Giáo trình Quản trị nhân sự (Phần 1)
ꢀꢁI HꢂC Mꢃ BÁN CÔNG TP.HCM
TÀI LIꢀU HꢁꢂNG DꢃN HꢄC TꢅP
QUꢄN TRꢅ NHÂN Sꢆ
Biên soꢆn TS. Nguyꢇn Hꢈu Thân
-2006-
1
GIꢉI THIꢊU
Chào mꢋng các bꢌn ꢍꢎn vꢏi chương trình ꢍào tꢌo tꢋ xa cꢐa ꢀꢌi
hꢑc Mꢒ Bán Công Tp.HCM
Kꢀ tꢁ khi con ngưꢂi xuꢃt hiꢄn trên mꢅt ꢆꢃt này và kꢀ tꢁ khi con ngưꢂi
biꢇt hꢈp quꢉn thành tꢊ chꢋc thì vꢃn ꢆꢌ quꢍn trꢎ bꢏt ꢆꢉu xuꢃt hiꢄn. Xã
hꢐi càng phꢋc tꢑp, ꢆa dꢑng và ꢆông ꢆꢍo bao nhiêu thì vai trò cꢒa nhà
quꢍn trꢎ càng quan trꢓng bꢃy nhiêu. Nhưng mꢐt trong nhꢔng vꢃn ꢆꢌ
mꢃu chꢕt cꢒa quꢍn trꢎ vꢖn là quꢀn trꢁ con ngꢂꢃi (quꢍn trꢎ nhân sꢗ).
Mꢐt công ty hay mꢐt tꢊ chꢋc dù có nguꢘn tài chánh dꢘi dào, tài
nguyên phong phú vꢙi hꢄ thꢕng máy móc thiꢇt bꢎ hiꢄn ꢆꢑi, kèm theo
các công thꢋc khoa hꢓc kꢚ thuꢛt thꢉn kꢜ ꢆi chꢝng nꢞa, cꢞng trꢟ nên vô
ích nꢇu không biꢇt quꢍn trꢎ con ngưꢂi. Chính cung cách quꢍn trꢎ con
ngưꢂi này tꢑo ra bꢐ mꢅt vꢄn hoá cꢅa tꢆ chꢇc, tꢑo ra bꢉu không khí vui
tươi phꢃn khꢟi hay cꢝng thꢠng và u ám. ꢡó là khái niꢄm mà ngưꢂi
Phương Tây gꢓi là vꢄn hoá công ty hay vꢄn hoá doanh nghiꢈp
(corporate culture) hoꢅc vꢄn hoá cꢅa tꢆ chꢇc (organizational culture).
Ngưꢂi Viꢄt Nam chúng ta gꢓi là bꢉu không khí sinh hoꢊt cꢅa công ty.
Thꢗc vây, chính bꢉu không khí sinh hoꢑt này hꢉu như quyꢇt ꢆꢎnh cho
sꢗ thành ꢆꢑt cꢒa công ty. Chúng ta không phꢒ nhꢛn vai trò quan trꢓng
cꢒa quꢍn trꢎ tài chánh, quꢍn trꢎ sꢍn xuꢃt, quꢍn trꢎ tiꢇp thꢎ, quꢍn trꢎ hành
chánh vꢝn phòng, kꢇ toán quꢍn trꢎ ...Nhưng rõ ràng là quꢀn trꢁ con
ngꢂꢃi (quꢍn trꢎ nhân sꢗ) ꢆóng vai trò quan trꢓng nhꢃt cꢒa mꢓi tꢊ chꢋc.
Bꢃt cꢋ cꢃp quꢍn trꢎ nào cꢞng phꢍi biꢇt quꢍn trꢎ nhân viên cꢒa mình.
Tuy nhiên, quꢍn trꢎ nhân sꢗ quꢍ là mꢐt lꢢnh vꢗc phꢋc tꢑp và khó khꢝn
không dꢣ như ngưꢂi ta thưꢂng nghꢢ. Nó bao gꢘm nhiꢌu vꢃn ꢆꢌ như
tâm lý, sinh lý, xã hꢐi, triꢇt hꢓc, ꢆꢑo ꢆꢋc hꢓc và thꢛm chí cꢍ dân tꢐc
2
hꢓc. Nó là mꢋt khoa hꢌc nhưng ꢆꢘng thꢂi lꢑi là mꢋt nghꢈ thuꢍt- nghꢈ
thuꢍt quꢀn trꢁ con ngꢂꢃi. Là môt khoa hꢓc, ai trong chúng ta cꢞng có
khꢍ nꢝng nꢏm vꢔng ꢆưꢈc. Nhưng nó lꢑi là mꢐt nghꢄ thuꢛt, mà nghꢄ
thuꢛt thì không phꢍi ai cꢞng áp dꢤng ꢆưꢈc.
Nhưng, trưꢙc khi ꢆi sâu vào hoꢑt ꢆꢐng quꢍn trꢎ nhân sꢗ, chúng ta cꢉn
xác ꢆꢎnh rõ xuꢃt phát ꢆiꢀm cꢒa quꢍn trꢎ nhân sꢗ; chꢋc nꢝng và vai trò
cꢒa phòng hay bꢐ phꢛn nhân sꢗ; và nhꢛn thꢋc rõ xu hưꢙng cùng
nhꢔng vꢃn ꢆꢌ cꢒa quꢍn trꢎ nhân sꢗ. ꢡó là nhꢔng nꢐi dung ꢆưꢈc trình
bày trong bài 1 “ꢎꢊi cꢂơng vꢏ quꢀn trꢁ nhân sꢐ.”
Ngoài ra, nhà quꢍn trꢎ cꢉn phꢍi phân tích và nꢏm vꢔng các yꢑu tꢒ môi
trꢂꢃng ꢍnh hưꢟng trꢗc tiꢇp hay gián tiꢇp ꢆꢇn hoꢑt ꢆꢐng quꢍn trꢎ nhân
sꢗ. ꢡó là nhꢔng yꢇu tꢕ ꢆưꢈc gꢓi là môi trưꢂng bên ngoài và môi
trưꢂng bên trong công ty. ꢡó là nꢐi dung cꢒa bài 2 “Môi trꢂꢃng quꢀn
trꢁ nhân sꢐ.”
Tuy nhiên, muꢕn quꢍn trꢎ nhân sꢗ mꢐt cách khoa hꢓc, công ty cꢉn
phꢍi tiꢇn hành phân tách công viꢄc. Phân tách công viꢈc là mꢐt công
cꢤ quꢍn trꢎ nhân sꢗ cơ bꢍn nhꢃt vì tꢁ ꢆó nhà quꢍn trꢎ mꢙi có cơ sꢟ ꢆꢀ
hoꢑch ꢆꢎnh nhân sꢗ, tuyꢀn mꢐ, tuyꢀn chꢓn, ꢆào tꢑo và phát triꢀn, ꢆánh
giá hoàn thành công viꢄc, lương bꢊng và phúc lꢈi, an toàn lao ꢆꢐng và
y tꢇ, quan hꢄ nhân sꢗ và quan hꢄ lao ꢆꢐng, nghiên cꢋu nhân sꢗ, và
tuyꢀn dꢤng bình ꢆꢠng. ꢡó là nꢐi dung ꢆưꢈc trình bày trong bài 3
“Phân tách công viꢈc.”
