Hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhìn từ thực tiễn tỉnh Sơn La

INTERNATIONAL CONFERENCE: DEVELOPMENT OF SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES

IN VIETNAM IN THE CONTEXT OF INDUSTRIAL REVOLUTION 4.0

HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN DNNVV, NHÌN TỪ

THỰC TIỄN TỈNH SƠN LA

Nguyễn Thành Độ, Trường Đại học Kinh tế quốc dân

Đỗ Quốc Đạt, Ủy ban Kiểm tra huyện ủy Vân Hồ, tỉnh Sơn La

Vũ Quang Hƣng, Trường Đại học Tây Bắc

Kiều Minh Tứ, Bộ Khoa học và Công nghệ

Khamenoy Chanhthavongsy, Lưu học sinh Lào, Trường ĐH Tây Bắc

Đặng Thị Huyền Mi, Trường Đại học Tây Bắc

Tóm tắt:

Thời gian qua, thực hiện Luật hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ và các văn bản hướng dẫn

thi hành luật của ch nh phủ và các ộ, Nganh, t nh Sơn La đã ban hành nhiều ch nh sách hỗ trợ

nhằm phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Trên cơ sở nghiên cứu đánh giá thực trạng,

kết hợp với phương pháp điều tra khảo sát, sử dụng phần mềm SPSS 22 để phân t ch sơ bộ và

t nh hệ số Cronbach‟s Alpha đánh giá độ tin cậy của thang đo sử dụng trong nghiên cứu. Kết

quả cho thấy một số ch nh sách hỗ trợ DNNVV đã triển khai chưa đạt hiệu quả mong đợi. Ch nh

vì vậy, nhóm tác giả đưa ra một số khuyến nghị nhằm hoàn thiện ch nh sách hỗ trợ phát triển

DNNVV với kỳ vọng các ch nh sách này sẽ sát hơn với thực tế, mang lại hiệu quả thiết thực hơn.

Từ khóa: Doanh nghiệp nhỏ và vừa; ch nh sách hỗ trợ DNNVV; Sơn La.

IMPROVING THE SUPPORTING POLICY FOR DEVELOPMENT OF SMALL AND

MEDIUM ENTERPRISES , IN CASE OF SON LA

Abstract:

Recently, the implementation of the Law on Supporting Small and Medium Enterprises

and the guiding documents for the implementation of laws of the Government and ministries,

branches and Son La provinces have issued many support policies to develop small businesses

and medium (SMEs). Based on the research and assessment of the situation, together with the

survey method, using SPSS 22 software for preliminary analysis and calculating Cronbach's

Alpha coefficient to evaluate the reliability of the scale used in the study. . The results show that

a number of policies supporting SMEs which have been implemented are not effective as

expected. Therefore, the authors make a number of recommendations to complete the supporting

policy to develop SMEs with the expectation that these policies will reach better achievements.

Key words: Small and medium-sized businesses; policies to support SMEs; Son La.

230

HỘI THẢO QUỐC TẾ: PHÁT TRIỂN

DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0

1. Đặt vấn đề

Sơn La là một trong những tỉnh miền núi thuộc cửa ngõ của khu vực Tây Bắc, cách thủ

đô Hà Nội 320 km, phía Bắc giáp tỉnh Yên Bái, phía Đông giáp tỉnh Phú Thọ và tỉnh Hòa Bình,

phía Tây giáp tỉnh Điện Biên, phía Nam giáp tỉnh Thanh Hóa. Toàn tỉnh có 12 đơn vị hành chính

cấp huyện (trong đó có 01 thành phố) với 12 dân tộc anh em cùng sinh sống.

Trong những năm gần đây, kinh tế của Sơn La duy trì tốc độ tăng trưởng khá so với mức

bình quân chung cả nước. Năm 2018 GRDP đạt 31.589 tỷ đồng; tốc độ tăng trưởng bình quân

đạt 7,84%; GDP bình quân đầu người đạt 38 triệu đồng/người năm; tổng vốn đầu tư toàn xã hội

đạt 15.702 tỷ đồng; thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh đạt 5.030 tỷ đồng.

Cùng với xu thế phát triển chung của tỉnh, hệ thống các doanh nghiệp (DN) trên địa bàn

cũng đã có những bước chuyển biến mạnh mẽ theo chiều hướng tích cực cả về số lượng và chất

lượng. Tính đến hết tháng 12/2018, trên địa bàn tỉnh có 2.446 DN đang hoạt động, trong đó có

2.386 DNNVV, chiếm 97,54%. Hàng năm, các DN đã tạo việc làm mới cho nhiều lao động,

đồng thời có những đóng góp đáng kể cho ngân sách tỉnh (đạt tỷ lệ khoảng 50 - 60% nguồn thu

nội địa trên địa bàn t nh, riêng năm 2018 đạt 3.554 tỷ đồng bằng 70,62% thu nội địa trên địa

bàn t nh).

Đến nay, các cấp ủy đảng, chính quyền tỉnh Sơn La đã thường xuyên quan tâm, coi trọng

công tác phát triển DN, đặc biệt là DNNVV; Theo đó HĐND, UBND các cấp của tỉnh ban hành

nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ thúc đẩy phát triển DN; tập trung cải cách và hoàn thiện các thủ

tục hành chính gắn với xây dựng chính quyền điện tử, xây dựng nền hành chính công theo hướng

hiện đại, góp phần tạo môi trường thuận lợi cho các DN nói chung và các DNNVV trên địa bàn

tỉnh phát triển.

Tuy nhiên, nhìn một cách tổng thể các chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV trên địa bàn

tỉnh Sơn La thực tế còn thiếu đồng bộ và vẫn chưa đạt kết quả mong đợi, thủ tục hành chính vấn

còn phiền hà làm mất nhiều thời gian và tốn kém chi phí; vấn đề tiếp cận các nguồn lực phục vụ

quá trình sản xuất kinh doanh (SXKD) và mở rộng thị trường như: Lao động, khoa học công

nghệ, tín dụng, đất đai, thị trường, hỗ trợ pháp lý ... vẫn còn những rào cản nhất định đối với

DNNVV.

Để tạo điều kiện hỗ trợ, khuyến khích phát triển DNNVV trên địa bàn tỉnh Sơn La, qua

quá trình phân tích, nhận định, đánh giá thực trạng các chính sách đã ban hành, đồng thời dựa

vào kết quả điều tra khảo sát, nhóm tác giả đưa ra một số khuyến nghị nhằm hoàn thiện chính

sách hỗ trợ phát triển DNNVV, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

2. Phƣơng pháp nghiên cứu

Trong nghiên cứu này, dữ liệu sử dụng chủ yếu được thu thập từ các báo cáo và các tài

liệu có liên quan của các cơ quan Ban, Ngành thuộc tỉnh Sơn La. Đồng thời để có cơ sở cho việc

xem xét, nhận định, phân tích, đánh giá một cách khách quan, đầy đủ về các chính sách hỗ trợ

phát triển DNNVV theo các tiêu chí của Nghị định 56/2009/NĐ-CP, Nghị định 39/2018/NĐ-CP

của Chính Phủ ở các lĩnh vực hoạt động khác nhau, nhóm tác giả đã tiến hành điều tra 156 người

là Giám đốc, Phó giám đốc, Trưởng, Phó trưởng phòng và nhân viên hiện đang làm việc tại các

DNNVV trên địa bàn tỉnh. Với việc lựa chọn đối tượng như vậy nhóm nghiên cứu hướng đến

231

INTERNATIONAL CONFERENCE: DEVELOPMENT OF SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES

IN VIETNAM IN THE CONTEXT OF INDUSTRIAL REVOLUTION 4.0

một góc nhìn đa chiều về tác động của các chính sách hỗ trợ DNNVV được áp dụng thực tế tại

DN và các nhận định, đánh giá của các đối tượng điều tra khi ở các vị trí khác nhau.

