Giáo trình Phần điện trong nhà máy điện và trạm biến áp - Chương 4: Máy biến áp điện lực
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
Chæång 4
MAY BIÃN AP ÂIÃN LÆC
4.1. Må âáu
4.1.1 Khai niãm
May biãn ap (MBA) la mät thiãt bë âiãn tæ ténh, lam viãc dæa trãn nguyãn ly cam æng
âiãn tæ thæc hiãn nhiãm vu biãn âäi âiãn nàng tæ cáp âiãn ap nay sang cáp âiãn ap khac
cho phu håp våi yãu cáu truyãn tai va sæ dung âiãn.
Âiãn nàng âæåc truyãn tai tæ nha may âiãn (NMÂ) âãn hä tiãu thu thæång qua nhiãu
lán biãn âäi âiãn ap bàng cac may biãn ap tàng va giam ap. Do âo täng cäng suát âàt cua
may biãn trong hã thäng âiãn thæång gáp (4 - 6) lán täng cäng suát cac may phat co
trong hã thäng. Màc du hiãu suát MBA tæång âäi cao (≈ 98%) nhæng tän thát âiãn nàng
hang nàm trong may biãn ap ván rát lån. Vç váy ngæåi ta mong muän giam sä bác may
biãn ap, giam cäng suát âàt may biãn ap va sæ dung chung âat hiãu qua cao hån. Âiãu
nay co thã thæc hiãn âæåc bàng cach thiãt kã hã thäng âiãn håp ly, sæ dung may biãn ap
tæ ngáu trong nhæng mang âiãn thêch håp va tán dung kha nàng tai cua may biãn ap,
khäng ngæng cai tiãn cáu tao may biãn ap gop phán náng cao âä tin cáy va tiãt kiãm
nguyãn vát liãu.
Xu thã hiãn nay ngæåi ta chã tao MBA våi cáp âiãn ap cao va thay âäi cáu truc âã
tàng cäng suát âån vë, våi viãc sæ dung thep can nguäi co cach âiãn tät va hã thäng lam
mat tät ngæåi ta co thã chã tao nhæng loai MBA co cäng suát âån vë lån. Tuy nhiãn cäng
suát âån vë con bë han chã båi kêch thæåc, trong læång va âiãu kiãn chuyãn chå, ngay
nay ngæåi ta âa chã tao âæåc MBA cac cå sau :
MBA ba pha : Âiãn ap (220 - 330) KV Cäng suát 630 MVA
Âiãn ap 500 KV
MBA tæ ngáu : Âiãn ap 500 /110 KV
MBA mät pha : Âiãn ap 500 KV
Cäng suát 1.200 MVA
Cäng suát 1.500 MVA
Cäng suát 1.600 MVA
Trong thæc tã ngæåi ta cä gàng chon MBA ba pha vç tän thát trong MBA ba pha be
hån trong MBA mät pha co cung cäng suát tæ (12 - 15) %, kêch thæåc, trong læång, gêa
thanh cung giam so våi MBA mät pha. Vç váy khi khäng chon âæåc MBA ba pha måi
chon MBA mät pha .
4.1.2 Phán loai may biãn ap
- Phán loai theo sä pha: May biãn ap 1 pha (O), may biãn ap 3 pha (T).
- Phán loai theo sä cuän dáy gäm co :
+ MBA ba cuän dáy (T)
+ MBA hai cuän dáy .
54
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
Ngoai ra con co loai MBA co cuän dáy phán chia å ha ap, thæång sæ dung khi
cán näi bä mät sä may phat vao MBA va nhå váy lam giam âæåc kãt cáu thiãt bë phán
phäi hoàc âæåc dung trong så âä tæ dung cua nha may âiãn va å cac tram giam ap nhàm
giam dong ngàn mach phêa ha ap.
- Phán loai theo phæång phap lam mat gäm co :
+ May biãn ap kiãu khä: Cach âiãn la âiãn mäi ràn, lam mat bàng khäng khê (C).
+ May biãn ap kiãu dáu: Cach âiãn va mäi træång lam mat chu yãu la dáu.
•Lam mat tæ nhiãn bàng dáu (M)
•Lam mat bàng dáu tuán hoan tæ nhiãn va co quat gio (Д).
•Tuán hoan cæång bæc dáu co quat gio (ДЦ)
•Tuán hoan cæång bæc cua næåc va dáu co quat gio (Ц)
-
Theo phæång phap âiãu chènh âiãn ap: May biãn ap thæång, may biãn ap diãu ap
dæåi tai (H).
Vê du: May biãn ap Liãn Xä ky hiãu: ATДЦTH 100/220: May biãn ap tæ ngáu ba
pha, ba cuän dáy âiãu ap dæåi tai, lam mat bàng dáu tuán hoan cæång bæc co quat gio,
cäng suát âënh mæc 100 MVA - Âiãn ap cao 220 KV.
4.2. Cac thäng sä cua may biãn ap
Cac may biãn ap âæåc tênh toan, chã tao våi mät chã âä lam viãc láu dai va liãn tuc
nao âo goi la chã âä âënh mæc, âáy la chã âä lam viãc cua may biãn ap æng våi cac
thäng sä va âiãu kiãn âënh mæc: âiãn ap U = Uâm, tán sä f = fâm, cäng suát S = Sâm va
âiãu kiãn mäi træång nhæ khi tênh toan thiãt kã ( tmt = ttk ).
4.2.1 . Cäng suát âënh mæc may biãn ap
Cäng suát âënh mæc la cäng suát toan phán ( biãu kiãn) âæåc nha may chã tao qui
âënh trong ly lëch MBA. May biãn ap co thã tai âæåc liãn tuc cäng suát nay (S = Sâm
)
khi âiãn ap la Uâm , tán sä la fâm va âiãu kiãn lam mat la âënh mæc va khi âo tuäi tho cua
MBA se bàng âënh mæc .
- Âäi våi MBA hai cuän dáy cäng suát âënh mæc la cäng suát cua mäi cuän dáy.
- Âäi våi MBA ba cuän dáy ngæåi ta co thã chã tao cac loai sau:
+ 100/100/100 la loai co cäng suát cua mäi cuän dáy âãu bàng cäng suát âënh
mæc.
+ 100 /100 /66,7 la loai co cäng suát cua hai cuän dáy bàng cäng suát âënh mæc va
cäng suát cua cuän thæ ba bàng 66,7% cäng suát âënh mæc .
- Âäi våi MBA tæ ngáu thç cäng suát âënh mæc la cäng suát cua mät trong hai âáu
så hoàc thæ cáp ma hai âáu nay co liãn hã tæ ngáu våi nhau, cäng suát nay con goi la
cäng suát xuyãn .
4.2.2. Âiãn ap âënh mæc
Âiãn ap âënh mæc cua may biãn ap la âiãn ap cua cac cuän dáy khi khäng tai âæåc
qui âënh trong ly lëch may biãn ap .