Thꢗc thꢇ, muꢕn có mꢐt ꢆꢐi ngꢞ lao ꢆꢐng hoàn thành ꢆưꢈc mꢤc tiêu
cꢒa tꢊ chꢋc, ꢆiꢌu tꢕi quan trꢓng là phꢍi biꢇt hoꢑch ꢆꢎnh nhân sꢗ ꢆꢀ
biꢇt nhu cꢉu nhân sꢗ trong ngꢏn hꢑn cꢞng như dài hꢑn. Tꢁ ꢆó, nhà
quꢍn trꢎ biꢇt sꢥ phꢍi làm gì: thêm, bꢙt, thꢝng chꢋc, thuyên chuyꢀn, hay
phꢍi ꢆào tꢑo và phát triꢀn ꢆꢀ ꢆáp ꢋng nhu cꢉu trong tương lai. Hoꢑch
ꢆꢎnh nhân sꢗ có thꢀ tꢑo nên hoꢅc phá vꢦ mꢐt tꢊ chꢋc. Hoꢑch ꢆꢎnh
3
nhân sꢗ không có hiꢄu quꢍ giꢕng như mꢐt tꢊ chꢋc có mꢐt nhà máy và
mꢐt vꢝn phòng mà không có ngưꢂi ꢆiꢌu hành nó mꢐt cách có hiꢄu
nꢝng.1 Tꢃt cꢍ nhꢔng vꢃn ꢆꢌ này ꢆưꢈc ꢆꢌ cꢛp trong bài 4 “Hoꢊch ꢓꢁnh
nhân sꢐ.”
Tuy nhiên, mꢐt khi ꢆã có kꢇ hoꢑch nhân sꢗ rꢘi thì công ty phꢍi tiꢇn
hành tuyꢀn mꢐ nhân viên. Chúng ta thưꢂng ꢆơn giꢍn nghꢢ rꢧng khi
chúng ta thiꢇu nhân sꢗ thì chúng ta cꢋ ꢆꢝng báo tìm ngưꢂi. Thꢛm chí
nhiꢌu khi chúng ta chꢨ tꢑm thꢂi thiꢇu nhân lꢗc trong mꢐt thꢂi gian rꢃt
ngꢏn, chúng ta vꢖn cꢋ tuyꢀn mꢐ thêm ngưꢂi. Hꢛu quꢍ là tꢊ chꢋc ꢆó cꢋ
phình lên và làm ꢝn thiꢇu hiꢄu quꢍ.Thꢗc sꢗ tuyꢀn mꢐ nhân viên là cꢍ
mꢐt quá trình phꢋc tꢑp mà trưꢙc ꢆó nhà quꢍn trꢎ phꢍi phân tách công
viꢄc và hoꢑch ꢆꢎnh tài nguyên nhân sꢗ mꢐt cách cꢤ thꢀ. ꢡây là mꢐt
chương khá quan trꢓng. Tuyꢀn mꢐ nhân viên là mꢐt tiꢇn trình thu hút
nhꢔng ngưꢂi có khꢍ nꢝng tꢁ nhiꢌu nguꢘn khác nhau ꢆꢇn ꢆꢝng ký, nꢐp
ꢆơn tìm viꢄc làm. Làm tꢕt tiꢇn trình này, nhà quꢍn trꢎ ꢆã thành công
mꢐt phꢉn rꢘi. Tꢃt cꢍ ꢆưꢈc trình bày trong bài 5 “Tuyꢔn mꢋ nhân
viên.”
ꢡúng vꢛy, ông cha ta tꢁng nói: “Thiên thꢃi, ꢓꢁa lꢕi, nhân hòa”. Nhưng
thiên thꢂi không bꢧng ꢆꢎa lꢈi và ꢆꢎa lꢈi không bꢧng nhân hòa. Muꢕn
cho yꢇu tꢕ “nhân” ꢆưꢈc “hòa” cꢉn phꢍi biꢇt “thuꢍt dꢖng ngꢂꢃi”. Tiꢌn
ꢆꢌ cꢒa thuꢛt dꢤng ngưꢂi ꢆưꢈc các nhà quꢍn trꢎ tꢑi các nưꢙc Âu - Mꢚ
tóm gꢓn trong câu “ꢆúng ngưꢂi, ꢆúng chꢩ, ꢆúng lúc”. nghꢢa là lꢗa
chꢓn ꢆúng ngưꢂi, bꢕ trí hꢓ ꢆúng vꢎ trí, vào ꢆúng thꢂi ꢆiꢀm cꢉn thiꢇt.
Tuyꢀn chꢓn nhân viên là hoꢑt ꢆꢐng quan trꢓng trong quꢍn trꢎ. Mꢐt công
ty dù có mꢐt khꢕi tài sꢍn lꢙn, máy móc thiꢇt bꢎ hiꢄn ꢆꢑi, ban giám ꢆꢕc ꢆꢌ
ra các chiꢇn lưꢈc cꢑnh tranh nꢝng ꢆꢐng, nhưng các thành viên trong công
ty lꢑi ꢆưꢈc bꢕ trí vào nhꢔng công viꢄc không phù hꢈp vꢙi khꢍ nꢝng,
1 Shimon L. Dolan and Randall S. Schuler, Personnel and Human Resource
Management in Canada ( St, Paul, Minn: West Publishing Co., 1987), p.65.
4
nꢝng khiꢇu, kiꢇn thꢋc và chuyên môn cꢒa hꢓ, chꢏc chꢏn công ty ꢃy sꢥ
thꢃt bꢑi. ꢡó là nꢐi dung cꢒa bài 6 “Tuyꢔn chꢌn nhân viên.”
Sau khi mꢐt nhân viên hay công nhân ꢆưꢈc tuyꢀn vào làm viꢄc tꢑi mꢐt
công ty, cꢃp quꢍn trꢎ phꢍi thꢗc hiꢄn chương trình hꢋi nhꢍp vào môi
trꢂꢃng làm viꢈc. ꢡó là chương trình giꢙi thiꢄu vꢌ tꢃt cꢍ nhꢔng gì liên
quan ꢆꢇn tꢊ chꢋc, chính sách, ꢆiꢌu lꢄ, công viꢄc... mà nhân viên mꢙi
sꢥ ꢆꢍm trách. Chương trình này có thꢀ là chính quy bài bꢍn hoꢅc
không chính quy bài bꢍn. Hꢋi nhꢍp vào môi trꢂꢃng làm viꢈc (job
orientation) là mꢐt chương trình giꢙi thiꢄu vꢙi nhân viên mꢙi vꢌ tꢊ
chꢋc, vꢌ ꢆơn vꢎ công tác, và vꢌ chính công viꢄc mà hꢓ sꢥ ꢆꢍm nhꢛn.
Mꢤc ꢆích chꢒ yꢇu cꢒa chương trình là giúp nhân viên mꢙi dꢣ hꢐi nhꢛp
vào khung cꢍnh làm viꢄc mꢙi. Do ꢆó, hꢓ cꢉn phꢍi biꢇt tꢃt cꢍ các thông
tin mà hꢓ cꢉn biꢇt mꢐt cách tꢊng quát vꢌ công ty như chính sách, thꢒ
tꢤc, lương bꢊng, phúc lꢈi, an toàn lao ꢆꢐng, mꢕi tương quan trong tꢊ
chꢋc, cơ sꢟ vꢛt chꢃt, và các vꢃn ꢆꢌ khác. Hꢓ cꢞng cꢉn biꢇt các thông
tin cꢤ thꢀ vꢌ công viꢄc mà hꢓ sꢥ ꢆꢍm nhꢛn như các chꢋc nꢝng cꢒa bꢐ
phꢛn sꢥ công tác, nhiꢄm vꢤ và trách nhiꢄm ꢆꢕi vꢙi công viꢄc, chính
sách, ꢆiꢌu lꢄ, thꢒ tꢤc và quy ꢆꢎnh liên quan ꢆꢇn công viꢄc, vꢎ trí các
nơi hꢓ cꢉn lui tꢙi. Chương trình này ꢆưꢈc trình bày trong bài 7 “Hꢋi
nhꢍp vào môi trꢂꢃng làm viꢈc.”
