hꢁi ꢊưꢥc hꢏc hꢧi các kꢤ nꢆng mꢓi.
- Cơ hꢁi ꢊưꢥc thꢆng thưꢖng bình ꢊꢪng.
- Cơ hꢁi ꢊưꢥc có các chương trình ꢊào tꢐo và phát triꢀn.
- ꢣưꢥc cꢟp trên nhꢒn biꢂt các thành tích trong quá khꢕ.
- Cơ hꢁi cꢅi thiꢋn mꢕc sꢌng.
- Mꢁt công viꢋc có tương lai.
Như vꢒy, công nhân viên bao giꢄ cꢭng muꢌn có cơ hꢁi thꢆng tiꢂn.
ꢣây là cơ hꢁi cho hꢏ. Các công ty lꢓn cꢦa các nưꢓc Âu - Mꢤ thưꢄng
ưu tiên tuyꢀn ngưꢄi tꢇ nguꢉn nꢁi bꢁ. Chꢪng hꢐn như tꢐi công ty
Prudential ꢖ Viꢋt Nam, khi khiꢂm khuyꢂt bꢐt cꢅ chꢅc vꢎ nào - tꢇ cꢟp
trưꢖng phòng trꢖ xuꢌng, công ty thông báo trên mꢐng nꢁi bꢁ ngay.
ꢣây là cơ hꢁi cho bꢟt cꢕ ai muꢌn chuyꢀn nghꢈ hoꢫc ꢊꢛi công viꢋc
thꢔc hiꢋn ꢊưꢥc ưꢓc mơ cꢦa mình. Tuyꢀn ngưꢄi tꢇ nguꢉn nꢁi bꢁ có lꢥi
ꢊiꢀm là nhân viên thꢟy công ty luôn luôn tꢐo cơ hꢁi ꢊꢀ hꢏ ꢊưꢥc thꢆng
tiꢂn nghꢈ nghiꢋp mꢁt cách công bꢝng, và do ꢊó hꢏ gꢠn bó vꢓi công ty
hơn và làm viꢋc tích cꢔc hơn. Công ty ꢊánh giá khꢅ nꢆng cꢦa hꢏ qua
quá trình làm viꢋc, do ꢊó kꢂt quꢅ khá chính xác. Hꢏ là ngưꢄi ꢊã quen
thuꢁc, hiꢀu ꢊưꢥc chính sách và cơ cꢟu cꢦa công ty, và do ꢊó chꢞ cꢎn
mꢁt thꢄi gian ngꢠn công ty sꢑ giúp hꢏ hꢁi nhꢒp vào môi trưꢄng làm
viꢋc mꢓi ngay. Ngoài ra, viꢋc tuyꢀn mꢁ nguꢉn nꢁi bꢁ ít tꢌn kém hơn.
Tuy nhiên phương pháp này cꢭng có nhưꢥc ꢊiꢀm. Theo vꢆn hoá Viꢋt
Nam thì nhꢃng ngưꢄi không chuyꢀn ꢊưꢥc công viꢋc dꢗ bꢍ cꢟp trên cꢭ
86
cꢦa mình có thành kiꢂn không tꢌt, bꢖi vì vꢆn hoá Viꢋt Nam rꢟt coi
trꢏng lòng trung thành. Muꢌn thꢔc hiꢋn ꢊưꢥc phương pháp này, công
ty cꢎn phꢅi xây dꢂng mꢌt bꢑu không khí vꢕn hoá chuyꢋn ꢏꢌng – nghꢜa
là bꢎu không khí vꢆn hoá kích thích ꢊꢛi mꢓi, kích thích sꢔ thay ꢊꢛi và
ham hꢏc hꢧi. Phꢅi làm cho mꢏi ngưꢄi trong công ty có quan niꢋm như
thꢂ thì phương pháp này mꢓi phát huy ꢊưꢥc.
TRꢏC NGHIꢐM
Bꢐn hãy trꢠc nghiꢋm khꢅ nꢆng tiꢂp thu cꢦa bꢐn bꢝng cách trꢅ lꢄi các
câu trꢠc nghiꢋm sau ꢊây. Phꢎn trꢅ lꢄi ꢖ cuꢌi tài liꢋu này. Nꢂu bꢐn trꢅ
lꢄi ꢊưꢥc 90%, coi như bꢐn ꢊã hiꢀu bài, nhưng chưa ꢊưꢥc ꢊꢎy ꢊꢦ lꢠm.
