Bài giảng Lý thuyết tổ chức và quản trị - Bài 3: Lý thuyết về văn hóa tổ chức và thay đổi

LÝ THUYẾT TỔ CHỨC VÀ QUẢN TRỊ

BÀI 3: Lý thuyết về văn hóa tổ chức và thay đổi

NỘI DUNG BÀI GIẢNG

LÝ THUYẾT VỀ VĂN HÓA TỔ CHỨC

• Giới thiệu lý thuyết văn hóa tổ chức

• Văn hóa doanh nghiệp

• Các nhân tố ảnh hưởng đến văn hóa doanh nghiệp

• Các nhà nghiên cứu văn hóa tổ chức

ĐỔI MỚI TỔ CHỨC THÔNG QUA THAY ĐỔI VĂN HÓA TỔ

CHỨC

• Thuyết Z

• So sánh các học thuyết X, Y, Z

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP Ở CÁC TỔ CHỨC TÀI CHÍNH

VIỆT NAM

LÝ THUYẾT VỀ VĂN HÓA TỔ CHỨC

GiỚI THIỆU LÝ THUYẾT VĂN HÓA TỔ CHỨC

• Văn hóa tổ chức giống như văn hóa xã hội bao gồm

nhiều khái niệm trừu tượng như giá trị, niềm tin, giả

thiết, nhận thức, chuẩn hành vi.

• Cải cách tổ chức lâu dài đòi hỏi những thay đổi trong

văn hóa tổ chức.

• Cần đề cao văn hóa ngang hàng, cởi mở, mạng lưới

linh hoạt, thân thiện, nâng cao năng lực cá nhân, đa

dạng hóa.

• Vì sao Thái Lan không trở thành hổ châu Á? Liệu Việt nam có

thể từ cô gái đẹp biến thành con hổ như thủ tướng Nguyễn

Xuân Phúc kêu gọi?

GiỚI THIỆU LÝ THUYẾT VĂN HÓA TỔ CHỨC

• Lý thuyết văn hóa tổ chức giả thiết rằng nhiều hành vi

và quyết định của tổ chức không dựa trên những phân

tích duy lý, mà trên các niềm tin và giả định cơ bản

của các thành viên của tổ chức.

• Các giả định này tiếp tục tồn tại và ảnh hưởng đến

hành vi của một tổ chức bởi chúng đã từng dẫn đến

những quyết định tốt trong quá khứ.

Sự khác nhau giữa giả thiết/giả định và

giả thuyết

• Giả thuyết (Hypothese) là một sự giải thích sơ bộ về

bản chất sự vật.

• Giả thiết (assumption) là một điều kiện giả định trong

quan sát hoặc thực nghiệm. Ví dụ, khi nói nước sôi ở

100 độ C, người ta đã ngầm hiểu, nước đó được quy về

những điều kiện giả định, đó là: (1) Nước nguyên chất,

(2) Được đun nóng dưới áp suất là 1 atm.

Sự khác nhau giữa giả thiết/giả định và

giả thuyết

• Mỗi giả thuyết luôn đi kèm với một điều kiện giả định,

nghĩa là một giả thiết quan sát hoặc thực nghiệm.

Chẳng hạn, giả thuyết trong một nghiên cứu kinh tế:

“Giá tăng thì cầu giảm" với giả thiết rằng: “Đó là hàng

hóa thiết yếu và có hàng hóa khác để thay thế".

CÁC BIỂU HIỆN CÓ THỂ NHÌN THẤY CỦA VĂN

HÓA TỔ CHỨC THEO RICHARD DAFT

GiỚI THIỆU LÝ THUYẾT VĂN HÓA TỔ CHỨC

Ví dụ về văn hóa tổ chức

• Văn hóa Vingroup: nếu bạn muốn lương 60 triệu/tháng

thì cũng có kiểu lương 60 triệu/tháng.

• Văn hóa Vietjetair: Bikini.

• Văn hóa FPT: Tôn-Đổi-Đồng, Chí-Gương-Sáng.

