Bài kiểm tra 90 phút môn Ngữ văn Lớp 10 - Bài số 5 - Năm học 2016-2017

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NINH THUẬN

TRƯỜNG THPT CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN

ĐỀ KIỂM TRA BÀI SỐ 5 LỚP 10 VĂN

NĂM HỌC: 2016 – 2017

Môn: Ngữ văn Chương trình chuyên

Thời gian làm bài: 90 phút

(Không kể thời gian phát đề)

I. MỤC TIÊU ĐỀ KIỂM TRA

Thu thập thông tin để đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng trong

chương môn Ngữ văn chủ yếu là lớp 10

Cụ thể, đề kiểm tra nhằm đánh giá trình độ học sinh theo các chuẩn sau:

Đối với đề NLXH:

+ Cần cho học sinh làm quen với nhiều dạng đề HSG, đặc biệt những dạng đề

có cách diễn đạt có thể gây ngộ nhận hoặc có thể hiểu yêu cầu không thấu đáo.

+Với HSG, đề nghị luận xã hội thường ra dưới dạng một câu chuyện mà hàm

nghĩa không lộ rõ. Đòi hỏi học sinh phải có kỹ năng giải thích, tư duy tổng hợp,

logic để tìm ra vấn đề cần nghị luận. Cần xác định thao tác nào là chính, thao tác

nào là bổ trợ, để xây dựng hệ thống luận điểm hợp lý và khoa học.

+ Xem xét vấn đề trên nhiều bình diện, lập luận phải lật đi lật lại vấn đề để

đảm bảo tính chắc chắn và tính thuyết phục cao.

+Hướng học sinh đến những chuẩn giá trị trong cuộc sống để từ đó hình

thành lối sống đẹp, lối ứng xử đẹp.

II. HÌNH THỨC ĐỀ KIỂM TRA

- Tự luận.

- Thời gian: 90 phút

III. THIẾT LẬP MA TRẬN

- Liệt kê tất cả các chuẩn kiến thức, kĩ năng của bài viết.

- Chọn các nội dung cần đánh giá và thực hiện các bước thiết lập ma trận

đề kiểm tra.

- Xác định khung ma trận:

Mức độ Nhận biết

Thông

Vận dụng

thấp

Vận dụng Cộng

hiểu

cao

Chủ đề

Nhận diện Hiểu rõ nội

Từ đề bài cho trước học

Nghị luận xã

hội: Một mẫu

chuyện và học

sinh trình bày

suy nghĩ của

mình.

đề nghị

dung của

sinh phải đảm bảo các

luận xã hội đề và biết chuẩn sau: Làm rõ nội

và biết

được mục dung ý kiến; bàn luận mở

tiêu cần rộng năng cao vấn đề; liên

đạt của đề. hệ bản thân:

cách làm

bài nghị

luận xã hội

Số câu 1

Số điểm: 1 Số điểm: 1 Số điểm: 8

Tỉ lệ: 10% Tỉ lệ: 10% Tỉ lệ: 80%

Số câu

1

Số điểm 10

Tỉ lệ100 %

Số

điểm:

10

Tỉ

lệ100

%

IV. BIÊN SOẠN ĐỀ KIỂM TRA

HỌC SINH CHỌN MỘT TRONG HAI ĐỀ

ĐỀ 1

Một chiếc lá tự bứt khỏi cành rơi xuống gốc.

Cái gốc tròn mắt ngạc nhiên hỏi:

- Sao sớm thế?

Lá vàng giơ tay lên chào, cười và chỉ vào những lộc non.

Suy nghĩ của anh (chị)về câu chuyện trên?

ĐỀ 2

‘Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi, để một mai tôi về làm cát bụi...” ( Trích lời bài

hát Cát bụi của Trịnh Công Sơn)

‘ Con người sinh ra không phải để tan biến đi như một hạt cát vô danh. Họ sinh

ra để in dấu trên mặt đất, in dấu trong trái tim người khác” ( Xukhômlinxki).

Trình bày suy nghĩ của anh/chị về hai ý kiên trên

V. HƯỚNG DẪN CHẤM, BIỂU ĐIỂM

ĐỀ 1

STT

1

YÊU CẦU

ĐIỂM

Thí sinh có thể lựa chọn thể loại để trình bày cách hiểu

của mình. Có thể kết hợp nhuẫn nhuyễn các phương thức biểu

đạt để bài văn hay hơn. Tuy nhiên cần phải đạt được nội dung

cơ bản sau:

2

1.Về hình thức và kĩ năng

- Thí sinh được tự do lựa chọn các kiểu bài và thao tác lập

văn bản, nhưng phải phù hợp và nhuần nhuyễn.

-Thí sinh được tự do huy động các chất liệu thuộc tri thức

sách vở, tri thức đời sống và những trải nghiệm của riêng

mình …Tuy nhiên, vẫn phải xác định rõ vấn đề thuộc phạm vi

nghị luận xã hội chứ không phải nghị luận văn học.