Bảng hỏi được thiết kế với mục đích thu thập kết quả đánh giá, nhận định về các chính

sách hỗ trợ phát triển DNNVV của tỉnh Sơn La. Nhóm tác giả sử dụng thang đo likert với năm

mức độ được xem là phù hợp để phục vụ quá trình điều tra khảo sát từ rất không đồng ý (1),

không đồng ý (2), không có ý kiến (3), đồng ý (4) đến rất đồng ý (5).

Sau khi thu thập được đầy đủ dữ liệu cần thiết, các tác giả sử dụng phần mềm SPSS

phiên bản 22 để tiến hành kiểm định độ tin cậy thang đo, tính toán kết quả điều tra khảo sát. Từ

đó phân tích, đánh giá và đề xuất một số khuyến nghị nhằm góp phần hoàn thiện các chính sách

hỗ trợ DNNVV trên địa bàn tỉnh Sơn La.

3. Thực trạng các chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV của tỉnh Sơn La

3.1. Tình hình phát triển DNNVV

Bảng 1: Đánh giá tình hình phát triển về số lƣợng DNNVV

Số lƣợng DN

Tốc độ +/-

Loại hình doanh nghiệp

2016/ 2017/ 2018/

2015

2016

2017

2018

2015

2016

2017

DN nhà nước

-

DN ngoài nhà nước

DNTN

1192

358

0

1627

546

0

2110

608

0

2386

635

7

207

188

0

86

62

0

145

27

7

Công ty Hợp danh

Công ty TNHH

406

428

-

497

584

-

746

756

-

829

915

-

91

249

172

-

81

159

-

Công ty cổ phần

DN có vốn đầu tư nước ngoài

Tổng số DN toàn tỉnh

156

-

1208

1646

2158

2446

438

512

288

Nguồn: Niên giám thống kê t nh Sơn La năm 2018 và t nh toán của nhóm tác giả

* Về số lượng các doanh nghiệp nhỏ và vừa

Năm 2015 toàn tỉnh có 1192 DNNVV trên tổng 1208 DN, chiếm 98,68%; con số này

trong năm 2016 là 1627 DNNVV trên tổng số 1646 DN, chiếm 98,84%; đến năm 2017 con số

này đã lên 2110 DNNVV trên tổng số 2158 DN, chiếm 97,76%; năm 2018 các số liệu tương ứng

là 2386 DNNVV và 2446 DN, chiếm 97,55%. Số lượng DNNVV tăng qua các năm. Tuy nhiên,

số lượng DNNVV tăng với mức không đồng đều và mức tăng giảm đi trong năm 2017/2016 và

232

HỘI THẢO QUỐC TẾ: PHÁT TRIỂN

DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0

tăng mạnh trở lại năm 2018/2017 do có Luật hỗ trợ DNNVV năm 2017 và quy định tại Nghị

định 39/2018/NĐ-CP của Chính phủ.

* Về cơ cấu các DNNVV

Số liệu ở bảng 1 cho thấy: Công ty hợp danh chiếm tỷ trọng nhỏ trên tổng số DNNVV,

DNTN tăng về số lượng với tốc độ nhỏ hơn công ty TNHH và công ty cổ phần và mức độ tăng

có xu hướng giảm qua các năm. Điều này cho thấy Luật doang nghiệp năm 2014 ra đời và đi vào

cuộc sống làm cho nhận thức của các nhà đầu tư thấy rõ ràng ưu thế của công ty TNHH và công

ty cổ phần so với các loại hình doanh nghiệp còn lại. Khu vực DN nhà nước và DN có vốn đầu

tư nước ngoài trên địa bàn tỉnh Sơn La đều là các doanh nghiệp quy mô lớn theo tiêu chuẩn xếp

hạng hiện hành và không có DNNVV.

* Về quy mô nguồn vốn của các doanh nghiệp vừa và nhỏ

Bảng 2: Số lƣợng DNNVV phân theo quy mô nguồn vốn

Năm 2015

Năm 2016

Năm 2017

Năm 2018

Số

%

lượng

Dưới 1 tỷ

73

6,13

43,96

213

13,09

40,63

286

13,55

37,73

331

13,87

38,31

Từ 1 tỷ -

524

264

289

661

301

375

796

407

507

914

440

577

dưới 5 tỷ

Từ 5 tỷ -

22,19

24,25

18,50

23,05

19,29

24,03

18,44

24,18

dưới 10 tỷ

Từ 10 tỷ -

dưới 50 tỷ

Từ 50 tỷ đến

dưới 100 tỷ

41

3,48

100

77

4,73

100

113

5,36

100

123

5,16

100

Tổng số

1192

1627

2110

2386

Nguồn: Niên giám thống kê t nh Sơn La năm 2018 và t nh toán của nhóm tác giả

Xét theo quy mô nguồn vốn theo Nghị định 56/2009/NĐ-CP và Nghị định 39/2018/NĐ-

CP của Chính phủ có hiệu lực từ 11/03/2018 các DNNVV trên địa bàn tỉnh Sơn La chủ yếu có

quy mô nhỏ và siêu nhỏ với sổ liệu tương ứng là 24% và 52,28%. Điều này xuất phát từ thực tế

các DNNVV của tỉnh phần lớn được hình thành từ mô hình Hộ kinh doanh với số vốn tương đối

nhỏ, quản lý mang tính chất gia đình, số lao động ít, sản xuất các sản phẩm phục vụ chủ yếu nhu

cầu địa phương.

233

INTERNATIONAL CONFERENCE: DEVELOPMENT OF SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES

IN VIETNAM IN THE CONTEXT OF INDUSTRIAL REVOLUTION 4.0

* Về lao động trong các DNNVV

Bảng 3: Số lƣợng DNNVV phân theo quy mô lao động

Năm 2015

Năm 2016

Năm 2017

Năm 2018

Số

%

Lượng

Dưới 5 người

5-9 người

208

17,45

29,45

41,36

8,89

448

27,52

28,46

35,22

7,05

644

30,52

28,17

33,83

5,84

804

33,69

28,58

30,58

6,66

351

463

594

682

10-49 người

50 - 199 người

200 - 299 người

Tổng số

493

573

714

730

106

115

123

159

34

2,85

29

1,76

34

1,62

12

0,50

1192

100

1627

100

2110

100

2386

100

Nguồn: Niên giám thống kê t nh Sơn La năm 2018 và t nh toán của nhóm tác giả

Giai đoạn 2015 - 2018, số lượng DNNVV trên địa bàn tỉnh Sơn La chiếm tỷ trọng trên

97% trong tổng số DN, trong khi đó số lao động chỉ chiếm hơn 50% tổng số lao động trong các

DN trên địa bàn tỉnh. Nguyên nhân chủ yếu là vì, số lao động tập trung vào loại DNNVV có quy

mô nhỏ và siêu nhỏ, vì vậy, tuy số lượng doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhưng số lượng lao

động làm việc trong một DNNVV là ít. Mặt khác số liệu thống kê cho thấy, số lượng DNNVV

tăng mạnh chủ yếu ở nhóm sử dụng lao động từ 5-9 người và nhóm từ 10 - 49 người, các nhóm

khác sử dụng lao động nhiều hơn nhưng có xu hướng tăng chậm. Tuy vậy, số lượng lao động thu

hút vào làm việc trong các DNNVV cũng tăng hơn gấp hai lần từ 2015 đến 2018 (2386 năm

2018 so với 1192 năm 2015) bình quân mỗi năm tăng 33,67%.