55
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
Tè sä biãn âäi âiãn ap :
US
âm
K =
Goi la Tè sä biãn ap .
UTâm
4.2.3. Dong âiãn âënh mæc
Dong âiãn âënh mæc la dong âiãn cua cac cuän dáy âæåc nha may chã tao qui âënh,
våi cac dong âiãn nay thç may biãn ap lam viãc láu dai ma khäng bë qua tai. Dong âiãn
âënh mæc xac âënh nhæ sau:
Si âm
Ii âm
=
3Ui âm
4.2.4. Âiãn ap ngàn mach Un%
Âiãn ap ngàn mach la âiãn ap giæa hai âáu cuän så cáp khi ngàn mach cuän thæ cáp
thç dong âiãn trong cuän dáy så cáp bàng dong âiãn âënh mæc.
Y nghéa : Âiãn ap ngàn mach âàc træng cho âiãn ap råi trãn täng trå cuän dáy
MBA khi dong chay trong cuän dáy bàng dong âënh mæc va dung âã xac âënh täng trå
cuän dáy MBA. Khi Uâm , Sâm tàng thç Un cung tàng.
Vê du : Våi Uc = 35 KV ; Sâm = 630 KVA thç Un = 6,5 % .
Uc = 35 KV ; Sâm = 80.000 KVA thç Un = 9 % .
Khi Un tàng thç giam âæåc dong ngàn mach nhæng se tàng tän thát cäng suát, tän thát
âiãn ap trong may biãn ap va gia thanh MBA cung tàng .
- UN% la tè lã phán tràm âiãn ap ngàn mach so våi âiãn ap âënh mæc.
UN
UN % =
.100
[%]
Udm
UN âæåc xac âënh bàng thê nghiãm ngàn mach: ( så âä nhæ hçnh sau)
Xn= x1+x2'
A
rn = r1+r2'
Iâm
xm
rm
UN
V
∼
UN
Näi tàt cuän dáy thæ cáp, tàng âiãn ap nguän âæa vao cuän dáy så cáp cho âãn khi
chè sä trãn Ampe kã bàng dong âënh mæc thç gia trë UN chênh la chè sä trãn voltmet.
- Khi ngàn mach UN rát nho nãn tæ thäng trong may biãn ap cung rát nho nghéa la
ta xem nhæ dong khäng tai I0 = 0, trong så âä thay thã ta co thã bo nhanh xm-rm.
UN
Iâm .Z
Uâm
Ta co: UN% =
.100% =
.100 [%]
Uâm
56
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
UN %.Uâm
Æ
Z =
.100
[Ω ]
Iâm
Chu y: Khi thê nghiãm ngàn mach âiãn ap âàt vao hai âáu cuän dáy så cáp nho nãn
dong âiãn bàng dong âënh mæc nhæng khi ngàn mach sæ cä âiãn ap hã thäng co gia trë
lån nãn dong ngàn mach rát lån.
4.2.5. Dong âiãn khäng tai Io%
Dong âiãn khäng tai la âai læång âàt træng cho tän hao khäng tai cua MBA, phu
thuäc tênh chát tæ, chát læång cung nhæ cáu truc làp ghep cua loi thep. Ngay nay ngæåi
ta sæ dung thep tät âã chã tao MBA nãn dong I0 giam
I0 % biãu thë bàng phán tràm so våi dong âiãn âënh mæc Iâm
Quan hã giæa dong khäng tai va tän hao khäng tai:
I0
Iâm
I0
3.Uâm .I0
Sâm
S0
Sâm
∆QFe
Ikt % =
.100 =
.100 =
.100 =
.100 ≈
.100
Sâm
Sâm / 3Uâm
Trë sä cua dong khäng tai âæåc xac âënh nhå thê nghiãm khäng tai: Ta cho hå mach
cuän thæ cáp va âæa vao cuän så cáp âiãn ap bàng âiãn ap âënh mæc thç gia trë dong âiãn
âo âæåc å mach så cáp chênh la gia trë dong khäng tai.
x1
A
r1
I0
I0
xm
rm
Uâm
V
∼
Uâm
4.3.6. Tä âáu dáy cua may biãn ap
Trong cac may biãn ap ba pha cac cuän dáy co thã näi lai våi nhau thanh hçnh sao
(Y), tam giac (∆) hay näi ziczag. Khi näi sao ta láy ba âáu cuäi näi chung va ba âáu con
la âã tæ do ( hçnh a), näi tam giac thç âáu cuäi cua pha nay näi våi âáu âáu cua pha kia
(hçnh b). Khi näi ziczag cuän dáy cua mäi pha âæåc chia lam hai næa va âæåc quán trãn
hai tru khac nhau, hai næa nay âæåc näi näi tiãp ngæåc nhau (hçnh c).
Kiãu näi ziczag rát êt dung vç tän nhiãu âäng hån va chè gàp trong cac may biãn
ap dung cho thiãt bë chènh læu hoàc trong cac may biãn ap âo læång âã hiãu chènh sai sä
vã goc lãch pha.
Thäng thæång cac may biãn ap hay dung cac tä âáu dáy Y/Y0, Y/∆, Y0/∆ (Y0 cac cuän
dáy âæåc näi theo hçnh sao va trung tênh näi âát træc tiãp).
Váy : Tä näi dáy cua may biãn ap âæåc hçnh thanh do sæ phäi håp kiãu näi dáy så
cáp so våi kiãu näi dáy thæ cáp va no biãu thë goc lãch pha giæa âiãn ap dáy så cáp va
thæ cáp cua may biãn ap.
57
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
Ngæåi ta qui æåc biãu thë tä âáu dáy MBA dæa vao goc lãch pha sæc âiãn âäng cua
phêa så cáp E1 va thæ cáp E2 .
A
A
B
C
B
C
A
B
C
X
Y
Z
Y
X
Y
Z
X
Z
Hçnh a
Hçnh b
Hçnh c
A,Y
A
B,Z
X,C
C
B
C
B
Hçnh b
Hçnh c
Hçnh a
Goc lãch pha biãn thiãn tæ 0 âãn 360 âä, láy âån vë la 30 âä , cho nãn tä âáu dáy
co thæ tæ tæ 0 âãn 11 va thæång dung kim âäng hä âã biãu thë: Kim giå cua âäng hä biãu
thë vectå âiãn ap dáy så cáp âàt cä âënh å con sä 12, kim phut biãu thë vectå âiãn ap thæ
cáp tæång æng å cac con sä 1,2, ... 12 tuy theo goc lãch pha giæa cac âiãn ap nay la 30,
60,...360.
Âäi våi MBA ba pha khi näi Y - Y thç tä âáu dáy chàn 0, 2, 4, 6, 8, 10; khi âáu Y -
thç tä âáu dáy le 1, 3, 5, 7, 9, 11 .
