Bài giảng Văn hóa kinh doanh và tinh thần khởi nghiệp - Chương 5: Văn hóa doanh nghiệp

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

VIỆN KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ

CHƯƠNG 5

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

1

MỤC TIÊU CHƯƠNG 5

Sau khi học xong chương 5, sinh viên:

● Nắm được các khái niệm về văn hoá doanh nghiệp

● Hiểu và phân tích được các cấp độ của văn hoá doanh

nghiệp

● Nắm được các bước xây dựng văn hoá doanh nghiệp

● Hiểu và phân tích được đặc điểm,ưu nhược điểm của các

mô hình văn hoá doanh nghiệp trên thế giới và vận dụng

trong bối cảnh của các doanh nghiệp Việt Nam

2

NỘI DUNG CHƯƠNG 5

Khái niệm và các cấp độ của Văn

hóa doanh nghiệp

Các bước xây dựng văn hóa doanh

nghiệp

Các mô hình văn hóa doanh

nghiệp trên thế giới

3

VHDN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

VIỆN KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ

KHÁI NIỆM VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

● Tổ chức Lao động quốc tế

(International Labour Organization –

ILO) thì định nghĩa:“Văn hoá doanh

nghiệp là sự trộn lẫn đặc biệt các giá

trị, các tiêu chuẩn, thói quen và truyền

thống, những thái độ ứng xử và lễ nghi

mà toàn bộ chúng là duy nhất đối với

một tổ chức đã biết”.

5

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP THEO E.N.SCHEIN

Văn hóa doanh nghiệp là tổng thể những thủ pháp và quy

giải quyết vấn đề thích ứng bên ngoài và thống nhất bên

trong các nhân viên, những quy tắc đã tỏ ra hữu hiệu trong

quá khứ và vẫn cấp thiết trong hiện tại.

Những quy tắc và những thủ pháp này là yếu tố khởi

nguồn trong việc các nhân viên lựa chọn phương thức

hành động, phân tích và ra quyết định thích hợp.

Các thành viên của tổ chức doanh nghiệp không đắn đo

suy nghĩ về ý nghĩa của những quy tắc và thủ pháp ấy, mà

coi chúng là đúng đắn ngay từ đầu".

6

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP N.DEMETR

N.Demetr - nhà xã hội học người Pháp

• Văn hóa doanh nghiệp - đó là hệ thống những quan

niệm, những biểu tượng, những giá trị, và những

khuôn mẫu hành vi được tất cả các thành viên trong

doanh nghiệp nhận thức và thực hiện theo.

• Văn hóa doanh nghiệp còn đảm bảo sự hài hòa giữa

lợi ích tập thể với lợi ích cá nhân và giúp cho mỗi cá

nhân thực hiện vai trò của mình theo đúng định hướng

chung của doanh nghiệp.

7

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

Một hệ thống hữu cơ các giá trị, các chuẩn

mực, các quan niệm và hành vi do các thành

viên trong doanh nghiệp đó sáng tạo và tích

luỹ trong quá trình tương tác với môi trường

bên ngoài và hội nhập bên trong tổ chức,

VHDN được hiểu là

Nó đã có hiệu lực và được coi là đúng đắn, do

đó, được chia sẻ và phổ biến rộng rãi giữa các

thế hệ thành viên như một phương pháp

chuẩn mực để nhận thức,tư duy và cảm nhận

trong mối quan hệ với các vấn đề mà họ phải

đối mặt.

8

HIỂU THẾ NÀO CHO ĐÚNG VỀ VHDN

Hệ thống các giá

Các giá trị VHDN phải có

Các giá trị VHDN phải là

trị văn hoá phải là

kết quả của quá

trình lựa chọn

hoặc sáng tạo của

chính các thành

viên bên trong

doanh nghiệp

một sức mạnh đủ để tác

động đến nhận thức,tư duy

và cảm nhận của các thành

viên trong doanh nghiệp đối

với các vấn đề và quan hệ

của doanh nghiệp.

một hệ thống có quan hệ

chặt chẽ với nhau,được

chấp nhận và phổ biến rộng

rãi giữa các thành viên

trong doanh nghiệp.

Văn hóa

doanh nghiệp

9

VHDN

HỆ THỐNG VHDN

Đó là những gì một người từ bên ngoài DN có thể nhìn

thấy, nghe thấy hoặc cảm nhận được khi tiếp xúc với

DN - đó là các yếu tố hữu hình.

Những giá trị được chấp nhận, bao gồm những

chiến lược, những mục tiêu và triết lý kinh doanh

của DN.

Hệ thống

VHDN

Khi các giá trị được thừa nhận và phổ biến đến mức gần

như không có sự thay đổi,chúng sẽ trở thành các giá trị

nền tảng.

10

VHDN

CÁC CẤP ĐỘ CỦA VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

Thuật ngữ “cấp độ” ở đây chỉ mức

độ cảm nhận được của các giá trị

văn hoá trong doanh nghiệp hay

Theo Edgar H.Shein, văn hoá

cũng có thể nói rằng tính hữu hình

doanh nghiệp có thể chia thành ba

và vô hình, tính trực quan và phi

cấp độ (level) khác nhau.

trực quan trong biểu hiện của các

giá trị văn hoá đó.