3.2. Thực trạng chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV trên địa bàn tỉnh Sơn La

3.2.1. Công tác hỗ trợ về lao động

Các chính sách và biện pháp hỗ trợ về lao động tập trung chủ yếu vào việc tuyển dụng và

thu hút lao động có năng lực và trình độ vào làm việc trong các, hỗ trợ đào tạo cho lực lượng lao

động đang làm việc trong các DNNVV và hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực của tỉnh nói chung

cung cấp cho các DNNVV...

Thực hiện Thông tư liên tịch số 04/2014/TT-BKHĐT-BTC ngày 13/8/2014 của Bộ Kế

hoạch và Đầu tư - Bộ Tài chính hướng dẫn trợ giúp đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực cho các

DNNVV và Nghị quyết số 133/2016/NQ-HĐND ngày 22/3/2016 của HĐND tỉnh Sơn La về

chính sách hỗ trợ đào tạo nghề cho người lao động của DN trên địa bàn tỉnh, đến 31/12/2018, đã

có 960 học viên (14 lớp) được bồi dưỡng với tổng kinh phí 713 triệu đồng. Các đối tượng được

đào tạo, bồi dưỡng là Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, các thành viên

234

HỘI THẢO QUỐC TẾ: PHÁT TRIỂN

DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0

Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên, Giám đốc, Kế toán trưởng/viên của các DN trên địa bàn

tỉnh. Đồng thời đã có 06 DN thực hiện đào tạo nghề cho 2.832 lao động, đó là các Công ty Cổ

phần may Tiên Sơn, Công ty Cổ phần dệt may Sơn La, Công ty Cổ phần Cao su Sơn La, Công ty

TNHH may Phù Yên, Xí nghiệp Giầy Phù Yên, Nhà Máy gạch Tuynel Phù Yên), với tổng số

tiền hỗ trợ đào tạo 5.802,8 triệu đồng.

Thông qua các lớp đào tạo đã góp phần nâng cao nhận thức, kiến thức và kỹ năng cho các

cán bộ lãnh đạo, quản lý và người lao động trong các DNNVV. Các khóa học đã trang bị cho họ

những kiến thức về quyền cũng như nghĩa vụ đối với việc tuân thủ các quy định của pháp luật

khi thành lập DN, tham gia lao động sản xuất hay tham gia quản lý, điều hành hoạt động DN,

các kiến thức và kỹ năng lãnh đạo và quản lý các haotj động kinh tế và kinh doanh.

3.2.2. Công tác hỗ trợ về khoa học công nghệ

Trong những năm gần đây, tỉnh Sơn La đã triển khai hỗ trợ về ứng dụng tiến bộ khoa học

và công nghệ vào sản xuất của các DNNVV nhằm cải tiến và đổi mới công nghệ sản xuất, xây

dựng thương hiệu, nâng cao chất lượng sản phẩm. Cụ thể, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định

số 2378/QĐ-UBND ngày 10/10/2016 phê duyệt Đề án Hỗ trợ phát triển DN khoa học và công

nghệ trên địa bàn tỉnh Sơn La đến năm 2020.

Đồng thời, định hướng nghiên cứu các nhiệm vụ khoa học công nghệ có sử dụng ngân

sách nhà nước, hướng dẫn DNNVV ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ trong sản xuất các sản

phẩm chủ lực có lới thế phát triển của địa phương; hỗ trợ ứng dụng và nhân rộng kết quả của các

đề tài/dự án nghiên cứu khoa học về nâng cao năng suất chất lượng sản phẩm; tiếp tục thực hiện

các chính sách ưu đãi theo quy định, thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững các DN khoa học

công nghệ mới.

Từ năm 2015 - 2018, Sơn La đã tổ chức được 20 lớp tập huấn cho các DN về xây dựng,

bảo vệ và phát triển thương hiệu các sản phẩm chủ lực; đồng thời hỗ trợ đổi mới công nghệ để

nâng cao chất lượng sản phẩm; áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN, ISO

9001:2008 và ứng dụng công nghệ 4.0 trong các DNNVV. Kết quả, đến nay trên địa bàn tỉnh đã

có 09 sản phẩm được cấp văn bằng bảo hộ. Thông qua hoạt động khuyến công, tỉnh Sơn La đã

hỗ trợ xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật, chuyển giao công nghệ và sử dụng máy móc thiết bị

hiện đại, áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật trong sản xuất.

3.2.3. Công tác hỗ trợ về tạo môi trường sản xuất - kinh doanh

Đây là một nội dung khá rộng,bao gồm khá nhiều nội dung. Chính sách hỗ trợ về tạo môi

trường sản xuất-kinh doanh bao gồm hỗ trợ tiếp cận thông tin và mở rộng thị trường, hỗ trợ việc

tiếp cận nguồn vốn vay, hỗ trợ mặt bằng sản xuất cho doanh nghiệp vừa và nhỏ ...

Trong giai đoạn hiện nay, tỉnh Sơn La đã tích cực hỗ trợ các DNNVV thực hiện xúc tiến

thương mại và mở rộng thị trường; định hướng, dẫn dắt ký kết hợp đồng tiêu thụ ổn định một số

mặt hàng của tỉnh vào hệ thống các siêu thị, trung tâm thương mại và chợ đầu mối lớn như:

BigC, Hapromart, Vinmart ...; hỗ trợ các DNNVV giới thiệu sản phẩm, quảng bá, tham gia bình

chọn, tôn vinh hàng hóa, dịch vụ được sản xuất tại địa phương. Từ năm 2015 - 2018, trên địa bàn

tỉnh đã có 7.000 gian hàng của 8.000 lượt DN tham gia trong 50 hội chợ với doanh số ước đạt

150 tỷ đồng. Theo đó, tỉnh đã hỗ trợ các DNNVV của mình tham gia Hội chợ thương mại tại các

235

INTERNATIONAL CONFERENCE: DEVELOPMENT OF SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES

IN VIETNAM IN THE CONTEXT OF INDUSTRIAL REVOLUTION 4.0

tỉnh Tuyên Quang, Điện Biên, Bắc Ninh, Hòa Bình; tổ chức thực hiện chương trình đưa hàng

Việt Nam về nông thôn … Tổng số vốn hỗ trợ trong các năm từ 2015 đến 2018 là 4.818 triệu

đồng (Trong đó, ngân sách t nh hỗ trợ 3.518 triệu đồng chiếm 73,02%, ngân sách trung ương hỗ

trợ 1.300 triệu đồng chiếm 26,98%). Một số hợp đồng hợp tác kinh doanh, xuất khẩu sản phẩm

sang Úc, Trung Quốc … cũng đã được ký kết. Như vậy, mặc dù ngân sách của tỉnh hết sức hạn

hẹp, song thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước tỉnh Sơn la đã ưu tiên kinh

phí cho hoạt động hỗ trợ tạo môi trưỡng phát triển cho các DNNVV trên địa bàn.

