Tìm hiểu chủ trương xây dựng nền văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới: Gắn kết văn hóa với chính trị và kinh tế

Hội nghị Khoa học công nghệ lần thứ XXII  
Trường Đại học Giao thông vận tải  
TÌM HIỂU CHỦ TRƯƠNG XÂY DỰNG  
NỀN VĂN HÓA VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ MỚI:  
GẮN KẾT VĂN HÓA VỚI CHÍNH TRỊ VÀ KINH TẾ  
Nguyễn Thị Tâm1*  
1 Trường Đại học Giao thông Vận tải, Số 3 Cầu Giấy, Hà Nội  
Tóm tắt. Thời kỳ đổi mꢀi đất nưꢀc, văn hóa phải thôi thꢁc con người tự nhận thức  
được trách nhiệm của mình và thực thi trách nhiệm đó một cách tốt nhất trong mọi lĩnh  
vực hoạt động. Cần phải làm cho văn hóa thẩm thấm vào mọi mặt của đời sống xã hội  
và vào từng con người; vào kinh tế vꢀi tư cách là văn hóa kinh doanh, văn hóa doanh  
nghiệp và quản trị doanh nghiệp; vào lĩnh vực chính trị vꢀi tư cách là văn hóa chính  
trị,... Chính vì vậy, bên cạnh ba trụ cột phát triển bền vững kinh tế, xã hội và môi  
trường thì sự phát triển của bất cứ một quốc gia nào trong thời hiện đại cũng cần phải  
có sự phát triển bền vững về văn hóa.  
Từ khóa: Văn hóa, văn hóa Việt Nam, chính trị, kinh tế - xã hội, chủ nghĩa xã hội, bản  
sắc dân tộc.  
1. ĐẶT VẤN ĐỀ  
Trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa và hội nhập quốc tế hiện  
nay, việc phát triển bền vững đất nưꢀc phụ thuộc vào việc giải quyết hài hòa và hợp lý  
các mối quan hệ lꢀn mà Cương lĩnh xây dựng và phát triển đất nưꢀc trong thời kỳ quá  
độ lên chủ nghĩa xã hội (Bổ sung và phát triển năm 2011) đã nêu là nhiệm vụ quan  
trọng, trong đó có mối quan hệ giữa phát triển kinh tế, chính trị và phát triển văn hóa.  
Đảm bảo sự gắn kết giữa nhiệm vụ phát triển kinh tế là trung tâm; xây dựng, chỉnh đốn  
Đảng là then chốt vꢀi nhiệm vụ không ngừng nâng cao văn hoá – nền tảng tinh thần  
của xã hội. Mọi hoạt động của văn hoá đều phải nhằm vào xây dựng con người Việt  
Nam phát triển toàn diện về chính trị, tư tưởng, trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng  
tạo, có lối sống văn hoá, quan hệ hài hoà trong gia đình và xã hội. Nhận thức toàn diện  
và sâu sắc về mối quan hệ này trong xây dựng và phát triển đất nưꢀc hiện nay là vấn  
đề vừa có ý nghĩa lý luận, vừa có ý nghĩa thực tiễn.  
2. NỘI DUNG  
2.1. Khái niệm văn hóa  
Có nhiều định nghĩa khác nhau về văn hóa. Theo UNESCO: “Văn hóa là tổng thể  
sống động các hoạt động và sáng tạo trong quá khứ và trong hiện tại. Qua các thế kỷ,  
-530-  
Hội nghị Khoa học công nghệ lần thứ XXII  
Trường Đại học Giao thông vận tải  
hoạt động sáng tạo ấy đã hình thành nên một hệ thống các giá trị, các truyền thống và thị  
hiếu - những yếu tố xác định đặc tính riêng của mỗi dân tộc” [1]. Định nghĩa này nhấn  
mạnh vào hoạt động sáng tạo của các cộng đồng người gắn liền vꢀi tiến trình phát triển  
có tính lịch sử của mỗi cộng đồng trải qua một thời gian dài tạo nên những giá trị có tính  
nhân văn phổ quát, đồng thời có tính đặc thù của mỗi cộng đồng, bản sắc riêng của từng  
dân tộc. Cũng chính vì thế văn hóa biểu trưng cho sự phát triển của loài người qua các  
thế hệ. Một đất nưꢀc giàu truyền thống văn hóa là một đất nưꢀc giàu có về tinh thần.  