11

CÁC CẤP ĐỘ CỦA VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

Cấp độ thứ nhất (biểu trưng trực quan – hữu hình): Các

quá trình và cấu trúc hữu hình

• Kiến trúc, cách bài trí, công nghệ, sản phẩm

• Cơ cấu tổ chức các phòng ban của doanh nghiệp

• Các văn bản quy định nguyên tắc hoạt động của doanh nghiệp

• Lễ nghi và lễ hội hàng năm

• Các biểu tượng, logo, slogan, khẩu hiệu, tài liệu quảng cáo của doanh nghiệp

• Ngôn ngữ, cách ăn mặc, cách biểu hiện cảm xúc.

• Những huyền thoại, câu chuyện về doanh nghiệp

• Hình thức mẫu mã sản phẩm

• Thái độ cung cách ứng xử của các thành viên

12

CÁC CẤP ĐỘ CỦA VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

Cấp độ

thứ hai

(biểu

Những giá trị được công bố, một bộ phận của văn

hoá doanh nghiệp: các quy định, nguyên tắc, triết lý,

mục tiêu, chiến lược hoạt động

trưng phi

trực quan

– vô

Thực hiện chức năng hướng dẫn cho các nhân viên

trong doanh nghiệp cách thức đối phó với các tình

huống cơ bản và rèn luyện cách ứng xử cho các

nhân viên mới trong môi trường cạnh tranh.

hình):

những giá

trị được

tuyên bố

13

CÁC CẤP ĐỘ CỦA VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

● Những quan niệm chung (những niềm tin, nhận thức, suy nghĩ

và tình cảm có tính vô thức, mặc nhiên được công nhận trong

doanh nghiệp)

Trong bất kỳ hình thức văn hoá nào (văn hoá dân tộc, văn hoá

kinh doanh, văn hoádoanh nghiệp…) cũng đều có các quan niệm

chung, được tồn tại trong thời gian dài, chúng ăn sâu vào trong tâm

trí của hầu hết tất cả các thành viên thuộc nền văn hoá đó và trở

thành điều mặc nhiên được công nhận

14

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

VIỆN KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ

CÁC BƯỚC XÂY DỰNG

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

CÁC BƯỚC XÂY DỰNG VHDN

Đánh giá văn hóa hiện

Tìm hiểu môi trường và

các yếu tố ảnh hưởng

đến chiến lược doanh

nghiệp trong tương lai

Xác định đâu là giá trị

cốt lõi làm cơ sở cho

thành công.

Xây dựng tầm nhìn mà

doanh nghiệp sẽ vươn

tới

tại,xác định những yếu

tố văn hoá nào cần thay

đổi và kết hợp với chiến

lược phát triển DN

Làm thế nào để thu hẹp

khoảng cách giữa những

giá trị chúng ta hiện có

và những giá trị chúng

ta mong muốn.

Soạn thảo một kế hoạch

hành động bao gồm các

mục tiêu hoạt động,

thời gian, điểm mốc và

trách nhiệm cụ thể

Phổ biến nhu cầu thay

đổi, kế hoạch hành

động và động viên tinh

thần, tạo động lực cho

sự thay đổi

Xác định vai trò của lãnh

đạo trong việc dẫn dắt

thay đổi văn hóa

Nhận biết các trở ngại

và nguyên nhân từ chối

thay đổi và xây dựng các

chiến lược để đối phó

Thể chế hóa, mô hình

hóa và củng cố sự thay

đổi văn hóa.

16

VHDN

CÁC BƯỚC XÂY DỰNG VHDN: BƯỚC 1

● Tìm hiểu môi trường và chiến lược doanh nghiệp

trong tương lai: Cần xem xét các yếu tố có thể làm

thay đổi chiến lược doanh nghiệp trong tương lai như

hoạt động tài chính, nguồn nhân lực, marketing… để

quyết định chiến lược đầu tư.

17

CÁC BƯỚC XÂY DỰNG VHDN: BƯỚC 2

● Xác định giá trị cốt lõi: là bước cơ bản nhất để xây

dựng văn hóa doanh nghiệp và là tiêu chuẩn để căn

chỉnh các hành vi và đạt được tầm nhìn của doanh

nghiệp.

18

CÁC BƯỚC XÂY DỰNG VHDN: BƯỚC 3

● Xây dựng tầm nhìn doanh nghiệp sẽ vươn tới: Việc

xây dựng tầm nhìn sẽ giúp doanh nghiệp hoạch định

được bức tranh tổng thể cho tương lai.

19

CÁC BƯỚC XÂY DỰNG VHDN: BƯỚC 4

● Đánh giá thực trạng văn hóa hiện tại và xác định yếu

tố văn hóa nào cần thay đổi: Chỉ khi dựa vào khách

hàng và lấy khách hàng làm trung tâm, doanh nghiệp

mới có thể đánh giá khách quan thực trạng văn hóa

của mình.

20

Bài giảng Văn hóa kinh doanh và tinh thần khởi nghiệp - Chương 5: Văn hóa doanh nghiệp - Trường Đại học Bách khoa Hà Nội