Bên cạnh đó, công tác hỗ trợ tiếp cận tín dụng đối với các DNNVV cũng đã và đang

được đẩy mạnh. Chi nhánh ngân hàng nhà nước cũng như các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh

đã tổ chức làm việc, đối thoại trực tiếp với các DNNVV, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc

trong việc tiếp cận các nguồn vốn; mở rộng mô hình chuỗi giá trị liên kết, hợp tác 04 nhà: Nhà

nông – Doanh nghiệp - Nhà khoa học - Ngân hàng; ưu tiên nguồn vốn để đẩy mạnh cho vay đối

với DNNVV. Đến hết tháng 12 năm 2018, số DNNVV có số dư nợ là 462 DN (chiếm 89,53%)

với tổng dư nợ ước đạt 6.350 tỷ đồng, tăng 24,02% tương đương 1.230 tỷ đồng so với cùng kỳ

năm 2017.

Ngoài ra, công tác hỗ trợ mặt bằng sản xuất cho DNNVV cũng được quan tâm thực hiện.

HĐND tỉnh Sơn La đã ban hành Nghị quyết số 48/2017/NQ-HĐND ngày 21/7/2017 về cơ chế

hỗ trợ DN, hợp tác xã trong việc nhận chuyển nhượng, thuê quyền sử dụng đất, nhận góp vốn

bằng quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh. Theo đó, UBND các cấp

thành lập các tổ hỗ trợ tham gia hướng dẫn, vận động tuyên truyền và hỗ trợ DN thực hiện các

thủ tục hành chính về đất đai, làm đầu mối khớp nối các bên trong quá trình thỏa thuận chuyển

nhượng, thuê đất. Đến nay, đã có 09 nhà đầu tư được cấp Giấy chứng nhận đầu tư vào khu Công

nghiệp Mai Sơn với diện tích 33,38 ha; 02 DN đầu tư xây dựng nhà máy luyện đồng và may mặc

vào cụm công nghiệp Gia Phù huyện Phù Yên với diện tích 38 ha; 01 DN đầu tư may giầy da

xuất khẩu vào cụm công nghiệp Quang Huy huyện Phù Yên với quy mô 5 ha; 03 DN đầu tư dự

án chế biến tre, chiết nạp gas và kho chứa xi măng ... vào cụm công nghiệp Bó Bun huyện Mộc

Châu với diện tích 38,62 ha. Nhìn chung các thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai đã được

tháo gớ khá nhiều, nhờ vậy kết quả hỗ trợ đát đai, diện tích/mặt bằng sản xuất- kinh doanh cho

DNNVV đã thuận lơi hơn rất nhiều.

3.2.4. Công tác hỗ trợ tư vấn pháp lý cho DNNVV

Trên cơ sở Quyết định số 2139/QĐ-TTg ngày 28/11/2014 của Thủ tướng Chính phủ về

việc tiếp tục thực hiện và điều chỉnh nội dung các dự án của chương trình hỗ trợ pháp lý liên

ngành dành cho DN giai đoạn 2010-2014 và Nghị định số 66/2008/NĐ-CP ngày 25/8/2018 của

Chính phủ về hỗ trợ pháp lý cho DN, UBND tỉnh Sơn La đã ban hành Quyết định số 1052/QĐ-

UBND ngày 04/5/2016 về Chương trình hỗ trợ pháp lý cho DN trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2016

- 2020. Theo đó, các sở, ban ngành, UBND các huyện, thành phố triển khai hỗ trợ pháp lý cho

DN ,trong đó có các DNNVV. Thông qua việc xây dựng và khai thác cơ sở dữ liệu pháp luật;

giới thiệu phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật; công khai các văn bản quy định về thủ tục

hành chính phục vụ hoạt động của DN; bồi dưỡng kiến thức pháp luật qua các lớp tập huấn

chuyên ngành ... Trong giai đoạn 2015 - 2018, đã có hơn 40 hội nghị được tổ chức nhằm tập

huấn, bồi dưỡng kiến thức về luật sở hữu trí tuệ, luật đất đai, luật tài nguyên và môi trường, luật

doanh nghiệp, luật đầu tư, luật đấu thầu ... cho các DN nói chung và các DNNVV nói riêng trên

địa bàn tỉnh.

236

HỘI THẢO QUỐC TẾ: PHÁT TRIỂN

DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0

4. Kết quả khảo sát về các chính sách và biện pháp hỗ trợ phát triển các DNNVV của tỉnh

Sơn La

4.1. Thông tin về đối tượng tham gia khảo sát

Theo số liệu tổng hợp từ kết quả khảo sát tại Bảng 4 dưới đây cho thấy, trong tổng số 156

người tham gia cung cấp thông tin thì có 19 người ở lĩnh vực nông lâm nghiệp và thuỷ sản,

chiếm 12,2%; khu vực công nghiệp và xây dựng 32 người, chiếm 20,5% và thương mại và dịch

vụ 105 người, chiếm 67,3%. Theo giới tính thì số cán bộ nữ tham gia cung cấp thông tin có 61

người, chiếm 39,1%; trong đó nhóm ngành CN-XD có số cán bộ nữ tham gia cung cấp thông tin

cao nhất 53,1%, nhưng số lượng nữ tham gia phỏng vấn lớn nhất là ở lĩnh vực thương mại và

dịch vụ có đến 38 người. Trong đó, ở nhóm tuổi từ 41-60 tuổi thì lĩnh vực thương mại và dịch vụ

chiếm số lượng cao nhất 48 người, chiếm 45,7%.

Về độ tuổi, được chia làm 4 nhóm tuổi: từ 18-25 tuổi có 23 người, chiếm 14,7%; từ 26-

40 tuổi có 62 người, chiếm 39,7%; nhóm từ 41-60 tuổi có 65 người, chiếm 41,7% đây là nhóm

tuổi có số lượng người tham gia trả lời nhiều nhất và nhóm từ 60 tuổi trở lên chỉ có 6 người,

chiếm 3,8%.

Theo chức vụ của người tham gia cung cấp thông tin thì số lượng giám đốc/phó giám đốc

tham gia 65 người, chiếm 41,7%; Trưởng/phó phòng ban bộ phận có 48 người, chiếm 30,8% và

nhân viên 43 người, chiếm 27,6%. Trong nhóm giám đốc/phó giám đốc tham gia cung cấp thông

tin thì các giám đôc/phó giám đôc thuộc ngành thương mại và dịch vụ là lớn nhất 42 người

chiếm 64,62% và thấp nhất là nhóm nông lâm nghiệp và thuỷ sản 9 người chiếm 13,85%. Chi

tiết đề nghị xem thêm bảng 4 dưới đây.

