Đề kiểm tra Học kì 1 môn Ngữ văn Lớp 10 - Năm học 2016-2017

SỞ GD – ĐT NINH THUẬN

TRƯỜNG THPT TRƯỜNG CHINH

ĐỀ KIỂM TRA HKI LỚP 10

NĂM HỌC: 2016 – 2017

Môn: Ngữ văn. (CT Chuẩn).

Thời gian: 90 phút

I. MỤC TIÊU ĐỀ KIỂM TRA:

Thu thập thông tin để đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng trong chương trình Ngữ

văn lớp 10 học kì I.

Khảo sát bao quát một số nội dung kiến thức, kĩ năng trọng tâm của chương trình Ngữ văn lớp

10 học kì I với mục đích đánh giá năng lực đọc – hiểu và tạo lập văn bản của HS thông qua hình thức

kiểm tra tự luận.

Cụ thể, đề kiểm tra nhằm đánh giá các chuẩn sau:

1. Kiến thức – Kĩ năng:

- Đọc văn:

*Ca dao:

a) Kiến thức:

- Tiếng lòng của người bình dân xưa: Tiếng nói than thân, nỗi niềm thương nhớ và nghĩa tình son sắt.

với tầm vóc, lí tưởng cao cả; vẻ đẹp của thời đại với khí thế hào hùng, tinh thần quyết chiến thắng.

- Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc, gần gũi, giàu hình ảnh biểu tượng, so sánh ví von, ẩn dụ đặc sắc, diễn

đạt bằng một số công thức mang đậm sắc thái dân gian. Giọng điệu nhẹ nhàng, tình cảm.

b) Kĩ năng: Đọc- hiểu ca dao theo chủ đề.

* Tỏ lòng (Phạm Ngũ Lão)

a) Kiến thức:

- Vẻ đẹp của con người thời Trần - Khái quát hóa ý nghĩa và bài học mà tác giả gửi gắm.

với tầm vóc, lí tưởng cao cả; vẻ đẹp của thời đại với khí thế hào hùng, tinh thần quyết chiến thắng.

- Hình ảnh kì vĩ, ngôn ngữ hàm súc, giàu tính biểu cảm.

b) Kĩ năng: Đọc- hiểu một bài thơ Đường luật

* Cảnh ngày hè (Nguyễn Trãi)

a) Kiến thức:

- Vẻ đẹp của bức tranh ngày hè được gợi tả một cách sinh động.

- Vẻ đẹp trong tâm hồn tác giả: nhạy cảm với thiên nhiên với cuộc sống đời thường của nhân dân,

luôn hướng về nhân dân với mong muốn “dân giàu đủ khắp đòi phương”.

- Nghệ thuật thơ Nôm độc đáo, từ lấy sinh động, câu lục ngôn tự nhiên.

b) Kĩ năng: Đọc –hiểu một bài thơ Nôm Đường luật.

* Nhàn (Nguyễn Bỉnh Khiêm)

a) Kiến thức:

- Một tuyên ngôn về lối sống hòa hợp với thiên nhiên, vượt trên danh lợi, giữ cốt cách thanh cao được

thể hiện qua những rung động trữ tình, chất trí tuệ.

- Ngôn ngữ mộc mạc, tự nhiên nhưng ẩn ý thâm trầm, giàu chất trí tuệ.

b) Kĩ năng: Đọc – hiểu một bài thơ Nôm Đường luật.

* Đọc Tiểu Thanh kí (Nguyễn Du)

a) Kiến thức:

- Tiếng khóc cho số phận người phụ nữ tài sắc mà bạc mệnh đồng thời là tiếng nói khao khát tri âm

của nhà thơ.

- Hình ảnh thơ mang ý nghĩa biểu trưng sâu sắc.

b) Kĩ năng: Đọc – hiểu một bài thơ Đường luật.

- Tiếng Việt:

* Đặc điểm của ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết

a) Kiến thức: Phân biệt 2 dạng ngôn ngữ theo các phương diện sau: phương tiện ngôn ngữ, tình

huống giao tiếp, phương tiện phù trợ, từ, câu, văn bản.

b) Kĩ năng: Phân biệt để không nhầm lẫn khi sử dụng 2 dạng ngôn ngữ.

* Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt:

a) Kiến thức: Khái niệm, đặc trưng và các dạng ngôn ngữ sinh hoạt.

b) Kĩ năng:

- Lĩnh hội và phân tích ngôn ngữ thuộc phong cách ngôn ngữ sinh hoạt.

- Sử dụng ngôn ngữ thích hợp trong giao tiếp sinh hoạt hàng ngày.

- Làm văn:

* Lập dàn ý bài văn tự sự:

a) Kiến thức:

- Dàn ý và các yc cùa việc lập dàn ý.

- Yêu cầu của mỗi phần trong dàn ý.

b) Kĩ năng:

- Xây dựng dàn ý theo 3 phần.

- Vận dụng kiến thức về văn tự sự và cuộc sống để xây dựng dàn ý.

* Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong văn tự sự:

a) Kiến thức:

- Khái niệm và vai trò, tác dụng của sự việc, chi tiết tiêu biểu trong văn tự sự.

- Cách lựa chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong văn tự sự.

b) Kĩ năng:

- Nhận diện sự việc, chi tiết tiêu biểu trong văn tự sự.

- Lựa chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu để tạo lập văn bản theo yêu cầu cụ thể.

* Miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự:

a) Kiến thức:

- Vai trò, tác dụng của miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự.

- Vai trò, tác dụng của quan sát, liên tưởng, tưởng tượng đối với miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự.

b) Kĩ năng:

- Nhận diện và phân tích vai trò của miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự.

- Biết quan sát, liên tưởng, tưởng tượng khi trình bày sự việc, chi tiết.

- Thực hành viết văn bản tự sự có sử dụng miêu tả và biểu cảm.

* Luyện tập viết đoạn văn tự sự:

a) Kiến thức:

- Đoạn văn, nội dung và nhiệm vụ của đoạn văn trong văn bản tự sự.

- Vị trí đoạn văn trong văn bản tự sự.

b) Kĩ năng:

- Viết đoạn văn tự sự.

- Sử dụng phương tiện liên kết câu để đoạn văn mạch lạc.

* Tóm tắt văn bản tự sự

a) Kiến thức:

- Mục đích, yêu cầu của việc tóm tắt

- Cách thức tóm tắt

b) Kĩ năng:

- Tóm tắt các văn bản tự sự đã học ở lớp 10.

- Trình bày văn bản tóm tắt trước tập thể.

2. Về thái độ: Có thái độ tích cực, đúng đắn trong quá trình làm bài.

Từ đó học sinh hình thành các năng lực sau:

- Năng lực thu thập, xử lí thông tin, dẫn chứng.

- Năng lực trình bày suy nghĩ, quan điểm riêng về trước những vấn đề cần trình bày.

- Năng lực tạo lập văn bản giàu sức thuyết phục.

- Năng lực giao tiếp tiếng Việt và thưởng thức, cảm thụ văn học.

II. HÌNH THỨC KIỂM TRA:

- Hình thức : Tự luận

- Cách tổ chức kiểm tra: cho học sinh làm bài kiểm tra tự luận trong 90 phút.

III. THIẾT LẬP MA TRẬN:

Mức

độ

Chủ

đề

Nhận biết

Thông hiểu

Vận dụng thấp Vận dụng cao

Cộng

- Nhận biết thể Tác dụng của Trình bày suy

thơ. biện pháp nghệ nghĩ của cá nhân

- Xác định được thuật.

I. Đọc phương thức

về quan niệm

sống của bản

thân và tuổi trẻ

hôm nay.

hiểu

biểu đạt, phong

cách ngôn ngữ

chức năng trong

đoạn trích.

- Nắm bắt được

quan niệm nhân

sinh của tác giả

qua đoạn trích

cụ thể.

- Nhận biết biện

pháp nghệ thuật

đặc sắc nhất

trong bài, đoạn

thơ.

Số câu:

Số điểm:

Tỉ lệ:

2

1,5

15 %

1

1,0

10 %

1

1,5

15 %

4

4,0

40 %

- Vận dụng kiến

thức và kĩ năng

để viết bài văn

nghị luận.

- Cảm nhận sâu

sắc và thấu hiểu

vẻđẹp phẩmchất,

tâmhồn,hoàn

cảnh,số phận,nỗi

niềm,tâmtrạng,

ước mơ, khát

vọng, cảm xúc

và thái độ của

người bình dân

xưa.

II. Làm

văn

- Liên hệ bản

thân.

Số câu:

Số điểm:

Tỉ lệ:

1

6,0

60 %

1

6,0

60 %

5

2

1

Tổng

1,5

30 %

1,0

10 %

1,5

10 %

6,0

60 %

10,0

100 %

V. BIÊN SOẠN ĐỀ KIỂM TRA:

SỞ GD – ĐT NINH THUẬN

TRƯỜNG THPT TRƯỜNG CHINH

ĐỀ KIỂM TRA HKI LỚP 10

NĂM HỌC: 2016 – 2017

Môn: Ngữ văn (CT Chuẩn).

Thời gian: 90 phút

Đề:

(Đề kiểm tra có 01 trang)

I. Đọc – hiểu: (4,0đ)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu nêu bên dưới:

“Một mai, một cuốc, một cần câu,

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào.

Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ,

Người khôn, người đến chốn lao xao…”.

(Trích “Nhàn” – Nguyễn Bỉnh Khiêm).

Câu 1: Xác định thể thơ? (0,5đ)

Câu 2: Anh (chị) hiểu thế nào là nơi “vắng vẻ”, chốn “lao xao”? (1,0đ)

Câu 3: Quan niệm sống của tác giả được thể hiện trong đoạn thơ trên? (1,0đ)

Câu 4: Từ việc tìm hiểu quan niệm sống của tác giả trong đoạn thơ trên, anh (chị) hãy viết đoạn văn

ngắn (khoảng 10-15 dòng) nêu suy nghĩ về quan niệm sống nhàn của một bộ phận thanh niên, học

sinh ngày nay? (1,5đ)

II. Làm văn: (6,0đ)

Cho bài ca dao:

“Thân em như củ ấu gai

Ruột trong thì trắng vỏ ngoài thì đen.