Nꢂu bꢐn trꢅ lꢄi dưꢓi mꢕc ꢊó, bꢐn cꢎn phꢅi ꢊꢏc lꢐi.
Câu 1. Dán thông báo (job posting) ꢊưꢥc sꢩ dꢢng như mꢁt nguꢉn
tuyꢀn mꢁ ꢕng viên ꢖ bên ngoài, giúp cho công ty lꢏc lꢔa các ꢕng viên
trưꢓc khi hꢏ ꢊưꢥc chuyꢀn ꢊꢂn bꢁ phꢒn nhân sꢔ.
a. ꢣúng
b. Sai
Câu 2. Chúng ta không nên tuyꢀn mꢁ cꢔu nhân viên (nhꢃng ngưꢄi
trưꢓc ꢊây làm viꢋc cho công ty) bꢖi vì hꢏ là nhꢃng ngưꢄi không trung
thành và gây ꢅnh hưꢖng không tꢌt trong công ty.
a. ꢣúng
b. Sai
Câu 3. Khi khiꢂm dꢢng (thiꢂu) nhân viên, công ty sꢑ làm gì?
a. Thuyên chuyꢀn
b. Thꢆng chꢕc và giáng chꢕc
c. Tuyꢀn mꢁ và tuyꢀn chꢏn
d. Tꢟt cꢅ ꢊꢈu ꢊúng.
87
Câu 4. Khi thꢫng dư (dư thꢇa) nhân viên, công ty sꢑ làm gì?
a. Sa thꢅi hoꢫc chuyꢀn qua công ty khác.
b. Hꢐn chꢂ tuyꢀn dꢢng, giꢅm bꢓt giꢄ lao ꢊꢁng, cho vꢈ hưu sꢓm và
cho nghꢞ tꢐm thꢄi.
c. Cho nghꢞ viꢋc và ꢊưꢥc hưꢖng nhiꢈu tháng lương tương ꢕng vꢓi
sꢌ nꢆm làm viꢋc – mꢶi nꢆm ꢊưꢥc hưꢖng mꢁt tháng lương.
d. Tꢟt cꢅ ꢊꢈu sai.
Câu 5.Tꢐi sao cꢎn tuyꢀn nhân viên tꢇ nguꢉn nꢁi bꢁ?
a. Tꢐo cho nhân viên có cơ hꢁi ꢊưꢥc thꢆng tiꢂn nghꢈ nghiꢋp.
b. Tꢐo cho mꢏi nhân viên ꢊưꢥc thꢆng tiꢂn nghꢈ nghiꢋp mꢁt cách
bình ꢊꢪng.
c. Tꢐo cho nhân viên ꢊưꢥc tiꢂn lên nꢟc thang chꢕc vꢢ cao nhꢟt
mꢁt cách bình ꢊꢪng.
d. Tꢟt cꢅ ꢊꢈu ꢊúng.
Câu 6. Bꢐn bè cꢦa nhân viên là mꢁt nguꢉn tuyꢀn mꢁ có nhiꢈu lꢥi ꢊiꢀm
sau ꢊây:
a. Hꢏ biꢂt rõ công ty càn ꢕng viên nào, giúp ꢊꢷ nhau trong công
viꢋc, cꢭng như giúp bꢐn bè tuân theo nꢁi quy cꢦa cơ quan.
b. Hꢏ biꢂt rõ công ty cꢎn loꢐi ꢕng viên nào, giúp ꢊꢷ nhau khi cꢎn
ꢊꢟu tranh chꢌng tiêu cꢔc và giúp công ty tꢐo thành sꢕc mꢐnh.
c. a và b ꢊꢈu ꢊúng.
d. a và b ꢊꢈu sai.
Câu 7. Cꢔu nhân viên xin trꢖ lꢐi làm viꢋc là mꢁt nguꢉn tuyꢀn mꢁ gây
nhiꢈu tranh cãi
a. Hꢏ là ngưꢄi ꢊꢕng núi này trông núi nꢏ, không nên tuyꢀn.
b. Hꢏ là ngưꢄi thiꢂu trung thành, không nên tuyꢀn.
c. a và b ꢊꢈu ꢊúng.
88
d. Nên nhꢒn hꢏ lꢐi sau khi phân tích lý do sꢔ ra ꢊi cꢦa hꢏ. Sau này
làm viꢋc, hꢏ là ngưꢄi làm viꢋc tꢌt hơn và có nꢆng suꢟt cao hơn
trưꢓc ꢊây.
