Bài giảng môn Văn hóa kinh doanh và tinh thần khởi nghiệp

CHƢƠNG 5:

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

NỘI DUNG

Tổng quan về văn hóa doanh nghiệp

Tácđộng của vănhóa doanh nghiệp đến sự phát triển của doanh

nghiệp

Cácnhân tố ảnh hưởng đến văn hóa doanh nghiệp

Cácgiai đoạn hình thành và cơ cấuthay đổi vănhóa doanh nghiệp

Tình huống

. Tại saodoanhnghiệplại xâydựngvăn hóadoanhnghiệpchoriêngmình?

Thựctế: Trong năm2010 – 2011 Ngânhàng Agribank đã chihàng tỷ vàoviệcnâng

caonăng lựclãnh đạo vàquản lý cho cáccấplãnh đạo. Trong nội dung đàotạocó

nội dungnângcao nhậnthứcxâydựngvăn hóa Agribank. Mộtdẫnchứngkhác, trong

năm 2013Tổng côngtyBia Saigoncũng đã chi3tỷ đồng để xâydựngBộ thiếtchế

văn hóa choTCTy. EVN, Vietel, VNPT… cũng rấtchúý trong việc đầutư xâydựng

văn hóa doanh nghiệp.

. Vậy, văn hóadoanh nghiệpcótácđộng gìđến hoạtđộng kinhdoanh mà cácdoanh

nghiệpđã sẵn sàng bỏ tiền đầutư xâydựngvăn hóacho mình?

5.1 TỔNG QUAN VỀ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

5.1.1 Khái niệm văn hóa doanh nghiệp

. Tổ chức Lao động quốc tế (International Labour Organization – ILO) thì định nghĩa

như sau:“Văn hoá doanh nghiệp là sự trộn lẫn đặc biệt các giá trị, các tiêu chuẩn,

thói quen và truyền thống, những thái độ ứng xử và lễ nghi mà toàn bộ chúng là

duynhấtđốivớimột tổ chứcđãbiết”.

. Định nghĩađược phổ biến và chấpnhậnrộng rãi nhấtlà định nghĩacủaEdgarShein,

một chuyên gia nghiên cứu các tổ chức:“Văn hoá công ty là tổng hợp các quan

niệmchung mà các thành viêntrong công tyhọc được trong quá trình giảiquyết các

vấnđề nội bộ và xử lý với cácmôi trường xung quanh”.

5.1.1 Khái niệm văn hóa doanh nghiệp (tiếp)

Văn hóadoanhnghiệp là một hệ thống cácgiátrị, cácchuẩnmực, các

quan niệm và hành vi của doanh nghiệp, chi phối hoạt động của mọi

thành viên trong doanh nghiệp và tạo nên bản sắc kinh doanh riêng

củadoanhnghiệp.

5.1.1 Khái niệm văn hóa doanh nghiệp (tiếp)

Trở thànhcácgiá

trị, quanniệm và

tập quántruyền

thống ăn sâuvào

Tạonênbản

sắc, phong

cáchvàsự

khácbiệt giữa

cácDN.

hoạtđộng của

Toànbộ cácgiá

DN.

trị văn hóa được

Chiphốisuy

xâydựngtrong

nghĩ vàhànhvi

suốtquátrình

củamọi người

hìnhthànhphát

trong doanh

triển DN

nghiệp.

5.1.1 Khái niệm văn hóa doanh nghiệp (tiếp)

Tạora và biểuhiệntrong hoạtđộng kinhdoanh:

. Các sản phẩm hữu hình: Hình thức, mẫu mã của sản phẩm, thiết bị nhà xưởng; biểu

tượng, khẩuhiệu, logo, lễ nghi,…

. Các sản phẩm vô hình: Phương thức tổ chức, quản lý kinh doanh, hệ giá trị, tâm lý

truyền thống doanh nghiệp, chiến lược kinh doanh, triết lý kinh doanh, đạo đức

kinhdoanh củadoanh nghiệp, …

5.1.1 Khái niệm văn hóa doanh nghiệp (tiếp)

Viettelđã đưa vàologonhữngyếutố

vănhóanào?