Văn hoá Việt Nam là sự kết tinh những giá trị tốt đꢂp trong quan hệ giữa con  
người vꢀi con người, giữa con người vꢀi xã hội và thiên nhiên; được đꢁc kết từ cuộc  
sống và thực tiễn đấu tranh dựng nưꢀc và giữ nưꢀc của nhân dân ta qua hàng ngàn  
năm lịch sử, tiếp thu những tinh hoa văn hoá nhân loại. Đó là nền văn hoá tiên tiến,  
đậm đà bản sắc dân tộc, theo định hưꢀng xã hội chủ nghĩa vꢀi những đặc trưng cơ bản  
là đại chꢁng, dân tộc, hiện đại và nhân văn” [2].  
Văn hóa không phải là thứ tồn tại bên ngoài xã hội, càng không phải là thứ vốn  
có sẵn trong tự nhiên, đồng thời, văn hóa cũng không phải là cái bất biến. Trái lại, văn  
hóa luôn luôn được phát triển, bổ sung, được làm giàu thêm, và cùng vꢀi thời gian,  
được các thế hệ sau kế thừa có chọn lọc. Theo nghĩa rộng nhất, văn hóa là sự tổng hợp  
của mọi phương thức sinh hoạt cùng vꢀi biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra  
nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn. Như vậy, văn hóa  
là một trong những nét đặc trưng tiêu biểu, hay là thuộc tính đặc trưng cơ bản nhất của  
loài người và chỉ có ở con người. Điều đó có nghĩa là văn hóa vừa mang tính người,  
vừa mang tính xã hội và phản ánh đậm nét trình độ phát triển mọi mặt của một xã hội,  
của một cộng đồng người và của một dân tộc. Trong một quốc gia dân tộc cũng có thể  
tồn tại các dòng văn hóa khác nhau, song vẫn có sự thống nhất trong đa dạng.  
Xã hội càng phát triển ở trình độ cao thì trình độ văn hóa càng cao, hoặc có thể  
nói, trình độ văn hóa cao vừa là điều kiện, vừa là động lực, vừa là kết quả của sự phát  
triển của xã hội. Nếu coi toàn bộ những “sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết,  
đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh  
hoạt hằng ngày về mặc, ăn, ở và các phương thức sử dụng”[4] là văn hóa thì văn hóa  
không những không tách rời cuộc sống thường nhật của con người, mà còn thấm sâu  
vào tất cả các lĩnh vực của kiến trꢁc thượng tầng. Trong thời đại toàn cầu hóa và hội  
nhập quốc tế sâu rộng hiện nay, xét cả trên bình diện quốc gia lẫn khu vực và quốc tế,  
hơn bao giờ hết, văn hóa ngày càng gắn bó hơn, quyện chặt hơn vꢀi chính trị và kinh tế.  
Xây dựng văn hóa trong chính trị và kinh tế được Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh  
quan tâm từ rất sꢀm. Ngay từ khi chưa giành chính quyền, Đảng Cộng sản Việt Nam đã  
nhận thức được sự cần thiết phải gắn kết phát triển văn hóa vꢀi xây dựng, phát triển kinh  
tế - xã hội; phải xây dựng văn hóa trong cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, trong  
Đảng, Nhà nưꢀc, hệ thống chính trị, trọng tâm là xây dựng tư tưởng, đạo đức, lối sống.  
2.2. Văn hóa gắn kết với chính trị  
Trong mối quan hệ với chính trị, văn hoá phải phục vụ nhiệm vụ chính trị và ở  
trong chính trị. Mục tiêu đầu tiên cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa là phải giải phóng  
-531-  
Hội nghị Khoa học công nghệ lần thứ XXII  
Trường Đại học Giao thông vận tải  
được về chính trị, giành chính quyền về tay giai cấp công nhân và nhân dân lao động,  
có giải phóng được về chính trị thì mꢀi tạo điều kiện cho văn hóa được giải phóng, tạo  
tiền đề cho văn hóa phát triển. Hồ Chí Minh đã chỉ rõ cách mạng giải phóng dân tộc để  
giành chính quyền, từ đó giải phóng văn hóa, mở đường cho văn hóa phát triển. Người  
nói: “Xã hội thế nào, văn nghệ thế ấy… Dưꢀi chế độ thực dân và phong kiến, nhân dân  
ta bị nô lệ thì văn nghệ cũng bị nô lệ, bị tồi tàn, không thể phát triển được”[5].  