Câu 8. Khi có các ꢕng viên tꢔ ꢊꢁng nꢁp xin viꢋc trong khi công ty
chưa cꢎn tuyꢀn thêm ngưꢄi, công ty nên ……
a. Cám ơn hꢏ ꢊã ꢊꢂn và giꢃ hꢉ sơ hꢏ lꢐi ꢊꢀ lưu vào hꢉ sơ.
b. Cám ơn hꢏ ꢊã ꢊꢂn và lꢍch sꢩ giꢅi thích công ty chưa tuyꢀn thêm
ngưꢄi và trꢅ lꢐi hꢉ sơ.
c. Cám ơn hꢏ ꢊã ꢊꢂn, tꢇ chꢌi khéo và trꢅ lꢐi hꢉ sơ.
d. Tꢟt cꢅ nhꢃng ꢊiꢈu nêu trên.
Câu 9. Các công ty Nhꢒt thưꢄng thích tuyꢀn sinh viên vꢇa mꢓi tꢌt
nghiꢋp là vì mꢁt lý do cơ bꢅn nhꢟt sau ꢊây:
a. Hꢏ còn trong trꢠng, dꢗ hꢁi nhꢒp vào bꢎu không khí ꢊꢐi gia ꢊình
công ty.
b. Hꢏ còn giꢃ thói quen hꢏc tꢒp, dꢗ ꢊào tꢐo.
c. Hꢏ là ngưꢄi hꢆng say và có nhiꢈu nhiꢋt huyꢂt.
d. Tꢟt cꢅ ꢊꢈu ꢊúng.
Câu 10. Phương pháp tuyꢀn mꢁ ꢕng viên phꢛ biꢂn nhꢟt là ……
a. Quꢅng cáo trên nhꢒt báo.
b. Quꢅng cáo trên ꢊài phát thanh.
c. Quꢅng cáo trên truyꢈn hình.
d. Quꢅng cáo trên tꢐp chí.
Câu 11. Dán thông báo (job posting) tuyꢀn ngưꢄi dùng ꢊꢀ ……
a. Tuyꢀn mꢁ ngưꢄi tꢇ nguꢉn bên ngoài.
b. Thꢆng chꢕc nhân viên lên các cꢟp bꢒc quꢅn ꢊꢌc, trưꢖng phòng.
c. Tꢐo cơ hꢁi bình ꢊꢪng cho các nhân viên có khꢅ nꢆng ꢊưꢥc lên
các cꢟp bꢒc quꢅn ꢊꢌc, phó quꢅn ꢊꢌc, trưꢖng – phó phòng.
89
d. Ngꢆn ngꢇa sꢔ quen biꢂt trong tꢛ chꢕc.
Câu 12. Hꢉ sơ xin viꢋc theo ꢊúng tiêu chuꢨn bao gꢉm nhꢃng gì?
a. Thư xin viꢋc ꢊi kèm theo sơ yꢂu lý lꢍch và hình ꢅnh.
b. Sơ yꢂu lý lꢍch, giꢟy khám sꢕc khꢧe.
c. Sơ yꢂu lý lꢍch, mꢡu ꢊơn xin viꢋc, và giꢟy khám sꢕc khꢧe.
d. Sơ yꢂu lý lꢍch, mꢡu ꢊơn xin viꢋc, và vꢆn bꢝng.
Câu 13. Mꢡu ꢊơn xin viꢋc (application for employment hay
employment application) ……
a. Do công ty thiꢂt kꢂ.
b. Mua mꢡu in sꢬn ngoài tiꢋm.
c. Do ꢕng viên tꢔ thiꢂt kꢂ.
d. Tꢟt cꢅ ꢊꢈu sai.
BÀI 6
TUYꢀN CHꢄN NHÂN VIÊN
hòa”. Nhưng
ꢝng nhân hòa.