Ý nghĩabônglúatronglogo???

5.1.2 Các cấp độ của văn hóa doanh nghiệp

Cấp độ 1- Hữuhình: Những quá trình vàcấu trúc hữuhình củadoanh nghiệp

•Kiến trúcnội ngoại thất.

• Cơ cấu tổ chức, các vănbản quyđịnhnguyên tắc…

•Lễ nghi, lễ hội, logo, mẫumãsản phẩm…

Cấp độ 2: Nhữnggiá trị được chấp nhận

Cấp độ 3: Những quan niệm, giátrị cốtlõi chung

• Nhữnggiátrị đượccông bố:các chiến lược, mụctiêu, triếtlý kinhdoanh

• Các quyđịnh, nguyên tắchoạtđộng.

• Nhữngquan niệm chung: Nhữngniềm tin, nhậnthức, suy nghĩ, tìnhcảm mangtính

vôthức, mặcnhiên đượccôngnhận.

5.1.2 Các cấp độ của văn hóa doanh nghiệp (tiếp)

Theo các nhà phân tích, các cấp

độ của văn hoá doanh nghiệp

được mô phỏng qua mô hình

tảng băng văn hoá với phần nổi

bên trên là những quá trình và

cấu trúc hữu hình của doanh

nghiệp, cấp độ tiếp theo là

phần chìm của tảng băng, đó là

phần vô hình của văn hoá

doanh nghiệp, phần sâu nhất

chính là yếu tố tạo nên bản sắc

riêng cho doanhnghiệp.

5.1.2 Các cấp độ của văn hóa doanh nghiệp (tiếp)

CẤP ĐỘ THỨ NHẤT – CẤU TRÚCHỮUHÌNH:Đólànhữngbiểu trưngtrực quangiúp

conngườidễ dàngnhìnthấy, nghethấy, sờ thấycácgiátrị và triếtlý cần được tôn

trọng.

. Kiếntrúc, cáchbàitrí, công nghệ, sản phẩm

. Cơ cấutổ chứccácphòng bancủadoanh nghiệp

. Cácvăn bảnquyđịnh nguyên tắchoạt động củadoanh nghiệp

. Lễ nghi vàlễ hội hàngnăm

. Cácbiểu tượng, logo, slogan, khẩuhiệu, tàiliệuquảngcáocủadoanh nghiệp

. Ngônngữ, cáchănmặc, cáchbiểuhiệncảmxúc.

5.1.2 Các cấp độ của văn hóa doanh nghiệp (tiếp)

CẤP ĐỘ THỨ HAI (BIỂU TRƯNG PHI TRỰC QUAN – VÔ HÌNH): những giá trị được

tuyênbố

. Bất kể doanh nghiệp nào cũng có các quy định, nguyên tắc, triết lý, mục tiêu và

chiếnlượchoạt động riêng củamình;

. Đó là kim chỉ nam cho hoạt động của toàn bộ nhân viên trong doanh nghiệp và

được doanh nghiệp công bố rộng rãi ra công chúng để mọi thành viên cùng thực

hiện, chia sẻ và xây dựng. Đây chính là những giá trị được công bố, một bộ phận

củanền vănhoá doanh nghiệp.

5.1.2 Các cấp độ của văn hóa doanh nghiệp (tiếp)

CẤP ĐỘ THỨ BA:Nhữngquanniệm chung(nhữngniềmtin, nhậnthức, suynghĩ và

tìnhcảmcótínhvôthức,mặc nhiênđược côngnhậntrongdoanhnghiệp)

. Hìnhthành sau một thờigianhoạt động, vachạm, xử lý nhiềutình huống thựctiễn

. Ăn sâuvàotâmlý hầuhếtcácthành viêngầnnhư khôngthể bị phảnbác, không

thểthayđổi, không được làmkhácđi.

