Bài kiểm tra 90 phút môn Ngữ văn Lớp 10 - Bài viết số 6 - Năm học 2016-2017

SỞ GD-ĐT NINH THUẬN

TRƯỜNG THPT LÊ DUẨN

ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT(BÀI SỐ 6 ) LỚP 10

NĂM HỌC: 2016 – 2017

Môn: VĂN Chương trình: CHUẨN

Thời gian làm bài: 90 phút

(Không kể thời gian phát, chép đề)

Đề: chẵn (Đề kiểm tra có 01 trang)

I. Đọc hiểu: (3.0 điểm)

Đọc ngữ liệu sau đây và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5:

“… Vừa rồi:

Nhân họ Hồ chính sự phiềng hà,

Để trong nước lòng dân oán hậng.

Quân cuồng Minh thừa cơ gây họa,

Bọn gian tà bán nước cầu vinh.

Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn,

Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ.

Dối trời lừa dân đủ muôn nghìn kế,

Gây binh kết oán trải hai mươi năm.

Bại nhân nghĩa nát cả đất trời,

Nặng thuế khóa sạch không đầm núi.

Người bị ép xuống biển dòng lưng mò ngọc, ngán thay cá mập, thuồng luồng

Kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng, khốn nỗi rừng sâu, nước độc

……………………………………………………………….

Lẽ nào trời đất dung tha,

Ai bảo thần nhân chịu được?”

(Trích “ Bình Ngô đại cáo”- Nguyễn Trãi).

Câu 1: Xác định lỗi chính tả sai trong 2 câu in đậm và chữa lại cho đúng? (0,5đ).

Câu 2: Cho biết nội dung đoạn trích ? (0,5đ).

Câu 3: Chỉ ra các biện pháp tu từ nghệ thuật được sử dụng trong đoạn trích? (1,0 đ).

Câu 4: Đọc đoạn trích, thái độ của tác giả Nguyễn Trãi như thế nào khi vạch rõ tội ác của giặc

Minh? (1.0 đ).

II. Làm văn ( 7.0đ)

Phân tích hành động đốt đền của Ngô Tử Văn và bài học rút ra cho bản thân em qua hành động

đó của nhân vật trong “ Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” trích “Truyền kì mạn lục” của

Nguyễn Dữ.

-----------------------Hết -----------------------

SỞ GD-ĐT NINH THUẬN

TRƯỜNG THPT LÊ DUẨN

ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT(BÀI SỐ 6 ) LỚP 10

NĂM HỌC: 2016– 2017

Môn: VĂN Chương trình: CHUẨN

Thời gian làm bài: 90 phút

(Không kể thời gian phát, chép đề)

Đề: lẻ (Đề kiểm tra có 01 trang)

I. Đọc hiểu: (3.0 điểm)

Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi sau:

“Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao,nguyên

khí suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp. Vì vậy các đấng thánh đế minh vương chẳng ai không

lấy việc bồi dưỡng nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí làm việc đầu tiên.”

(Trích Hiền tài là nguyên khí của quốc gia – Thân Nhân Trung)

Câu 1. Nêu nội dung của đoạn văn trên. (0,5 điểm)

Câu 2. Giải thích nghĩa của từ “Hiền tài”,“nguyên khí”. (0,75điểm)

Câu 3. Tìm biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn trên. (0,75điểm

Câu 4: Hiền tài có vai trò rất quan trọng đối với đất nước. Vậy em sẽ làm gì để góp phần xây

dựng và phát triển đất nước hôm nay và mai sau?( 1.0 đ)

II. Làm văn ( 7.0đ)

Phân tích đoạn thơ sau trong bài Đại Cáo Bình Ngô của Nguyễn Trãi

“ Vừa rồi:

Nhân họ Hồ chính sự phiền hà

Để trong nước lòng dân oán hận

Quân cuồng Minh thưà cơ gây hoạ

Bọn gian tà còn bán nước cầu vinh

Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn

Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ

Dối trời lừa dân đủ muôn ngàn kế

Gây thù kết oán trải mấy mươi năm

Bại nhân nghĩa nát cả đất trời.

Nặng thuế khoá sạch không đầm núi.

Người bị ép xuống biển dòng lưng mò ngọc, ngán thay cá mập thuồng luồng.

Kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng, khốn nỗi rừng sâu nước độc.

Vét sản vật, bắt dò chim trả, chốn chốn lưới chăng.

Nhiễu nhân dân, bắt bẫy hươu đen, nơi nơi cạm đặt.

Tàn hại cả giống côn trùng cây cỏ,

Nheo nhóc thay kẻ goá bụa khốn cùng.

