Bài giảng Định mức kinh tế kỹ thuật cơ sở của quản trị kinh doanh - Chương 1: Hệ thống định mức kinh tế kỹ thuật và đối tượng, phương pháp nghiên cứu môn học

TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

KHOA THƢƠNG MẠI vµ kinh tÕ quèc tÕ

Giáo trình điện tử

ĐỊNH MỨC KINH TẾ KỸ THUẬT-

CƠ SỞ CỦA QUẢN TRỊ KINH

DOANH

Người biên soạn: PGS.TS. PHAN t uy n

Chƣơng I:

HỆ THỐNG ĐỊNH MỨC KINH TẾ KỸ THUẬT VÀ

ĐỐI TƢỢNG, PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

MÔN HỌC

I. Khái quát về hệ thống định mức kinh tế -

kỹ thuật và vai trò của nó trong quản trị sản

xuất kinh doanh

II. Phân loại định mức kinh tế - kỹ thuật và

tổ chức công tác định mức

III. Đối tƣợng và phƣơng pháp nghiên cứu

môn học

Chƣơng I:

HỆ THỐNG ĐỊNH MỨC KINH TẾ KỸ THUẬT VÀ

ĐỐI TƢỢNG, PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

MÔN HỌC

Khái quát về hệ thống định mức kinh tế

- kỹ thuật và vai trò của nó trong quản

trị sản xuất kinh doanh

Khái quát về hệ thống định mức kinh tế -

kỹ thuật

Vai trò của hệ thống định mức kinh tế - kỹ

thuật trong quản trị sản xuất - kinh doanh

I. Khái quát về hệ thống định mức kinh tế

- kỹ thuật và vai trò của nó trong quản trị

sản xuất kinh doanh

• Khái quát về hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật

• - Bất kỳ nền sản xuất nào muốn tiến hành sản xuất ra sản phẩm đều

phải có hao phí về ba yếu tố: sức lao động, tƣ liệu lao động và đối

tƣợng lao động

• - Lực lƣợng sản xuất của xã hội ngày càng phát triển, trình độ khoa

học - công nghệ ngày càng đƣợc nâng cao, lƣu thông hàng hóa

ngày càng đƣợc mở rộng…thì trong quá trình quản trị sản xuất kinh

doanh ngƣời ta đã đƣa vào và áp dụng ngày càng rộng rãi những

định mức kinh tế kỹ thuật nhằm tổ chức một cách khoa học quá

trình sản xuất

• - Toàn bộ các định mức kinh tế - kỹ thuật đƣợc sử dụng ở các

doanh nghiệp, các cấp quản lý sản xuất hợp thành hệ thống định

mức kinh tế - kỹ thuật của nền kinh tế quốc dân.

I. Khái quát về hệ thống định mức kinh tế

- kỹ thuật và vai trò của nó trong quản trị

sản xuất kinh doanh

• Khái quát về hệ thống định mức kinh tế - kỹ

thuật:

• HỆ THỐNG ĐỊNH MỨC KINH TẾ - KỸ THUẬT

• I. Định mức tiêu dùng nguyên vật liệu

• II. Định mức tiêu dùng nhiên liệu, điện năng

• III. Định mức tiêu dùng các sản phẩm hóa chất

• IV. Định mức sử dụng máy móc thiết bị

• V. Tiêu chuẩn kỹ thuật sản phẩm

• VI. Quản lý chất lượng sản phẩm

• VII. Các quy định của chính phủ về việc sản xuất, lưu

thông, tiêu dùng các sản phẩm

I. Khái quát về hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật và

vai trò của nó trong quản trị sản xuất kinh doanh

• 2. Vai trò của hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật

trong quản trị sản xuất - kinh doanh

• Muốn đạt được mục đích kinh doanh , trong sản xuất kinh

doanh phải xây dựng các định mức, các định chuẩn, các

tiêu chuẩn chất lượng

• Việc xây dựng các định mức tiêu dùng nguyên vật liệu, việc

xây dựng các tiêu chuẩn kinh tế - kỹ thuật… được coi là

phương tiện có hiệu quả nhất để bảo đảm nâng cao chất

lượng sản phẩm, bảo đảm sản xuất kinh doanh phát triển

nhịp nhàng, cân đối và tiết kiệm.

• Nó vừa là chỉ tiêu, là yêu cầu nhiệm vụ của đơn vị sản xuất

kinh doanh; vừa là các căn cứ để tổ chức sản xuất kinh

doanh, vừa là mục tiêu cần phải đạt được trong sản xuất

của từng người công nhân và của cả đơn vị.