Bảng 4. Thông tin chung về ngƣời tham gia khảo sát

Tổng số

Số lƣợng

(ngƣời)

Ngành nghề SXKD

%

NLN&TS

SL

95 60,9 13 13,68

CN-XD

TM&DV

%

SL

%

SL

%

Nam

15 15,79

17 27,87

67 70,53

38 62,30

17 73,91

37 59,68

48 77,42

Giới

tính

Nữ

61 39,1

23 14,7

62 39,7

65 41,7

6

3

9,84

13,04

12,90

10,77

16,67

13,85

12,50

9,30

Từ 18-25

Từ 26-40

Từ 41-60

Trên 60

G.Đôc/P.G.Đốc

3

13,04

8

17 27,42

10 15,38

Độ tuổi

7

6

3,9

1

2

33,33

3

50.00

65 41,7

48 30,8

43 27,5

9

14 21,54

42 64,62

33 68,75

30 69,77

Chức vụ Trưởng/P.phòng

Nhân viên

6

9

18,75

20,93

4

Tổng cộng

156

19

32

105

Nguồn: Nhóm tác giả tổng hợp và tính toán

237

INTERNATIONAL CONFERENCE: DEVELOPMENT OF SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES

IN VIETNAM IN THE CONTEXT OF INDUSTRIAL REVOLUTION 4.0

4.2 Kết quả kiểm định

Các tác giả sử dụng phần mềm SPSS để tiến hành kiểm định độ tin cậy kết quả điều tra,

với thang đo 5 mức độ vận dụng từ thang đo Likert từ: Rất không đồng ý (1), Không đồng ý (2),

Không có ý kiến (3), Đồng ý (4) đến Rất đồng ý (5). Giá trị trung bình của 18 câu hỏi xoay

quanh chính sách hỗ trợ phát triển các DNNVV được xác định từ 2,506 đến 3,692 (Kết quả tính

toán tại bảng 5 dưới đây).

Đánh giá độ tin cậy của thang đo: nhóm tác giả sử dụng hệ số Crobach‘s alpha. Theo

Hair và cộng sự (2006), Cronbach‘s Alpha > 0,6 là chấp nhận được. Xem xét hệ số tương quan

biến tổng và chọn những biến có hệ số ≥ 0,3, ngược lại thì coi là biến rác và loại. Số liệu qua

kiểm tra từ SPSS cho ta thấy các câu hỏi kỳ vọng có giá trị α thấp nhất là 0,899 và Cronbach's

Alpha chung cho cả 18 biến phân tích đạt 0,911 là tương đối cao. Tuy nhiên, câu hỏi C4 – Doanh

nghiệp sẵn sang cùng Nhà nước đào tạo nguồn nhân lực, C15 – Các cuộc thanh tra, kiểm tra của

các cơ quan chức năng được tiến hành nhanh chóng, C16 - Các cơ quan nhà nước không tổ chức

đối thoại để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, có Cronbach's Alpha if Item Deleted lần lượt là

0,214; 0,285; 0,255 đều ≤ 0,3 vì vậy cần loại bỏ các câu hỏi này. Lý giải cho kết quả này,là bởi

các nhà quản lý, chủ DNNVV, thậm chí là nhân viên trong DN không muốn nêu ra quan điểm về

các chính sách cụ thể mang tính nhạy cảm và nhiều quan điểm trên thực tế tại DN là khác nhau.

Bên cạnh đó, câu hỏi C14 - Thủ tục hành chính rất dễ dàng và thuận lợi được giữ lại dù có

Cronbach's Alpha if Item Deleted là 0,916 lớn hơn Cronbach's Alpha chung cho cả 18 biến vì có

tương quan biến tổng > 0,3 tương tự là một vài biến khác trong bảng tổng hợp số 5 dưới đây.

Qua phân tích trên ta thấy, xét tổng thể về thông tin chung của người tham gia cung cấp

thông tin tương đối đồng đều và phù hợp; vì thế kết quả trả lời các câu hỏi trong phiếu là tin cậy,

thang đo lường tốt trong việc phân tích để đánh giá các chính sách hỗ trợ phát triển các DNNVV

trên địa bàn tỉnh Sơn La.. Kết quả kiểm định được thể hiện trong Bảng 5 dưới đây.

4.2.1. Công tác hỗ trợ về lao động

Theo Bảng 6, trình độ lao động trong các DNNVV, theo đó về mức độ đáp ứng yêu cầu

của hoạt động sản xuất-kinh doanh có thể thấy câu trả lời là: cơ bản đáp ứng được yêu cầu sản

xuất-kinh doanh của DN; có 9,6% không hài lòng với trình độ lao động hiện nay của DN; 50,6%

không có ý kiến và có 39,7% ý kiến hài lòng với trình độ lao động của DN.

Về việc tuyển dụng lao động phổ thông đối với DN thì có tới 50,6% ý kiến cho là rất

thuận lợi và 49,4% không có ý kiến; không có ý kiến nào cho việc tuyển dụng lao động phổ

thông là khó khăn.

Về việc tuyển dụng lao động có năng lực, trình độ thì 59,6% không có ý kiến; 40,4% cho

là khó khăn.Như vậy việc tuyển dụng đối với đối tượng này vẫn đang là câu hỏi cần quan tâm

giải quyết. Các ý kiến nhìn chung là rất phù hợp với kết quả Tổng điều tra cơ sở kinh tế, hành

chính, sự nghiệp năm 2012 trên địa bàn tỉnh và quy mô lớn về dân số (3,4 triệu người), cơ cấu

lao động trên tổng dân số chiếm 61,5% hiện nay; theo kết quả Tổng điều tra thì chỉ có 35,8% lao

động có trình độ từ trung cấp trở lên, còn 64,2% lao động có trình độ từ sơ cấp trở xuống.

238

HỘI THẢO QUỐC TẾ: PHÁT TRIỂN

DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0

Bảng 5. Kiểm định ý kiến đánh giá thực trạng và chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV trên

địa bàn tỉnh Sơn La

Cronbach’s

Corrected

Item-Total

Correlation

Số

Alpha

if Item

Deleted

Giá trị TB

Câu hỏi

Quan sát

(N)

(Mean)