Văn hóa phải tham gia vào nhiệm vụ chính trị, tham gia cách mạng, kháng chiến  
và xây dựng chủ nghĩa xã hội, cách mạng trên lĩnh vực văn hóa là một nhiệm vụ quan  
trọng của cách mạng xã hội chủ nghĩa. Người khẳng định: “Văn hoá nghệ thuật cũng là  
một mặt trận”, “Văn hoá, nghệ thuật cũng như mọi hoạt động khác, không thể đứng  
ngoài, mà phải ở trong kinh tế và chính trị”[6]. Tính chất mặt trận của văn nghệ không  
phải chỉ chống giặc ngoại xâm, mà còn phải chống giặc nội xâm. Mà chống giặc nội  
xâm khó khăn, phức tạp hơn rất nhiều. Cho nên, văn nghệ cần phải dũng cảm phê bình  
rất nghiêm khắc những thói xấu như tham ô, nhũng lạm, lãng phí, lười biếng, quan liêu...  
Mặt trận văn nghệ không phải chỉ có “chống” mà còn phải “xây”, mà xây là chính và lâu  
dài. Để làm tròn nhiệm vụ này, chiến sĩ nghệ thuật cần có lập trường vững, tư tưởng  
đꢁng, phải đặt lợi ích của kháng chiến, của Tổ quốc, của nhân dân lên trên hết, trưꢀc hết.  
Nói đến chính trị là nói đến những hoạt động liên quan đến mối quan hệ giữa các  
tầng lꢀp, các giai cấp và các tộc người trong mỗi quốc gia. Nói đến chính trị thì cần  
phải nhấn mạnh vai trò của việc giành lấy chính quyền, giữ được chính quyền, củng cố  
và xây dựng chính quyền; đến việc sử dụng quyền lực nhà nưꢀc, huy động sức mạnh  
và sự tham gia của các tổ chức chính trị - xã hội vào các công việc của đất nưꢀc; xác  
định các nhiệm vụ và nội dung hoạt động cụ thể của nhà nưꢀc trong từng giai đoạn cụ  
thể nhất định cũng như xuyên suốt trong nhiều năm. Vì vậy, nói đến một nền chính trị  
lành mạnh, tiến bộ là nói đến một nền chính trị vì dân, vì nưꢀc, vì sự phát triển không  
ngừng và sự trường tồn của dân tộc và của đất nưꢀc. Nói đến nền chính trị hiện đại  
không thể không đề cập đến hai trụ cột rất quan trọng là quyền lãnh đạo, cầm quyền  
của đảng chính trị và hiệu lực quản lý của nhà nước. Vꢀi một nhà nưꢀc pháp quyền  
hiện đại khi mọi quyền lực đều thuộc về nhân dân thì vai trò của văn hóa và trình độ  
văn hóa, nhất là văn hóa pháp luật, văn hóa quản lý, văn hóa tổ chức và văn hóa ứng  
xử của chính quyền vꢀi người dân càng có vai trò quan trọng. Trong thế giꢀi toàn cầu  
hóa hiện nay, không một quốc gia nào có thể đứng đơn độc, đứng một mình, tự tách  
mình ra khỏi cộng đồng thế giꢀi hoặc không tiến hành giao thiệp, không trao đổi, buôn  
bán vꢀi các nưꢀc khác, vì thế chính trị còn là mối quan hệ giữa các quốc gia trong  
cộng đồng quốc tế.  