ꢅi biꢂt “thuꢊt
90
dꢎng ngꢃꢖi”. Tiꢈn ꢊꢈ cꢦa thuꢒt dꢢng ngưꢄi cꢦa các nưꢓc Âu
- Mꢤ ꢊưꢥc tóm gꢏn trong câu “ꢊúng ngưꢄi, ꢊúng chꢶ, ꢊúng
lúc”. (The right person in the right place at the right time) -
nghꢜa là lꢔa chꢏn ꢊúng ngưꢄi, bꢌ trí hꢏ ꢊúng vꢍ trí vào ꢊúng
thꢄi ꢊiꢀm cꢎn thiꢂt.7
MꢂC TIÊU
Sau khi hꢏc xong bài này, bꢐn có thꢀ:
1. Giꢅi thích các yꢂu tꢌ môi trưꢄng ꢅnh hưꢖng ꢊꢂn tiꢂn trình tuyꢀn
chꢏn như thꢂ nào?
2. Mô tꢅ tiꢂn trình tuyꢀn chꢏn nhân viên.
3. Trình bày ꢊưꢥc kꢤ thuꢒt, vai trò và tꢎm quan trꢏng cꢦa phương
pháp trꢠc nghiꢋm.
4. Trình bày ꢊưꢥc kꢤ thuꢒt, vai trò và tꢎm quan trꢏng cꢦa phương
pháp phꢧng vꢟn.
5. Giꢅi thích ꢊưꢥc tꢐi sao phꢧng vꢟn phꢅi kꢂt hꢥp vꢓi các phương
pháp trꢠc nghiꢋm và sưu tra lý lꢍch trong tiꢂn trình tuyꢀn chꢏn
nhân viên.
6. Nꢠm ꢊưꢥc nhꢃng yꢂu tꢌ cơ bꢅn khi xin viꢋc làm và thành công
khi ꢊưꢥc phꢧng vꢟn.
7
Nguyꢗn Hꢃu Thân, Quꢀn Trꢁ Nhân Sꢂ (TP.HCM: Nxb Thꢌng Kê, 2005), tr. 177.
91
CÁC NꢁI DUNG CꢃN HꢄC TRONG BÀI
I. ꢱNH HƯꢵNG CꢸA YꢘU Tꢹ MÔI TRƯꢮNG
II. TIÊU CHUꢺN TUYꢙN CHꢻN NHÂN VIÊN
III. TIꢘN TRÌNH TUYꢙN CHꢻN NHÂN VIÊN
Suy cho cùng, mꢁt công ty thành công hay không chung quy cꢭng do
chính sách “dùng ngưꢄi”, trong ꢊó giai ꢊoꢐn tuyꢀn chꢏn ꢊúng ngưꢄi
có khꢅ nꢆng vào làm viꢋc là xuꢟt phát ꢊiꢀm hꢂt sꢕc quan trꢏng. Tuyꢀn
chꢏn nhân viên là hoꢐt ꢊꢁng quan trꢏng trong quꢅn trꢍ. Mꢁt công ty dù
có mꢁt khꢌi tài sꢅn lꢓn, máy móc thiꢂt bꢍ hiꢋn ꢊꢐi, ban giám ꢊꢌc ꢊꢈ ra
các chiꢂn lưꢥc cꢐnh tranh nꢆng ꢊꢁng, nhưng các thành viên trong công
ty lꢐi ꢊưꢥc bꢌ trí vào nhꢃng công viꢋc không phù hꢥp vꢓi khꢅ nꢆng,
nꢆng khiꢂu, kiꢂn thꢕc và chuyên môn cꢦa hꢏ, chꢠc chꢠn công ty ꢟy sꢑ
thꢟt bꢐi.
Ông cha ta ꢊã tꢇng nêu lên triꢂt lý: “Thiên thꢄi, ꢊꢍa lꢥi, nhân hòa”.
Nhưng “thiên thꢄi không bꢝng ꢊꢍa lꢥi, ꢊꢍa lꢥi không bꢝng nhân hòa”.
Muꢌn cho yꢂu tꢌ “nhân” ꢖ ꢊây ꢊưꢥc “hòa” thì ta cꢎn phꢅi biꢂt “thuꢒt
chꢏn ngưꢄi” và “thuꢒt dùng ngưꢄi”. Tuyꢀn chꢏn ngưꢄi có khꢅ nꢆng và
bꢌ trí hꢏ vào chꢕc vꢢ hoꢫc công viꢋc thích hꢥp vꢓi hꢏ là tiꢈn ꢊꢈ cơ
bꢅn cꢦa “thuꢒt dùng ngưꢄi”. Kꢂ hoꢐch này kꢂt hꢥp vꢓi chính sách tiꢈn
lương, ꢊꢁng viên và thꢆng thưꢖng sꢑ làm cho nꢆng xuꢟt lao ꢊꢁng cao,
giá thành hꢐ, tinh thꢎn công nhân ꢊưꢥc nâng cao, và là ꢊꢁng lꢔc ꢊꢀ
phát triꢀn công ty.