C1. Phần lớn trình độ lao động

trong DN đảm bảo yêu cầu

156

3.3013

3.5064

3.4038

3.2949

3.3141

3.5192

3.2885

3.4936

3.3397

3.4615

3.4167

3.3590

3.6923

0.823

0.623

0.654

0.214

0.804

0.590

0.824

0.617

0.512

0.752

0.792

0.760

0.526

0.899

0.906

0.905

0.914

0.899

0.906

0.899

0.906

0.908

0.901

0.900

0.901

0.908

C2. DN tuyển dụng lao động phổ

thông rất thuận lợi

C3. Thu hút lao động có năng lực

và trình độ rất khó khăn

C4. DN sẵn sang cùng Nhà nước

đào tạo nguồn nhân lực

C5. Công nghệ SXKD của DN

đang còn lạc hậu

C6. Việc tiếp cận công nghệ mới

rất khó khăn

C7. Thông tin về thị trường khó

tiếp cận

C8. Khó tìm kiếm thông tin về

nhà cung cấp

C9. Tiếp cận nguồn vốn vay ưu

đãi rất khó

C10. Tổ chức hội thảo để cung

cấp thông tin cho DN

C11. Hỗ trợ DN trong việc ứng

dụng CNTT

C12. Điều kiện tự nhiên, cơ sở hạ

tầng tác động đến hiệu quả SX

C13. Kiến thức kinh tế hội nhập

của DNNVV còn rất mơ hồ

239

INTERNATIONAL CONFERENCE: DEVELOPMENT OF SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES

IN VIETNAM IN THE CONTEXT OF INDUSTRIAL REVOLUTION 4.0

Cronbach’s

Corrected

Số

Alpha

Giá trị TB

Câu hỏi

Item-Total

Correlation

Quan sát

(N)

if Item

(Mean)

Deleted

C14. Thủ tục hành chính rất dễ

dàng và thuận lợi

156

2.5064

2.6987

0.312

0.285

0.916

C15. Các cuộc thanh, kiểm tra của

các cơ quan được tiến hành nhanh

chóng

0.915

C16. Các cơ quan nhà nước không

tổ chức đối thoại để tháo gỡ khó

khăn

156

2.7756

0.255

0.916

C17. Cần hoàn thiện cơ chế chính

sách để hỗ trợ DNNVV

156

3.4103

3.5833

0.665

0.521

0.904

0.908

C18. Cần nâng cao năng lực quản

lý cho chủ DNNVV

Nguồn: Kết quả kiểm định thông tin phiếu điều tra qua SPSS

Về ý kiến DN sẵn sàng cùng Nhà nước đào tạo nguồn nhân lực cho DN thì có tới 70,5%

không có ý kiến và 29,5% ý kiến sẵn sàng tham gia và đồng ý cao thì không có ý kiến nào. Kết

quả này phản ánh một thực tế không chỉ ở tỉnh Sơn la mà là chung của cả nước là ; đa phần các

DNNVV trông chờ vào nguồn tài trợ của nhà nước để đào tạo nguồn nhân lực.

Qua đó cho ta thấy, tuyển dụng lao động phổ thông rất thuận lợi, nhưng tuyển lao động có

trình độ, năng lực thì còn khó khăn; trình độ lao động còn rất thấp nhưng để tham gia cùng Nhà

nước đào tạo nguồn nhân lực thì tính sẵn sàng của DNNVV trên địa bàn tỉnh Sơn la là chưa cao.

4.2.2. Công tác hỗ trợ khoa học công nghệ

Cũng qua Bảng 6 dưới đây ta thấy, đánh giá về công nghệ sản xuất hiên nay của DN: Chỉ

có 7,7% ý kiến cho rằng công nghệ đáp ứng được nhu cầu SXKD của DN; 40,4% ý kiến cho

rằng công nghệ lạc hậu, không đáp ứng được nhu cầu SXKD và có tới 51,9% không có ý kiến

Thực tế này hoàn toàn phù hợp với các DNNVV không chỉ ở tỉnh Sơn la mà là tình trạng chung

của cả nước.

Về việc tiếp cận công nghệ mới: Có 45,5% không có ý kiến; 53,2% cho rằng việc tiếp cận

công nghệ là khó khăn và chỉ có 1,3% ý kiến cho là thuận lợi.

Qua đó kết quả điều tra cho ta thấy, công nghệ sản xuất và việc tham gia tiếp cận công

nghệ mới đối với các DNNVV trên địa bàn nhìn chung còn khó khăn. Nguyên nhân cơ bản là

DNNVV trên địa bàn chiếm tỷ trọng lớn (97,6%); nhưng chủ yếu là DN hoạt động trong lĩnh

vực thương mại, dịch vụ (chiếm trên 50% DNNVV) nên nguồn vốn thấp, sử dụng máy móc,

240

HỘI THẢO QUỐC TẾ: PHÁT TRIỂN

DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0

thiết bị ít, mặt khác, lao động có trình độ nắm bắt công nghệ còn chiếm tỷ lệ thấp trong tổng số

lao động làm việc trong các doanh nghiệp này.

4.2.3. Công tác hỗ trợ về tạo môi trường sản xuất- kinh doanh

Theo số liệu tổng hợp tại bảng 7, công tác hỗ trợ về tạo môi trường sản xuất –kinh doanh

được thể hiện, cụ thể: Về thông tin về thị trường: Trong SXKD có 37,8% ý kiến cho là khó khăn;

53,8% không có ý kiến và chỉ có 7,7% cho thuận lợi, 0,6% cho là rất thuận lợi. Như vậy, kết quả

trên cho thấy thông tin thị trường đối với DN trên địa bàn còn eo hẹp và chưa thuận lợi để tiếp

cận. Về tìm kiếm thông tin về nhà cung cấp: Theo kết quả tổng hợp chỉ có 0,6% ý kiến cho rằng

thông tin về nhà cung cấp là thuận lợi; 50,0% cho là khó khăn và 49,4% không có ý kiến. Điều

đó nói lên thông tin về các nhà cung cấp rất thiếu.

Việc tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi rất khó khăn: Có 39,1% ý kiến đồng ý; 3,8% ý kiến

không đồng ý và 57,1% không có ý kiến. Điều đó chứng tỏ việc tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi

theo chính sách hỗ trợ của nhà nước cho DNNVV còn khó khăn.

Về tổ chức hội thảo để cung cấp thông tin cho DN: Có 46,2% ý kiến đồng ý và rất đồng

ý; 49,4% là không có ý kiến. Như vậy, việc tổ chức hội thảo vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của

DN về số lần, quy mô và nội dung của Hội thảo.

Về hỗ trợ cho DN trong việc ứng dụng CNTT vào công tác quản lý của doanh nghiệp: Theo

kết quả khảo sát thì việc ứng dụng CNTT trong các DNNVV trên địa bàn còn thấp; do đó có tới

42,3% ý kiến đồng ý và 52,6% không có ý kiến về mong muốn được hỗ trợ ứng dụng CNTT.

Về mặt bằng sản xuất, cơ sở hạ tầng tác động đến sự phát triển DNNVV: Có 38,5% ý

kiến đồng ý; 4,5% ý kiến không đồng ý; 57,1% không có ý kiến. Như vậy, mặt bằng sản xuất, cơ

sở hạ tầng ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của DNNVV. Kiến thức về hội nhập kinh tế quốc tế

của các chủ DNNVV còn rất mơ hồ. Với nhận định

này, chỉ có 2,6% không đồng ý; 35,3% không có ý kiến; 52,6% ý kiến đồng ý; 9,6% rất đồng ý.

Do vậy, việc nâng cao kiến thức về hội nhập kinh tế quốc tế cho các chủ DNNVV trên địa bàn

tỉnh là một yêu cầu cấp thiết.