Do đó, muốn tạo được sự hài hòa về lợi ích trong toàn xã hội thì cần có chính  
sách đủ thông minh để không ai trong số họ phải chịu thiệt thòi, cảm thấy bị đối xử  
không công bằng. Một chế độ chính trị nếu không tạo được sự bình đẳng và sự công  
bằng một cách thực chất về tất cả các mặt, nhất là nếu để diễn ra tình trạng phân cực  
giàu nghèo quá mức, mất kiểm soát thì nguy cơ bất ổn xã hội là điều rất dễ xảy ra. Một  
chính sách hài hòa về lợi ích đòi hỏi không chỉ tính khoa học mà còn cả tính nhân văn,  
tính văn hóa. Nghĩa là, mọi chính sách của một thể chế chính trị tiến bộ trong thời đại  
-532-  
Hội nghị Khoa học công nghệ lần thứ XXII  
Trường Đại học Giao thông vận tải  
hiện nay đều phải nhằm mục tiêu cao nhất là phục vụ con người vꢀi tính cách vừa  
là chủ thể, vừa là khách thể thật sự và chân chính của xã hội.  
Nói cách khác, trong thế giꢀi đương đại, văn hóa cần và phải thấm sâu vào chính  
trị ngay từ bưꢀc hoạch định đường lối lâu dài cùng các chính sách cụ thể, cũng như  
trong suốt cả chặng đường hiện thực hóa các chính sách đó. Muốn tạo được công bằng  
xã hội và tránh được sự phân cực giàu nghèo thì văn hóa trong chính trị đương đại phải  
coi con người vừa là chủ thể, vừa là khách thể của thể chế chính trị. Qua đó vừa khơi  
dậy được sức mạnh tiềm ẩn của họ, vừa phục vụ họ một cách tốt nhất. Đó chính là một  
nền chính trị và thể chế chính trị thông minh, tất cả đều do con người và vì con người.  
Đó cũng là chỗ dựa quan trọng hàng đầu tạo nên sự bền vững lâu dài của chế độ.  
Trong điều kiện thế giꢀi hiện nay, đối vꢀi bất cứ chế độ xã hội nào, dù chế độ đó  
là do một đảng duy nhất cầm quyền hoặc có nhiều đảng cùng đua tranh giành quyền  
lãnh đạo, để cầm quyền một cách vững chắc không thể thiếu một cơ quan quản lý nhà  
nưꢀc trong sạch và hiệu quả khi thực thi đường lối của đảng cầm quyền. Cơ quan quản  
lý nhà nưꢀc ấy phải được hình thành từ những người ưu tꢁ đại diện cho đảng cầm  
quyền và cho cả xã hội. Họ phải là những người có văn hóa quản lý điều, hành tốt, văn  
hóa pháp luật vững vàng, trình độ văn hóa tổ chức cao để hoàn thành trách nhiệm  
trưꢀc đảng của họ và trưꢀc đất nưꢀc. Đây là điều chꢁng ta cần học hỏi, rꢁt kinh  
nghiệm và thực hiện để không lãng phí thời gian, tiền của và mất niềm tin của nhân  
dân.  
Tại những nưꢀc có trình độ dân chủ và văn minh cao nếu người nào đó sau khi  
được bầu hoặc được bổ nhiệm vào một cương vị nhất định mà không đáp ứng được  
yêu cầu công việc thì người đó sẽ tự nguyện xin từ chức hoặc sẽ bị cách chức. Có thể  
nói, văn hóa từ chức là một nét nổi bật và khá phổ biến của nền chính trị hiện đại thế  
giꢀi. Những người làm chính trị có văn hóa cần hiểu rằng, việc họ được giao đảm  
nhiệm một chức trách nào đó chính là để gánh vác công việc chung của đất nưꢀc, chứ  
không phải để thu lợi, để làm giàu bất chính, cho nên khi cảm thấy bản thân mình  
không đủ năng lực, hoặc mắc những thiếu sót làm mất niềm tin của nhân dân,... thì  
việc họ xin không tiếp tục chức trách đó nữa là chuyện bình thường và rất đáng trân  
trọng. Ngược lại, một khi có ai đó bị cách chức, bị miễn nhiệm do năng lực yếu kém,  
do vi phạm pháp luật hoặc do mất tín nhiệm, do mất lòng tin của nhân dân thì đó chính  
là sự nghiêm minh của pháp luật, sự trong sạch và sức mạnh thật sự của bộ máy nhà  
nưꢀc.  