Thằng há miệng, đứa nhe răng, máu mỡ bấy no nê chưa chán,

Nay xây nhà, mai đắp đất, chân tay nào phục dịch cho vừa?

Nặng nề những nổi phu phen

Tan tác cả nghề canh cửi.

Độc ác thay, trúc Nam Sơn không ghi hết tội,

Dơ bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mùi !

Lẽ nào trời đất dung tha,

Ai bảo thần dân chịu được?”

-----------------------Hết -----------------------

SỞ GD-ĐT NINH THUẬN TRƯỜNG

THPT LÊ DUẨN

ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT (BÀI SỐ 6) LỚP 10

NĂM HỌC: 2016 – 2017

Môn: VĂN Chương trình: CHUẨN

ĐÁP ÁN, HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ BIỂU ĐIỂM

ĐỀ CHẴN

CÂU

ĐÁP ÁN, HƯỚNG DẪN CHẤM

BIỂU ĐIỂM

I.ĐỌC

HIỂU( 3.0đ)

Câu 1

Câu 2

Câu 3

Câu 4

Lỗi chính tả: Phiềng -> phiền

Hậng -> hận

Nội dung: Vạch rõ tội ác của giặc Minh đối với nhân dân ta.

0,25

0,5

1,0

1.0

Nghệ thuật: phép đối, liệt kê, câu hỏi tu từ và dùng hình tượng để

diễn tả tội ác kẻ thù.

Thái độ của Nguyễn Trãi: uất hận, căm tức, phẫn nộ, ghê tởm

trước tội ác của giặc Minh, xem chúng như loài cầm thú, xót xa,

cảm thương tha thiết… trước cảnh nhân dân ta bị giặc Minh xâm

lược

II. LÀM

VĂN

a. Yêu cầu về kĩ năng:

Hs biết cách làm một bài văn biểu cảm có kết hợp các thao tác

khác (miêu tả)

( 7.0đ )

Nắm được bố cục 3 phần của một bài văn

Diễn đạt rõ ràng, lưu loát, không sai lỗi chính tả…

b. Yêu cầu về kiến thức:

Trên cơ sở đã học tác phẩm + kết hợp với các kĩ năng làm văn,

yêu cầu của đề. HS phải làm được các yêu cầu sau.

*Mở bài: Giới thiệu về vị trí , giá trị của “Truyền kì mạn lục”

trong nền văn học, và “ Chuyện chức phán sự đền Tản Viên”, dẫn

dắt đến hành động đốt đền của nhân vật Ngô Tử Văn.

*Thân bài: Lồng vào phân tích nội dung và nghệ thuật:

- G.thiệu Nhân vật Ngô Tử Văn và hành động dám đốt đền tà thần:

+Tên, quê, tính cách ( Tên thường gọi là Soạn, Người huyện Yên

Dũng, đất Lạng Giang, tính tình khảng khái, nóng nảy, cương

trực…)

1.0đ

5.0đ

+ Đốt đền: Một việc làm hết sức can đảm, gan dạ đối với trí thức

Việt Nam thời xưa: dám làm một điều chưa ai dám làm, biết rằng

việc đó có thể nguy hại đến tính mạng.

Lí do: thấy chuyện gian tà không thể chịu được nên đốt đền để

chống lại kẻ gây hại cho dân.

Cách làm:Tắm rửa sạch sẽ, khấn trời rồi châm một mồi lửa vung

tay đốt đền, làm một cách cẩn trọng, công khai đàng hoàng, tự tin

vào hành động chính nghĩa của mình, mong được trời đồng tình,

ủng hộ.

Hậu quả của việc đốt đền: đốt đền xong, Tử Văn nóng sốt, bị hồn

ma bách hộ họ Thôi lên mắng chàng và đe dọa sẽ kiện chàng tại

Phong Đô. Tử Văn vẫn điềm nhiên không sợ hãi khi bị thần đe

dọa.

Sau đó, Tử Văn bị dẫn xuống cõi âm ti:

Bị quỷ sứ dẫn đi qua một nơi “ gió tanh sóng xám, hơi lạnh thấu

xương…có đến mấy vạn quỷ Dạ Xoa”

Tử Văn không sợ hãi, cứng cỏi, không chịu nhún nhường vạch mặt

hồn ma cướp đền Thổ Công trước lời quát mắng của Diêm Vương

.

