Bác Hồ với phong trào “Khỏe vì nước” ở chiến khu Việt Bắc trong thời kỳ dân tộc ta tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược
Lý luËn vµ thùc tiÔn thÓ dôc thÓ thao
BAÙC HOÀ VÔÙI
PHONG TRAØO
“KHOÛE VÌ N
ÖÔÙC” ÔÛ CHIE
ÁN KHU VIEÄT
BAÉC
TRONG THÔØI
KYØ DAÂN TOÄC
CHOÁNG THÖÏC
TA TIEÁN HA
ØNH CUOÄC KH
DAÂN PHAÙP X
AÙNG CHIEÁN
AÂM LÖÔÏC
Trương Quốc Uyên*
Phong trào “Khỏe vì nước” năm 1946 đã đạt t
ới tầm cỡ nền thể dục thể thao (TDTT) Cách
mạng. Cuối tháng 12 năm 1946 cả nước ta tiến
lược, do đó tất cả các lĩnh vực, các hoạt động
Chiến khu Việt Bắc, nền TDTT Cách mạng trở
hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp
chuyển hướng về hậu phương, vùng “tự do” v
lại dạng thức phong trào “Khỏe vì nước”.
xâm
à lên
Bác Hồ và cán bộ, chiến sĩ rèn luyện thân
thể ở Chiến khu Việt Bắc
trên các nẻo đường, các địa bàn chiến đấu. Điển
hình là ở Chiến khu Việt Bắc, nơi Bác Hồ cùng
Trung ương Đảng, Chính phủ với cán bộ các
ban, ngành, các cơ quan, đoàn thể, đội ngũ trí
thức, văn nghệ sĩ và hàng chục ngàn cán bộ,
chiến sĩ lực lượng vũ trang sống, làm việc, bảo
vệ ATK, sôi nổi rèn luyện thân thể “Khỏe vì
nước”. Các hình thức tập luyện như bài thể dục
phổ thông, đi bộ, chạy, leo núi, bơi lội, võ thuật,
bóng chuyền, bóng đá với hào khí “Khỏe vì
nước”, khỏe để “kháng chiến, kiến quốc”, khỏe
để chiến thắng giặc Pháp. Bác Hồ là tấm gương
sáng tích cực, thường xuyên rèn luyện sức khỏe,
Người còn luôn động viên cán bộ, chiến sĩ
không được buông bỏ tập luyện TDTT. Ở Chiến
khu Việt Bắc, Hội đồng Chính phủ thường tổ
chức các cuộc họp quan trọng do Bác Hồ chủ
trì. Hầu hết các cuộc họp tiến hành vào buổi tối
kéo dài tới khuya. Họp xong, Bác Hồ cùng các
thành viên trong Chính phủ ngủ lại tại các
phòng, lán của khu vực cuộc họp. Sáng nào
cũng vậy, Bác Hồ thức dậy sớm giữa núi rừng
tĩnh mịch, sương mù còn bao phủ dạy đặc,
Người đánh thức tất cả các thành viên ra bãi cỏ
tập thể dục, rèn luyện sức khỏe. Điều khiển các
thành viên tập bài thể dục phổ thông là Bộ
trưởng Bộ Tài chính Lê Văn Hiến. Bác Hồ cùng
xếp hàng tập với mọi người và đồng thanh hát
bài “Bình minh trên chiến khu” như sau: “Khi
bình minh lên vén màn phương Đông/ Ánh
dương chiếu ra tưng bừng/ Ta cùng vui hát/ Cố
gắng luyện rèn thêm sức/ Tấm thân nở nang dẻo
mềm/ Đời ta còn phen chiến đấu/ Sức ta sẽ đem
Rạng sáng ngày 23/9/1945, thực dân Pháp
đánh chiếm Nam Bộ, mở đầu cuộc xâm lược của
chúng ở nước ta lần thứ hai. Cuối tháng 10 năm
1945 quân Pháp mở rộng đánh chiếm toàn Miền
Nam Việt Nam. Đến ngày 18/12/1946, chúng
mở rộng chiến tranh xâm lược ra Miền Bắc
nước ta và đánh phá Hà Nội. Ngày 19/12/1946,
tại làng Vạn Phúc (Hà Đông) Bác Hồ ra lời kêu
gọi toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp
xâm lược. Từ cuối tháng 12 năm 1946 đến giữa
năm 1947, hầu hết các cơ quan Đảng, Chính
phủ, các đoàn thể Trung ương, các ngành đã lên
ổn định nơi ở và làm việc tại Chiến khu Việt Bắc
gồm các tỉnh Thái Nguyên, Tuyên Quang, Bắc
Kạn. Lực lượng vũ trang vừa tiến hành xây
dựng căn cứ địa kháng chiến tại Việt Bắc vừa
bảo vệ an toàn khu (ATK). Bác Hồ và Trung
ương Đảng, Chính phủ chỉ thị cho Đảng bộ,
chính quyền các cấp ổn định tình hình, tiếp tục
xây dựng kinh tế, văn hóa, giữ vững sản xuất,
sẵn sàng chống quân địch xâm chiếm, bảo vệ
vững chắc hậu phương, các vùng “tự do”.