Trꢃꢄc khi nghiên cꢅu vꢈ tuyꢀn chꢏn nhân viên, các bꢐn hãy nꢆm vꢇng
mꢁt sꢌ khái niꢈm hoꢉc thuꢊt ngꢇ ꢊꢀ thông suꢌt vꢟn ꢊꢈ. Sau ꢊó, các
bꢐn hãy ꢊꢏc kꢤ phꢎn tóm lưꢥc ý chính. Sau khi nꢠm ꢊưꢥc ý chính cꢦa
bài 6 rꢉi, các bꢐn hãy mꢖ giáo trình ra và ꢊꢏc tꢇ ꢊꢎu trưꢓc khi sang
phꢎn câu hꢧi. Chúc các bꢐn thành công.
92
THUꢅT NGꢆ CꢇN BꢈN
Tuyꢀn mꢁ là tꢒp trung các ꢕng viên lꢐi, còn tuyꢀn chꢄn là quyꢂt ꢊꢍnh
xem trong sꢌ các ꢕng viên ꢟy ai là ngưꢄi hꢁi ꢊꢦ các tiêu chuꢨn ꢊꢀ làm
viꢋc cho công ty.
Phꢇng vꢈn sơ bꢁ là cuꢁc phꢧng vꢟn ꢊꢎu tiên do phòng nhân sꢔ ꢊꢅm
nhꢒn. Vì là sơ bꢁ, cho nên cuꢁc phꢧng vꢟn không kéo dài, thưꢄng là
khoꢅng 20 phút. Trong cuꢁc phꢧng vꢎn này, các chuyên viên phòng
nhân sꢔ chꢞ chú trꢏng cá tính và nhân cách cꢦa ꢕng viên chꢕ không ꢊi
sâu vào chuyên môn nhꢝm loꢐi bꢓt các ꢕng viên không hꢁi ꢊꢦ ꢊiꢈu
kiꢋn mꢁt cách tꢛng quát. (Ghi chú: xem thêm phꢎn “Trꢀ Lꢖi Câu Hꢓi”
cꢦa tài liꢋu này ꢊꢀ hiꢀu rõ hơn).
Phꢇng vꢈn sâu hay còn ꢊưꢥc gꢏi là phꢇng vꢈn tuyꢀn chꢄn là cuꢁc
phꢧng vꢟn do ꢊích thân trưꢖng bꢁ phꢒn chuyên môn ꢊꢕng ra phꢧng
vꢟn. Vì là cuꢁc phꢧng vꢟn sâu, do ꢊó, cuꢁc phꢧng vꢟn ꢊi sâu vào
chuyên môn và thưꢄng là kéo dài tꢇ 30 ꢊꢂn 45 phút, tuꢼ theo tꢇng ꢊꢌi
tưꢥng. (Ghi chú: xem thêm phꢎn “Trꢀ lꢖi câu hꢓi” cꢦa tài liꢋu này ꢊꢀ
hiꢀu rõ hơn).
Khoa xem tưꢉng mꢊo là mꢁt ngành khoa hꢏc xã hꢁi mà các chuyên
gia cꢦa các công ty Nhꢒt toꢐ lꢐc tꢐi Viꢋt Nam và trên thꢂ giꢓi thꢃꢖng
sꢘ dꢎng. Trong cuꢁc phꢧng vꢟn, các chuyên gia quan sát tưꢓng mꢐo
cꢦa ꢕng viên ꢊꢀ xem cá tính và nhân cách cꢦa ꢕng viên có phù hꢥp
hay không. Các công ty cꢦa các nưꢓc phương Tây ít sꢩ dꢢng hơn.
Khoa xem chꢃ ký và chꢃ viꢋt cꢭng là mꢁt ngành khoa hꢏc xã hꢁi mà
các chuyên gia cꢦa các công ty Nhꢒt toꢐ lꢐc tꢐi Viꢋt Nam và trên thꢂ
giꢓi thꢃꢖng sꢘ dꢎng. Qua chꢃ viꢂt và chꢃ ký, các chuyên gia có thꢀ
biꢂt ꢊưꢥc cá tính, tính tình và nhân cách cꢦa ꢕng viên. Các công ty
cꢦa các nưꢓc phương Tây ít sꢩ dꢢng hơn.