Nhưng, như thꢇ chưa ꢆꢒ ꢆꢀ nhân viên sꢙm hꢐi nhꢛp vào môi trưꢂng
làm viꢄc. Hꢓ cꢉn phꢍi ꢆưꢈc ꢆào tꢑo ꢆꢀ có khꢍ nꢝng ꢆꢍm ꢆương công
viꢄc hiꢄn tꢑi mꢐt cách có hiꢄu quꢍ. ꢎào tꢊo và phát triꢔn là mꢐt nhu
cꢉu không thꢀ thiꢇu ꢆưꢈc ꢆꢕi vꢙi bꢃt cꢋ loꢑi hình tꢊ chꢋc nào. Mꢐt xã
hꢐi tꢘn tꢑi ꢆưꢈc hay không là do ꢆáp ꢋng ꢆưꢈc vꢙi sꢗ thay ꢆꢊi. Mꢐt xã
hꢐi tiꢇn hay lùi cꢞng do các nhà lãnh ꢆꢑo có thꢃy trưꢙc ꢆưꢈc sꢗ thay
ꢆꢊi ꢆꢀ kꢎp thꢂi ꢆào tꢑo và phát triꢀn lꢗc lưꢈng lao ꢆꢐng cꢒa mình. ꢎào
tꢊo là các hoꢑt ꢆꢐng nhꢧm mꢤc ꢆích nâng cao tay nghꢌ hay kꢚ nꢝng
5
cꢒa nhân viên ꢆꢕi vꢙi công viꢄc hiꢄn hành hay trưꢙc mꢏt. Phát triꢔn
bao gꢘm các hoꢑt ꢆꢐng nhꢧm chuꢪn bꢎ cho nhân viên theo kꢎp vꢙi cơ
cꢃu tꢊ chꢋc khi nó thay ꢆꢊi và phát triꢀn trong tương lai. Giáo dꢖc nói
lên các hoꢑt ꢆꢐng nhꢧm cꢍi tiꢇn nâng cao sꢗ thành thꢑo khéo léo cꢒa
nhân viên mꢐt cách toàn diꢄn theo mꢐt hưꢙng nhꢃt ꢆꢎnh nào ꢆó vưꢈt
ra khꢫi công viꢄc hiꢄn hành hay trưꢙc mꢏt. ꢡó là nꢐi dung cꢒa bài 8
“ꢎào tꢊo và phát triꢔn.”
Ngoài ra, trong quꢍn trꢎ nhân sꢗ thì mꢐt trong nhꢔng vꢃn ꢆꢌ khó nhꢃt
ꢆó là ꢆánh giá sꢗ hoàn thành công tác hay ꢆánh giá thành tích công tác
(TTCT) cꢒa nhân viên. Bài 9 “ꢎánh giá thành tích công tác” sꢥ giúp
cho nhà quꢍn trꢎ ꢆꢌ ra mꢤc tiêu , chính sách và nꢏm vꢔng tiꢇn trình
ꢆánh giá sꢗ hoàn thành công tác cꢒa nhân viên mình. Triꢀn khai hꢄ
thꢕng ꢆánh giá TTCT mꢐt cách có hiꢄu quꢍ là mꢐt viꢄc hꢇt sꢋc khó
khꢝn, nꢇu không nói là khó khꢝn nhꢃt trong tiꢇn trình quꢍn trꢎ nhân sꢗ.
ꢡánh giá TTCT là mꢐt công viꢄc rꢃt quan trꢓng bꢟi vì nó là cơ sꢟ ꢆꢀ
khen thưꢟng, ꢆꢐng viên, hoꢅc kꢬ luꢛt, cꢞng như giúp nhà quꢍn trꢎ áp
dꢤng viꢄc trꢍ lương mꢐt cách công bꢧng. Viꢄc ꢆánh giá thành tích hꢂi
hꢈt, chꢒ quan sꢥ dꢖn tꢙi nhꢔng kꢇt quꢍ tꢄ hꢑi nhꢃt trong quꢍn trꢎ nhân
sꢗ.
Và sau cùng, muꢕn lãnh ꢆꢑo nhân viên thành công và muꢕn cho hꢓ an
tâm và nhiꢄt tình công tác, nhà quꢍn trꢎ phꢍi biꢇt ꢆꢐng viên hꢓ.Chꢇ ꢆꢐ
lương bꢊng, ꢆãi ngꢐ công bꢧng và khoa hꢓc là mꢐt trong nhꢔng nguꢘn
ꢆꢐng viên nhꢃt ꢆꢕi vꢙi nhân viên Viꢄt Nam hiꢄn nay. Lương bꢊng là
mꢐt trong nhꢔng ꢆꢐng lꢗc kích thích con ngưꢂi làm viꢄc hꢝng hái,
nhưng ꢆꢘng thꢂi cꢞng là mꢐt trong nhꢔng nguyên nhân gây trì trꢄ, bꢃt
mãn, hoꢅc tꢁ bꢫ công ty mà ra ꢆi. Tꢃt cꢍ ꢆꢌu tùy thuꢐc vào trình ꢆꢐ và
nꢝng lꢗc cꢒa các cꢃp quꢍn trꢎ. Nhꢔng vꢃn ꢆꢌ này ꢆưꢈc giꢍi thích cꢤ thꢀ
trong phꢉn bꢕn, bài 10 “Thiꢑt lꢍp và quꢀn trꢁ hꢈ thꢒng lꢂơng bꢆng.”
6
Chúng tôi hy vꢓng rꢧng mưꢂi bài trong giáo trình này phꢉn nào giúp
các bꢑn nꢏm vꢔng khoa hꢓc và nghꢄ thuꢛt quꢍn trꢎ con ngưꢂi.
Chúc các bꢑn thành công!
TP. HCM, mùa thu 2006
TS. Nguyꢇn Hꢈu Thân
PHꢓN MꢔT
TꢕNG QUÁT Vꢖ QUꢄN TRꢅ NHÂN Sꢆ
NꢔI DUNG
BAØI 1: ÑAÏI CÖÔNG VEÀ QUAÛN TRÒ NHAÂN SÖÏ
BAØI 2: MOÂI TRÖÔØNG QUAÛN TRÒ NHAÂN SÖÏ
7
BAØI 3: PHAÂN TAÙCH COÂNG VIEÄC
BÀI 1
ꢀꢁI CƯƠNG Vꢖ QUꢄN TRꢅ NHÂN Sꢆ
do phꢪm chꢃt,
vꢙi công ty -
ra chiꢇn lưꢈc
quꢍn trꢎ nhân sꢗ cꢒa mình mꢐt cách có hiꢄu quꢍ. Jim Keyser1
MꢗC TIÊU
Sau khi hꢓc xong bài này, bꢑn sꢥ có thꢀ:
1. ꢡꢎnh nghꢢa và giꢍi thích các mꢤc tiêu cꢒa quꢍn trꢎ nhân sꢗ và giꢍi
thích xem các mꢤc tiêu này gꢏn liꢌn vꢙi chiꢇn lưꢈc cꢒa toàn công ty
như thꢇ nào.