- Hình thức diễn đạt: bố cục chặt chẽ, hành văn lưu loát, có

cảm xúc, vận dụng các thao tác nghị luận một cách có hiệu

quả

2,0 đ

Làm rõ nội dung ý kiến

3,0đ

-Câu chuyện chú ý đến cách mà chiếc lá vàng rời khỏi

cành: tự nguyện bứt khỏi cành sớm hơn thời gian mà nó có

thể tồn tại để dành chỗ cho lộc non đâm chồi. Vấn đề cần

nghị luận là sự tự nguyện hy sinh để nhường chỗ cho thế hệ

mới. Đó là lẽ sống đẹp, lẽ sống ấy chỉ có được khi ta biết yêu

thương, quan tâm, chia sẻ với người khác.

- Chỉ rõ: Sự tự nguyện hy sinh là một lẽ sống đẹp, lẽ sống

ấy bắt nguồn từ tình cảm yêu thương, sự hy sinh những quyền

lợi của cá nhân vì cộng đồng, vì mọi người, điều đó đóng vai

trò quan trọng đối với quá trình hình thành nhân cách.

- Hiểu rõ: Sự tự nguyện hy sinh phải phù hợp với chuẩn

mực văn hoá của xã hội…

Bàn luận mở rộng năng cao vấn đề:

3,0đ

- Khẳng định tính đúng đắn của vấn đề, vấn đề đó đã trở

thành một quy luật trong cuộc sông nhân sinh: Để hoàn thiện

nhân cách bao giờ cũng cần phải học đúc tính hy sinh.

- Khẳng định vai trò và tác dụng của vấn đề đối với việc tu

dưỡng phấn đấu của con người nói chung và bản thân nói

riêng.

Liên hệ bản thân:

2,0 đ

- Nhận thức sâu sắc về sự cần thiết phải rèn giũa để có

phẩm chất tốt đẹp của tính vị tha .

-Có phương hướng cụ thể để trau dồi nhưng phẩm chất

ngay khi còn là học sinh.

ĐỀ 2

STT

YÊU CẦU

ĐIỂM

1

2

Thí sinh có thể lựa chọn thể loại để trình bày cách hiểu

của mình. Có thể kết hợp nhuẫn nhuyễn các phương thức biểu

đạt để bài văn hay hơn. Tuy nhiên cần phải đạt được nội dung

cơ bản sau:

1.Về hình thức và kĩ năng

- Thí sinh được tự do lựa chọn các kiểu bài và thao tác lập

văn bản, nhưng phải phù hợp và nhuần nhuyễn.

-Thí sinh được tự do huy động các chất liệu thuộc tri thức

sách vở, tri thức đời sống và những trải nghiệm của riêng

mình …Tuy nhiên, vẫn phải xác định rõ vấn đề thuộc phạm vi

nghị luận xã hội chứ không phải nghị luận văn học.

- Hình thức diễn đạt: bố cục chặt chẽ, hành văn lưu loát, có

cảm xúc, vận dụng các thao tác nghị luận một cách có hiệu

quả

2,0 đ

Làm rõ nội dung ý kiến

3,0đ

- Ý kiến thứ nhất nhấn mạnh sự nhỏ bé mong manh, hư vô

của kiếp người.

- Ý kiến thứ hai: khẳng định giá trị của con người – chính

là sự “in dấu”, những đóng góp của họ cho cuộc đời.

 Hai ý kiến trên bộc lộ quan điểm sống trái ngược nhau

Bàn luận mở rộng năng cao vấn đề:

3,0đ

- Ý kiến thứ nhất xuất phát từ suy nghĩ về sự nhỏ bé, hữu

hạn của con người trong cuộc đời, lối sống tiêu cực, thiếu tự

tin, không có động lực, ý chí để vươn lên…

- Ý kiến thứ hai tin tưởng vào giá trị con người, sống là

phải cống hiến, đóng góp cho cuộc đời và bằng tình cảm nhân

ái…

- Phê phán những người có cách nghĩ bi quan, tiêu cực về

cuộc sống; biểu dương những đóng góp, những “in dấu” giản

dị, chân thành có ý nghĩa.

- Sâu xa hai ý kiến có quan hệ với nhau, sự tồn tại của con

người ngắn ngủi nên càng phải sống có ý nghĩa, sống tích cực

Liên hệ bản thân:

2,0 đ

- Cần có nhận thức đúng đắn, tích cực về cuộc sống

- Xác định và rèn luyện lối sống đẹp, hướng thiện

Lưu ý:

- Học sinh có thể triển khai luận điểm theo nhiều cách khác nhau. Giám khảo

đánh giá mức điểm dựa trên kĩ năng làm bài và nội dung toàn bài của thí sinh

Bài kiểm tra 90 phút môn Ngữ văn Lớp 10 - Bài số 5 - Năm học 2016-2017 - Trường THPT Lê Quý Đôn (Có đáp án)