Trong thời kỳ dân tộc ta tiến hành cuộc
kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược,
mục đích của các hoạt động TDTT vẫn là “Khỏe
vì nước”, khỏe để “kháng chiến, kiến quốc”,
động viên các đối tượng tích cực tham gia tập
luyện như: Thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên,
nông dân, công nhân, dân quân, du kích, tự vệ,
cán bộ dân chính đảng, chiến sĩ lực lượng vũ
trang ở hậu phương, các vùng “tự do”, bộ đội
*Nhà nghiên cứu, Trường Đại học TDTT Bắc Ninh
8
- Sè 1/2021
Trong mọi hoàn cảnh
bận rộn, Chủ tịch Hồ Chí
Minh vẫn rành thời gian để
rèn luyện sức khỏe hàng
ngày!
ra dùng/ Chí hùng vang ca”. Bài hát này do Bộ trên giường tập thể dục bằng mồm ở Chiến khu
trưởng Lê Văn Hiến sáng tác, được Bác Hồ cho Việt Bắc” (Nhân dân hàng tháng, số 2, tháng 6
phổ biến rộng rãi trong phong trào “Khỏe vì năm 1997).
nước” ở Chiến khu Việt Bắc.
Ngoài việc động viên và cùng rèn luyện thân
Từ ngày 11 đến ngày 19/12/1951, Đại hội thể với cán bộ, chiến sĩ ở Chiến khu Việt Bắc,
Đảng lần thứ II được tổ chức tại xã Kim Bình, Bác Hồ còn trực tiếp hướng dẫn các Bộ trưởng,
huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang. Dự Đại Thứ trưởng trong Chính phủ tập Thái cực
hội có 158 đại biểu chính thức và 53 đại biểu dự quyền. Đối với các chiến sĩ cảnh vệ trẻ, Người
khuyết thay mặt cho 766.349 đảng viên trong thị phạm và chỉ dẫn kỹ thuật động tác với
toàn Đông Dương. Bác Hồ đã động viên tất cả phương pháp tấn công, phòng thủ của các thế
các đại biểu dự Đại hội mỗi sáng thức dậy hãy võ khi đánh địch. Vào một buổi sáng sớm tinh
ra sân tập thể dục. Nhà báo Thép Mới kể lại câu sương, trên đường đi công tác ở Chiến khu Việt
chuyện rất cảm động về Bác Hồ đôn đốc các đại Bắc, Bác Hồ thấy một đơn vị bộ đội đang tập
biểu ra sân tập thể dục như sau: “Về sáng, rét bài thể dục trên bãi cỏ ven rừng. Một số chiến
ngọt, thức dậy sớm, trời chưa sáng, mọi người sĩ tập động tác không chuẩn xác, Người liền
đã thấy Bác đứng ngoài sân gọi các đại biểu ra xuống sửa chữa động tác cho họ rồi mới lên
tập thể dục và còn đi khua từng phòng đại biểu đường đi tiếp.
Bác Hồ cùng với cán bộ, chiến sĩ tập
luyện và giao hữu Bóng chuyền ở Chiến
khu Việt Bắc
ngủ. Các đại biểu Nam Bộ vốn kém chịu rét, cho
nên ngại dậy sớm. Rất tinh nghịch, các đồng chí
đại biểu Nam Bộ bảo nhau cứ nằm trên giường
mà hô “một, hai…” y như đang đứng ngoài sân
tập thể dục thật. Bác Hồ khám phá ra trò gian
lận nghịch ngợm đó. Thế là “bẻ mánh”, và sự
“bể mánh” đó, tôi được chứng kiến rất khoái
cái phong cách độc đáo của các đồng chí Nam
Bộ. Chính từ buổi ấy mà tôi kết thân với một vài
đồng chí trẻ nhất đoàn. Mười mấy năm sau, đi
chiến trường vào B2 gặp lại một vài đồng chí
đã quen thân từ Đại hội Đảng lần thứ hai. Gặp
nhau lại kể với nhau về kỷ niệm vui, trong đó
Bác Hồ vào lật chăn lên của các anh chàng nằm
Trong những năm dân tộc ta tiến hành cuộc
kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, các
hoạt động văn hóa, vui chơi ở Chiến khu Việt
Bắc của cán bộ, chiến sĩ, chủ yếu là tập luyện,
giao hữu Bóng chuyền vào những buổi cuối
chiều và ngày nghỉ việc. Từ năm 1947 đến giữa
năm 1954, tại Chiến khu Việt Bắc có nhiều đội
bóng chuyền của các đơn vị lực lượng vũ trang.