4.2.4. Công tác hỗ trợ tư vấn pháp lý

Cũng theo số liệu tại bảng 7, công tác hỗ trợ tư vấn pháp lý thể hiện trên các mặt: Về thủ

tục hành chính: Có 5,1% ý kiến đồng ý; 51,3% không có ý kiến; 43,6% ý kiến không đồng ý với

nhận định về các thủ tục hành chính dễ dàng, thuận lợi. Kết quả này cho thấy tác động của cải

cách các thủ tục hành chính trên địa bàn còn chưa tác động nhiều vào nhận thức và hành động

của ngời dân và chue DNNVV.

Về chính sách thanh, kiểm tra của các cơ quan nhanh chóng và thuận lợi: Có 7,7% ý kiến

đồng ý; 60,9% không có ý kiến; 31,4% ý kiến không đồng ý. Kết quả gần 70% người được điều

tra không có ý kiến cho thầy chủ các DNNVV và người lao động trong các DN này ngại bộc lộ ý

kiến về các vấn đề nhạy cảm.

Về việc các cơ quan nhà nước không tổ chức đối thoại để tháo gỡ khó khăn cho

DNNVV:Có 10,9% ý kiến đồng ý;59,6% không có ý kiến và 29,5% không đồng ý.

Về việc hoàn thiện cơ chế, chính sách để hỗ trợ cho DNNVV, kết quả khảo sát cho thấy:

Có 39,1% ý kiến đồng ý và 60,9% không có ý kiến về nhận xét này.

241

INTERNATIONAL CONFERENCE: DEVELOPMENT OF SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES

IN VIETNAM IN THE CONTEXT OF INDUSTRIAL REVOLUTION 4.0

Bảng 6. Ý kiến đánh giá về chính sách hỗ trợ lao động và hỗ trợ khoa học công nghệ

Mức độ đồng ý

Tổng

Rất không

đồng ý

Không

Không có ý

Rất

Câu hỏi

số ý

Đồng ý

đồng ý

kiến

đồng ý

kiến

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

Hỗ trợ lao động

Phần lớn trình

độ lao động

trong DN đảm

bảo yêu cầu

156

-

15

-

9,6

79

50,6

62

79

63

39,7

-

DN tuyển dụng

lao động phổ

thông rất thuận

lợi

-

77

93

49,4

59,6

50,6

40,4

-

Thu hút lao

động có năng

lực và trình độ

rất khó khăn

-

DN sẵn sang

cùng Nhà nước

đào tạo nguồn

nhân lực

156

-

110 70,5

46

-

29,5

-

Hỗ trợ khoa học

công nghệ

-

Công

nghệ

SXKD của DN

đang còn lạc

hậu

2

1,3

10

6,4

81

51,9

63

40,4

Việc tiếp cận

công nghệ mới

rất khó khăn

-

2

1,3

71

45,5

83

53,2

-

Nguồn: Nhóm tác giả tổng hợp và tính toán

Về hỗ trợ nâng cao năng lực quản lý cho chủ DN: Với 40,4% không có ý kiến; 53,2% ý

kiến đồng ý và 3,8% ý kiến rất đồng ý.

Kết quả điều tra đối với 3 nội dung trên đây cho thấy, còn quá nhiều ý kiến không thể

hiện quan điểm. Để có câu trả lời hoàn chỉnh hơn có lẽ cần có thêm các cuộc điều tra với các câu

hỏi cụ thể và sát hơn.

242

HỘI THẢO QUỐC TẾ: PHÁT TRIỂN

DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0

5. Một số khuyến nghị nhằm hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV trên địa bàn

tỉnh Sơn La

Một là, kết quả khảo sát cho thấy việc tuyển dụng lao động phổ thông đối với các

DNNVV cơ bản thuận lợi; trình độ lao động cơ bản đáp ứng được yêu cầu đối với những công

việc không đòi hỏi cao về chuyên môn. Tuy nhiên, việc tuyển dụng lao động có năng lực, trình

độ và kỹ năng còn gặp nhiều khó khăn. Do vậy, tỉnh cần có chiến lược và chính sách đầu tư phù

hợp nhằm phát triển nguồn nhân lực theo hướng đẩy mạnh đào tạo nghề cho lao động phổ thông,

phổ cập các kiến thức cho người lao động đang làm việc trong các DNNVV, đồng thời định

hướng, hỗ trợ DNNVV trong việc thu hút cũng như đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Hai là, kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, việc tham gia tiếp cận công nghệ mới đối

với các DNNVV trên địa bàn tỉnh nhìn chung còn khó khăn. Nguyên nhân cơ bản do DNNVV

chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ với nguồn vốn thấp và lao động có trình

độ nắm bắt khoa học công nghệ hạn chế.Trình độ công nghệ trong các DNNVV khối sản xuất

nhìn chung lạc hậu, khả năng tiếp cận và thực hiện chuyển giao công nghệ còn gặp nhiều khó

khăn Vì thế, tỉnh cần ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù hỗ trợ DNNVV tiếp cận, nắm bắt

và sử dụng công nghệ mới tiên tiến, hiện đại nhằm từng bước nâng dần trình đông công nghệ sản

xuất của các DNNVV trên địa bàn.

Ba là, các sở, ban ngành, các cơ quan chức năng, đặc biệt là Sở công Thương cần đưa ra

những chương trình cụ thể, cung cấp thông tin thị trường đầy đủ để các DNNVV có cơ sở lập kế

hoạch và phát triển kinh doanh đúng hướng, phù hợp với điều kiện của riêng mình, đồng thời hỗ

trợ các DNNVV nâng cao khả năng tiếp cận và xử lý thông tin thị trường phục vụ sản xuất –

kinh doanh trong bối cảnh hội nhập kinh tế rất sâu và rông đang diễn ra hiện nay.

Bốn là, tỉnh Sơn La cần có chính sách hỗ trợ các DNNVV trong việc tìm kiếm thông tin

về nhà cung cấp các nguồn lực, cũng như tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi.Kết quả điều tra cho

thấy số DN tiệp cận tốt với các nguồn lực tài chính hiên còn chưa nhiều. Điều này trên thực tế đã

và đang là trở lực rất lớn trên con đường phát triển tiếp theo cảu các DNNVV trên địa bàn.

Bảng 7. Ý kiến đánh giá về công tác hỗ trợ môi trƣờng SXKD và hỗ trợ tƣ vấn pháp lý