Cuối cùng, kẻ tàn ác và dối trá bị vạch mặt, công lí chiến thắng,

Thổ Công lấy lại đền.Tên tà thần bị chụp lồng sắt vào đầu, khẩu

gỗ nhét vào miệng, bỏ vào ngục Cửu U. Nhờ Tử Văn mà Diêm

Vương nhận ra sũ thực của triều đình chốn âm ti có bao nhiêu

phán quan không làm tròn trách nhiệm, để cho sự dối trá lộng

hành.

Kết quả:Tử Văn nhận chức phán sự đền Tản Viên.

Ý nghĩa , bài học từ hành động đốt đền của Tử Văn: ca ngợi , đề

cao sự dũng cảm, gan dạ của Tử Văn,tinh thần dân tộc mạnh mẽ,

đấu tranh triệt để với cái xấu, cái ác để bảo vệ dân, bảo vệ chính

nghĩa.

-Nghệ thuật: lồng vào trong lúc phân tích nội dung về hình tượng

nhân vật: giới thiệu nhân vật trực tiếp,cách kể chuyện lôi cuốn,

hấp dẫn,khắc họa nhân vật sắc nét, sử dụng bút pháp kì ảo….

*Kết bài: Khái quát, đánh giá lại vấn đề, nêu suy nghĩ, liên hệ bản

thân học sinh trong xã hội hiện đại.

1.0đ

ĐỀ LẺ

CÂU

ĐÁP ÁN, HƯỚNG DẪN CHẤM

BIỂU ĐIỂM

I.ĐỌC

HIỂU (3 đ).

Câu 1

Nội dung: Tầm quan trọng và ý nghĩa của hiền tài đối với đất

nước.

0.5

Câu 2

Câu 3

Câu 4

Hiền tài: người có tài, có đức, tài cao, đức lớn.

Nguyên khí: khí chất ban đầu làm nên sự sống còn và phát triển

của sự vật.

Biện pháp tu từ phép đối, so sánh

Nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao >< nguyên khí

suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp .

0.75

1.0

Hs đưa ra những việc làm phù hợp với lứa tuổi ( linh động)

II.LÀM

VĂN (7 đ)

1.Yêu cầu về kĩ năng:

-Bài viết đủ 3 phần (MB-TB-KB)

-Nắm vững phương pháp làm văn nghị luận, HS biết cách phân

tích nhân vật trong tác phẩm kết hợp thêm các thao tác nghị luận

khác.

-Bố cục chặt chẽ, diễn đạt rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng

từ, ngữ pháp.

2.Yêu cầu về kiến thức:

Trên cơ sở nắm vững nội dung văn bản, HS có thể trình bày theo

nhiều cách khác nhau, nhưng cần nêu được những nội dung cơ bản

sau:

MB: Dẫn dắt vào bài cáo và dẫn vào đoạn trích

TB: hs cần làm rõ được các ý

- Tác giả chỉ rõ âm mưu cướp nước của giặc Minh, vạch trần luận

điệu bịp bợm “phù Trần diệt Hồ” của chúng.

- Tố cáo tội ác của giặc Minh:

1,0

5,0

+ Bóc lột trắng trợn: nặng thuế khóa, …

+ Hủy hoại môi trường sống: tàn hại cả giống côn trùng cây cỏ.

+ Diệt chủng: nướng dân đen, vùi con đỏ.

- Nghệ thuật viết cáo trạng: + Dùng hình tượng để diễn tả tội ác kẻ

thù:

“Nướng dân đen trên ngon lửa hung tàn,

Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”.

+ Đối lập với tình cảnh của người dân vô tội là hình ảnh kẻ thù

xâm lược: “Thằng há miệng, đứa nhe răng, máu mỡ bấy no nê

chưa chán”.→ khắc họa bộ mặt quỷ xứ khát máu của quân xâm

lược.

+ Kết thúc bản cáo trạng:

“Độc ác thay, trúc Nam Sơn không ghi hết tội,

Nhơ bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mùi”.

→ lấy cái vô hạn (trúc Nam Sơn) để nói cái vô hạn (tội ác của

giặc), dùng cái vô cùng (nước Đông Hải) để nói cái vô cùng (sự

nhơ bẩn của kẻ thù) → câu văn hình tượng, đanh thép.

+ Lời văn: đanh thép, thống thiết, …

KB: Khái quát lại vấn đề, ý nghĩa bài học rút ra

*Lưu ý: Giáo viên linh động chấm điểm với bài làm của học

sinh

1,0

Bài kiểm tra 90 phút môn Ngữ văn Lớp 10 - Bài viết số 6 - Năm học 2016-2017 - Trường THPT Lê Duẩn (Có đáp án)