Cơ quan Phủ Chủ tịch cũng thành lập được một
đội Bóng chuyền chín cầu thủ, tức là chín thành
viên, trong đó có Bác Hồ. Người tích cực tập
9
Lý luËn vµ thùc tiÔn thÓ dôc thÓ thao
xem và cổ vũ cuộc thi đấu
Bóng chuyền này cũng
được Bác Hồ thưởng mỗi
người một điếu thuốc lá.
Thời kỳ kháng chiến
chống thực dân Pháp xâm
lược, ở nước ta, nhất là
trên Chiến khu Việt Bắc
thuốc lá rất khan hiếm.
Bóng đá cũng được
phát triển ở Chiến khu
Việt Bắc. Nhiều danh thủ
bóng đá của nước ta vào
năm 1947 hầu hết lênATK
hoạt động, tập luyện, vui
chơi thể thao, giao hữu
bóng đá cùng với cán bộ,
chiến sĩ lực lượng vũ
Chủ tịch Hồ Chí Minh tập luyện Bóng chuyền tại Khâu Lấu, xã Tân
Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang hè năm 1949
luyện cùng với các thành viên. Trong cuốn nhật
trang. Cuối năm 1947, trên Chiến khu Việt Bắc
tổ chức một trận thi đấu bóng đá mừng xuân.
Đông đảo cán bộ và chiến sĩ đến xem và cổ vũ
sôi nổi với tinh thần “Khỏe vì nước”. Sau trận
thi đấu bóng đá mừng xuân này, những mùa
xuân tiếp theo, các trận thi đấu bóng đá của các
đội tuyển các đơn vị lực lượng vũ trang diễn ra
sôi nổi, gây không khí tưng bừng trong phong
trào “Khỏe vì nước” ở Chiến khu Việt Bắc.
Được sự quan tâm của Bác Hồ và tấm gương
rèn luyện thân thể của Người, phong trào “Khỏe
vì nước” ở Chiến khu Việt Bắc trong những năm
dân tộc ta tiến hành cuộc kháng chiến chống
thực dân Pháp xâm lược đã thu hút hầu hết lãnh
đạo, cán bộ của các cơ quan Đảng, Nhà nước,
Chính phủ, đoàn thể, các ngành, chiến sĩ lực
lượng vũ trang tích cực rèn luyện sức khỏe, tập
luyện và giao hữu bóng chuyền, thi đấu bóng đá.
Nhờ đó dù “gặp muôn vàn khó khăn, thiếu thốn”
về cuộc sống mọi người vẫn đảm bảo sức khỏe,
tăng cường sức bền bỉ, dẻo dai, ý chí, nghị lực
đáp ứng với mọi hoạt động bảo vệ ATK, tiến
hành công cuộc “Kháng chiến, kiến quốc” đi tới
thành công.
ký của ông Bộ trưởng Lê Văn Hiến viết: “Vừa
sáng, sương vừa tan, Hồ Chủ tịch đã cho gọi
các cầu thủ ra chơi Volleyball. Cũng như mọi
lần trước, mình cùng một số anh em ra sân chơi
với Hồ Chủ tịch”. Những lần Bác Hồ tham gia
giao hữu thì không khí trong sân và ngoài sân
rất hào hứng, sôi nổi, phấn chấn hẳn lên. Có
những trận giao hữu giữa các “đội mạnh” được
Bác Hồ làm trọng tài với phong thái nhanh
nhẹn, linh hoạt, chính xác. Ông Văn Chấn,
nguyên là cán bộ của đơn vị bảo vệ Bác Hồ, bảo
vệ lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ, đã
nhớ lại một lần Bác Hồ làm trọng tài cho một
trận đấu giao hữu bóng chuyền giữa hai “đội
mạnh” như sau: “Trong điều kiện sống và công
tác ở Chiến khu Việt Bắc, cán bộ, chiến sĩ nói
chung và đơn vị bảo vệ nói riêng gặp muôn vàn
khó khăn, thiếu thốn, nhưng cán bộ, chiến sĩ vẫn
“vui kháng chiến”, tích cực tăng gia sản xuất,
tập văn nghệ và hoạt động TDTT. Tết năm Canh
Dần (1950), cơ quan tổ chức thi đấu bóng
chuyền để chào mừng xuân. Bác Hồ làm trọng
tài và ra điều kiện nếu đội nào thắng sẽ được
thưởng mỗi người một điếu thuốc lá. Khi kết
thúc trận đấu, cả đội thắng lẫn đội thua đều xếp
hàng chờ nhận quà của Bác Hồ. Thấy vậy Bác
bảo: “Vậy là năm nay (tức năm Canh Dần)
chúng ta đều thắng quân địch” (Báo An ninh thế
giới, số 143, ngày 16/9/1999). Những người đến
10
3 trang
19840
Free
Bạn đang xem tài liệu "Bác Hồ với phong trào “Khỏe vì nước” ở chiến khu Việt Bắc trong thời kỳ dân tộc ta tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bac_ho_voi_phong_trao_khoe_vi_nuoc_o_chien_khu_viet_bac_tron.pdf