Mức độ đồng ý

Rất

Tổng

số ý

Không

Không có

Rất

không

đồng ý

Đồng ý

đồng ý

ý kiến

đồng ý

kiến

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

Hỗ trợ môi trường

SXKD

Thông tin về thị

trường khó tiếp

cận

156

1

0,6

12 7,7

84

53,8

59

37,8

-

243

INTERNATIONAL CONFERENCE: DEVELOPMENT OF SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES

IN VIETNAM IN THE CONTEXT OF INDUSTRIAL REVOLUTION 4.0

Mức độ đồng ý

Rất

Tổng

số ý

Không

Không có

Rất

không

đồng ý

Đồng ý

đồng ý

ý kiến

đồng ý

kiến

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

Khó tìm kiếm

thông tin về nhà

cung cấp

156

-

2

-

1

4

7

8

0,6

77

49,4

78

61

65

59

50,0

-

Tiếp cận nguồn

vốn vay ưu đãi rất

khó

1,3

2,6

4,5

5,1

89

77

82

57,1

49,4

52,6

39,1

41,7

37,8

-

Tổ chức hội thảo

để cung cấp thông 156

tin cho DN

-

7

4,5

Hỗ trợ DN trong

việc ứng dụng

CNTT

156

-

Điều kiện tự

nhiên, cơ sở hạ

tầng tác động đến

hiệu quả SX

156

-

7

4

4,5

2,6

89

55

57,1

35,3

57

82

36,5

3

1,9

9,6

Kiến thức kinh tế

hội nhập của

DNNVV còn rất

mơ hồ

156

52,6 15

Hỗ trợ tư vấn

pháp lý

Thủ tục hành

chính rất dễ dàng

và thuận lợi

156

17 10,9 51 32,7

80

95

51,3

60,9

8

5,1

7,7

-

Chính sách thanh,

kiểm tra của các

cơ quan nhanh

chóng

10

6

6,4

3,8

39 25,0

40 25,6

12

Các cơ quan nhà

nước không tổ

chức đối thoại để

tháo gỡ khó khăn

156

93

59,6

17

10,9

-

244

HỘI THẢO QUỐC TẾ: PHÁT TRIỂN

DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0

Mức độ đồng ý

Rất

Tổng

số ý

Không

Không có

Rất

không

đồng ý

Đồng ý

đồng ý

ý kiến

đồng ý

kiến

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

Hoàn thiện cơ chế

chính sách để hỗ

trợ DNNVV

156

-

95

60,9

58

83

37,2

3

6

1,9

Nâng cao năng

lực quản lý cho

chủ DNNVV

-

4

2,6

63

40,4

53,2

3,8

Nguồn: Nhóm tác giả tổng hợp từ kết quả khảo sát và tính toán

Năm là, các cơ quan chức năng cần cần tăng cường tham mưu cho tỉnh về việc tổ chức

các cuộc hội thảo hay bồi dưỡng, tập huấn sao cho thiết thực, hiệu quả đáp ứng được nhu cầu của

các DNNVV cả về số lần, quy mô và nội dung hội thảo.Kết quả điều tra cho thấy, các cuộc Hội

thsor, tập huấn…đã có tác dụng nhất định đối với các DNNVV. Tuy vậy, cũng còn các cuộc Hội

thảo, tập huấn mạng tính hình thức kết quả và hiệu quả chưa cao gây tổn thất cho các doanh

nghiệp tham dự.

Sáu là, tỉnh Sơn la cần nghiên cứu để có chính sách hỗ trợ, khuyến khích việc ứng dụng

CNTT trong các DNNVV trên địa bàn. Đấy được xem là nội dung hỗ trợ rất thiết thực của tỉnh

đối với các DNNNV trên địa bàn. Kết quả điều tra và phỏng vấn cho thầy nhiều DNNVV chưa

thực sự quan tâm và chưa biết cách tiến hành ứng dụng CNTT vào công tác quản lý của mình.

Tuy vậy, đây là yếu tố rất quan trong để giuops các DNNVV vững bước hơn khi cúng cả nước

tiến vào cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4.

Bảy là, về các chính sách hỗ trợ mặt bằng sản xuất, cơ sở hạ tầng của các DNNVV, tỉnh

cần nghiên cứu để ban hành và chỉ đạo thực thi các chủ trương và chính sách bổ xung theo đúng

tinh thần các chủ trương, chính sách và pháp luật của nhà nước và phù hợp với điều kiện thực tế

của tỉnh Sơn La. Kết quả khảo sát cho thấy đã có những tiến bộ trong việc ban hành và thực thi

các chính sách nay. Khá nhiều DNNVV đã được hỗ trợ. Tuy vậy, kết quả này cũng chỉ ra rằng có

đến trên 70% số người được hỏi không có ý kiến hoặc không đồng tình, điều đó đòi hỏi cần có

các nỗ lực hơn nữa để hỗ trợ các DNNVV theo hướng này.

Tám là, cần tăng cường bồi dưỡng, tập huấn kiến thức về hội nhập kinh tế quốc tê của

các chủ DNNVV trên địa bàn tỉnh. Kết quả điều tra cho thấy, khi được hỏi ―Kiến thức về hội

nhập kinh tế quốc tế của các DNNVV còn rất mơ hồ‖ có đến 87,5% số người được hỏi thể hiện

quan điểm : Rất đồng tình, Đồng tình và Không có ý kiến,trong đó, có đến 62,2% số người được

hỏi trả lời: đồng tình và rất đồng tình chỉ có 2,55% số người được hỏi không đồng tình. Điều đó

cho thấy một thực trạng không mấy khả quan về khả năng chủ động và tích cực tham gia hội

nhập kinh tế quốc tế của các DN này. Điều đó, càng cho thấy tính bức thiết phải tăng cường công

245

INTERNATIONAL CONFERENCE: DEVELOPMENT OF SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES

IN VIETNAM IN THE CONTEXT OF INDUSTRIAL REVOLUTION 4.0

tác bồi dướng, tập huấn các kiến thực và yếu cầu về hội nhập kinh tế quốc tế cho chủ DNNVV

cũng như cho cán bộ quản lý và nhân viên trong các doanh nghiệp này.

Chín là, các cơ quan quản lý nhà nước của tỉnh cần nỗ lực nhiều hơn nữa trong công tác

cải cách thủ tục hành chính; tăng cường hỗ trợ pháp lý, trực tiếp đối thoại để tháo gỡ khó khăn,

hoàn thiện cơ chế, chính sách để hỗ trợ cho các DNNVV trên địa bàn, đồng thời hỗ trợ bồi

dưỡng, tập huấn nâng cao năng lực quản lý cho chủ DN. Đây là các chính sách hỗ trợ được quy

định khá rõ trong bộ luất và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật hỗ trợ DNNVV mới ban hành

và đang có hiệu lực pháp lý ở nước ta.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Chính phủ: Nghị định số 56/2009/NĐ-CP về trợ giúp DNNVV ban hành ngày 30 tháng 06

năm 2009.

2. Chính phủ: Nghị định số 39/2018/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều của Luật hỗ trợ

DNNVV ban hành ngày 11 tháng 03 năm 2018.

3. Cục Thống kê tỉnh Sơn La (2018), Niên giám thống kê tỉnh Sơn La 2018.

4. Nguyễn Thành Độ và Ninh Thị Minh Tâm:‖ DNVVN Việt nam và những bất cập đang đặt ra

trong quá trình phát triển‖ Kỷ yếu HTKH Quốc gia, Trường ĐH.TC-QTKD, Tháng 04 năm

2013

5. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. (2006), Mulivariate Data Analysis, 6th edition, Upper

Saddle River NJ, Prentice Hall.

6. Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Sơn La (2018) Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội, quốc phòng -

an ninh.

7. Luật số 04/2017/QH14 của Quốc hội : Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa

8. Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La (2018), Báo cáo tổng kết tình hình phát triển kinh tế - xã hội

năm 2018.

9. Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La (2019), Đề án “Hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa của t nh Sơn

La giai đoạn 2019 - 2025” ban hành kèm theo Quyết định số: 1834/QĐ-UBND ngày

26/7/2019 của Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La.

246