Trong một nhà nưꢀc pháp quyền việc thay thế người thiếu năng lực hoặc có tỳ  
vết được coi là bình thường nhằm mục đích nâng cao năng lực, hiệu quả, uy tín của cơ  
quan quản lý nhà nưꢀc và của đảng cầm quyền, đặc biệt là để thu phục nhân tâm, tạo  
sự đồng thuận trong xã hội. Đó là lý do vì sao ở các nhà nưꢀc pháp quyền tiên tiến sự  
trì trệ ít khi kéo dài và thường thay đổi quyền lãnh đạo, quyền cầm quyền. Có thể nói,  
ở những nưꢀc này văn hóa từ chức là một trong những động lực góp phần thꢁc đẩy sự  
phát triển của xã hội. Thiết nghĩ, đã đến lꢁc nưꢀc ta cần áp dụng văn hóa từ chức trong  
toàn xã hội, trưꢀc hết là trong hàng ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở tất cả các cấp.  
-533-  
Hội nghị Khoa học công nghệ lần thứ XXII  
Trường Đại học Giao thông vận tải  
Những điều trình bày trên đây cho thấy, trong điều kiện thế giꢀi hiện nay, cũng  
như từ thực tiễn đất nưꢀc ta, văn hóa vô cùng cần thiết cho chính trị; chính trị không  
thể tách rời văn hóa và không thể thiếu văn hóa; chính trị có văn hóa sẽ là động lực  
thúc đẩy việc xây dựng một xã hội ổn định, tự do, công bằng, nhân văn và phát triển  
bền vững. Sức mạnh của chế độ, của chính quyền, của đảng chính trị cầm quyền được  
tạo nên và dựa trên các cơ sở quan trọng này.  
2.3. Văn hóa gắn kết với kinh tế  
Trong mối quan hệ với kinh tế, Hồ Chí Minh chỉ rõ kinh tế là thuộc về cơ sở hạ  
tầng, là nền tảng của việc xây dựng văn hóa. Từ đó, Người yêu cầu phải chꢁ trọng xây  
dựng kinh tế, xây dựng cơ sở hạ tầng để có điều kiện xây dựng và phát triển văn  
hoá. Có kinh tế mꢀi đảm bảo cho nền văn hóa phát triển, không thể xây dựng một nền  
văn hóa xã hội chủ nghĩa khi kinh tế chưa đảm bảo, cơ sở hạ tầng còn thấp kém, đời  
sống nhân dân chưa ổn định. Trong mối quan hệ vꢀi văn hóa, kinh tế phải đi trưꢀc một  
bưꢀc, Người viết “Muốn tiến lên chủ nghĩa xã hội thì phải phát triển kinh tế và văn  
hóa. Vì sao không nói phát triển văn hóa và kinh tế. Tục ngữ ta có câu: có thực mꢀi  
vực được đạo, vì thế kinh tế phải đi trưꢀc” [7]. Để tiến lên chủ nghĩa xã hội phải có cả  
vật chất lẫn tinh thần, song con người là quyết định; để đưa đất nưꢀc đi lên, không thể  
không đặt trọng tâm vào kinh tế, nhưng chủ thể của hoạt động kinh tế lại chính là con  
người và thưꢀc đo trình độ con người chính là văn hóa.  
Tuy vậy, đứng trên lập trường của chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh không  
nhấn mạnh một chiều về sự phụ thuộc của văn hóa vào kinh tế, không chờ kinh tế phát  
triển rồi mꢀi quan tâm đến văn hóa. Theo Người, văn hóa có tính tích cực, chủ động,  
đóng vai trò to lꢀn như một động lực thꢁc đẩy sự phát triển của kinh tế và chính trị.  
Người nói “Trình độ văn hóa của nhân dân nâng cao sẽ giꢁp cho chꢁng ta đẩy mạnh  
công cuộc khôi phục kinh tế, phát triển dân chủ. Nâng cao trình độ văn hóa của nhân  
dân cũng là một việc cần thiết để xây dựng nưꢀc ta thành một nưꢀc hòa bình, thống  
nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh”[8]. Tăng trưởng kinh tế phải đi đôi vꢀi phát triển  
văn hóa và giải quyết những vấn đề xã hội; nếu chỉ coi tăng trưởng kinh tế là mục tiêu  
duy nhất thì chẳng những môi trường văn hóa - xã hội bị hủy hoại mà mục tiêu kinh tế  
cũng không đạt được. nói cách khác, văn hóa phải ở trong kinh tế và thꢁc đẩy sự phát  
triển của kinh tế.  