Å Viãt nam va Liãn xä thæång sæ dung tä âáu dáy Y - Y/ 0 va Y-∆ /11. Cuän cao
MBA thæång näi hçnh Y con cuän ha thæång näi hçnh tam giac vç cac ly do sau:
Ud
- Khi näi hçnh sao thç âiãn ap âàt lãn cuän dáy: Ucd = Uf =
. Do âo cach âiãn
3
cua cac cuän dáy âæåc tênh toan thiãt kã theo theo âiãn ap pha cho nãn cach âiãn hang
nhe, gia thanh giam. Hån næa phêa cao ap dong âiãn lam viãc bçnh thæång nho (
S
Id↓
=
) nãn khi näi sao màc du dong chay qua cuän dáy ( Icd = Id) tàng 3 lán
3.Ud↑
so våi khi näi tam giac nhæng tiãt diãn dáy quán cung khäng tàng lãn nhiãu. √
Cuän dáy näi sao thæång láy ra âiãm trung tênh âã khi cán ta näi âát trung tênh.
- Khi näi tam giac thç dong chay trong cuän dáy giam âi √3 lán (Icd =Id/√3) nãn chè
cán tênh toan tiãt diãn dáy quán theo If, ma âäi våi cáp âiãn ap tháp dong âiãn lam viãc
58
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
bçnh thæång lån nãn khi chã tao ma dong âiãn tênh toan giam âi 3 lán thç se tiãt kiãm
âæåc mät khäi læång lån kim loai mau.
Ngoai ra khi cuän ha may biãn ap näi tam giac con co tac dung khep mach cac
song hai bác cao cua dong tæ hoa khi co hiãn tæång bát âäi xæng tai hoàc nguän. Nhæ
váy cac thanh phán dong âiãn bác cao khep vong trong cuän tam giac ma khäng chay
trong mang.
Id
A
Id
A
A
Ucd
Ucd
Ud
Icd
Ud
Icd
B
C
B
C
C
B
Thæång âäi våi MBA co cáp âiãn ap U ≥ 220 KV va MBA tæ ngáu thç trung tênh
bàt buäc phai näi âát træc tiãp . Hiãn nay å Viãt nam mang 110 KV trå lãn âãu näi âát
træc tiãp âiãm trung tênh, tuy nhiãn âã giam dong ngàn mach mät pha ngæåi ta co thã
khäng näi âát mät sä âiãm trung tênh nhæng khi âo cán phai âàt chäng set van å âiãm
trung tênh âã bao vã khi co set âanh vao MBA trãn ca ba pha, thæång chon cáp âiãn ap
cua chäng set van nho hån âiãn ap âënh mæc cua MBA mät cáp.
* Gian âä vectå va cach âáu dáy cua hai tä näi dáy Y-Y/0 va Y-∆ /11:
- Tä âáu dáy Y-Y/0:
B
C
c
A
.
EA
.
.
EA
UAB
X
x
Y
y
Z
z
a
b
.
.
EB
.
.
EC
Ea
Ea
.
Uab
Hçnh 1
.
.
Ec
Eb
- Tä âáu dáy Y-∆ /11:
59
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
B
C
c
A
.
EA
.
.
EA
UAB
X
x
Y
y
Z
a
b
.
.
EB
.
.
.
EC
Ea
Ea
Uab
.
z
Eb
.
Ec
Hçnh 2
4.3. May biãn ap tæ ngáu
4.3.1. Nguyãn ly lam viãc
Cung nhæ may biãn ap thæång, may biãn ap tæ ngáu dung âã biãn âäi âiãn nàng tæ
cáp âiãn ap nay sang cáp âiãn ap khac cho phu håp våi yãu cáu truyãn tai cung nhæ tiãu
thu. Nguyãn ly lam viãc cua MBA tæ ngáu cung dæa trãn nguyãn tàc cam æng âiãn tæ;
nhæng khac våi may biãn ap thæång å chä la ngoai quan hã vã tæ, MBA tæ ngáu con co
quan hã vã âiãn do hai cuän dáy cao ap va trung ap co näi chung våi nhau.
Âã âån gian ta xet may biãn ap tæ ngáu mät pha co hai cáp âiãn ap Uc va UT nhæ
hçnh ve:
IC
C
•
Int
(w2-w1)
IT
w1
T
Uc
•
•
ICh
w2
UT
•
O
Cuän cao ap OC va cuän trung ap OT co näi chung våi nhau tai âiãm T. Cuän
cao ap OC co sä vong dáy la w1. Cuän trung ap OT co sä vong dáy la w2, con goi la
cuän chung. Cuän näi tiãp CT co sä vong dáy la (w1- w2).
Xet MBA lam viãc å chã âä giam ap, truyãn mät læång cäng suát S tæ cao ap
sang phêa trung ap. Cäng suát S âæåc goi la cäng suát xuyãn.
Ic la dong âiãn chay trong âæång dáy phêa Uc, cung la dong trong cuän dáy näi
tiãp IC=Int
60
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
IT la dong âiãn chay trong âæång dáy phêa UT
Ich la dong âiãn trong cuän chung:
Ich= IT - Int
Gia thiãt bo qua tän thát trong MBA:
S=UC.IC=UT.IT
Hay co thã viãt lai:
S={(UC-UT )+UT}. IC= = (UC-UT ).IC+ UT.IC
Âàt: SBA= (UC-UT ).IC la cäng suát truyãn tæ CA sang TA bàng quan hã âiãn tæ,
goi la cäng suát biãn ap.
Sâ = UT.IC la cäng suát truyãn tæ CA sang TA bàng quan hã âiãn, goi la cäng
suát âiãn.
Nhæ váy : S = SBA+ Sâ; nghéa la læång cäng suát S truyãn tai tæ bãn cao ap sang
trung ap bàng hai quan hã:
Quan hã cam æng âiãn tæ våi læång cäng suát la SBA; khi âo cuän näi tiãp va cuän
chung âæåc xem lán læåt la cuän så va thæ trong may biãn ap thæång.
-
- Quan hãvã âiãn giæa hai cuän cao ap va trung ap våi læång cäng suát la Sâ
Nãu mba lam viãc å chã âä âënh mæc (âiãn ap, dong âiãn trong cac cuän dáy
bàng âënh mæc va cäng suát xuyãn bàng âënh mæc S=Sâm), thç tè lã giæa cäng suát
truyãn tai bàng quan hã tæ so våi cäng suát xuyãn (âënh mæc) se bàng:
SBA (UC − UT ).IC
UT
UC
1
=
= 1−
= 1−
= Kcl
Sdm
UC .IC
KBA
trong âo Kcl âæåc goi la hã sä co låi cua may biãn ap tæ ngáu
Nhæ váy, å chã âä âënh mæc thç phán cäng suát truyãn tai tæ CA sang TA bàng
quan hã âiãn tæ chè bàng (Kcl.Sâm). Vç váy kêch thæåc mach tæ âæåc chon theo cäng
suát nay , va goi la cäng suát máu:
Smáu = Kcl.Sâm
Vç Kcl<1 nãn kêch thæåc, trong læång va gia thanh mach tæ nho hån nhiãu so våi
MBA thæång co cung cäng suát âënh mæc.