93
TÓM LƯꢉC Ý CHÍNH
Tuyꢀn chꢏn là tiꢂn trình chꢏn lꢔa các ꢕng viên phù hꢥp nhꢟt vꢓi mꢁt
vꢍ trí nào ꢊó. Trưꢓc khi tuyꢀn chꢏn, nhà quꢅn trꢍ cꢎn phꢅi có giai ꢊoꢐn
chuꢨn bꢍ. ꢣây là giai ꢊoꢐn rꢟt cꢎn thiꢂt ꢊưꢥc chuꢨn bꢍ trong tiꢂn trình
tuyꢀn mꢁ bao gꢉm phiꢂu yêu cꢎu nhân sꢔ cꢦa bꢁ phꢒn nào ꢊó. Nhà
quꢅn trꢍ ꢊꢌi chiꢂu yêu cꢎu vꢓi bꢅng mô tꢅ công viꢋc và bꢅng mô tꢅ
tiêu chuꢨn chi tiꢂt công viꢋc ꢊꢀ xem nên tuyꢀn mꢁ tꢇ nguꢉn nào, và
bꢝng phương pháp gì. Sau ꢊó bꢁ phꢒn nhân sꢔ bꢠt ꢊꢎu tiꢂn hành giai
ꢊoꢐn chính thꢕc.
Trong giai ꢊoꢐn chính thꢕc tiꢂn trình tuyꢀn chꢏn bꢠt ꢊꢎu bꢝng viꢋc
xem xét hꢉ sơ xin viꢋc ꢊꢀ ꢊánh giá xem các ꢕng viên có ꢊáp ꢕng theo
yêu cꢎu cꢦa tꢛ chꢕc không.
Bưꢓc kꢂ tiꢂp ꢕng viên phꢅi qua mꢁt sꢌ trꢠc nghiꢋm tùy theo tꢇng loꢐi
công viꢋc. Trꢠc nghiꢋm có rꢟt nhiꢈu lꢥi ꢊiꢀm, tuy nhiên cꢭng có
nhꢃng hꢐn chꢂ cꢦa nó. Các phương pháp trꢠc nghiꢋm thưꢄng dùng là
bút vꢟn, khꢨu vꢟn, bꢝng máy móc, hình vꢑ và dꢢng cꢢ liên hꢋ. Có rꢟt
nhiꢈu loꢐi trꢠc nghiꢋm: trꢠc nghiꢋm kiꢂn thꢕc tꢛng quát; TN tâm lý;
TN trí thông minh; TN cá tính; TN nꢆng khiꢂu và khꢅ nꢆng chuyên
môn; TN khꢅ nꢆng vꢒn dꢢng ꢊꢎu óc vào cơ bꢠp; trꢠc nghiꢋm khꢅ nꢆng
nhꢒn thꢕc; TN sꢖ thích vꢈ nghꢈ nghiꢋp; các loꢐi trꢠc nghiꢋm sꢩ dꢢng
bꢝng thuꢌc; và sau cùng là TN chuyên môn hay công viꢋc mꢡu cꢢ thꢀ.
ꢣó là mưꢄi loꢐi trꢠc nghiꢋm chúng ta cꢎn biꢂt.
Giai ꢊoꢐn quan trꢏng là giai ꢊoꢐn phꢧng vꢟn sâu hay phꢧng vꢟn tuyꢀn
dꢢng. Thông thưꢄng cuꢁc phꢧng vꢟn sơ khꢖi là do bꢁ phꢒn nhân sꢔ
chꢏn lꢏc. Trong cuꢁc phꢧng vꢟn sâu, thưꢄng ꢊích thân trưꢖng ꢊơn vꢍ
ꢊang cꢎn ngưꢄi phꢢ trách phꢧng vꢟn. Nhà quꢅn trꢍ cꢎn phꢅi chuꢨn bꢍ
cuꢁc phꢧng vꢟn cho chu ꢊáo cꢭng như tꢐo mꢁt bꢎu không khí phꢧng
vꢟn thoꢅi mái. Có hai loꢐi phꢧng vꢟn: phꢧng vꢟn theo mꢡu và phꢧng
94
vꢟn không theo mꢡu. Trong cuꢁc phꢧng vꢟn sâu, các công ty thưꢄng
dùng các phương pháp sau ꢊây: Phꢧng vꢟn hꢁi ꢊꢉng; phꢧng vꢟn cꢆng
thꢪng; phꢧng vꢟn mô tꢅ hành vi; phꢧng vꢟn cá nhân và phꢧng vꢟn
nhóm. Phꢧng vꢟn sâu rꢟt quan trꢏng cho nên nhà quꢅn trꢍ phꢅi biꢂt nên
làm nhꢃng gì và nên tránh nhꢃng gì khi phꢧng vꢟn.