2. Phân biꢄt giꢔa quꢍn trꢎ nhân sꢗ và trưꢟng phòng nhân sꢗ (giám ꢆꢕc
nhân sꢗ).
3. Mô tꢍ ꢆưꢈc các chꢋc nꢝng cꢒa quꢍn trꢎ nhân sꢗ.
1
Jim Keyser, “Manager in Charge of Human Resources at Coopers and Lybrand
Consulting Group, Toronto,” Globe and Mail (September 14, 1987), p.B.11.
8
4. ꢡꢎnh nghꢢa ꢆưꢈc vai trò cꢒa bꢐ phꢛn hay phòng nhân sꢗ trong các
cơ quan tꢊ chꢋc.
5. Thiꢇt kꢇ ꢆưꢈc sơ ꢆꢘ tꢊ chꢋc cꢒa bꢐ phꢛn nhân sꢗ trong các công ty
theo quy mô lꢙn, nhꢫ.
6. Mô tꢍ ꢆưꢈc xu hưꢙng, thách ꢆꢕ, và các vꢃn ꢆꢌ ꢍnh hưꢟng ꢆꢇn quꢍn
trꢎ nhân sꢗ.
7. Hiꢀu ꢆưꢈc vꢃn ꢆꢌ ꢆꢑo ꢆꢋc trong quꢍn trꢎ nhân sꢗ.
9
CÁC NꢔI DUNG CꢓN HꢂC TRONG BÀI
I. ꢡIꢭM XUꢮT PHÁT
II. ꢡꢯNH NGHꢰA QUꢱN TRꢯ NHÂN Sꢲ
III. MꢳC TIÊU CꢴA QUꢱN TRꢯ NHÂN Sꢲ
IV. CHꢵC NꢶNG CꢴA PHÒNG NHÂN Sꢲ
V.
VAI TRÒ CꢴA PHÒNG NHÂN Sꢲ
VI. Cꢷ CꢮU Tꢸ CHꢵC CꢴA PHÒNG NHÂN Sꢲ
VII. XU HƯꢹNG, THÁCH ꢡꢺ VÀ CÁC VꢮN ꢡꢻ ꢱNH
HƯꢼNG ꢡꢽN QTNS
VIII.ꢡꢾO ꢡꢵC TRONG QUꢱN TRꢯ NHÂN Sꢲ
Kꢀ tꢁ nꢝm 1990, các công ty trên thꢇ giꢙi có khuynh hưꢙng dùng khái
niꢄm Quꢀn Trꢁ Tài Nguyên Con Ngꢂꢃi vì nó bao quát hơn, và có tꢉm
nhìn chiꢇn lưꢈc hơn. Tuy nhiên, qua các công trình nghiên cꢋu chúng
ta thꢃy rꢧng rꢃt nhiꢌu công ty trên thꢇ giꢙi, nhꢃt là các công ty nhꢫ,
chưa có cái nhìn tꢊng thꢀ mꢐt cách chiꢇn lưꢈc theo ꢓꢁnh hꢂꢗng viꢘn
cꢀnh/tꢉm nhìn (vision) cꢒa công ty, mà chꢨ ꢆơn thuꢉn là quꢍn trꢎ nhân
viên mang tính chꢃt hành chánh. Trưꢙc hꢇt chúng ta cꢉn xác ꢆꢎnh lꢑi
mꢐt sꢕ danh tꢁ. Sau ꢆó, ꢆꢎnh nghꢢa lꢑi quꢍn trꢎ nhân sꢗ là gì. Tꢁ ꢆó,
chúng ta xác ꢆꢎnh mꢤc tiêu cꢒa quꢍn trꢎ nhân sꢗ.
ꢡꢀ có khꢍ nꢝng hꢐi nhꢛp toàn cꢉu, các doanh nghiꢄp tꢑi Viꢄt Nam cꢉn
ꢆꢅt lꢑi chꢋc nꢝng nhiꢄm vꢤ cꢞng như vai trò cꢒa bꢐ phꢛn phꢤ trách vꢌ
nhân sꢗ trong tꢊ chꢋc. Ngoài ra, cꢉn phꢍi nghiên cꢋu các mô hình tꢊ
chꢋc cꢒa các công ty trên thꢇ giꢙi theo quy mô lꢙn nhꢫ ꢆꢀ giúp các
doanh nghiꢄp sꢏp xꢇp lꢑi bꢐ máy tꢊ chꢋc cꢒa mình. Và sau cùng,
chúng ta hãy nghiên cꢋu các xu hưꢙng, thách ꢆꢕ và các vꢃn ꢆꢌ ꢆꢑo
10
ꢆꢋc trong quꢍn trꢎ nhân sꢗ ꢆang và sꢥ trꢗc diꢄn vꢙi các cơ quan -
cꢞng là mꢐt vꢃn ꢆꢌ ꢆang ꢆưꢈc xã hꢐi quan tâm.
Trꢂꢗc khi nghiên cꢇu vꢌ quꢍn trꢎ nhân sꢗ, các bꢑn hãy nꢙm vꢚng mꢐt
sꢕ khái niꢈm hoꢛc thuꢍt ngꢚ ꢆꢀ thông suꢕt vꢃn ꢆꢌ. Sau ꢆó, các bꢑn
hãy ꢆꢓc kꢚ phꢉn tóm lưꢈc ý chính. Sau khi nꢏm ꢆưꢈc ý chính cꢒa bài
1 rꢘi, các bꢑn hãy mꢟ giáo trình ra và ꢆꢓc tꢁ ꢆꢉu trưꢙc khi sang phꢉn
câu hꢫi. Chúc các bꢑn thành công.
THUꢘT NGꢙ CꢚN BꢄN
Kꢀ tꢁ nꢝm 1990, các công ty trên thꢇ giꢙi có khuynh hưꢙng dùng khái
niꢄm Quꢀn trꢁ Tài nguyên Con ngꢂꢃi (Human Resource Management)
gꢓi tꢏt là Quꢀn trꢁ nhân sꢐ hay Quꢀn trꢁ Nhân lꢐc thay vì là Quꢀn trꢁ
Nhân viên (Personnel Management) như trưꢙc ꢆó vì nó bao quát hơn,
và có tꢉm nhìn chiꢇn lưꢈc hơn. Thꢛm chí tꢁ nꢝm 2000, mꢐt sꢕ chương
trình ꢆào tꢑo cꢒa nưꢙc ngoài gꢓi môn hꢓc là “Human Capital
Management”- nghꢢa là Quꢍn Trꢎ Vꢕn Con Ngưꢂi. Vì vꢛy chúng ta
thꢕng nhꢃt tên gꢓi là Quꢀn Trꢁ Nhân Sꢐ. Vꢛy quꢍn trꢎ nhân sꢗ là gì?
Quꢛn trꢜ nhân sꢝ là sꢐ phꢒi hꢕp mꢋt cách tꢆng thꢔ các hoꢊt ꢓꢋng
hoꢊch ꢓꢁnh, tuyꢔn mꢋ, tuyꢔn chꢌn, duy trì, phát triꢔn, ꢓꢋng viên và tꢊo
mꢌi ꢓiꢏu kiꢈn thuꢍn lꢕi cho nhân viên thông qua tꢆ chꢇc, nhꢜm ꢓꢊt
ꢓꢂꢕc mꢖc tiêu chiꢑn lꢂꢕc và ꢓꢁnh hꢂꢗng viꢘn cꢀnh (tꢉm nhìn) cꢅa tꢆ
chꢇc.