. Định hướngchosuynghĩ, cảmnhận vàhànhvicủacácthànhviêntrong cả mối

quan hệ bêntrong và bênngoài doanh nghiệp.

. Vídụ: Cùngmột vấnđề “vai tròcủaphụ nữ trong xãhội” nhưngở cácnước

phươngĐông, Phương Tây, Trung Đông sẽ quan niệmkhácnhau.

5.2 TÁC ĐỘNG CỦA VĂN HOÁ DOANH NGHIỆP TỚI

HOẠT ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP

5.2.1 Tác động tích cực của văn hóa doanh nghiệp:

Văn hoá doanh nghiệp tạo nên phong thái riêng của doanh nghiệp, giúp phân biệt

giữadoanhnghiệpnàyvới doanhnghiệpkhác:

. Văn hoá doanh nghiệp gồm nhiều bộ phận hợp thành: Gồm Triết lý kinh doanh, các

tập tục, lễ nghi, thói quen, cách thức đào tạo, giáo dục, truyền thuyết, huyền thoại

củamột số thành viêntrong doanh nghiệp…

Nếu doanh nghiệp có một nền văn hoá tốt sẽ giúp cho doanh nghiệp thu hút được

nhân tài, giữ chân được nhân tài, củng cố được lòng trung thành của các nhân

viênđối vớidoanhnghiệp.

. Nếu doanh nghiệp có một nền văn hoá tốt sẽ giúp cho doanh nghiệp thu hút được

nhântài, giữ chânđược nhântài, củng cố được lòngtrung thành củacác nhânviên

đối với doanh nghiệp.

5.2.1 Tác động tích cực của văn hóa doanh nghiệp (tiếp)

Vănhoádoanhnghiệpkhíchlệ quátrìnhđổimới vàsángtạo.

. các cá nhân được khuyến khích để tách biệt đưa ra ý kiến, sáng kiến, thậm chí cả

các cá nhân ở cấp cơ sở, sự khích lệ này phát huy được tính năng động sáng tạo

của mọi thành viên trong công ty, là cơ sở cho quá trình nghiên cứu và phát triển

(R&D)củacông ty.

Gópphầnnângcaokhả năngcạnhtranhcủadoanhnghiệp:

. Nângcao đạođức kinhdoanh;

. Làm phong phú dịchvụ chokháchhàngvà mang lại hìnhảnh doanh nghiệp

5.2.2 Những tác động tiêu cực của văn hóa doanh nghiệp:

Cơ chế quản lý cứngnhắc, độc đoán chuyên quyền, hệ thống tổ chứcquan liêu;

Không khí thụ động, sợ hãicủa cácnhânviên;

Nhânviên thờ ơ hoặc chống đối lãnhđạo;

Nhânviênkhông cóniềmtin vàkhông cómối quan hệ thânthiện với doanh

nghiệp;

Doanh nghiệp không thực hiện cáctrách nhiệm xãhội…

5.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG TỚI

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

5.3.1 Các nhân tố bên trong

Văn hóa, phong cách, đạo đức giátrị cá nhâncủa nhà lãnhđạo

doanh nghiệp;

Tính cách, giá trị cánhân củanhân viên;

Lịch sử truyền thống của doanh nghiệp;

Hệ thống đánh giáthành tích vàchế độ đãingộ, hệ thống quản lý

vàchia sẻ thông tin;

Ngànhnghề hoạt động, kinhdoanh;

Cácnguồn lực: nguồn nhânlực, nguyên nhiên liệu, công nghệ và

sản phẩm củadoanh nghiệp;

Nhữnggiátrị vănhóa học hỏi được;

Bài giảng môn Văn hóa kinh doanh và tinh thần khởi nghiệp - Chương 5: Văn hóa doanh nghiệp