Trꢠc nghiꢋm và phꢧng vꢟn vꢡn có nhꢃng ưu và nhưꢥc ꢊiꢀm cꢦa nó.
Do ꢊó cꢎn phꢅi phꢌi hꢥp vꢓi phương pháp sưu tra lý lꢍch, phꢌi hꢥp cꢅ
ba loꢐi trên, công ty dꢗ có khꢅ nꢆng tuyꢀn chꢏn ꢊúng ngưꢄi hơn. Hai
giai ꢊoꢐn sau cùng là khám sꢕc khꢧe và quyꢂt ꢊꢍnh tuyꢀn dꢢng.
ꢣꢀ cho cuꢁc tuyꢀn chꢏn ꢊưꢥc khoa hꢏc, công ty cꢎn phꢅi sꢩ dꢢng
phiꢂu ꢊiꢀm. Mꢶi công ty áp dꢢng hình thꢕc cho ꢊiꢀm khác nhau. Có
công ty theo kiꢀu ꢊánh sꢌ thꢕ hꢐng tꢇ 1 ꢊꢂn 5 cho tꢇng loꢐi yꢂu tꢌ; có
công ty áp dꢢng chꢃ A, B, C, D... cꢭng có công ty tính ꢊiꢀm theo sꢌ
hꢏc. Tùy theo thói quen và tùy theo trưꢄng phái các công ty tꢔ thiꢂt kꢂ
hꢋ thꢌng cho ꢊiꢀm. Theo kiꢀu sꢌ hꢏc tꢇ 1 ꢊꢂn 5 là thích hꢥp vꢓi các
công ty Viꢋt Nam nhꢟt.
CÂU HꢊI
1. Khi tuyꢀn chꢏn nhân viên, ꢕng viên ꢕng cꢩ chꢕc vꢢ tꢇ cꢟp bꢒc nhân
viên ꢊꢂn cꢟp quꢅn trꢍ, công ty ꢊòi hꢧi hꢏ cꢎn phꢅi có các kꢙ nꢕng
(skills) gì?
2. Tꢐi sao khi tuyꢀn chꢏn nhân viên, các công ty thưꢄng phꢅi phꢌi hꢥp
phương pháp trꢠc nghiꢋm và phương pháp phꢧng vꢟn?
3. Ai chꢍu trách nhiꢋm phꢧng vꢟn sơ bꢁ và phꢧng vꢟn sâu trong tuyꢀn
chꢏn nhân viên?
95
4. Hãy trình bày các lꢋch lꢐc hoꢫc khuyꢂt ꢊiꢀm trong phꢧng vꢟn nhân
viên.
Ghi chú:
- ꢣây chꢞ là mꢌt sꢒ câu hꢓi cꢒt lõi cꢦa bài. Tꢟt cꢅ các câu hꢧi khác có
sꢬn trong tꢇng chương cꢦa giáo trình. Các bꢐn hãy tꢒp trꢅ lꢄi.
- Bꢐn hãy tꢔ trꢅ lꢄi các câu hꢧi. Sau ꢊó bꢐn hãy xem mꢢc “Trꢅ lꢄi câu
hꢧi” ꢊꢀ xem bꢐn có nꢠm vꢃng vꢟn ꢊꢈ hay không.
TRꢈ LꢋI CÂU HꢊI
Trꢌ lꢍi câu 1
Khi tuyꢀn chꢏn nhân viên, ꢕng viên ꢕng cꢩ chꢕc vꢢ càng cao bao
nhiêu thì hꢏ càng cꢎn phꢅi có kꢤ nꢆng quꢅn trꢍ rꢁng và bao quát bꢟy
nhiêu. Ngưꢥc lꢐi, ꢕng viên ꢕng cꢩ chꢕc vꢢ càng thꢟp bao nhiêu thì hꢏ
càng cꢎn phꢅi có kꢤ nꢆng kꢤ thuꢒt, nghiꢋp vꢢ chuyên môn chuyên sâu
bꢟy nhiêu. Hình dưꢓi ꢊây sꢑ minh hoꢐ cꢢ thꢀ. Trong hình vꢑ, các bꢐn
thꢟy, ꢕng viên ꢕng cꢩ chꢕc vꢢ cꢟp cao cꢎn phꢅi có kꢤ nꢆng quꢅn trꢍ
rꢁng và bao quát. Tuy nhiên, ꢕng viên ꢊó cꢭng cꢎn phꢅi có kꢤ nꢆng kꢤ
thuꢒt mꢁt cách tꢛng quát, không cꢎn chuyên sâu.