Để phát triển đất nưꢀc, bên cạnh một nền chính trị lành mạnh, một xã hội ổn  
định, tiến bộ, còn cần phải tập trung đầu tư phát triển kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp  
hóa theo hưꢀng hiện đại. Tuy nhiên, ngày nay không thể phát triển kinh tế bằng mọi  
giá, nhất là không thể vì các chỉ số tăng trưởng kinh tế mà hy sinh môi trường sống.  
Phải thẳng thắn thừa nhận rằng, trong các kế hoạch phát triển kinh tế, nhất là phát  
triển công nghiệp, chꢁng ta đã thiếu tầm nhìn xa, thiếu kiến thức văn hóa sinh thái.  
Hơn 40 năm trưꢀc đây đã có nhà nghiên cứu đưa ra nhận định mang tính cảnh báo  
rằng: khi xây dựng nhà máy, xí nghiệp chꢁng ta chưa chꢁ ý đến việc bảo vệ môi  
trường, còn nặng tính chất tự phát, nặng về kinh tế đơn thuần chứ chưa có quy hoạch  
sinh thái. Trong nhận thức, ta chưa thấy rằng môi trường sống và thiên nhiên của  
chꢁng ta không chỉ thuộc về thế hệ hôm nay mà còn thuộc về nhiều thế hệ mai sau.  
-534-  
Hội nghị Khoa học công nghệ lần thứ XXII  
Trường Đại học Giao thông vận tải  
Hậu quả của tình trạng đó giờ đây đã rất rõ ràng và chắc chắn sẽ còn nặng nề hơn  
trong tương lai nếu không kịp thời có các giải pháp hiệu quả. Chính vì vậy, tiếp nhận  
đầu tư, tiến hành công nghiệp hóa nhất thiết phải theo hưꢀng hiện đại, không tách công  
nghiệp hóa ra khỏi hiện đại hóa. Dù là công nghiệp hóa nông nghiệp cũng phải theo  
hưꢀng hiện đại, trên cơ sở sử dụng công nghệ hiện đại. Hãy cẩn trọng vꢀi tình trạng  
“tham bát bỏ mâm” như các dự án kéo dài nhiều năm, đội vốn lên rất lꢀn so vꢀi khi  
duyệt thầu đang chình ình trưꢀc mắt bàn dân thiên hạ.  
Văn hóa cũng chưa thấm sâu vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh; văn hóa kinh  
doanh và văn hóa doanh nghiệp chưa được coi trọng, chưa được coi là điều kiện cốt tử  
cho sự phát triển bền vững của đất nưꢀc. Càng đáng ngại hơn là trình độ văn hóa  
doanh nghiệp và doanh nhân của chꢁng ta chưa đáp ứng được yêu cầu kinh doanh  
trong điều kiện toàn cầu hóa hiện nay. Kinh tế đất nưꢀc, và nói chung cả những mặt  
khác của đất nưꢀc, sẽ không thể nào phát triển bền vững nếu trình độ văn hóa kinh  
doanh không được kịp thời nâng lên, nếu văn hóa kinh doanh và văn hóa doanh nghiệp  
không được coi trọng đꢁng mức.  
Dễ dàng nhận ra, hiện nay, bên cạnh các nhà sản xuất và các doanh nhân chân  
chính, có đạo đức và có văn hóa thì tình trạng sản xuất, kinh doanh chộp giật, thiếu  
đạo đức, phản văn hóa vẫn đang tràn lan dường như ở tất cả các lĩnh vực, kể cả lĩnh  
vực liên quan đến sức khỏe và tính mạng con người.  