Ai ơi, nếm thử mà xem!

Nếm ra mới biết rằng em ngọt bùi.”

Cảm nhận của anh (chị) về vẻ đẹp phẩm chất, số phận, nỗi niềm, tâm trạng của người phụ nữ trong

bài ca dao. Qua đó, nêu suy nghĩ của bản thân về người phụ nữ trong xã hội hiện nay.

...............HẾT............

(Giám thị coi thi không giải thích gì thêm )

SỞ GD – ĐT NINH THUẬN

TRƯỜNG THPT TRƯỜNG CHINH

ĐỀ KIỂM TRA HKI LỚP 10

NĂM HỌC: 2016 – 2017

Môn: Ngữ văn (CT Chuẩn).

Thời gian : 90 phút

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ BIỂU ĐIỂM

Hướng dẫn chấm

Phần

Biểu điểm

Câu 1: (0,5 điểm)

Mức tối đa:

HS xác định đúng thể thơ:

0,5 điểm

- “Nhàn” được viết theo thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật

Câu 2: (1,0 điểm)

HS trả lời được ý sau:

1,0 điểm

- Nơi “vắng vẻ”: Nơi tĩnh lặng, thôn quê, dân dã, gần gũi với thiên

0,5điểm

nhiên.

- Chốn “lao xao”: Chốn quan trường, nơi đô hội, tranh giành

quyền lực.

0,5 điểm

1,0 điểm

Câu 3 (1,0 điểm)

HS trả lời được ý sau:

Quan niệm sống nhàn: Sống thanh thản, an nhàn, ung dung, tự

tại, tìm về với thiên nhiên, nơi thôn quê tĩnh lặng, dân dã, đạm

bạc, tránh xa phú quý danh lợi để giữ cốt cách thanh cao, tâm hồn

trong sạch.

Đọc

hiểu

Câu 4 (1,0 điểm)

HS viết đoạn văn theo suy nghĩ riêng mình nhưng cần đạt được ý

sau :

- Đa số thanh niên có lối suy nghĩ tích cực.

- Bên cạnh còn, một bộ phận thanh niên, học sinh trong xã hội

hiện nay ăn chơi sa đà, lơ là học tập, không lo lắng và quan tâm

cho tương lai bản thân, chỉ lo tư lợi cá nhân, ganh đua, vụ lợi, lạm

dụng,...

1,5 điểm

1. Kĩ năng: Câu hỏi này yêu cầu HS:

6,0 điểm

- Vận dụng các kiến thức về văn nghị luận để tạo lập văn bản.

- Văn viết có cảm xúc, kết cấu chặt chẽ, không mắc lỗi chính tả,

diễn đạt, trình bày sạch đẹp, rõ ràng.

2. Kiến thức: HS có thể linh hoạt trình bày theo nhiều cách khác

nhau, song cần thể hiện được các ý sau:

a. Mở bài: Giới thiệu, dẫn dắt, dẫn nhập vấn đề nghị luận .

b. Thân bài:

0,5 điểm

5,0 điểm

3,0 điểm

- Hình ảnh: “Củ ấu gai”: loại củ ăn để chống đói, gần gũi với đời

sống người lao động

+Ẩn dụ : người phụ nữ bình thường, không có sức hấp dẫn về vẻ

đẹp hình thức nhưng có giá trị thực về tâm hồn, nết na, phẩm

hạnh….

1,0 điểm

0,5 điểm

+ “Ruột trong”: trắng (tâm hồn ,đức hạnh..)

Làm

văn

+ “Vỏ ngoài”:  đen (hình thức bên ngoài không xinh đẹp,quê

mùa, chất phác..)

+ “Ai ơi!”: Thán từ, đại từ phiếm chỉ  lời bộc bạch chân thành

của cô gái, mong tìm đồng cảm, thấu hiểu và thông cảm cho số

phận của họ.

 Tố cáo xã hội cũ và đề cao giá trị nhân văn con người. Bài ca

dao khẳng định vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong xã hội

phong kiến.

0,5 điểm

-Liên hệ người phụ nữ trong xã hôị ngày nay: Được xã hội quan

tâm, tôn trọng, được học tập, có cơ hội khẳng định mình,...

2,0 điểm

0,5 điểm

c. Kết bài:

- Đánh giá, khẳng định lại vấn đề nghị luận.

- Liên hệ bản thân.

* Lưu ý:

- GV cần linh hoạt khi chấm và chỉ cho điểm tối đa khi học sinh đạt cả yêu cầu về kĩ năng và kiến

thức.

- Nếu học sinh có suy nghĩ riêng mà hợp lí thì vẫn được chấp nhận.

Đề kiểm tra Học kì 1 môn Ngữ văn Lớp 10 - Năm học 2016-2017 - Trường THPT Trường Chinh (Có đáp án)