Phòng nhân sꢇ. Tꢑi các công ty nưꢙc ngoài ꢟ Viꢄt Nam và trên thꢇ
giꢙi, ngưꢂi ta gꢓi bꢐ phꢛn phꢤ trách các vꢃn ꢆꢌ nhân sꢗ là Phòng
Nhân sꢐ (Human Resource Department). Trong khi ꢆó tꢑi Viꢄt Nam,
mꢐt sꢕ công ty gꢓi là Phòng Tꢆ chꢇc. ꢡꢀ thꢕng nhꢃt tên gꢓi, chúng ta
gꢓi bꢐ phꢛn này là Phòng Nhân sꢐ.
TÓM LƯꢞC Ý CHÍNH
11
Như ꢆã nói ꢟ trên, Quꢀn trꢁ nhân sꢐ là sꢗ phꢕi hꢈp mꢐt cách tꢊng thꢀ
các hoꢑt ꢆꢐng vꢌ nhân sꢗ nhꢧm ꢆꢑt ꢆưꢈc mꢤc tiêu chiꢇn lưꢈc và ꢆꢎnh
hưꢙng viꢣn cꢍnh (tꢉm nhìn) cꢒa tꢊ chꢋc. Trưꢟng bꢐ phꢛn nhân sꢗ
(trưꢟng phòng hoꢅc giám ꢆꢕc nhân sꢗ) vꢙi tư cách cꢕ vꢃn, sꢥ làm viꢄc
vꢙi các nhà quꢍn trꢎ khác liên quan ꢆꢇn các hoꢑt ꢆꢐng nhân sꢗ. Hꢓ có
trách nhiꢄm phꢕi hꢈp các hoꢑt ꢆꢐng nhân sꢗ thông qua hꢄ thꢕng quꢍn
trꢎ nhân sꢗ. Hꢄ thꢕng này bao gꢘm tám lãnh vꢗc ꢆꢀ quꢍn trꢎ nhân sꢗ
có hiꢄu quꢍ bao gꢘm hoꢑch ꢆꢎnh nhân sꢗ, tuyꢀn mꢐ nhân viên, tuyꢀn
chꢓn nhân viên, ꢆào tꢑo và phát triꢀn nhân viên, ꢆánh giá hoàn thành
công tác, lương bꢊng và phúc lꢈi, y tꢇ và an toàn lao ꢆꢐng, quan hꢄ
nhân sꢗ và quan hꢄ lao ꢆꢐng, và nghiên cꢋu các vꢃn ꢆꢌ vꢌ nhân sꢗ.
Thách ꢆꢕ chꢒ yꢇu cꢒa các cơ quan là duy trì nꢝng suꢃt lao ꢆꢐng cao và
tính hiꢄu quꢍ cao cꢒa tꢊ chꢋc. Quꢍn trꢎ nhân sꢗ có bꢕn mꢤc tiêu tꢊng
quát là phꢤc vꢤ khách hàng, nhân viên, môi trưꢂng và cꢊ ꢆông. Tuy
nhiên mꢤc tiêu sau cùng vꢖn là làm cho nhân viên thoꢍ mãn vꢙi công
viꢄc – nghꢢa là vui khi làm viꢄc. ꢡꢀ ꢆꢑt ꢆưꢈc các mꢤc tiêu trên, cꢉn
phꢍi có các hoꢑt ꢆꢐng hꢩ trꢈ.
ꢡã là cꢃp quꢍn trꢎ, ai cꢞng phꢍi quꢍn trꢎ nhân viên cꢒa mình. Nhà quꢍn
trꢎ nào cꢞng phꢍi hoꢑch ꢆꢎnh, tꢊ chꢋc, lãnh ꢆꢑo, và kiꢀm tra nhân viên
cꢒa mình. Tuy nhiên trưꢟng phòng nhân sꢗ hay giám ꢆꢕc nhân sꢗ có
nhiꢄm vꢤ phꢕi hꢈp các hoꢑt ꢆꢐng nhân sꢗ trong toàn cơ quan vꢙi bꢕn
vai trò là làm chính sách, cꢕ vꢃn, cung cꢃp dꢎch vꢤ, và kiꢀm tra các
hoꢑt ꢆꢐng liên quan ꢆꢇn nhân sꢗ trong toàn cơ quan.
Trong quꢍn trꢎ không có cơ cꢃu tꢊ chꢋc nào là tꢕt nhꢃt và hoàn chꢨnh
nhꢃt. Cơ cꢃu tꢕt là cơ cꢃu nꢝng ꢆꢐng - nghꢢa là tùy theo tình huꢕng mà
thiꢇt kꢇ cơ cꢃu. Bꢐ phꢛn nhân sꢗ cꢞng vꢛy. Cơ cꢃu tꢊ chꢋc cꢒa bꢐ
phꢛn nhân sꢗ phꢍi tùy theo quy mô cꢒa công ty. Có khi ông chꢒ kiêm
luôn công viꢄc nhân sꢗ, có công ty có chuyên viên riêng, có công ty
12
lꢑi do mꢐt giám ꢆꢕc hành chánh ꢆꢍm nhꢛn công viꢄc này. Nhưng có
công ty lꢑi cꢉn Giám ꢆꢕc nhân sꢗ, và thꢛm chí mꢐt phó tꢊng giám ꢆꢕc
ꢆꢍm nhꢛn vai trò này.
Các nhà quꢍn trꢎ trong ꢆꢉu thꢛp niên 2000 này cꢉn phꢍi hiꢀu rõ xu
hưꢙng và thách ꢆꢕ ꢆꢕi vꢙi viꢄc quꢍn trꢎ nhân sꢗ trong thꢇ kꢬ 21. Hꢓ
phꢍi hiꢀu rõ nhân viên cꢉn nhꢔng gì ꢆꢀ thꢫa mãn nhu cꢉu cꢒa hꢓ. Như
thꢇ nhà quꢍn trꢎ mꢙi hoàn thành ꢆưꢈc nhiꢄm vꢤ cꢒa mình.
Hiꢀu ꢆưꢈc xu hưꢙng và thách ꢆꢕ ꢆꢕi vꢙi quꢍn trꢎ nhân sꢗ, nhà quꢍn trꢎ
phꢍi cꢕ gꢏng thꢫa mãn các nhu cꢉu ꢆó. Nhꢔng ꢆiꢌu này chꢨ có thꢀ
thꢗc hiꢄn ꢆưꢈc khi nhà quꢍn trꢎ và các thành viên cꢒa mình nꢏm vꢔng
nghiꢄp vꢤ chuyên môn, và có phꢪm chꢃt ꢆꢑo ꢆꢋc.
CÂU HꢟI
1. Hãy trình bày các chꢋc nꢝng cꢒa quꢍn trꢎ nhân sꢗ.
2. Hãy trình bày các xu hưꢙng và thách ꢆꢕ ꢍnh hưꢟng ꢆꢇn quꢍn trꢎ
nhân sꢗ.
3. Nhân viên ꢆòi hꢫi gì nơi nhà quꢍn trꢎ?
4. Làm cách nào ꢆꢀ nhân viên thoꢍ mãn vꢙi công viꢄc, gꢏn bó vꢙi tꢊ
chꢋc và tích cꢗc làm viꢄc?