I. Khái quát về hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật và

vai trò của nó trong quản trị sản xuất kinh doanh

• 2. Vai trò của hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật

trong quản trị sản xuất - kinh doanh

• Các chỉ tiêu, tiêu chuẩn, các yêu cầu kỹ thuật công nghệ ấy

cũng là căn cứ để kiểm tra, để đánh giá kết quả và hiệu

quả của sản xuất kinh doanh. Đó cũng chính là những tiêu

chuẩn, chỉ tiêu đối với sản phẩm lưu thông trên thị trường

• Các định mức kinh tế kỹ thuật chẳng những là các căn cứ

của công tác kế hoạch hóa hoạt động sản xuất kinh doanh

của doanh nghiệp mà còn là căn cứ kỹ thuật trong tổ chức

sản xuất - tiêu dùng nguyên vật liệu và kiểm tra chất lượng

sản phẩm

• việc áp dụng các định mức, các chỉ tiêu, các tiêu chuẩn

kinh tế - kỹ thuật là một nội dung thiết yếu của tổ chức và

quản lý sản xuất kinh doanh

Chƣơng I:

HỆ THỐNG ĐỊNH MỨC KINH TẾ KỸ THUẬT VÀ

ĐỐI TƢỢNG, PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

MÔN HỌC

II. Phân loại định mức kinh tế - kỹ thuật

và tổ chức công tác định mức

1. Phân loại định mức kinh tế - kỹ thuật

2. Tổ chức công tác định mức kinh tế - kỹ

thuật

II . Phân loại định mức kinh tế - kỹ

thuật và tổ chức công tác định mức

• 1. Phân loại định mức kinh tế - kỹ

thuật

• Khái niệm: Phân loại định mức kinh tế - kỹ

thuật là việc phân chia và sắp xếp các loại

định mức kinh tế - kỹ thuật theo những tiêu

thức nhất định nhằm phục vụ cho công tác tổ

chức và quản lý định mức một cách khoa học

trong các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh,

quản lý ngành và toàn nền kinh tế quốc dân.

II. Phân loại định mức kinh tế - kỹ thuật

và tổ chức công tác định mức

• 1. Phân loại định mức kinh tế - kỹ thuật

Phân loại theo các tiêu thức:

• Theo nội dung kinh tế và kỹ thuật công nghệ

- Định mức tiêu dùng nguyên vật liệu, định mức tiêu dùng nhiên liệu,

điện năng, định mức tiêu dùng hóa chất.

- Định mức sử dụng máy móc, thiết bị

- Định mức lao động

- Các tiêu chuẩn kinh tế - kỹ thuật đối với sản phẩm, đối với bao bì sản

phẩm

- Các tiêu chuẩn kinh tế - kỹ thuật áp dụng trong tổ chức và quản lý sản

xuất kinh doanh

- Các quy định có tính chất pháp luật

II. Phân loại định mức kinh tế - kỹ thuật

và tổ chức công tác định mức

• 1. Phân loại định mức kinh tế - kỹ thuật

Phân loại theo các tiêu thức:

b. Theo phạm vi áp dụng của các định mức kinh tế kỹ

thuật

- Định mức kinh tế - kỹ thuật áp dụng ở đơn vị sản

xuất kinh doanh

- Định mức kinh tế - kỹ thuật áp dụng cho một ngành

công nghiệp

Định mức kinh tế - kỹ thuật áp dụng trong toàn nền

kinh tế quốc dân.

II. Phân loại định mức kinh tế - kỹ thuật

và tổ chức công tác định mức

• 1. Phân loại định mức kinh tế - kỹ thuật

Phân loại theo các tiêu thức:

c. Theo mức độ chi tiết hoặc tổng hợp của các định mức kinh

tế - kỹ thuật

- Nhóm định mức kinh tế - kỹ thuật chi tiết, cụ thể

- Nhóm định mức kinh tế - kỹ thuật tổng hợp

Ngoài ba cách phân loại trên, người ta còn phân loại các định

mức kinh tế - kỹ thuật theo một số tiêu thức khác như theo

thời gian áp dụng: tháng, quý, năm hoặc dài hạn; mức thực

tế (thực chi) hay mức hiện hành (định mức)…

II. Phân loại định mức kinh tế - kỹ thuật

và tổ chức công tác định mức

• 2. Tổ chức công tác định mức kinh tế - kỹ thuật

• Công tác định mức kinh tế - kỹ thuật bao gồm

việc xây dựng các định mức, xây dựng các tiêu

chuẩn kinh tế - kỹ thuật, các chỉ tiêu cũng như

các yêu cầu phải đạt được về mặt kỹ thuật, công

nghệ, về kinh tế, về chất lượng sản phẩm, quy

cách, mẫu mã, kiểu dáng, công suất, công

dụng… sau đó, phải được cấp có thẩm quyền về

kỹ thuật - kinh tế xét duyệt, ban hành và áp dụng

vào thực tế sản xuất - kinh doanh

II. Phân loại định mức kinh tế - kỹ thuật

và tổ chức công tác định mức

• 2. Tổ chức công tác định mức kinh tế - kỹ thuật

• Trƣớc tiên, ở các doanh nghiệp sản xuất

kinh doanh phải có bộ phận chuyên trách

làm công tác định mức kinh tế kỹ thuật

nằm trong phòng kỹ thuật công nghệ

• Thứ hai, ở các cơ quan quản lý cấp trên

(ngành, nền kinh tế quốc dân) có các bộ

phận quản lý và theo dõi tình hình thực

hiện các định mức tiêu dùng nguyên vật

liệu và các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật.

Chƣơng I:

HỆ THỐNG ĐỊNH MỨC KINH TẾ KỸ THUẬT VÀ

ĐỐI TƢỢNG, PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

MÔN HỌC (tiếp)

III. Đối tƣợng và phƣơng pháp

nghiên cứu môn học

Đối tƣợng nghiên cứu của môn học

2. Nhiệm vụ nghiên cứu của môn học

3. Phƣơng pháp nghiên cứu môn học

4. Kết cấu của môn học

III. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG

PHÁP NGHIÊN CỨU MÔN HỌC

Đối tƣợng nghiên cứu của môn học

- Nghiên cứu những biểu hiện đặc thù của các quy luật kinh tế - kỹ

thuật trong lĩnh vực tiêu dùng nguyên vật liệu, nhiên liệu, điện

năng, tiêu chuẩn hóa sản phẩm và quản lý chất lƣợng sản

phẩm ở doanh nghiệp sản xuất kinh doanh.

- Nghiên cứu về mặt lý luận cũng nhƣ thực tiễn về các phƣơng

pháp xây dựng mức, quản lý mức và các khả năng tổ chức quá

trình tiêu dùng hợp lý nguyên vật liệu, phƣơng hƣớng và biện

pháp tiết kiệm vật tƣ, tính quy luật đƣợc quy định bởi trình độ

tiêu dùng khác nhau, các phƣơng pháp định mức tiêu dùng vật

tƣ tiến bộ có tính đến sự tiến bộ khoa học công nghệ trong sản

xuất kinh doanh.

- Nghiên cứu công tác tổ chức, quản lý mức trong các doanh

nghiệp và đƣờng lối, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc trong

việc quản lý, sử dụng tiết kiệm các loại vật tƣ kỹ thuật.

III. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG

PHÁP NGHIÊN CỨU MÔN HỌC

• 2. Nhiệm vụ nghiên cứu của môn học

• a. Trang bị kiến thức cơ bản có hệ thống về định

mức kinh tế kỹ thuật trong quản lý sản xuất kinh

doanh của doanh nghiệp. Giúp ngƣời học hiểu đƣợc

bản chất kinh tế kỹ thuật của định mức kinh tế kỹ

thuật và vai trò của nó trong quản trị kinh doanh.

• b. Giúp ngƣời học hiểu đƣợc phƣơng pháp xây

dựng các mức tiêu dùng nguyên nhiên vật liệu, các

tiêu chuẩn hóa sản phẩm và quản lý chất lƣợng sản

phẩm trong quản lý sản xuất kinh doanh của các

doanh nghiệp.

III. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG

PHÁP NGHIÊN CỨU MÔN HỌC

• 2. Nhiệm vụ nghiên cứu của môn học

c. Nghiên cứu các chủ trƣơng, chính sách của

Đảng và Nhà nƣớc thể hiện trong việc quản

lý sử dụng tiết kiệm nguyên nhiên vật liệu,

cũng nhƣ áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật,

chất lƣợng sản phẩm trong sản xuất kinh

doanh và giới thiệu những kinh nghiệm tiên

tiến tiết kiệm tiêu dùng nguyên vật liệu để

không ngừng hoàn thiện các biện pháp giảm

mức.

III. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG

PHÁP NGHIÊN CỨU MÔN HỌC

3. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU MÔN HỌC

a. Vận dụng phƣơng pháp luận duy vật biện

chứng, duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác -

Lênin vào nghiên cứu một lĩnh vực kinh tế -

kỹ thuật của quản trị kinh doanh. Phƣơng

pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch

sử

b. Phƣơng pháp học lý luận liên hệ với thực tế,

học đi đôi với hành

III. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG

PHÁP NGHIÊN CỨU MÔN HỌC

4. Kết cấu của môn học

Bài giảng Định mức kinh tế kỹ thuật cơ sở của quản trị kinh doanh - Chương 1: Hệ thống định mức kinh tế kỹ thuật và đối tượng, phương pháp nghiên cứu môn học - Phan Tố Uyên