( Vê du 220/110KV thç Kcl=0,5; 500/220KV thç Kcl=0.56 ..v.v...)
Cäng suát tai cua cuän dáy näi tiãp:
Snt = (UC-UT ).IC = SBA = Smáu
Cäng suát tai cua cuän dáy chung
Sch = UT .ICh = UT .(IT - IC)= UT .IT (1 - Ic/IT)
= UT .IT (1 - UT/UC) = Kcl.Sâm =Smáu
Vç váy cac cuän dáy cung âæåc thiãt kã chã tao theo cäng suát máu Smáu.
61
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
Nhæ váy loi thep cung nhæ cac cuän dáy näi tiãp va cuän chung, âãu âæåc thiãt kã
theo Smáu nãn no con goi la cäng suát tênh toan:
Stt = Smáu = Kcl.Sâm
Khi Kcl cang nho thç may biãn ap tæ ngáu cang co låi
Vê du MBA tæ ngáu 220/110KV cäng suát âënh mæc 100MVA thç loi thep va cac
cuän näi tiãp va cuän chung chè cán chã tao theo Sm=50MVA ( bàng loi thep va cac
cuän dáy cua MBA thæång co Sâm=50MVA)
Å may biãn ap tæ ngáu ba pha, ngoai cuän cao ap va trung ap näi Yo, ngæåi ta
con chã tao thãm cuän dáy ha ap näi tam giac.
Vç cuän ha ap dæåc quán riãng biãt, nãn no chè co quan hã cam æng âiãn tæ våi
hai cuän CA va TA. Vç kêch thæåc mach tæ chè chã tao theo cäng suát máu nãn cäng suát
cua cuän HA cung chè âæåc thiãt kã co cäng suát khäng lån hån cäng suát máu SâmHA
≤
Smáu (thäng thæång la bàng). Ngoai ra cäng suát chã tao cua cuän ha khäng âæåc nho
hån 25% cäng suát âënh mæc, vç nãu nho hån thç cuän ha ap se khäng âam bao än âënh
âäng khi ngàn mach ngoai.
0,25 Sâm ≤ SâmHA ≤ Smáu
Cuän ha ap nay âæåc dung âã näi may phat, hoàc cung cáp cho phu tai, hoàc näi
thiãt bë bu cäng suát phan khang, hoàc dung âã cung cáp âiãn tæ dung.... hoàc chè dung
âã khep mach cac song hai bác cao chu yãu la bäi ba.
Å may biãn ap tæ ngáu giam ap cuän dáy âæåc bä trê trãn loi thep theo thæ tæ HA-
TA-CA, khi âo un%H-C=25÷30% se co tac dung giam âæåc dong âiãn ngàn mach; con âäi
våi cac may biãn ap tàng ap thç cac cuän dáy âæåc bä trê theo thæ tæ TA-HA-CA, khi nay
u
n%H-C=10÷13% se co tac dung lam giam âiãn khang x, do âo se lam giam tän thát âiãn
ap va cäng suát. Hiãn nay ngæåi ta âa chã tao cac may biãn ap tæ ngáu dung âæåc cho ca
hai træång håp tàng ap hoàc giam ap. Chàng han TN 220/110/HA co UN (C-T)=11%, UN(C-
H)=20% va UN(T-H)=32%
AT
AT
•
x
x
•
x
•
•
x
X
• x•a x
a
•
x•X x
AC
AC
•
x
•
x
T
H
H
T
C
C
x
x
•
x
•
x
a/ MBA tàng ap
a/ MBA giam ap
4.3.2. Cac chã âä lam viãc cua may biãn ap tæ ngáu
May biãn ap tæ ngáu co thã lam viãc å cac chã âä sau:
62
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
- Chã âä tæ ngáu: la chã âä MBA truyãn cäng suát tæ CA sang TA hoàc ngæåc lai
tæ TA sang CA.
- Chã âä biãn ap: la chã âä MBA truyãn cäng suát tæ HA sang TA hoàc ngæåc lai;
tæ HA sang CA va ngæåc lai
- Chã âä liãn håp: la chã âä kãt håp cua hai chã âä trãn.
Chã âä a/: CA→TA (tæ ngáu)
HA→TA (biãn ap)
Chã âä b/: TA→CA (tæ ngáu)
HA→CA (biãn ap)
1. Chã âä tæ ngáu:
a. Truyãn cäng suát tæ CA sang TA
C
•
IC
Int
IT
T
•
S≤Sâm
Uc
ICh
UT
•
•
•
O
May biãn ap tæ ngáu truyãn tæ CA sang TA mät læång cäng suát S. Nhæ å phán
nguyãn ly lam viãc âa xet, co thã tênh âæåc cäng suát tai cua cac cuän dáy trong træång
håp nay se la:
Cuän näi tiãp:
Cuän chung:
Snt = Kcl.S ;
Sch= Kcl.S ; Cuän ha Sh=0
Âàc biãt, nãu cäng suát truyãn tai bàng cäng suát âënh mæc cua TN (S=Sâm), thç:
Snt = Sch= Kcl.Sâm = Smáu; Sh=0
b. Truyãn cäng suát tæ TA sang CA
Xet træång håp may biãn ap tæ ngáu truyãn tæ TA sang CA mät læång cäng suát S.
Cung tênh toan tæång tæ nhæ å phán nguyãn ly lam viãc âa xet
Dong âiãn trong cuän chung:
63
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
C
O
•
•
•
IC
Int
IT
T
Uc
S
ICh
UT
Ich=IT-IC
Cäng suát tai cua cuän näi tiãp:
•
•
Snt = Unt.Int= (UC-UT).IC= Kcl.UcIc=Kcl.S ;
Cäng suát tai cua cuän chung:
Sch= UT.Ich= UT(IT-IC ) = Kcl.S ; Cuän ha Sh=0
Âàc biãt, nãu cäng suát truyãn tai bàng cäng suát âënh mæc cua TN (S=Sâm), thç:
Snt = Sch= Kcl.Sâm = Smáu; Sh=0
Nhæ váy, màc du cac cuän dáy va loi thep âæåc chã tao bàng cäng suát máu
nhæng may biãn ap tæ ngáu ván cho phep truyãn tai mät læång cäng suát bàng Sâm tæ
CA sang TA va ngæåc lai. Khi âo mäi cuän dáy näi tiãp va cuän chung væa âáy tai
nghéa la bàng cäng suát chã tao Smáu.