Ghi chú:
- ꢡây chꢨ là mꢋt sꢒ câu hꢝi cꢒt lõi cꢒa bài. Tꢃt cꢍ các câu hꢫi khác có
sꢿn trong tꢁng chương cꢒa giáo trình. Các bꢑn hãy tꢛp trꢍ lꢂi.
- Bꢑn hãy tꢗ trꢍ lꢂi các câu hꢫi. Sau ꢆó bꢑn hãy xem mꢤc “Trꢍ lꢂi câu
hꢫi” ꢆꢀ xem bꢑn có nꢏm vꢔng vꢃn ꢆꢌ hay không.
TRꢄ LꢠI CÂU HꢟI
Trꢛ lꢡi câu 1
13
Sơ ꢆꢘ sau ꢆây sꢥ giúp các bꢑn có mꢐt cái nhìn tꢊng quát vꢌ chꢋc nꢝng
nhiꢄm vꢤ cꢒa bꢐ phꢛn nhân sꢗ phꢊ biꢇn trên thꢇ giꢙi hiꢄn nay.
TRƯꢃNG PHÒNG/
GIÁM ꢀꢢC NHÂN Sꢆ
Nghi Hoꢑ T.dꢤn ꢡào
ên ch g và tꢑo
Quꢍ Quan Dꢎc
Y
n trꢎ hꢄ
h
tꢇ
cꢋu ꢆꢎnh hꢐi
nhân nhâ nhꢛp
và
tiꢌn nhân
vꢤ
và
an
phát
triꢀn
lươ sꢗ & và
sꢗ
n sꢗ vào
MT
ng
QH
lao
phú toà
c
n
làm
ꢆꢐng lꢈi
viꢄc
Hình 1.6: Chꢋc Nꢝng Cꢒa Phòng Nhân Sꢗ
Các chꢋc nꢝng nhiꢄm vꢤ nêu trên ꢆây là các chꢋc nꢝng chꢒ yꢇu cꢒa bꢐ
phꢛn / phòng nhân sꢗ phꢊ biꢇn trên thꢇ giꢙi. Mꢐt sꢕ cơ quan tꢊ chꢋc
thêm chꢋc nꢝng nghiên cꢋu các vꢃn ꢆꢌ vꢌ nhân sꢗ vào sơ ꢆꢘ này.
Chꢋc nꢝng nhiꢄm vꢤ chꢒ yꢇu cꢒa bꢐ phꢛn nhân sꢗ bao gꢘm tám chꢋc
nꢝng nêu trên ꢆây và có tính cách bao quát trong toàn cơ quan xí
nghiꢄp - nghꢢa là trưꢟng phòng nhân sꢗ (Human Resource Manager)
có chꢋc nꢝng nhiꢄm vꢤ nghiên cꢋu, hoꢑch ꢆꢎnh tài nguyên nhân sꢗ,
tuyꢀn dꢤng, ꢆào tꢑo và phát triꢀn, quꢍn trꢎ lương bꢊng, quan hꢄ lao
ꢆꢐng, cung cꢃp dꢎch vꢤ và phúc lꢈi, y tꢇ và an toàn lao ꢆꢐng trong
toàn cơ quan.
14
Nói mꢐt cách khác, trưꢟng phòng nhân sꢗ hay trưꢟng bꢐ phꢛn nhân
sꢗ cꢞng giꢕng như các giám ꢆꢕc hay trưꢟng các bꢐ phꢛn khác. Ngoài
viꢄc thꢗc hiꢄn ꢆꢉy ꢆꢒ các chꢋc nꢝng hoꢑch ꢆꢎnh, tꢊ chꢋc, lãnh ꢆꢑo,
và kiꢀm tra trong phꢑm vi tuyꢇn quyꢌn hꢑn cꢒa mình, ông ta còn phꢍi
làm tròn nhiꢄm vꢤ và chꢇc nꢄng chuyên môn cꢒa mình là phꢖc vꢖ
các bꢋ phꢍn khác mꢐt cách có hiꢄu quꢍ liên quan ꢆꢇn tám lãnh vꢗc
nêu trên ꢆây.
Trꢛ lꢡi câu 2
Trong thꢇ kꢬ hai mươi mꢕt này, chúng ta thꢃy có nhꢔng xu hưꢙng và
thách ꢆꢕ sau ꢆây:
1. Thꢇ giꢙi ngày nay là thꢇ giꢙi bùng nꢊ thông tin. Chính vì vꢛy mà
trình ꢆꢐ giáo dꢤc, hꢓc vꢃn và kiꢇn thꢋc cꢒa công nhân viên không
ngꢁng nâng cao. Ngay tꢑi Viꢄt Nam hiꢄn nay, nhꢔng công nhân không
có trình ꢆꢐ dꢉn dꢉn bꢎ ꢆào thꢍi, lꢗc lưꢈng lao ꢆꢐng trꣀ không có kiꢇn
thꢋc và kꢚ nꢝng chuyên môn sꢥ khó kiꢇm ꢆưꢈc viꢄc làm. ꢡiꢌu này
ꢍnh hưꢟng ꢆꢇn giá trꢎ , thái ꢆꢐ ꢆꢕi vꢙi công viꢄc nói mꢐt cách tꢊng
quát. ꢡiꢌu này cꢞng ꢍnh hưꢟng ꢆꢇn quyꢌn hꢑn và sꢗ tham dꢗ cꢒa
công nhân ꢆꢕi vꢙi công tác quꢍn lý và ꢆꢘng thꢂi ꢍnh hưꢟng ꢆꢇn sꢗ
thꢫa mãn và hài lòng ꢆꢕi vꢙi công viꢄc, cꢞng như ꢍnh hưꢟng ꢆꢇn các
phꢉn thưꢟng ꢆãi ngꢐ ꢆꢕi vꢙi công nhân.
2. Chính vì nꢃc thang giá trꢎ sꢕng thay ꢆꢊi nên nó ꢆang ꢍnh hưꢟng ꢆꢇn
chꢃt lưꢈng sꢕng cꢒa công nhân. Ngoài ꢆꢘng lương ꢆꢀ duy trì cuꢐc
sꢕng và tái sꢍn xuꢃt sꢋc lao ꢆꢐng, công nhân ngày nay có khuynh
hưꢙng coi công viꢄc hay viꢄc làm như mꢐt phꢉn cꢒa tꢊng thꢀ phong
cách sꢕng (a total life style) và là mꢐt phương tiꢄn ꢆꢀ hoàn thành mꢤc
tiêu hay mꢤc ꢆích sꢕng cꢒa mình.
3. ꢡꢕi vꢙi các nưꢙc phát triꢀn, sꢗ phát triꢀn cꢒa khoa hꢓc kꢚ thuꢛt và
hiꢄn nay là các ngưꢂi máy Robot ꢆã làm cho công nhân nhàm chán
15
ꢆꢕi vꢙi công viꢄc. Hꢛu quꢍ là nꢝng suꢃt lao ꢆꢐng thꢃp, công nhân
thưꢂng hay vꢏng mꢅt và thꢛm chí các mâu thuꢖn nꢍy sinh. ꢡiꢌu này
cꢞng ꢆang bꢏt ꢆꢉu nꢍy sinh tꢑi Viꢄt Nam.