GiỚI THIỆU LÝ THUYẾT VĂN HÓA TỔ CHỨC

Ví dụ về văn hóa tổ chức

• Chuyện thật như bịa: có một anh giết người hàng xóm

chỉ vì bà này suốt ngày hỏi anh: bao giờ thì lấy vợ.

• Văn hóa Việt nam, bao gồm cả văn hóa ở các tổ chức,

hơi quá tọc mạch vào đời tư của người khác.

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

• Trong những năm 1970, sau sự thành công rực rỡ của

các công ty Nhật và đặc biệt là những thành công vang

dội trên đất Mỹ, các công ty Mỹ bắt đầu đi nghiên cứu

và quan tâm đến văn hoá doanh nghiệp; vốn được coi

là một trong những nhân tố quan trọng góp phần vào

sự thành công của các công ty Nhật.

• Từ quá trình nghiên cứu đó đã có rất nhiều khái niệm

văn hoá doanh nghiệp được đưa ra, nhưng cho đến nay

chưa có một định nghĩa chuẩn nào được chính thức

công nhận.

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

• Tổ chức Lao động quốc tế (International Labour

Organization – ILO) thì định nghĩa văn hoá doanh

nghiệp như sau:“Văn hoá doanh nghiệp là sự trộn lẫn

đặc biệt các giá trị, các tiêu chuẩn, thói quen và

truyền thống, những thái độ ứng xử và lễ nghi mà toàn

bộ chúng là duy nhất đối với một tổ chức cho trước”.

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

• Định nghĩa được phổ biến và chấp nhận rộng rãi nhất

là định nghĩa của Edgar Shein, một chuyên gia nghiên

cứu về tổ chức:“Văn hoá doanh nghiệp là tổng hợp

các quan niệm chung mà các thành viên trong doanh

nghiệp học được trong quá trình giải quyết các vấn đề

nội bộ và xử lý với các môi trường xung quanh”.

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

• Theo Edgar Shein, văn hoá doanh nghiệp có thể chia

thành ba cấp độ (level) khác nhau.

• Ông đưa ra một cách tiếp cận độc đáo đi từ hiện tượng

đến bản chất của một nền văn hoá, giúp chúng ta hiểu

một cách sâu sắc và đầy đủ những bộ phận cấu thành

nền văn hoá, cấp độ văn hoá.

BÀI ĐỌC – NGHI LỄ NGHI THỨC TRONG VĂN

HÓA DOANH NGHIỆP

• Các công ty ở Việt nam có nghi lễ, nghi thức,

văn hóa gì đặc biệt, có thể chia sẻ được?

TÁC DỤNG CỦA VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

Tác động tích cực của văn hoá doanh nghiệp

• Văn hoá doanh nghiệp tạo nên phong thái riêng của

doanh nghiệp, giúp phân biệt giữa doanh nghiệp này

với doanh nghiệp khác.

• Văn hoá doanh nghiệp tạo nên lực hướng tâm chung

cho toàn doanh nghiệp.

• Văn hoá doanh nghiệp khích lệ quá trình đổi mới và

sáng tạo.

• Văn hóa độc đáo của Google. Ở Việt nam ví dụ

Techcombank, ĐH Hoa sen

TÁC DỤNG CỦA VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

Tác động tiêu cực của văn hoá doanh nghiệp

• Văn hoá tiêu cực có thể là bao gồm quản lý cứng nhắc

theo kiểu hợp đồng, độc đoán, chuyên quyền và quan

liêu, gây ra không khí làm việc thụ động, sợ hãi của

nhân viên, làm kìm hãm sự sáng tạo, khiến họ thờ ơ

hoặc chống đối lãnh đạo.

• Điểm khác biệt giữa VinGroup, FLC với Samsung, LG

hay Mitsubishi, Honda, của Hàn quốc, Nhật bản?

• Tại sao phải cổ phần hóa? Các vấn đề của doanh

nghiệp nhà nước Việt nam và chủ trương xây dựng các

tập đoàn kinh tế.