Snt = Sch= Kcl.Sâm = Smáu;
Sh=0
2. Chã âä biãn ap:
a. Truyãn cäng suát tæ HA sang CA, phêa TA khäng tai:
C
•
•
IC
(UC- UT)
Int= ICh
IH
T
•
Uc
UT
SH
•
•
•
O
Gia thiãt bo qua tän thát :
S = UH.IH = UC.IC
Vç cäng suát chã tao cua cuän ha chè bàng Smáu, nãn ta co âçãu kiãn:
S ≤ Smáu = Kcl.Sâm
Dong âiãn trong cuän ha la IH; trong cuän chung va cuän näi tiãp la:
Ich=Int=IC=S/UC
Cäng suát tai cua cuän chung :
Sch=Uch.Ich =UT.S/UC = (1-Kcl) S
64
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
Cäng suát tai cua cuän näi tiãp:
Snt=Unt.Int =(UC- UT).S/UC = Kcl.S
Trong træång håp giåi han S=Smáu; thç:
Sch=(1-Kcl)Smáu ≤ Smáu
Va Snt = Kcl.Smáu ≤ Smáu;
Nghéa la ca hai cuän näi tiãp va cuän chung âãu non tai; va do âo co thã cho phep
truyãn thãm mät læång cäng suát nao âo næa tæ TA sang CA nhæ se xet å phán sau.
b. Truyãn cäng suát tæ HA sang CA, phêa TA khäng tai:
C
•
IT=Ich
IH
T
•
•
UT
ICh
SH
•
O
Gia thiãt bo qua tän thát :
S = UH.IH = UT.IT
Vç cäng suát chã tao cua cuän ha chè bàng Smáu, nãn ta co âçãu kiãn:
S ≤ Smáu = Kcl.Sâm
Dong âiãn trong cuän ha la IH; trong cuän chung la:
Ich = IT= S/UT
Cäng suát tai cua cuän chung :
Sch=Uch.Ich =S
Trong træång håp giåi han S=Smáu; thç cuän ha va cuän chung tai âung bàng cäng suát
âënh mæc cua no : SH=SHâm=Smáu; Sch= Schâm =Smáu
Màc du cuän cao ap khäng tai nhæng khäng thã truyãn thãm mät læång cäng suát
nao næa tæ CA sang TA, vç khi âo se lam qua tai cuän chung.
3. Chã âä liãn håp
a. Chã âä truyãn cäng suát
CA→TA (tæ ngáu)
va HA→TA (biãn ap)
C
•
(TN)
IC
(TN)
Int
(TN)
IT
(BA)
IT
IH
T
•
•
SC
(BA)
IT
(BA)
IT
UT
SH
(TN)
Ich
•
O
65
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
Âã tênh cäng suát tai cua cac cuän dáy may biãn ap tæ ngáu å chã âä liãn håp nay
ta dung phæång phap xãp chäng hai chã âä sau:
- Chã âä tæ ngáu: truyãn tæ bãn CA sang cho phu tai phêa TA læång cäng suát SC.
- Chã âä biãn ap: truyãn tæ bãn HA sang cho phu tai phêa TA læång cäng suát SH.
Nãu khäng xet âãn kha nàng qua tai cho phep cua MBA thç SC≤Sâm va SH≤Smáu.
Tæ hçnh ve trãn, tháy ràng trong cuän dáy chung hai dong âiãn å hai chã âä tæ
ngáu va biãn ap cung chiãu nhau, nãn cuän chung dã bë qua tai nhát. Vç váy cán kiãm tra
kha nàng tai cua cuän nay.
Theo kãt qua tênh toan å hai chã âä TN va BA å trãn, ta dã dang tháy âæåc:
- Å chã âä tæ ngáu:
Cäng suát cuän dáy näi tiãp: Snt(TN) =Kcl.SC
Cäng suát cuän dáy chung Sch(TN) = Kcl.SC
- Å chã âä biãn ap:
Cäng suát cuän dáy näi tiãp: Snt(BA) = 0
Cäng suát cuän dáy chung Sch(TN) = SH
- Täng håp hai chã âä(liãn håp):
Cäng suát cuän dáy näi tiãp: Snt = Kcl. SC ≤ Smáu
Cäng suát cuän dáy chung: Sch= Sch(BA) +Sch(TN) = SH+Kcl. SC
Âiãu kiãn kiãm tra kha nàng tai cua cuän chung:
Sch = SH+Kcl. SC ≤ Smáu
Hay co thã tênh theo cäng suát tac dung P va cäng suát phan khang Q:
Sch = (PH + Kcl.PC )2 + (QH + Kcl.QC )2 ≤ Smau
Tháy ràng nãu âa truyãn cäng suát cäng suát máu tæ HA sang TA thç khäng thã
truyãn thãm mät læång cäng suát nao næa tæ CA sang TA; va nãu âa truyãn cäng suát
âënh mæc Sâm tæ CA sang TA thç khäng thã truyãn thãm mät læång cäng suát nao næa tæ
HA sang TA.
b. Chã âä truyãn cäng suát
TA→CA (tæ ngáu)
va HA→CA (biãn ap)
(TN)
IC
IC
C
•
(BA)
(TN)
IC
Int
(BA)
Int(BA)= Ich
(BA)
IH
T
•
•
(TN)
IT
UT
ST
SH
(TN)
Ich
•
O
- Chã âä tæ ngáu: truyãn tæ bãn TA sang cho phu tai phêa CA læång cäng suát ST.
- Chã âä biãn ap: truyãn tæ bãn HA sang cho phu tai phêa CA læång cäng suát SH.
66
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
Nãu khäng xet âãn kha nàng qua tai cho phep cua MBA thç ST≤Sâm va SH≤Smáu.
Tæ hçnh ve trãn, tháy ràng trong cuän dáy chung hai dong âiãn å hai chã âä tæ
ngáu va biãn ap ngæåc chiãu nhau nãn khäng bë qua tai; con trong cuän dáy näi tiãp hai
dong âiãn å hai chã âä cung chiãu nhau, nãn dã bë qua tai nhát. Vç váy cán kiãm tra kha
nàng tai cua cuän näi tiãp.
Theo kãt qua tênh toan å hai chã âä TN va BA å trãn, ta dã dang tháy âæåc:
- Å chã âä tæ ngáu:
Cäng suát cuän dáy näi tiãp:
Cäng suát cuän dáy chung
- Å chã âä biãn ap:
Cäng suát cuän dáy näi tiãp:
Cäng suát cuän dáy chung
Snt(TN) =Kcl.ST
Sch(TN) = Kcl.ST
Snt(BA) = Kcl.SH
Sch(TN) = (1-Kcl).SH
- Täng håp hai chã âä(liãn håp) ta tênh âæåc cäng suát tai cua cuän dáy näi tiãp:
Snt = Kcl. SH + Kcl. SC
Âiãu kiãn kiãm tra kha nàng tai cua cuän näi tiãp:
Sch = Kcl (SH + SC) ≤ Smáu
Hay co thã tênh theo cäng suát tac dung P va cäng suát phan khang Q:
Sch = Kcl . (PH + PT )2 + (QH + QT )2 ≤ Smau
Tháy ràng nãu âa truyãn cäng suát cäng suát âënh mæc tæ TA sang CA thç khäng
thã truyãn thãm mät læång cäng suát nao næa tæ HA sang CA; tuy nhiãn nãu âa truyãn
cäng suát máu Sm tæ HA sang CA thç con co thã truyãn thãm mät læång cäng suát næa
tæ TA sang CA.