4. Ngày nay công nhân và cꢃp quꢍn trꢎ trên thꢇ giꢙi ꢆang quan tâm
ꢆꢇn sꢗ cꢝng thꢠng cꢒa nghꢌ nghiꢄp nhꢃt là tꢑi Nhꢛt. ꢡã có rꢃt nhiꢌu
ngưꢂi chꢇt vì bꢎ bꢄnh “Stress” tꢑi Nhꢛt. Hiꢄn nay tꢑi Viꢄt Nam ꢆã có
rꢃt nhiꢌu cꢃp quꢍn trꢎ và thꢛm chí cꢍ nhân viên làm viꢄc cꢝng thꢠng
trên mưꢂi tiꢇng ꢆꢘng hꢘ - nhꢃt là tꢑi các công ty liên doanh vꢙi nưꢙc
ngoài. Sꢗ nhàm chán trong công viꢄc, tiꢇng ꢆꢐng máy móc ꢉm ꢢ, mꢕi
lo lꢏng ꢆꢕi vꢙi sꢗ ꢊn ꢆꢎnh cꢒa viꢄc làm... ꢆã gây ra chꢋng bꢄnh cꢝng
thꢠng này. ꢡây là mꢐt khía cꢑnh quan trꢓng cꢒa phꢪm chꢃt sꢕng làm
viꢄc (quality of work life - QWL) cꢒa công nhân.
5. Hiꢄn nay càng ngày càng có nhiꢌu nưꢙc nhꢃt là Nhꢛt và Mꢚ, có
khuynh hưꢙng phân công, bꢕ trí công viꢄc bꢧng cách phong phú hóa
công viꢈc (job enrichment) mꢐt cách hꢈp lý ꢆꢀ cho công nhân khꢫi
nhàm chán. Nghꢢa là bꢕ trí và tái bꢕ trí công viꢄc nhꢧm xây dꢗng các
yꢇu tꢕ chuyꢀn ꢆꢐng trong công viꢄc. Chꢠng hꢑn như tꢑi Nhꢛt, công
nhân viên sꢥ ꢆưꢈc chuyꢀn công tác (luân phiên công tác) tꢁ bꢐ phꢛn
này sang bꢐ phꢛn khác trong vòng hai ba nꢝm, ꢆưꢈc gꢓi là ꢓa dꢊng
hóa công viꢈc (job enlargement)..
6. Trách nhiꢄm ꢆꢕi vꢙi xã hꢐi là mꢐt trong nhꢔng trách nhiꢄm quan
trꢓng cꢒa các công ty xí nghiꢄp. Ngoài trách nhiꢄm ꢆꢕi vꢙi sꢋc khꢫe
và an toàn lao ꢆꢐng cꢒa công nhân viên, công ty còn có trách nhiꢄm
bꢍo vꢄ ngưꢂi tiêu dùng, không ꢆưꢈc quꢍng cáo sai, trách nhiꢄm vꢌ sꢗ
ô nhiꢣm môi trưꢂng. Ngoài ra, công ty còn có trách nhiꢄm xã hꢐi ꢆꢕi
vꢙi phꢪm chꢃt sꢕng làm viꢄc cꢒa công nhân như ꢆã ꢆꢌ cꢛp ꢟ trên.
16
Sau khi nghiên cꢋu các xu hưꢙng và thách ꢆꢕ cꢒa thꢂi ꢆꢑi tác
ꢆꢐng ꢆꢇn viꢄc quꢍn trꢎ nhân sꢗ, thiꢇt tưꢟng chúng ta cꢉn nghiên cꢋu
các khía cꢑnh cꢤ thꢀ hơn, ꢆó là công nhân ꢆòi hꢫi gì nơi nhà quꢍn trꢎ.
Trꢛ lꢡi câu 3
Nꢇu quꢍn trꢎ Marketing là tꢛp trung vào viꢄc thꢫa mãn nhu cꢉu cꢒa
khách hàng, thì quꢍn trꢎ nhân sꢗ là thꢫa mãn nhu cꢉu cꢒa nhân viên.
Là mꢐt nhà quꢍn trꢎ - bꢃt kꢀ cꢃp bꢛc nào, dù là tꢊ trưꢟng sꢍn xuꢃt hay
ꢆꢕc công phân xưꢟng, chúng ta phꢍi biꢇt nhu cꢉu cꢒa nhân viên mình.
Hiꢀu ꢆưꢈc vꢃn ꢆꢌ này chúng ta mꢙi có cơ sꢟ ꢆꢀ tuyꢀn mꢐ, tuyꢀn chꢓn,
ꢆào tꢑo huꢃn luyꢄn, ꢆꢐng viên và thꢝng thưꢟng cꢞng như chính sách
lương bꢊng hꢈp lý.
* ꢀꢣi vꢏi viꢤc làm và ꢍiꢥu kiꢤn làm viꢤc
Ngưꢂi công nhân cꢉn các ꢆiꢀm sau ꢆây:
- Mꢐt viꢄc làm an toàn.
- Mꢐt viꢄc làm không buꢘn chán.
- Mꢐt viꢄc làm mà công nhân sꣁ dꢤng ꢆưꢈc các kꢚ nꢝng thꢒ ꢆꢏc
cꢒa mình.
- Mꢐt khung cꢍnh làm viꢄc thích hꢈp.
- Các cơ sꢟ vꢛt chꢃt thích hꢈp.
- Giꢂ làm viꢄc hꢈp lý.
- Viꢄc tuyꢀn dꢤng ꢊn ꢆꢎnh.
* Các quyꢥn lꢦi cá nhân và lương bꢧng
Công nhân ꢆòi hꢫi ꢆưꢈc các quyꢌn lꢈi sau ꢆây:
- ꢡưꢈc ꢆꢕi xꣁ theo cách tôn trꢓng phꢪm giá cꢒa con ngưꢂi.
- ꢡưꢈc cꢍm thꢃy mình quan trꢓng và cꢉn thiꢇt.
17
- ꢡưꢈc dưꢙi quyꢌn ꢆiꢌu khiꢀn cꢒa cꢃp trên, là ngưꢂi có khꢍ nꢝng
làm viꢄc vꢙi ngưꢂi khác - nghꢢa là cꢃp trên phꢍi biꢇt giao tꢇ nhân
sꢗ (human relations).
- ꢡưꢈc cꢃp trên lꢏng nghe.
- ꢡưꢈc quyꢌn tham dꢗ vào các quyꢇt ꢆꢎnh ꢍnh hưꢟng trꢗc tiꢇp ꢆꢇn
mình.
- ꢡưꢈc biꢇt cꢃp trên trông ꢆꢈi ꢆiꢌu gì qua viꢄc hoàn thành công
tác cꢒa mình.
- Viꢄc ꢆánh giá thành tích phꢍi dꢗa trên cơ sꢟ khách quan.
- Không có vꢃn ꢆꢌ ꢆꢅc quyꢌn ꢆꢅc lꢈi và thiên vꢎ.
- Hꢄ thꢕng lương bꢊng công bꢧng.
- Các quꢚ phúc lꢈi hꢈp lý.
- ꢡưꢈc trꢍ lương theo mꢋc ꢆóng góp cꢒa mình cho công ty xí
nghiꢄp.
* Cơ hꢐi thꢝng tiꢇn
Công nhân cꢉn các cơ hꢐi thꢝng tiꢇn sau ꢆây:
- Cơ hꢐi ꢆưꢈc hꢓc hꢫi các kꢚ nꢝng mꢙi.
- Cơ hꢐi ꢆưꢈc thꢝng thưꢟng bình ꢆꢠng.