Phải thẳng thắn thừa nhận rằng, sở dĩ tình trạng sản xuất và kinh doanh thiếu văn  
hóa này có thể diễn ra trong một thời gian dài như vậy, ngoài lỗi của các doanh nhân,  
còn là do lỗi của các cơ quan công quyền, của các cơ quan thực thi pháp luật và do cả  
việc thiếu luật, do luật pháp của chꢁng ta không theo kịp hiện thực cuộc sống. Cũng có  
thể nói, tình trạng sản xuất, kinh doanh phản văn hóa có thể tồn tại công khai như hiện  
nay còn do nạn tham nhũng chưa được ngăn chặn có hiệu quả; do lợi ích nhóm tiêu  
cực của không ít những kẻ thoái hóa, biến chất mà pháp luật và các cơ quan thực thi  
pháp luật chưa kiểm soát được. Đây chính là bằng chứng nổi bật về sự gắn bó chặt chẽ  
giữa công tác quản lý nhà nưꢀc các cấp vꢀi hoạt động kinh tế, giữa chính trị và kinh tế  
vꢀi văn hóa.  
3. KẾT LUẬN  
Trong thời kỳ mꢀi, văn hóa phải thôi thꢁc con người tự nhận thức được trách  
nhiệm của mình và thực thi trách nhiệm đó một cách tốt nhất trong mọi lĩnh vực hoạt  
động. Văn hóa phải gắn kết chặt chẽ vꢀi chính trị và kinh tế; phải, thường xuyên quan  
tâm xây dựng văn hóa trong kinh tế, đồng thời văn hóa phải góp phần ngăn chặn, đẩy  
lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán  
bộ, công chức, đảng viên để bảo đảm sự phát triển bền vững của đất nưꢀc. Quốc gia  
nào đạt được tất cả những mục tiêu đó cũng đồng nghĩa vꢀi việc quốc gia ấy sẽ có  
được sự phát triển nhanh hơn, mạnh mẽ hơn và bền vững hơn. Trong sự phát triển này,  
văn hóa đóng vai trò hết sức quan trọng, bởi vì cả chính trị lẫn kinh tế đều không thể  
thiếu văn hóa và đều đòi hỏi phải có văn hóa. Nói cách khác, trong điều kiện thế giꢀi  
hiện nay và trong thời kỳ mꢀi của đất nưꢀc ta, văn hóa phải thấm sâu vào cả chính trị  
lẫn kinh tế. Phải gắn kết thật chặt chẽ văn hóa vꢀi chính trị và vꢀi kinh tế nhằm thực  
-535-  
Hội nghị Khoa học công nghệ lần thứ XXII  
Trường Đại học Giao thông vận tải  
hiện mục tiêu dân giàu, nưꢀc mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Văn hóa không thể  
đứng ngoài, mà phải ở trong kinh tế và chính trị.  
LỜI CẢM ƠN  
Cảm ơn Trường Đại học Giao thông vận tải đã tổ chức Hội nghị Khoa học công  
nghệ lần thứ XXII để các thầy cô giáo, trong đó có tác giả được chia sẻ bài báo của  
mình.  
TÀI LIỆU THAM KHẢO  
[1]. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb.  
Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2016, tr.78 - 126.  
[2]. Đảng Cộng sản Việt Nam, Dự thảo các văn kiện trình Đại hội IX của Đảng, Lưu  
hành nội bộ, tháng 7-2000, tr. 281.  
[3]. Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995  
[4]. Nguyễn Trọng Chuẩn: Chủ động đề phòng nạn ô nhiễm môi trường trong quá  
trình công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa ở nưꢀc ta. Tạp chí Triết học, số 2-1977.  
[5]. Hồ Chí Minh: Toàn tập, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t.7, tr.434.  
[6]. Hồ Chí Minh: Toàn tập, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t.6, tr.368-369.  
[7]. Hồ Chí Minh: Toàn tập, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t.10, tr.59.  
[8]. Hồ Chí Minh: Toàn tập, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t.8, tr 281 -282.  
-536-  
pdf 7 trang Thùy Anh 19040 Free
Bạn đang xem tài liệu "Tìm hiểu chủ trương xây dựng nền văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới: Gắn kết văn hóa với chính trị và kinh tế", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdftim_hieu_chu_truong_xay_dung_nen_van_hoa_viet_nam_trong_thoi.pdf