Âäi våi may biãn ap tæ ngáu ba pha cac kãt qua trãn ván âung.
4.3.3. Æu nhæåc âiãm-âàc âiãm va pham vi sæ dung MBATN
1. Æu âiãm:
- Vç cac cuän dáy va mach tæ may biãn ap tæ ngáu âãu âæåc tênh toan chã tao theo
cäng suát máu chè bàng Kcl.Sâm ( nho hån Sâm) cho nãn tiãu hao vát liãu, kêch thæåc,
trong læång va gia thanh se nho hån so våi may biãn ap ba pha ba dáy quán co cung
cäng suát âënh mæc. Chênh nhå váy se cho phep chã tao âæåc cac may biãn ap tæ ngáu co
cäng suát âån vë lån.
- Tän thát cäng suát trong MBA tæ ngáu noi chung nho hån so våi MBA 3 dáy quán
nhát la khi lam viãc våi chã âä ha ap (Tæ cao ap sang trung ap ) , con å chã âä tàng ap
thç æu âiãm nay chè phat huy tac dung khi cäng suát truyãn tæ trung ap sang cao ap . Con
tän thát khäng tai va tän thát âiãn ap cung be hån biãn ap thæång .
- Âiãn khang giæa cuän cao va cuän trung trong MBA tæ ngáu be hån so våi MBA
thæång nãn âiãu chènh âiãn ap trong MBA tæ ngáu dã dang hån.
2. Nhæåc âiãm
- MBA tæ ngáu co quan hã vã âiãn giæa cuän cao va cuän trung nãn song qua âiãn ap
(khê quyãn, näi bä) co thã truyãn tæ bãn mang cao ap sang mang trung ap nãn lam cho
67
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
cach âiãn trong nhæng âiãu kiãn nay xáu âi va do âo å cac âáu ra cua MBA tæ ngáu vã
phia cao va trung ap thæång âàt chäng set van khäng kem dao cach ly.
- Chè dung MBA tæ ngáu trong træång håp å mang âiãn ap cao va trung co trung tênh
træc tiãp näi âát, vç nãu dung MBATN trong mang cao ap va trung ap co trung tênh cach
âiãn thç khi cham âát mät pha å phêa cao ap thç âiãn ap pha cua hai pha khäng cham âát
trong mang âiãn ap cao se tàng lãn bàng âiãn ap dáy, nhæng âiãn ap å hai pha khäng hæ
hong phêa âiãn ap trung tàng lãn rát lån . Vê du âäi våi mang 110/35KV, khi cham âát
mät pha phêa 110KV thç bãn trung ap 35KV âiãn ap hai pha khäng cham âát se tàng lãn
khoang 3,8 lán .
- Do âiãn khang giæa cuän cao va cuän trung be nãn dong âiãn ngàn mach trong
mang cao va trung ap se lån hån nhiãu so våi træång håp dung MBA ba dáy quán.
- Vç MBA tæ ngáu luän luän lam viãc våi mang trung tênh näi âát nãn dong âiãn
ngàn mach rát lån . Nãu dung MBA tæ ngáu âã lam nhiãm vu tàng ap tæ ha ap sang trung
ap va cao ap thç khäng co låi vç luc nay phai chon cäng suát âënh mæc MBA tæ ngáu :
SâmTN ≥ SH / Kcl
va luc nay tän thát cäng suát co thã khäng nho hån so våi MBA 3 dáy quán.
4.4. Kha nàng tai cua may biãn ap
4.4.1 Âàt ván âã
Ta âa biãt cäng suát âënh mæc cua may biãn ap la cäng suát biãu kiãn tênh bàng
KVA ma may biãn ap co thã mang tai láu dai trong âiãu kiãn âënh mæc cua âiãn ap, tán
sä, nhiãt âä mäi træång cung nhæ âiãu kiãn lam mat; khi âo tuäi tho se bàng âënh mæc.
Nhæng trong thæc tã may biãn ap thæång lam viãc khac chã âä âënh mæc. Phu tai
cua may biãn ap luän luän thay âäi theo thåi gian , co luc nho hån co luc lai lån hån
cäng suát âënh mæc Sâm, nghéa la co khi non tai co khi qua tai. Ca hai chã âä ván hanh
nay âãu khäng kinh tã. Thæc tã cho tháy ràng may biãn ap co thã mang tai qua âënh mæc
trong mät thåi gian nao âo cua ngay hoàc cua nàm ma tuäi tho cua may biãn ap khäng
giam, nãu trong phán thåi gian con lai cua ngay hoàc nàm âo may biãn ap lam viãc non
tai so våi âënh mæc. May biãn ap cho phep lam viãc å chã âä nay hay chã âä khac khäng
phai âæåc quyãt âënh båi cäng suát âënh mæc ma phai càn cæ chu yãu vao âä huy hoai
cach âiãn, nhiãt âä cæc âai cua cuän dáy va cua dáu trong giai âoan âæåc xet.
4.4.2. Kha nàng tai cua may biãn ap
Kha nàng tai cua may biãn ap la táp håp cac chã âä mang tai bçnh thæång va qua
tai cua may biãn ap. Kha nàng tai cua MBA khäng thã biãu diãn bàng âån vë KVA
âæåc, vç no âæåc xac âënh bàng mät loat cac âiãu kiãn nhæ: âä thë phu tai, thåi gian tän
tai chã âä ván hanh, nhiãt âä mäi træång lam mat..
Vç váy muän xac âënh mät chã âä lam viãc nao âo cua may biãn ap å mät nhiãt
âä mäi træång nao âo thç cán phai xac âënh âæåc nhiãt âä cuän dáy, nhiãt âä dáu va mæc
huy hoai cach âiãn.
68
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
4.4.3. Âä gia cäi cach âiãn
Trong may biãn ap âäng læc, ngæåi ta dung chu yãu cach âiãn cáp A, nhiãt âä cho
phep cua cach âiãn nay lãn âãn 105OC.
Trong ván hanh, khi nhiãt âä tàng thç phan æng hoa hoc tàng, lam cho cach âiãn
bë xå cæng, âä bãn cå va âä bãn âiãn cua vát liãu cach âiãn cung giam va ta goi cach
âiãn bë gia cäi. Sæ gia cäi âæåc âàc træng bàng âä gia cäi cach âiãn va co thã biãu diãn
phu thuäc vao nhiãt âä.