- Cơ hꢐi ꢆưꢈc có các chương trình ꢆào tꢑo và phát triꢀn.
- ꢡưꢈc cꢃp trên nhꢛn biꢇt các thành tích trong quá khꢋ.
- Cơ hꢐi cꢍi thiꢄn mꢋc sꢕng.
- Mꢐt công viꢄc có tương lai.
Trꢛ lꢡi câu 4
18
Mꢤc ꢆích chính cꢒa quꢍn trꢎ nhân sꢗ theo quan ꢆiꢀm mꢙi là làm cho
nhân viên thoꢍ mãn vꢙi công viꢄc – hꢑnh phúc khi làm viꢄc. ꢡꢀ làm
cho nhân viên thꢫa mãn vꢙi công viꢄc, gꢏn bó vꢙi tꢊ chꢋc, tích cꢗc
làm viꢄc, các công ty trên thꢇ giꢙi rꢃt chú trꢓng tꢙi tiꢌn lương, bꢍn
thân công viꢄc, môi trưꢂng làm viꢄc, bꢉu không khí vꢝn hoá công ty,
ꢆꢐng viên nhân viên, mꢕi quan hꢄ giꢔa cꢃp trên và cꢃp dưꢙi. Ngoài ra,
các công ty còn áp dꢤng chương trình phong phú hoá công viꢄc và ꢆa
dꢑng hoá công viꢄc. Bây giꢂ chúng ta hãy ꢆi vào chi tiꢇt:
1. Tiꢏn lꢂơng bao gꢘm lương công nhꢛt, lương tháng , hoa hꢘng, tiꢌn
thưꢟng, bꢍo hiꢀm , trꢈ cꢃp khó khꢝn, phúc lꢈi, vꢏng mꢅt ꢆưꢈc trꢍ
lương. (Xem hình 10.1 trang 371 cꢒa giáo trình).
2. Bꢀn thân công viꢈc bao gꢘm nhiꢄm vꢤ thích thú, có hưꢙng phꢃn
ꢆꢃu, có trách nhiꢄm vꢙi công viꢄc, cơ hꢐi ꢆưꢈc cꢃp trên nhꢛn biꢇt,
cꢍm giác hoàn thành công tác. (Xem hình 10.1 trang 371 cꢒa giáo
trình).
3. Môi trꢂꢃng làm viꢈc bao gꢘm các chính sách hꢈp lý, kiꢀm tra khéo
léo, ꢆꢘng nghiꢄp hꢈp tính, biꢀu tưꢈng ꢆꢎa vꢎ phù hꢈp, ꢆiꢌu kiꢄn làm
viꢄc thoꢍi mái, giꢂ làm viꢄc uyꢀn chuyꢀn, tuꢉn lꢣ làm viꢄc dꢘn lꢑi,
chia xꣀ công viꢄc, lꢗa chꢓn loꢑi phúc lꢈi, làm viꢄc ꢟ nhà truyꢌn qua
máy tính. (Xem hình 10.1 trang 371 cꢒa giáo trình).
4. Bꢉu không khí vꢄn hoá doanh nghiꢈp là bꢉu không khí tâm lý xã
hꢐi cꢒa tꢆ chꢋc. Bꢉu không khí vꢝn hoá doanh nghiꢄp tꢑo ra nhꢔng nét
ꢆꢅc thù cá biꢄt, gꢘm cꢍ hưꢙng nꢐi lꢖn hưꢙng ngoꢑi và cung cꢃp cho
mꢩi thành viên trong doanh nghiꢄp mꢐt hành lang cho nhꢔng phong
cách làm viꢄc và ꢋng xꣁ nhꢃt ꢆꢎnh. Bꢉu không khí vꢝn hoá doanh
nghiꢄp chính là "linh hꢘn" cꢒa doanh nghiꢄp, nghꢢa là tiꢌm thꢋc cꢒa
mꢐt tꢊ chꢋc. Mꢐt mꢅt, nó ꢆưꢈc tꢑo ra tꢁ mꢕi quan hꢄ cꢒa các thành
viên doanh nghiꢄp, mꢅt khác nó lꢑi ꢆiꢌu khiꢀn mꢕi quan hꢄ ꢆó vꢙi
19
danh nghꢢa là "chương trình cꢒa tꢛp thꢀ." Chính vì thꢇ, nó ꢍnh hưꢟng
ꢆꢇn cách suy nghꢢ và phong cách làm viꢄc cꢒa nhân viên. (Ghi chú: ꢆꢀ
hiêu biꢇt thêm, mꢂi các bꢑn xem câu giꢍi ꢆáp vꢌ vꢝn hoá doanh
nghiꢄp trong chương 2 câu hꢫi 4, tr. 21).
5. ꢎꢋng viên nhân viên. Công ty có thꢀ áp dꢤng các lý thuyꢇt ꢆꢐng
viên như: lý thuyꢇt Nhu cꢉu theo thꢋ bꢛc, lý thuyꢇt X và lý thuyꢇt Y,
lý thuyꢇt Hai yꢇu tꢕ, lý thuyꢇt Kꢜ vꢓng, và lý thuyꢇt Z …
6. Mꢒi quan hꢈ giꢚa cꢞp trên và cꢞp dꢂꢗi. ꢡây là mꢐt yꢇu tꢕ rꢃt quan
trꢓng. Nꢇu cꢃp trên quan tâm ꢆꢇn cꢃp dưꢙi và dân chꢒ thì nhân viên sꢥ
hꢝng hái làm viꢄc.
7. Phong phú hoá công viꢈc. Phong phú hoá công viꢄc chꢨ vꢌ nhꢔng
thay ꢆꢊi trong nꢐi dung công viꢄc bꢧng cách tꢝng thêm trách nhiꢄm và
mꢋc phꢃn ꢆꢃu.
8. ꢎa dꢊng hoá công viꢈc. ꢡa dꢑng hoá công viꢄc chꢨ vꢌ nhꢔng thay
ꢆꢊi trong phꢑm vi công viꢄc, làm cho nhân viên trꢟ thành ꢆa nꢝng -
mꢐt ngưꢂi có thꢀ làm ꢆưꢈc nhiꢌu công viꢄc khác nhau cꢞng như biꢇt
ꢆưꢈc các kiꢇn thꢋc, kꢚ nꢝng nghiꢄp vꢤ chuyên môn khác bꢧng cách
luân phiên công tác. Thꢗc hiꢄn chương trình này có các lꢈi ꢆiꢀm sau
ꢆây:
- Làm cho nhân viên không nhàm chán vꢙi công viꢄc.
- Dꢣ ꢆiꢌu ꢆꢐng nhân sꢗ khi thiꢇu ngưꢂi.
- Chuꢪn bꢎ cho nhân viên có ꢆꢒ khꢍ nꢝng ꢆꢍm nhꢛn các công viꢄc
hoꢅc các chꢋc vꢤ cao hơn sau này.
Ngoài ra chúng ta cꢉn phꢍi có các chương trình ꢆào tꢑo và phát triꢀn,
ꢆánh giá thành tích công tác khoa hꢓc và khách quan. Như vꢛy, nhân
viên sꢥ thꢫa mãn vꢙi công viꢄc, gꢏn bó vꢙi tꢊ chꢋc, và tích cꢗc làm
viꢄc và kꢇt quꢍ thì :
20
Tải về để xem bản đầy đủ
77 trang
16781
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình Quản trị nhân sự (Phần 1)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giao_trinh_quan_tri_nhan_su.pdf