Kꢤ nꢆng quꢅn trꢍ bao gꢉm kꢤ nꢆng nhꢒn thꢕc và kꢤ nꢆng giao
tiꢂp. Cꢢ thꢀ như sau:
Cao cꢟp (Top management)
Kꢑ Nꢒng
Quꢌn Trꢓ
Trung cꢟp (Middle management)
Cꢟp thꢟp/cꢟp cơ sꢖ/cꢟp quꢅn ꢊꢌc
(lower management)
(Managerial
96
Skills)
Kꢑ Nꢒng Kꢑ Thuꢔt
Nhân viên
(Technical Skills)
Hình 6.1: Các kꢤ nꢆng khi tuyꢀn nhân viên
Nguꢎn: Nguyꢗn Hꢃu Thân, Quꢀn Trꢁ Nhân Sꢂ (TP.HCM: S Nxb
Thꢌng Kê, 2005), tr. 181.
Kꢙ nꢕng nhꢊn thꢅc (conceptual skills). Kꢤ nꢆng nhꢒn thꢕc là kꢤ nꢆng
phân tích tꢛng quát; suy luꢒn lô-gích, khꢅ nꢆng hình thành các nhꢒn
thꢕc và khái quát hóa các quan hꢋ rꢠc rꢌi và phꢕc tꢐp; sꢔ sáng tꢐo
trong viꢋc ꢊꢈ ra các ý tưꢖng và giꢅi quyꢂt vꢟn ꢊꢈ; khꢅ nꢆng phân tách
các tình huꢌng, nhꢒn biꢂt các xu hưꢓng, thꢟy trưꢓc nhꢃng thay ꢊꢛi,
nhꢒn thꢕc ꢊưꢥc các cơ hꢁi và các vꢟn ꢊꢈ tiꢈm nꢆng (lý luꢒn theo quy
nꢐp và diꢗn dꢍch / suy diꢗn).
Kꢙ nꢕng giao tiꢚp (interpersonal skills). Kꢤ nꢆng giao tiꢂp là sꢔ hiꢀu
biꢂt vꢈ các hành vi cꢦa con ngưꢄi và tiꢂn trình giao tiꢂp; là khꢅ nꢆng
hiꢀu ꢊưꢥc các tình cꢅm, thái ꢊꢁ, và ꢊꢁng cơ cꢦa ngưꢄi khác tꢇ nhꢃng
gì hꢏ làm và nói (sꢔ thꢟu cꢅm và nhꢐy cꢅm xã hꢁi); khꢅ nꢆng truyꢈn
thông rõ ràng và hiꢋu quꢅ (nói lưu loát, có tính thuyꢂt phꢢc); khꢅ nꢆng
thiꢂt lꢒp các mꢌi quan hꢋ hꢥp tác có hiꢋu quꢅ (tꢂ nhꢍ, ngoꢐi giao, kꢤ
nꢆng biꢂt lꢠng nghe, hiꢀu biꢂt vꢈ các hành vi ꢕng xꢩ ꢊưꢥc xã hꢁi chꢟp
nhꢒn).
Kꢙ nꢕng kꢙ thuꢊt (technical skills). Kꢤ nꢆng kꢤ thuꢒt là sꢔ hiꢀu biꢂt vꢈ
các phương pháp, các tiꢂn trình, các thꢦ tꢢc, và các kꢤ thuꢒt nhꢝm
thꢔc hiꢋn mꢁt hoꢐt ꢊꢁng chuyên môn nào ꢊó; khꢅ nꢆng sꢩ dꢢng các
công cꢢ thích hꢥp vꢓi hoꢐt ꢊꢁng ꢊó.
97
Tải về để xem bản đầy đủ
92 trang
12640
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình Quản trị nhân sự (Phần 2)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giao_trinh_quan_tri_nhan_su_phan_2.pdf