Theo âënh luát Arenius, khi nhiãt âä biãn thiãn trong khoang tæ 80 OC âãn 140OC
thç tuäi tho trung bçnh cua vát liãu cach âiãn cáp A phu thuäc vao nhiãt âä theo biãu
thæc sau:
V = A.e−a ϑ
trong âo A, a la cac hàng sä phu thuäc vao vát liãu cach âiãn
ϑ la nhiãt âä å âiãm nong nhát cua cuän dáy MBA (0C)
Ngæåi ta âa xac âënh âæåc âäi våi cach âiãn cáp A:
A=(1,5÷7,5).104 nàm; a = 0,115 (1/0C)
Å chã âä âënh mæc, nhiãt âä âiãm nong nhát cua cuän dáy bàng âënh mæc va
bàng 98OC thç tuäi tho se bàng âënh mæc:
Vdm = A.e−a ϑ
dm
Tuäi tho tæång âäi cua cach âiãn se la:
V
Vâm
)
= e−a( ϑ−ϑ
âm
V* =
Âai læång nghëch âao L=1/V* âæåc goi la âä gia cäi cua cach âiãn va bàng:
1 Vâm
)
= ea( ϑ−ϑ
âm
L =
=
V*
V
Trong tênh toan âã âån gian ta chuyãn vã mu cå sä 2:
a( ϑ−ϑ
)
a( ϑ−ϑ
)
âm
0,693
âm
)
L = ea( ϑ−ϑ = 2
= 2
âm
ln 2
a( ϑ−ϑ
)
ϑ−ϑ
âm
0,693
âm
∆
L = 2
= 2
våi ∆=0,693/a ≈ 0,693/0.115 = 6OC.
ϑ−ϑ
âm
6
Nhæ váy:
L = 2
nghéa la khi nhiãt âä thay âäi hai lán thç tuäi tho cung nhæ âä gça cäi cach âiãn cua
MBA thay âäi hai lán; qui tàc nay goi la qui tàc 6OC.
Khi nhiãt âä cuän dáy bàng âënh mæc thç tuäi tho tæång âäi va âä gia cäi bàng 1.
Nãu nhiãt âä lån hån nhiãt âä âënh mæc 6OC thç âä gia cäi tàng hai lán va tuäi tho se
giam âi hai lán so våi âënh mæc. Âiãu âo co nghéa la ván hanh å chã âä nay 1 nàm thç vã
màt huy hoai cach âiãn se tæång âæång våi hai nàm ván hanh å chã âä âënh mæc.Tuäi
tho âënh mæc va âä gia cäi cach âiãn trong mät sä chã âä cho å bang sau:
69
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
O
Nhiãt âä cach âiãn C
Tuäi tho tæång âäi V*
Âä gia cäi
80
86
92
8
4
2
0.125
0.25
0.5
1
98
1
104
110
116
0.5
0.25
0.125
2
4
8
Nãu trong khoang thåi gian T âang xet, nhiãt âä khäng âäi thç âä huy hoai cach
âiãn trong khoang thåi gian sæ dung T se la:
H=L.T
Con nãu trong khoang thåi gian T nhiãt âä thay âäi thç L se la ham cua t va âä
huy hoai cach âiãn H se la:
(ϑ−ϑ
âm)
H = T L(t).dt = T 2
.dt
6
∫
∫
0
0
Trong tênh toan gán âung co thã tênh täng têch phán thay cho têch phán. Ta chia
biãu âä nhiãt cua MBA thanh nhiãu âoan nho theo cac khang thåi gian ∆ti (våi i=1÷n).
Trong mäi khoang ti, xem nhæ nhiãt âä cuän dáy khäng thay âäi va âä gia cäi la Li. Khi
âo âä hao mon cach âiãn se bàng:
n
H = L .∆t
∑
i
i
i=1
Khi nhiãt âä nho hån 80OC thç âä hao mon cach âiãn tæång âäi rát nho va co thã
xem nhæ bàng khäng.
Âä hao mon cach âiãn trung bçnh trong khoang thåi gian T bàng:
(ϑ−ϑ
âm)
1 T
1 T
6
L =
L(t).dt =
2
.dt
∫
∫
tb
T
T
0
0
Âä hao mon cach âiãn trung bçnh trong mät ngay âãm:
Hngay
24
L
=
tbngay
Hao mon cach âiãn trong mät nàm bàng täng hao mon cach âiãn cua cac ngay
trong nàm.
Âäi våi may biãn ap cua Liãn xä chã tao, tuäi tho âënh mæc tæ 20 âãn 25 nàm æng
våi nhiãt âä âënh mæc cua mäi træång lam mat bàng 20OC va nhiãt âä âiãm nong nhát
cua cuän dáy la 98OC.
Thæc tã ván hanh cho tháy phu tai cua MBA luän thay âäi hang ngay, hang nàm;
trong âo sä ngay co phu tai nho hån âënh mæc chiãm phán lån. Do âo tuäi tho cua may
biãn ap co thã lån hån âënh mæc. Vç váy co thã cho phep may biãn ap âæåc qua tai nghéa
la lam viãc våi phu tai lån hån cäng suát âënh mæc trong khoang thåi gian nao âo ma
tuäi tho ván khäng giam nho hån âënh mæc.
70
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
4..4.4. Qua tai cho phep cua may biãn ap
Co thã chia lam hai loai qua tai cua MBA la qua tai bçnh thæång va qua tai sæ cä.
1. Qua tai bçnh thæång
Do âä thë phu tai ngay thæång xuyãn thay âäi nãn cho phep may biãn ap âæåc qua
tai. Qua tai bçnh thæång con âæåc goi la qua tai thæång xuyãn, qua tai co hã thäng, hay
qua tai láu dai.
Kha nàng qua tai thæång xuyãn cho phep cua may biãn ap âæåc âanh gia dæa trãn cac
âiãu kiãn:
- Âä huy hoai cach âiãn trung bçnh Ltb≤1.
- Theo tiãu chuán ΓΟCT 14209-69 thç khi qua tai co thã cho phep nhiãt âä nong nhát
cua cuän dáy co thã lån hån 98OC nhæng khäng âæåc væå qua 140OC, nhiãt âä cua
låp dáu trãn bã màt khäng âæåc væåt qua 95OC va cäng suát tai khäng âæåc væåt qua
1,5 lán cäng suát âënh mæc.
2. Qua tai sæ cä:
Qua tai sæ cä la chã âä qua tai cho phep cua may biãn ap trong mät sä træång håp
âàc biãt goi la sæ cä. ( Con goi la qua tai ngàn han). Khi âo do yãu cáu liãn tuc cung cáp
âiãn nãn may biãn ap phai bë bàt buäc lam viãc qua tai trong mät thåi gian ngàn. Luc
nay ngæåi ta khäng quan tám âãn tuäi tho ma chè quan tám âãn âiãu kiãn cho phep cua
cach âiãn. Co nghéa la luc nay âä huy hoai cach âiãn lån hån âënh mæc, nhæng qui âënh:
Nhiãt âä dáu khäng âæåc væåt qua 115OC (ϑmax≤115OC)
Nhiãt âä âiãm nong nhát cua cuän dáy khäng âæåc væåt qua 140OC
(giåi han lån hån qua tai bçnh thæång)
4.4.54. Cac phæång phap tênh qua tai MBA
1. Qua tai bçnh thæång
a. Qui tàc 3% : Cho phep MBA qua tai 3% vã dong âiãn so våi âënh mæc
cho mäi 10% giam hã sä âiãu kiãn phu tai hàng ngay so våi 100%.
b. Qui tàc 1% : Nãu nhæ vã mua he may biãn ap lam viãc non tai thç vã
mua âäng cho phep lam viãc qua tai. Trãn cå så tênh toan vã âä gia cäi cach âiãn, cho
phep MBA âæåc qua tai theo qui tàc 1% :
Trong 4 thang mua he MBA lam viãc non tai bao nhiãu phán tràm so våi âënh
mæc thç mua âäng no co thã qua tai báy nhiãu phán tràm.
Co thã tênh kãt håp ca hai qui tàc nay, nhæng trë sä qua tai täng cäng vã mua âäng
khäng âæåc qua 30% va riãng theo qui tàc 1% khäng âæåc qua tai qua 15%.
Co thã tênh qua tai cho phep cua MBA theo mät sä phæång phap khac, xem chi
tiãt trong mät sä tai liãu tham khao (TK1)
2. Qua tai sæ cä
Qua tai sæ cä MBA khäng phu thuäc âä thë phu tai træåc khi sæ cä, cung khäng
phu thuäc vao nhiãt âä mäi træång xung quanh, vë trê làp âàt MBA. Âäi våi may biãn ap
71
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
dáu lam mat bàng khäng khê va nãu trong hã thäng co MBA læu âäng dæ træ thç cho
phep qua tai sæ cä 40% trong nhæng giå phu tai cæc âai, qua tai nay cho phep trong 5
ngay âãm liãn va mäi ngay âãm khäng qua 6 giå, nãu hã sä âiãn kên âä thë phu tai cua
MBA trong âiãu kiãn qua tai khäng væåt qua 0,75:
K
= I / 1,4 I
≤ 0,75 .
âk
tb âm
Theo qui trçnh ΓOCT cua Liãn xä, cac may biãn ap co cäng suát S≤250MVA cho
phep âæåc qua tai sæ cä nhæ sau :
Qua tai dong
âiãn
20
30
120
35
40
-
45
80
-
50
-
60
45
5
75
20
-
100
10
-
200
1,5
-
Thåi
gian
MBA
dáu
(phut) MBA
khä
60
32
18
Khi qua tai nhæ váy thç tát nhiãn âä gia cäi cach âiãn tàng lãn va tuäi tho se giam.
Khi qua tai sæ cä 40%, ngæåi ta tháy ràng tuäi tho se giam âi hang thang nãu qua tai 1
giå; nãu qua tai tæ 5 âãn 6 giå thç tuäi tho giam ca næa nàm. Tuy nhiãn, thæc tã cho tháy
qua tai sæ cä hiãm xay ra, thæång khäng qua 2 âãn 3 lán trong suät thåi gian phuc vu cua
MBA, va trong tçnh trang lam viãc bçnh thæång âä gia cäi cach âiãn thæång nho hån
âënh mæc nhiãu lán, nãn xet chung lai ván cho phep may biãn ap âæåc quat tai sæ cä
40%.
72
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Män hoc: Phán âiãn trong nha may âiãn va tram biãn ap
4.5. Chon may biãn ap trong Hã thäng âiãn va tram biãn ap
4.5.1 Chon may biãn ap cho tram biãn ap ha ap
Træåc hãt xem trung tênh co näi âát hay khäng, co bao nhiãu cáp âiãn ap âã chon
may biãn ap 3 pha ba cuän dáy hay hai cuän dáy, may biãn ap thæång hoàc tæ ngáu. Cac
tram biãn ap ha ap nay se âàt mät hoàc hai may biãn ap tuy thuäc mæc âä quan trong cua
phu tai.
+ Nãu phu tai hä loai I thç phai âàt hai may biãn ap va cäng suát âënh mæc cua
MBA phai âæåc chon sao cho khi mät MBA bë sæ cä, thç MBA con lai våi kha nàng qua
tai sæ cä cho phep phai âam bao cung cáp âu cäng suát cho phu tai trong nhæng giå phu
tai cæc âai.
Theo âiãu kiãn qua tai sæ cä ta chon cäng suát âënh mæc cua mäi may biãn ap
theo âiãu kiãn:
Kqtsc. SâmBA ≥ Sptmax
trong âo: Kqtsc la hã sä qua tai sæ cä cho phep cua MBA; con Sptmax la cäng
suát cæc âai cua phu tai.
+ Nãu phu tai la hä loai II thç thæång ta âàt hai MBA. Tuy nhiãn do tênh lam viãc
rát âam bao cua MBA cho nãn ván cho phep co thã âàt mät MBA , va khi sæ cä MBA
thç yãu cáu nhanh chong co dæ træ nong cua hã thäng âã cung cáp këp thåi cho phu tai.
+ Nãu phu tai la hä loai III thç cho phep chè âàt mät MBA va cäng suát âæåc chon
nhæ sau:
SâmBA ≥ Sptmax .
Co khi cho phep træ âi phu tai cua mät sä hä kem quan trong.
4.5.2 Chon MBA lam nhiãm vu truyãn tai cäng suát qua lai giæa 2 cáp âiãn ap
Do sæ phat triãn cua hã thäng âiãn nãn co nhæng tram biãn ap dung âã liãn lac
giæa cac cáp âiãn ap khac nhau cua hã thäng. Chung co thã lam viãc trong cac tçnh trang
sau:
a. Chè truyãn cäng suát tæ âiãn ap cao sang âiãn ap trung.
b. Chè truyãn cäng suát tæ âiãn ap trung sang âiãn ap cao.
c. Chã âä lam viãc qua lai.
1. Å 2 chã âä a, b cäng suát truyãn theo 1 chiãu
a/ Nãu læång cäng suát truyãn tai lån hån dæ træ quay cua hã thäng nhán cäng
suát thç phai âàt hai MBA . Täng cäng suát cua chung phai chon lån hån cäng suát
truyãn tai cæc âai trong chã âä lam viãc bçnh thæång (co chu y âãn kha nàng qua tai bçnh
thæång cho phep). Khi sæ cä mät MBA thç MBA con lai våi kha nàng qua tai sæ cä phai
tai hãt cäng suát cæc âai noi trãn træ âi phán dæ træ nong cua hã thäng nhán cäng suát:
Kqt . Sâmba ≥ Sptmax - Sdt
Sptmax
HT1
HT2
73
Nhom Nha may âiãn - Bä män Hã thäng âiãn - ÂHBK Âa Nàng
Tải về để xem bản đầy đủ
24 trang
22220
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình Phần điện trong nhà máy điện và trạm biến áp - Chương 4: Máy biến áp điện lực", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giao_trinh_phan_dien_trong_nha_may_dien_va_tram_bien_ap_chuo.pdf
